മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.82.1
ततो गच्छेन्महाराज धर्मतीर्थमनुत्तमम् ।
यत्र धर्मो महाभागस्तप्तवानुत्तमं तपः
तेन तीर्थं कृतंपुण्यं स्वेन नाम्ना च विश्रुतम् ॥ ३.८२.१ ॥
പിന്നീട്, മഹാരാജാവേ, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ധർമതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ മഹാഭാഗനായ ധർമ്മൻ ഉത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. അതിനാൽ ആ തീർത്ഥം പുണ്യമായിത്തീർന്ന്, അവന്റെ സ്വന്തം നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി.
3.82.2
तत्रस्नात्वा नरो राजन्धर्मशील समाहितः ।
आसप्तमं कुलं चैव पुनीते नात्र संशयः ॥ ३.८२.२ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത ധർമശീലനും സമാഹിതനുമായ മനുഷ്യൻ, രാജാവേ, ഏഴാം തലമുറ വരെയുള്ള കുലത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.3
ततो गच्छेत राजेन्द्र ज्ञानपावनमुत्तमम् ।
अग्निष्टोममवाप्नोति मुनिलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.३ ॥
പിന്നീട്, രാജേന്ദ്രാ, ജ്ഞാനത്താൽ പാവനമാക്കുന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവൻ അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടി മുനിലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.4
सौगन्धिकवनं राजंस्ततो गच्छेत मानवः ।
तत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.८२.४ ॥
രാജാവേ, പിന്നീട് മനുഷ്യൻ സൗഗന്ധിക വനത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് മുതലായ ദേവന്മാരും തപസ്സാണ് സമ്പത്തായ മുനിമാരും ഉണ്ട്.
3.82.5
सिद्धचारणगन्धर्वाः किन्नराश्च महोरगाः ।
कतद्वनं प्रविशन्नेव सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८२.५ ॥
സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും മഹാസർപ്പങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. ആ വനത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന മാത്രയിൽത്തന്നെ മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
3.82.6
ततश्चापि सरिचच्छ्रेष्ठा नदीनामुत्तमा नदी ।
प्लक्षा देवी स्मृता राजन्पुण्या देवी सरस्वती ॥ ३.८२.६ ॥
പിന്നീട്, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ, നദികളിൽ ഉത്തമമായ പ്ലക്ഷാ എന്ന ദേവിനദി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. രാജാവേ, ആ പുണ്യദേവി സരസ്വതിയാണ്.
3.82.7
तत्राभिषेकं कुर्वीत वल्मीकान्निः सृतेजले ।
अर्चयित्वा पितॄन्देवानश्वमेधफलं लभेत् ॥ ३.८२.७ ॥
അവിടെ വല്മീകത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന വെള്ളത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യണം; പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും പൂജിച്ചാൽ അശ്വമേധ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.8
कवेराध्युषितं नाम तत्र तीर्थं सुदुर्लभम् ।
पट्सु शम्यानिपातेषु वल्मीकादिति निश्चयः ॥ ३.८२.८ ॥
അവിടെ കുബേരൻ വസിച്ചിരുന്ന തീർത്ഥം എന്ന പേരുള്ളതുണ്ട്; അത് അതിദുർലഭമാണ്. ആറു ശമ്യാ എറിയലുകൾക്കു ശേഷം അത് വല്മീകത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു എന്നത് നിശ്ചയം.
3.82.9
कपिलानां सहस्रं च वाजिमेधं च विन्दति ।
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र दृष्टमेतत्पुरातने ॥ ३.८२.९ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആയിരം കപില പശുക്കളുടെ ദാനവും അശ്വമേധവും നേടുന്നു; ഓ നരവ്യാഘ്രാ, ഇത് പുരാതനകാലത്ത് കണ്ടതാണ്.
3.82.10
सुगन्धां शतकुम्भां च पञ्चयक्षां च भारत ।
अभिगम्य नरश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८२.१० ॥
ഓ ഭാരതാ, സുഗന്ധ, ശതകുംഭ, പഞ്ചയക്ഷ എന്നീ തീർത്ഥങ്ങളെ സമീപിച്ച്, ഓ നരശ്രേഷ്ഠാ, മനുഷ്യൻ സ്വർഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.11
त्रिशूलखातं तत्रैव तीर्थमासाद्य भारत ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः।
गाणपत्यं च लभते देहं त्यक्त्वा न संशयः ॥ ३.८२.११ ॥
ഓ ഭാരതാ, അവിടെത്തന്നെ ത്രിശൂലഖാത തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി, അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, പിതൃദേവാരാധനയിൽ മുഴുകണം; ദേഹം വെടിഞ്ഞശേഷം ഗണപത്യം ലഭിക്കും, സംശയമില്ല.
3.82.12
ततो गच्छेत राजेन्द्र देव्याः स्थानं सुदुर्लभम् ।
शाकम्भरीति विख्याता त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ३.८२.१२ ॥
പിന്നീട്, ഓ രാജേന്ദ്രാ, ദേവിയുടെ അതിദുർലഭമായ സ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം; ശാകംഭരി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ അത് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്.
3.82.13
दिव्यं वर्षसहस्रं हि शाकेन किल सुव्रता ।
आहारं सा कृतवती मासिमासि नराधिप ॥ ३.८२.१३ ॥
ദിവ്യമായ ആയിരം വർഷം, രാജാവേ, ദൃഢവ്രതയായ അവൾ പച്ചക്കറികൾ മാത്രം മാസംതോറും ആഹാരമാക്കി.
3.82.14
ऋषयोऽभ्यागतास्तत्रदेव्या भक्त्या तपोधनाः ।
आतिथ्यं च कृतं तेषां शाकेन किल भारत।
ततः शाकम्भरीत्येव नाम तस्याः प्रतिष्ठितम् ॥ ३.८२.१४ ॥
തപോധനരായ ഋഷിമാർ ഭക്തിയോടെ ദേവിയുടെ അടുത്ത് അതിഥികളായി എത്തി. ഭാരതാ, അവർക്ക് പച്ചക്കറികൊണ്ട് ആതിഥ്യം നൽകി. അതിനുശേഷം അവൾക്ക് ശാകംഭരി എന്ന പേര് സ്ഥിരമായി.
3.82.15
शाकम्भरीं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
त्रिरात्रमुषितः शाकं भक्षयित्वा नरः शुचिः ॥ ३.८२.१५ ॥
ശാകംഭരിയിൽ എത്തി, ബ്രഹ്മചാരിയും ഏകാഗ്രചിത്തനുമായ മനുഷ്യൻ മൂന്നു രാത്രി താമസിച്ച് പച്ചക്കറി ഭക്ഷിച്ച് ശുദ്ധനാകുന്നു.
3.82.16
शाकाहारस्य यत्किंचिद्वर्षैर्द्वादशभिः कृतम् ।
तत्फलं तस्य भवति देव्याश्छन्देन भारत ॥ ३.८२.१६ ॥
പച്ചക്കറി ആഹാരത്തിലൂടെ പന്ത്രണ്ടു വർഷം കൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന എന്തെങ്കിലും പുണ്യം, ഭാരതാ, ദേവിയുടെ ഇച്ഛയാൽ അതിന്റെ ഫലം അവനു ലഭിക്കുന്നു.
3.82.17
ततो गच्छेत्सुवर्णाख्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्र विष्णुः प्रसादार्थं रुद्रकमाराधयत्पुरा ॥ ३.८२.१७ ॥
പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ സുവർണം എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം. അവിടെ പണ്ട് വിഷ്ണു അനുഗ്രഹത്തിനായി രുദ്രനെ ആരാധിച്ചു.
3.82.18
वरांश्च सुबर्हूल्लेभे दैवतेषु सुदुर्लभान् ।
उक्तश्च त्रिपुरघ्नेन परितुष्टेन भारत ॥ ३.८२.१८ ॥
ദേവന്മാരിൽ അത്യന്തം ദുർലഭമായ പല വരങ്ങളും അവൻ നേടി. ഭാരതാ, ത്രിപുരനെ വധിച്ച സന്തുഷ്ടനായ രുദ്രൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
3.82.19
अपिच त्वं प्रियतरो लोके कृष्ण भविष्यसि ।
त्वन्मुखं च जगत्सर्वं भविष्ति न संशयः ॥ ३.८२.१९ ॥
കൃഷ്ണാ, ലോകത്തിൽ നീ അത്യന്തം പ്രിയനാകും. സംശയമില്ല, സകല ജഗത്തും നിന്റെ മുഖമുള്ളതാകും.
3.82.20
तत्राभिगम्य राजेन्द्र पूजयित्वा वृषध्वजम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति गाणपत्यं च विन्दति ॥ ३.८२.२० ॥
അവിടെ ചെന്ന്, രാജേന്ദ്രാ, വൃഷധ്വജനെ (ശിവനെ) പൂജിച്ചാൽ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും; ഗാണപത്യപദവിയും നേടും.
3.82.21
धूमावतीं ततो गच्छेत्रिरात्रोपोषितो नरः ।
मनसा प्रार्थितान्कार्माल्लभते नात्र संशयः ॥ ३.८२.२१ ॥
പിന്നീട് ധൂമാവതിയുടെ അടുത്ത് പോകണം; മൂന്ന് രാത്രി ഉപവസിച്ച മനുഷ്യൻ മനസ്സാൽ ആഗ്രഹിച്ച കാമങ്ങൾ നേടും, സംശയമില്ല.
3.82.22
देव्यास्तु दक्षिणार्धेन रथावर्तो नराधिप ।
तत्रारोहेत धर्मज्ञ श्रद्दधानो जितेन्द्रियः।
महादेवप्रसादाद्धि गच्छेत परमां गतिम् ॥ ३.८२.२२ ॥
ദേവിയുടെ തെക്കൻ പകുതിയിൽ, നരാധിപാ, രഥാവർത്തമുണ്ട്. അവിടെ, ധർമ്മജ്ഞാ, ശ്രദ്ധയും ഇന്ദ്രിയജയവുമുള്ളവൻ കയറണം; മഹാദേവന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കും.
3.82.23
प्रदक्षिणमुपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ ।
धारां नाम महाप्रात्र सर्वपापप्रमोचनीम् ॥ ३.८२.२३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് പോകണം; സർവ്വപാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിപ്പിക്കുന്ന ധാര എന്ന മഹാപ്രാത്രത്തിലേക്ക്.
3.82.24
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र न शोचति नराधिप ।
ततो गच्छेत धर्मज्ञ नमस्कृत् महागिरिम् ॥ ३.८२.२४ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, നരവ്യാഘ്രാ, നരാധിപാ, അവൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല. പിന്നീട് ധർമ്മജ്ഞാ, നമസ്കരിച്ച് മഹാഗിരിയിലേക്ക് പോകണം.
3.82.25
अशीतियोजनशतं पुष्करं स्वर्गमुच्यते ।
अशीतिं धर्मपृष्ठात्तु प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ ३.८२.२५ ॥
പുഷ്കരം സ്വർഗ്ഗമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അത് നൂറ്റെൺപത് യോജന അകലെയാണ്. ധർമ്മപൃഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് എൺപത് (യോജന) എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
3.82.26
षष्टिं प्रयागाद्राजेन्द्र कुरुक्षेत्रात्तु द्वादश ।
संयुक्तमेव राजेन्द्र गङ्गाद्वारं त्रिविष्टपम् ॥ ३.८२.२६ ॥
പ്രയാഗയിൽ നിന്ന് അറുപതും കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ടും (യോജന); രാജേന്ദ്രാ, ഗംഗാദ്വാരം ത്രിവിഷ്ടപവുമായി ചേർന്നതാണ്.
3.82.27
स्वर्गद्वारेण यत्तुल्यं गङ्गाद्वारं न संशयः ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत कोटितीर्थे समाहितः ॥ ३.८२.२७ ॥
ഗംഗാദ്വാരം സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിന് തുല്യമാണ്; സംശയമില്ല. അവിടെ കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തനായി സ്നാനം ചെയ്യണം.
3.82.28
पौण्डरीकमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ।
उष्यैकां रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८२.२८ ॥
പുണ്ഡരീക ഫലം നേടുന്നു, തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു. അവിടെ ഒരു രാത്രി പാർത്താൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.29
सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च शक्रावर्ते च तर्पयन् ।
देवान्पितॄंश्च विधिवत्पुण्ये लोके महीयते ॥ ३.८२.२९ ॥
സപ്തഗംഗ, ത്രിഗംഗ, ശക്രാവർത്തം എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിധിപ്രകാരം ദേവന്മാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ പുണ്യലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.30
ततः कनस्वले स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.३० ॥
പിന്നെ കനഖലയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, മൂന്ന് രാത്രി ഉപവസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അശ്വമേധ ഫലം നേടി സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.31
कपिलावटं ततो गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
उपोष्य रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८२.३१ ॥
ഓ നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവി പിന്നീട് കപിലാവടത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ രാത്രി ഉപവസിച്ചാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.32
नागराजस्य राजेन्द्र कपिलस्य महात्मनः ।
तीर्थं कुरुवरश्रेष्ठ सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.८२.३२ ॥
ഓ രാജേന്ദ്രാ, നാഗരാജാവിന്റെയും മഹാത്മാവായ കപിലന്റെയും തീർത്ഥം, ഓ കുരുശ്രേഷ്ഠാ, സർവലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.82.33
तत्राभिषेकं कुर्वीत नागतीर्थे नराधिप ।
कपिलानां सहस्रस्य फलं विन्दति मानवः ॥ ३.८२.३३ ॥
അവിടെ, ഓ നരാധിപാ, നാഗതീർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യൻ അഭിഷേകം ചെയ്യണം. ആയിരം കപില പശുക്കളുടെ ഫലം അവൻ നേടുന്നു.
3.82.34
ततो ललितकं गच्छेच्छन्तनोस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.३४ ॥
പിന്നെ ലളിതകത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് ശന്തനുവിന്റെ ഉത്തമ തീർത്ഥമാണ്. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ഓ രാജാവേ, ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
3.82.35
गङ्गायमुनयोर्मध्ये स्नाति यः संगमे नरः ।
दशाश्वमेधानाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.३५ ॥
ഗംഗയ്ക്കും യമുനയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ പത്ത് അശ്വമേധങ്ങളുടെ ഫലം നേടി തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.82.36
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुगन्धं लोकविथुतम् ।
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोके महीयते ॥ ३.८२.३६ ॥
പിന്നെ, ഓ രാജേന്ദ്രാ, ലോകപ്രസിദ്ധമായ സുഗന്ധത്തിലേക്ക് പോകണം. സർവപാപങ്ങളിൽനിന്നും ശുദ്ധമായ ആത്മാവുള്ളവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.37
रुद्रावर्तं ततो गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
तत्रस्नात्वा नरो राजन्स्वर्गलोके च गच्छति ॥ ३.८२.३७ ॥
ഹേ നരാധിപാ, പിന്നീട് തീർത്ഥസേവിയായ മനുഷ്യൻ രുദ്രാവർത്തത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ, ഹേ രാജാവേ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.38
गङ्गायाश्च नरश्रेष्ठ सरस्वत्याश्च संगमे ।
स्नात्वाऽश्वमेधं प्राप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.३८ ॥
ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, ഗംഗയുടെയും സരസ്വതിയുടെയും സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ അശ്വമേധഫലം നേടി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.39
भद्रकर्णएश्वरं गत्वा देवमर्च्य यथाविधि ।
न दुर्गतिमवाप्नोति नाकपृष्ठे च पूज्यते ॥ ३.८२.३९ ॥
ഭദ്രകർണ്ണേശ്വരനിലേക്ക് ചെന്ന് വിധിപ്രകാരം ദേവനെ പൂജിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല; സ്വർഗ്ഗശിഖരത്തിൽ അവൻ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.40
तत कुब्जावतीं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
रगोसहस्रमवाप्नोति स्वर्गलोकं च नच्छति ॥ ३.८२.४० ॥
ഹേ നരാധിപാ, പിന്നീട് തീർത്ഥസേവിയായ മനുഷ്യൻ കുബ്ജാവതിയിലേക്ക് പോകണം. അവൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.41
अरुन्धतीवटं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
सामुद्रकमुपस्पृश्य ब्रह्मचारी समाहितः ॥ ३.८२.४१ ॥
ഹേ നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവിയായ മനുഷ്യൻ അരുന്ധതിയുടെ ആലിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകണം. സാമുദ്രക ജലത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, ബ്രഹ്മചാരിയായി, ഏകാഗ്രചിത്തനായി.
3.82.42
अश्वमेधमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
गोसहस्रफलं विद्यात्कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.४२ ॥
മൂന്ന് രാത്രി ഉപവസിച്ച മനുഷ്യൻ അശ്വമേധം നേടുന്നു. അവന് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലമുണ്ടെന്ന് അറിയണം; അവൻ തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.82.43
कब्र्हमावर्तं ततो गच्छेद्ब्रह्मचारी समाहितः ।
अश्वमेधमवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.४३ ॥
പിന്നീട് ബ്രഹ്മചാരിയായി, മനസ്സടക്കി കബ്രഹ്മത്തിലേക്കും ആവർത്തത്തിലേക്കും പോകണം. അവൻ അശ്വമേധഫലം നേടി സോമലോകത്തിലെത്തുന്നു.
3.82.44
यमुनाप्रभवं गत्वा समुपस्पृश्य यामुनम् ।
अश्वमेधफंल लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८२.४४ ॥
യമുനയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനത്തെത്തി യമുനാജലത്താൽ ആചമനം ചെയ്ത് അശ്വമേധഫലം നേടി സ്വർഗലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.45
दर्वीसंक्रमणं प्राप्य तीर्थं त्रैलोक्यपूजितम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.४५ ॥
ദർവീസംക്രമണത്തിലെത്തി ത്രിലോകപൂജിതമായ തീർത്ഥത്തിൽ അശ്വമേധഫലം നേടി സ്വർഗലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.46
सिन्धोश्च प्रभवं गत्वा सिद्धगन्धर्वसेवितम् ।
तत्रोष्य रजनीः पञ्च विन्देद्बहु सुवर्णकम् ॥ ३.८२.४६ ॥
സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്ന സിന്ധുവിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലെത്തി അവിടെ അഞ്ചു രാത്രി താമസിച്ച് ധാരാളം സ്വർണം നേടണം.
3.82.47
अथ वेदीं समासाद्य नरः परमदुर्गमाम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति गच्छेदौशनसीं गतिम् ॥ ३.८२.४७ ॥
പിന്നെ അത്യന്തം ദുർഗമമായ വേദിയിലെത്തി മനുഷ്യൻ അശ്വമേധഫലം നേടുന്നു; ഔശനസീ ഗതി പ്രാപിക്കണം.
3.82.48
ऋषिकुल्यां समासाद्य वासिष्ठं चैवभारत ।
वासिष्ठीं समतिक्रम्य सर्वे वर्णा द्विजातयः ॥ ३.८२.४८ ॥
ഹേ ഭരതാ! ഋഷികുല്യയിലും വസിഷ്ഠസ്ഥാനത്തിലും എത്തി വാസിഷ്ഠിയെ കടന്ന് എല്ലാ വർണക്കാരും ദ്വിജാതികളായിത്തീരുന്നു.
3.82.49
ऋषिकुल्यां समासाद्य नरः स्नात्वा विकल्मषः ।
देवान्पितॄंश्चार्चयित्वा ऋषिलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८२.४९ ॥
ഋഷികുല്യ നദിയിലെത്തി, സ്നാനം ചെയ്ത്, പാപരഹിതനായി, ദേവന്മാരെയും പിതൃക്കളെയും ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ഋഷിലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.50
यदि तत्रवसेन्मासं शाकाहारो नराधिप ।
द्वादशाहस्य यज्ञस्य फलं स लभते नरः ॥ ३.८२.५० ॥
ഹേ നരാധിപാ! അവിടെ ഒരു മാസം സസ്യാഹാരിയായി വസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തെ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.82.51
भृगुतुङ्गं समासाद्य वाजिमेधफलं लभेत् ।
गत्वा वीरप्रमोक्षं च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८२.५१ ॥
ഭൃഗുതുംഗത്തിലെത്തുന്നവൻ അശ്വമേധയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടും; വീരപ്രമോക്ഷതീർത്ഥത്തിൽ ചെന്ന് അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനാകുന്നു.
3.82.52
कृत्तिकामघयोश्चैव तीर्थमासाद्य भारत ।
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलमाप्नोति मानवः ॥ ३.८२.५२ ॥
ഹേ ഭാരതാ! കൃത്തികാ, മഘാ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തീർത്ഥത്തിലെത്തിയ മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമ, അതിരാത്ര യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം നേടുന്നു.
3.82.53
तत्र संध्यां समासाद्य विद्यातीर्थमनुत्तमम् ।
उपस्पृश्य च वै विद्यां यत्र तत्रोपपद्यते ॥ ३.८२.५३ ॥
അവിടെ സന്ധ്യാസമയത്ത് അത്യുത്തമമായ വിദ്യാതീർത്ഥത്തിലെത്തി ആചമനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ എവിടെയായാലും വിദ്യ നേടുന്നു.
3.82.54
महाश्रमे वसेद्रात्रिं सर्वपापप्रमोचने ।
एककालं निराहारो लोकानावसते शुभान् ॥ ३.८२.५४ ॥
സർവപാപങ്ങളെയും നീക്കുന്ന ആ മഹാശ്രമത്തിൽ ഒരു രാത്രി വസിച്ച്, ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ഉപവസിക്കുന്നവൻ ശുഭലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു.
3.82.55
षष्ठाकालोपवासेन मासमुष्य महालये ।
सर्वपापविशुद्दात्मा विन्देद्बहु सुवर्णकम्।
दशापरान्दशपूर्वान्नरानुद्धरते कुलम् ॥ ३.८२.५५ ॥
ആറാം കാല ഉപവാസത്താൽ മഹാലയത്തിൽ ഒരു മാസം വസിച്ച്, സർവപാപങ്ങളിൽനിന്നും ശുദ്ധാത്മാവായവൻ ഏറെ സുവർണം നേടുന്നു; തന്റെ കുലത്തിലെ പത്ത് പിൻതലമുറക്കാരെയും പത്ത് മുൻതലമുറക്കാരെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.82.56
अथ वेतसिकां गत्वा पितामहनिषेविताम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति गच्छेदौशनसीं गतिम् ॥ ३.८२.५६ ॥
പിന്നെ പിതാമഹനാൽ സേവിക്കപ്പെട്ട വേതസികയിൽ ചെന്ന് അശ്വമേധഫലം നേടുന്നു; ഔശനസീ ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.57
अथ सुन्दरिकातीर्थं प्राप्य सिद्धनिषेवितम् ।
रूपस्य भागी भवति दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ ३.८२.५७ ॥
പിന്നെ സിദ്ധന്മാർ സേവിക്കുന്ന സുന്ദരികാ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പങ്കാളിയാകുന്നു; ഇത് പൂർവികർ കണ്ടതാണ്.
3.82.58
ततो वै ब्राह्मणं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
पद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ३.८२.५८ ॥
പിന്നെ ബ്രാഹ്മണ തീർത്ഥത്തിൽ ചെന്ന്, ബ്രഹ്മചാരിയും ഇന്ദ്രിയജയിയുമായി, താമരനിറമുള്ള വാഹനത്തിൽ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.59
ततस्तु नैमिषं गच्छेत्पुण्यं सिद्धनिषेवितम् ।
तत्र नित्यं निवसति ब्रह्मा देवगणैः सह ॥ ३.८२.५९ ॥
പിന്നെ സിദ്ധന്മാർ സേവിക്കുന്ന പുണ്യമായ നൈമിഷത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.
3.82.60
नैमिषं मृगयाणस् पापस्यार्धं प्रणश्यति ।
प्रविष्टमात्रस्तु नरः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८२.६० ॥
നൈമിഷം അന്വേഷിച്ചു പോകുന്നവന്റെ പാപത്തിന്റെ പകുതി നശിക്കുന്നു; നൈമിഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ഉടനെ മനുഷ്യൻ സർവപാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
3.82.61
तत्र मासं वसेद्धीरो नैमिषे तीर्थतत्परः ।
पृथिव्यां यानि तीर्थानि तानि तीर्थानि नैंमिषे ॥ ३.८२.६१ ॥
ധീരൻ നൈമിഷത്തിൽ ഒരു മാസം തീർത്ഥങ്ങളിൽ തത്പരനായി വസിക്കണം. ഭൂമിയിലുള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും നൈമിഷത്തിലുണ്ട്.
3.82.62
कृताभिषेकस्तत्रैव नियतो नियताशनः ।
गवां मेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति भारत।
पुनात्यासप्तमं चैव कुलं भरतसत्तम ॥ ३.८२.६२ ॥
അവിടെത്തന്നെ സ്നാനം ചെയ്ത്, നിയമിതാഹാരനായവൻ ഗോമേധയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ ഏഴു തലമുറവരെ തന്റെ കുലത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു.
3.82.63
यस्त्यजेन्नैमिषे प्राणानुपवासपरायणः ।
स मोदेत्सर्वलोकेषु एवमाहुर्मनीषिणः ॥ ३.८२.६३ ॥
നൈമിഷത്തിൽ ഉപവാസത്തിൽ തത്പരനായി പ്രാണൻ വെടിയുന്നവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആനന്ദിക്കുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
3.82.64
नित्यं मेध्यं च पुण्यं च नैमिषं नृपसत्तम ॥ ३.८२.६४ ॥
നൃപശ്രേഷ്ഠാ, നൈമിഷം എപ്പോഴും പവിത്രവും പുണ്യപ്രദവുമാണ്.
3.82.65
गङ्गोद्भेदं समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
वाजपेयमवाप्नोति ब्रह्मभूतो भवेत्सदा ॥ ३.८२.६५ ॥
ഗംഗോദ്ഭേദത്തിലെത്തി മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ വാജപേയയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടി എപ്പോഴും ബ്രഹ്മഭൂതനായിത്തീരുന്നു.
3.82.66
सरस्वतीं समासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः ।
सारस्वतेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥ ३.८२.६६ ॥
സരസ്വതിയിലെത്തി പിതൃദേവതകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ സാരസ്വതലോകങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.67
ततश्च बाहुदां गच्छेद्ब्रह्मचारी समाहितः ।
तत्रोष्य रजनीमेकां स्वर्गलोके महीयते।
देवसत्रस्य यज्ञस्य फलंप्राप्नोति कौरव ॥ ३.८२.६७ ॥
പിന്നീട് ബ്രഹ്മചാരിയായി, സമാഹിതനായി ബാഹുദയിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ അവൻ സ്വർഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ കൗരവാ, ദേവസത്രയാഗത്തിന്റെ ഫലം അവൻ നേടുന്നു.
3.82.68
ततः क्षीरवतीं गच्छेत्पुण्यां पुण्यतरैर्वृताम् ।
पितृदेवार्चनपरो वाजपेयमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.६८ ॥
പിന്നീട് ക്ഷീരവതിയിലേക്ക് പോകണം; അത് പുണ്യമുള്ളതും കൂടുതൽ പുണ്യ തീർഥങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്. പിതൃദേവാർച്ചനയിൽ ഏർപ്പെടുന്നവൻ വാജപേയയാഗം നേടുന്നു.
3.82.69
विमलाशोकमासाद्य ब्र्हमचारी समाहितः ।
तत्रोष्य रजनीमेकां स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८२.६९ ॥
വിമലാശോകത്തിലെത്തി, സമാഹിതനായ ബ്രഹ്മചാരി അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ അവൻ സ്വർഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.70
गोप्रतारं ततो गच्छेत्सरय्वास्तीर्थमुत्तमम् ।
यत्र रामो गतः स्वर्गं सभृत्यबलवाहनः।
देहं त्यक्त्वा महाराज तस्य तीर्थस्य तेजसा ॥ ३.८२.७० ॥
പിന്നീട് സരയൂവിലെ ഉത്തമ തീർഥമായ ഗോപ്രതാരത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ രാമൻ തന്റെ ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളുമായി ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി, മഹാരാജാവേ, ആ തീർഥത്തിന്റെ തേജസ്സിനാൽ.
3.82.71
रामस्य च प्रसादेन व्यवसायाच्च भारत ।
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा गोप्रतारे नराधिप।
सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते ॥ ३.८२.७१ ॥
രാമന്റെ കൃപയാലും ദൃഢനിശ്ചയത്താലും, ഭാരതാ, ആ തീർഥത്തിൽ, നരാധിപാ, ഗോപ്രതാരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും ശുദ്ധാത്മാവായി സ്വർഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.72
रामतीर्थे नरः स्नात्वा गोमत्यां कुरुनन्दन ।
अश्वमेधमवाप्नोति पुनाति च कुलं नरः ॥ ३.८२.७२ ॥
കുരുനന്ദനാ, രാമതീർഥത്തിലും ഗോമതിയിലും സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ അശ്വമേധയാഗം നേടുന്നു; മനുഷ്യൻ തന്റെ കുലത്തെയും ശുദ്ധമാക്കുന്നു.
3.82.73
शतसाहस्रकं तीर्थं तत्रैव भरतर्षभ ॥ ३.८२.७३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെത്തന്നെ നൂറായിരം മടങ്ങു ഫലം നൽകുന്ന തീർത്ഥമുണ്ട്.
3.82.74
तत्रोपस्पर्शनं कृत्वा नियतो नियताशनः ।
गोसहस्रफलं पुण्यं प्राप्नोति भरतर्षभ ॥ ३.८२.७४ ॥
അവിടെ ആചമനം ചെയ്ത്, നിയമത്തോടെയും മിതാഹാരിയായും ഇരിക്കുന്നവൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ദാനപുണ്യം നേടുന്നു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
3.82.75
रततो गच्छेत राजेनद्र भर्तृस्थानमनुत्तमम् ।
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ३.८२.७५ ॥
രാജേന്ദ്രാ, മനുഷ്യൻ ഭർത്തൃസ്ഥാനം എന്ന അത്യുത്തമ തീർത്ഥത്തിൽ പോകണം; അവിടെ അശ്വമേധയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.82.76
कोटितीर्थे नरः स्नात्वा अर्चयित्वा गुहं नृप ।
गोसहस्रफंल विद्यात्तेजस्वी च भवेन्नरः ॥ ३.८२.७६ ॥
രാജാവേ, കോടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഗുഹനെ പൂജിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം അറിഞ്ഞ് തേജസ്വിയാകുന്നു.
3.82.77
ततो वाराणसीं गत्वा अर्चयित्वा नृषध्वजम् ।
कपिलाह्रदे नरः स्नात्वाराजसूयमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.७७ ॥
പിന്നെ വാരാണസിയിൽ ചെന്ന് വൃഷധ്വജനെ പൂജിച്ച്, കപിലഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ രാജസൂയയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടും.
3.82.78
अविमुक्तं समासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह ।
दर्शनाद्देवदेवस्य मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ ३.८२.७८ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, അവിമുക്തത്തിൽ എത്തി തീർത്ഥസേവ ചെയ്യുന്നവൻ ദേവദേവന്റെ ദർശനത്താൽ ബ്രഹ്മഹത്യയിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
3.82.79
प्राणानुत्सृज्यतत्रैव मोक्षं प्राप्नोति मानवः ।
मार्कण्डेयस्य राजेन्द्र तीर्थमासाद्य दुर्लभम् ॥ ३.८२.७९ ॥
അവിടെത്തന്നെ പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞ് മനുഷ്യൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, മാർക്കണ്ഡേയന്റെ ദുർലഭമായ തീർത്ഥത്തിലെത്തി (അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു).
3.82.80
गोमतीगङ्गयोश्चैव संगमे लोकविश्रुते ।
अग्निष्टोममवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.८० ॥
ലോകപ്രസിദ്ധമായ ഗോമതി-ഗംഗാ സംഗമത്തിൽ (മനുഷ്യൻ) അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞഫലം നേടുന്നു; തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.82.81
ततो गयां समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.८१ ॥
പിന്നെ ഗയയിലെത്തി, ബ്രഹ്മചാരിയും ഏകാഗ്രചിത്തനുമായി (മനുഷ്യൻ) അശ്വമേധ യജ്ഞഫലം നേടുന്നു; തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
3.82.82
तत्राक्षयवटो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
तत्र दत्तं पितृभ्यस्तु भवत्यक्षयमुच्यते ॥ ३.८२.८२ ॥
അവിടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ "അക്ഷയവടം" എന്ന വൃക്ഷമുണ്ട്. അവിടെ പിതൃക്കൾക്ക് നൽകുന്നത് അക്ഷയമാകുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
3.82.83
महानद्यामुपस्पृश्य तर्पयेत्पितृदेवताः ।
अक्षयान्प्राप्नुयाल्लोकान्कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.८३ ॥
മഹാനദിയിൽ ആചമനം ചെയ്ത് പിതൃക്കൾക്കും ദേവന്മാർക്കും തർപ്പണം ചെയ്യണം; അക്ഷയലോകങ്ങൾ നേടി തന്റെ കുലത്തെയും ഉദ്ധരിക്കണം.
3.82.84
ततो ब्रह्मसरो गत्वा धर्मारण्योपशोभितम् ।
ब्रह्मलोकमवाप्नोति प्रभातामेव शर्वरीम् ॥ ३.८२.८४ ॥
പിന്നെ ധർമാരണ്യത്താൽ ശോഭിക്കുന്ന ബ്രഹ്മസരസിൽ എത്തി, രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പ്രഭാതമാകുമ്പോൾത്തന്നെ (മനുഷ്യൻ) ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.85
ब्रह्मणा तत्र सरसि यूपश्रेष्ठः समुच्छ्रितः ।
यूपं प्रदक्षिणीकृत्य वाजपेयफलं लभेत् ॥ ३.८२.८५ ॥
അവിടെ ആ തടാകത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ശ്രേഷ്ഠമായ യൂപസ്തംഭം ഉയർത്തി സ്ഥാപിച്ചു. ആ യൂപത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ വാജപേയയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.86
ततो गच्छेत राजेन्द्र धेनुकं लोकविश्रुतम् ।
एकरात्रोषितो राजन्प्रयच्छेत्तिलधेनुकाम् ॥ ३.८२.८६ ॥
പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, ലോകപ്രസിദ്ധമായ ധേനുകത്തിലേക്ക് പോകണം. രാജാവേ, അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ച് തിലധേനു ദാനം ചെയ്യണം.
3.82.87
सर्वपापविशुद्धात्मा सोमलोकं ब्रजेद्भुवम् ।
तत्र चिह्निं महद्राजन्नद्यापि सुमहद्भृशम् ॥ ३.८२.८७ ॥
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും ശുദ്ധമായ ആത്മാവ് ഈ ഭൂമിയിൽ സോമലോകത്തിലേക്ക് പോകും. രാജാവേ, അവിടെ ഇന്നും വലിയതും അത്യധികം വിശാലവുമായ ഒരു അടയാളം കാണാം.
3.82.88
कपिलायाः सवत्सायाश्चरन्त्याः पर्वते कृतम् ।
सवत्सायाः पदानि स्म दृश्यन्तेऽद्यापि भारत ॥ ३.८२.८८ ॥
കിടാവിനോടൊപ്പം മേഞ്ഞുനടന്ന കപിലയുടെ കാല്പാടുകൾ പർവതത്തിൽ പതിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഭാരതാ, അവ ഇന്നും കാണാം.
3.82.89
तेषूपस्पृश्य राजेन्द्रपदेषु नृपसत्तम ।
यत्कंचिदशुभं कर्म तत्प्रणश्यति भारत ॥ ३.८२.८९ ॥
ആ പാദങ്ങളിൽ ആചമനം ചെയ്ത് സ്പർശിച്ചാൽ, രാജേന്ദ്രാ, നൃപശ്രേഷ്ഠാ, എത്ര ചെറിയ അശുഭകർമ്മവും നശിക്കും, ഭാരതാ.
3.82.90
ततो गृध्रवटं गच्छेत्स्थानं देवस्य धीमतः ।
स्नायीत भस्मना तत्र अभिगम्य वृषध्वजम् ॥ ३.८२.९० ॥
പിന്നെ, ജ്ഞാനിയായ ദേവന്റെ സ്ഥാനമായ ഗൃധ്രവടത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ വൃഷധ്വജനെ സമീപിച്ച് ഭസ്മംകൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്യണം.
3.82.91
ब्राह्मणेन भवेच्चीर्णं व्रतं द्वादशवार्षिकम् ।
इतरेषां तु वर्णानां सर्वपापं प्रणश्यति ॥ ३.८२.९१ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തെ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം; മറ്റു വർണ്ണക്കാരുടെ സകല പാപങ്ങളും നശിക്കും.
3.82.92
उद्यन्तं च ततो गच्छेत्पर्वतं गीतनादितम् ।
सावित्र्यास्तु पदं तत्र दृश्यते भरतर्षभ ॥ ३.८२.९२ ॥
പിന്നീട് ഗീതനാദം മുഴങ്ങുന്ന ഉദയപർവതത്തിലേക്ക് പോകണം; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ സാവിത്രിയുടെ പാദമുദ്ര കാണാം.
3.82.93
तत्रसंध्यामुपासीत ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
उपासिता भवेत्संध्या तेन द्वादशवार्षिकी ॥ ३.८२.९३ ॥
അവിടെ കഠിനവ്രതനായ ബ്രാഹ്മണൻ സന്ധ്യോപാസന ചെയ്യണം; അതിലൂടെ പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തെ സന്ധ്യോപാസന പൂർണ്ണമാകും.
3.82.94
योनिद्वारं च तत्रैव विश्रुतं भरतर्षभ ।
तत्राभिगम्य मुच्येत पुरुषो योनिसंकरात् ॥ ३.८२.९४ ॥
അവിടെ തന്നെ യോനിദ്വാരം പ്രസിദ്ധമാണ്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ; അവിടെ ചെന്നാൽ മനുഷ്യൻ യോനിസങ്കരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
3.82.95
कृष्णशुक्लावुभौ पक्षौ गयायां यो वसेन्नरः ।
पुनात्यासप्तमं राजन्कुलं नास्त्यत्र संशयः ॥ ३.८२.९५ ॥
ഗയയിൽ കൃഷ്ണ-ശുക്ല പക്ഷങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ഹേ രാജാവേ, ഏഴാം തലമുറ വരെ തന്റെ കുലത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.96
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् ।
गौरीं वा वरयेत्कन्यां नीलं वा वृषमुत्सृजेत् ॥ ३.८२.९६ ॥
ഒരാളെങ്കിലും ഗയയിൽ പോയാൽ അനേകം പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കണം; അവൻ ഗൗരവർണ്ണയായ കന്യകയെ വരിക്കുകയോ നീലവർണ്ണമുള്ള കാളയെ വിടുകയോ ചെയ്യാം.
3.82.97
ततः फल्गुं व्रजेद्राजंस्तीर्थसेवी नराधिप ।
अश्वमेधमवाप्नोति सिद्धिं च महतीं व्रजेत् ॥ ३.८२.९७ ॥
രാജാവേ, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവി പിന്നീട് ഫൽഗുവിലേക്ക് പോകണം; അവൻ അശ്വമേധത്തിന്റെ ഫലം നേടുകയും മഹത്തായ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
3.82.98
ततो गच्छेत राजेन्द्र धर्मप्रस्थं समाहितः ।
तत्र धर्मो महाराज नित्यमास्ते युधिष्ठिर ॥ ३.८२.९८ ॥
രാജേന്ദ്രാ, പിന്നീട് സമാഹിതചിത്തനായി ധർമ്മപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; മഹാരാജാവേ യുധിഷ്ഠിരാ, അവിടെ ധർമ്മം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.
3.82.99
तत्र कूपोदकं कृत्वा तेन स्नातः शुचिस्तथा ।
पितॄन्देवांस्तु संतर्प्य मुक्तपापो दिवं व्रजेत् ॥ ३.८२.९९ ॥
അവിടെ കിണറ്റിലെ വെള്ളമെടുത്ത് അതിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി, പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, പാപമുക്തനായി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.100
मतङ्गस्याश्रमस्तत्रमहर्षेर्भावितात्मनः ॥ ३.८२.१०० ॥
അവിടെ മതംഗന്റെ ആശ്രമമുണ്ട്; അത് ആത്മസംയമമുള്ള മഹർഷിയുടേതാണ്.
3.82.101
तं प्रविश्याश्रमं श्रीमच्छ्रमशोकविनाशनम् ।
गवामयनयज्ञस्य फलंप्राप्नोति मानवः ॥ ३.८२.१०१ ॥
ആ ശ്രീമത്തായ, ക്ഷീണവും ശോകവും നശിപ്പിക്കുന്ന ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് മനുഷ്യൻ ഗവാമയന യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.82.102
धर्मं तत्राभिसंस्पृश्य वाजिमेधमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१०२ ॥
അവിടെ ധർമ്മത്തെ സ്പർശിച്ച് മനുഷ്യൻ അശ്വമേധ യജ്ഞം നേടണം.
3.82.103
ततो गच्छेत राजेन्द्र ब्रह्मस्थानमनुत्तमम् ।
तत्राभिगम्य राजेन्द्र ब्रह्माणं पुरुषर्षभ।
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं विन्दति मानवः ॥ ३.८२.१०३ ॥
അനന്തരം രാജേന്ദ്രാ, അത്യുത്തമമായ ബ്രഹ്മസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം. അവിടെ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ രാജസൂയ, അശ്വമേധ യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം നേടുന്നു.
3.82.104
ततो राजगृहं गच्छेत्तीर्थसेवी नराधिप ।
उपस्पृश्य ततस्तत्रकक्षीवानिव मोदते ॥ ३.८२.१०४ ॥
ഹേ നരാധിപാ, തീർഥസേവകൻ പിന്നീട് രാജഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ആചമനം ചെയ്ത് കക്ഷീവാനെപ്പോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
3.82.105
यक्षिण्या नैत्यकं तत्र प्राश्नीन पुरुषः शुचिः ।
यक्षिण्यास्तु प्रसादेन मुच्यते ब्र्हमहत्यया ॥ ३.८२.१०५ ॥
അവിടെ യക്ഷിണിക്ക് നിത്യമായ നിവേദ്യം ശുദ്ധനായ പുരുഷൻ സ്വീകരിക്കണം; യക്ഷിണിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൻ ബ്രഹ്മഹത്യാ പാപത്തിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
3.82.106
मणइनागं ततो गत्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८२.१०६ ॥
പിന്നീട് മണിനാഗത്തിങ്കൽ ചെന്ന് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം നേടണം.
3.82.107
तैर्थिकं भुञ्जते यस्तु मणिनागस् भारत ।
दष्टस्याशीविषेणापि न तस्य क्रमते विपम् ॥ ३.८२.१०७ ॥
ഹേ ഭാരതാ, മണിനാഗത്തിന്റെ തീർഥപ്രസാദം ഭക്ഷിക്കുന്നവനെ വിഷസർപ്പം കടിച്ചാലും വിഷം വ്യാപിക്കുന്നില്ല.
3.82.108
तत्रोष् रजनीभेकां गोसहस्रफंल लभेत् ।
ततो गच्छेत ब्रह्मर्पेर्गौतमस्य वनं प्रियम् ॥ ३.८२.१०८ ॥
അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. പിന്നീട് ബ്രഹ്മർഷി ഗൗതമന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വനത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.82.109
अहल्याया ह्रदे स्नात्वा व्रजेत परमां गतिम् ।
अभिगम्याश्रमं राजन्विनद्ते श्रियमात्मनः ॥ ३.८२.१०९ ॥
അഹല്യയുടെ തടാകത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കണം. ഓ രാജാവേ, അവളുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് അവൻ തന്റെ ഐശ്വര്യം നേടുന്നു.
3.82.110
तत्रोदपानं धर्मज्ञ त्रिपु लोकेषु विश्रुतम् ।
तत्राभिषेकं कृत्वा तु वाजिमेधमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.११० ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, അവിടത്തെ കിണർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.111
जनकस् तु राजर्षेः कूपस्त्रिदशपूजितः ।
तत्राभिषेकं कृत्वा तु विष्णुलोकमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१११ ॥
രാജർഷി ജനകന്റെ കിണർ ദേവന്മാരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും.
3.82.112
ततो विनशनं गच्छेत्सर्वपापप्रमोचनम् ।
वाजपेयमवाप्नोति सोमलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.११२ ॥
പിന്നീട് സർവപാപങ്ങളെയും നീക്കുന്ന വിനശനത്തിൽ പോകണം. അവൻ വാജപേയയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടി സോമലോകത്തിൽ പോകുന്നു.
3.82.113
गण्डकीं तु समासाद्य सर्वतीर्थजलोद्भवाम् ।
वाजपेयमवाप्नोति सूर्यलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.११३ ॥
സർവതീർത്ഥജലത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഗണ്ഡകിയിൽ എത്തി മനുഷ്യൻ വാജപേയയാഗഫലം നേടി സൂര്യലോകത്തിൽ പോകുന്നു.
3.82.114
कततो विशल्यामासाद्य नदीं त्रैलोक्यविश्रुताम् ।
अग्निष्टोममवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.११४ ॥
പിന്നീട് ത്രൈലോക്യപ്രസിദ്ധമായ വിശല്യാനദിയിൽ എത്തി മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം നേടി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ പോകുന്നു.
3.82.115
ततोऽधिवङ्गं धर्मज्ञ समाविश्य ततो वनम् ।
गुह्यकेषु महाराज मोदते नात्र संशयः ॥ ३.८२.११५ ॥
പിന്നെ ധർമ്മജ്ഞാ, അധിവംഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് പിന്നെ വനത്തിൽ, മഹാരാജാവേ, ഗുഹ്യകരുടെ ഇടയിൽ അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.116
कम्पनां तु समासद्य नदीं सिद्धनिवेषिताम् ।
पुण्डरीकमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.११६ ॥
സിദ്ധന്മാർ സേവിക്കുന്ന കമ്പനാ നദിയിലെത്തി അവൻ പുണ്ഡരീക ഫലം നേടുകയും സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
3.82.117
अथ माहेश्वरीं धारां समासाद्य धराधिप ।
अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.११७ ॥
പിന്നെ, ഭൂപതേ, മാഹേശ്വരീ ധാരയിലെത്തി അവൻ അശ്വമേധ ഫലം നേടുകയും തന്റെ കുലത്തെ ഉദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
3.82.118
दिवौकसां पुष्करिणीं समासाद्य नराधिप ।
न दुर्गतिमवाप्नोति वाजिमेधं च विन्दति ॥ ३.८२.११८ ॥
നരാധിപാ, ദിവൗകസുകളുടെ പുഷ്കരിണിയിലെത്തി അവൻ ദുർഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല; വാജിമേധവും നേടുന്നു.
3.82.119
अथ सोमपदं गच्छेद्ब्रह्मचारी समाहितः ।
माहेश्वरपदे स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत् ॥ ३.८२.११९ ॥
പിന്നെ, ബ്രഹ്മചാരിയും സമാഹിതചിത്തനുമായവൻ സോമപദത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ; മാഹേശ്വരപദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വാജിമേധ ഫലം നേടട്ടെ.
3.82.120
तत्रकोटी तु तीर्थानां विश्रुता भरतर्षभ ।
कूर्मरूपेण राजेन्द्र ह्यसुरेण दुरात्मना ॥ ३.८२.१२० ॥
അവിടെ തീർത്ഥങ്ങളുടെ കോടി പ്രസിദ്ധമാണ്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ; രാജേന്ദ്രാ, ദുഷ്ടാത്മാവായ അസുരൻ ആമയുടെ രൂപത്തിൽ (അത് സ്ഥാപിച്ചു).
3.82.121
ह्रियमाणा हृता राजन्विष्णुना प्रभविष्णुना ।
तत्राभिषेकं कुर्वीत तीर्थकोट्यां युधिष्ठिर ॥ ३.८२.१२१ ॥
രാജാവേ, ശക്തനായ വിഷ്ണു അപഹരിച്ചവ. അവിടെ, തീർത്ഥകോടിയിൽ, യുധിഷ്ഠിരാ, അഭിഷേകം ചെയ്യണം.
3.82.122
पुण्डरीकमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ।
ततो गच्छेत राजेन्द्रस्थानं नारायणस्य च ॥ ३.८२.१२२ ॥
അവൻ പുണ്ഡരീക ഫലം നേടി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, നാരായണന്റെ സ്ഥാനത്തേക്ക് പോകണം.
3.82.123
सदा सन्निहितो यत्रविष्णुर्वसति भारत ।
यत्रब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ॥ ३.८२.१२३ ॥
ഭാരതാ, എവിടെ വിഷ്ണു എപ്പോഴും വസിക്കുന്നുവോ, എവിടെ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും തപസ്സാകുന്ന ധനമുള്ള ഋഷിമാരും ഉണ്ടോ.
3.82.124
आदित्या वसवो रुद्रा जनार्दनमुपासते ।
शालग्राम इति ख्यातो विष्णुरद्भुतकर्मकः ॥ ३.८२.१२४ ॥
ആദിത്യന്മാരും വസുക്കളും രുദ്രന്മാരും ജനാർദ്ദനനെ ഉപാസിക്കുന്നു. അദ്ഭുതകർമ്മിയായ വിഷ്ണു ശാലഗ്രാമം എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ.
3.82.125
अभिगम्य त्रिलोकेशं वरदं विष्णुमव्ययम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.१२५ ॥
ത്രിലോകനാഥനും വരദാതാവും അവ്യയനുമായ വിഷ്ണുവിനെ സമീപിച്ച് അശ്വമേധഫലം നേടി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.126
तत्रोपदानं धर्मज्ञ सर्वपापप्रमोचनम् ।
समुद्रास्तत्रचत्वारः कूपे संनिहिताः सदा।
तत्रोपस्पृश् राजेन्द्र न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१२६ ॥
ധർമ്മജ്ഞാ, അവിടെ ദാനം സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുന്നു. അവിടെ നാല് സമുദ്രങ്ങൾ കിണറ്റിൽ എപ്പോഴും സന്നിഹിതരാണ്. രാജേന്ദ്രാ, അവിടെ ആചമനം ചെയ്യുന്നവൻ ദുർഗതി നേടുകയില്ല.
3.82.127
अभिगम्य त्रिलोकेशं वरदं विष्णुमव्ययम् ।
विराजति यथासोमो मेघैर्मुक्तो नराधिप ॥ ३.८२.१२७ ॥
ത്രിലോകനാഥനും വരദായകനും അവ്യയനുമായ വിഷ്ണുവിനെ സമീപിച്ച് (അവൻ) മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനായ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഹേ നരാധിപ!
3.82.128
जातिस्मरमुपस्पृश्य शुचिः प्रयतमानसः ।
जातिस्मरत्वमाप्नोति स्नात्वा तत्र न संशयः ॥ ३.८२.१२८ ॥
ജാതിസ്മരതീർഥത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, ശുദ്ധനും സംയതമനസ്കനുമായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ അവിടെ പൂർവജന്മസ്മരണ നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.129
वदेश्वरपुरं गत्वा अर्चयित्वा तु केशवम् ।
ईप्सिताँल्लभते कामानुपवासान्न संशयः ॥ ३.८२.१२९ ॥
വദേശ്വരപുരത്തിൽ ചെന്ന് കേശവനെ പൂജിച്ച്, ഉപവാസത്താൽ ആഗ്രഹിച്ച കാമനകൾ നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.130
ततस्तु वामनं गत्वा सर्वपापप्रमोचनम् ।
अभिगम्य हरिं देवं न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१३० ॥
പിന്നെ സർവപാപവിമോചകനായ വാമനനെ സമീപിച്ച്, ദേവനായ ഹരിയെ പ്രാപിച്ചാൽ ദുർഗതി ലഭിക്കുകയില്ല.
3.82.131
भरतस्याश्रमं गच्छेत्सर्वपापप्रमोचनम् ॥ ३.८२.१३१ ॥
സർവപാപവിമോചകമായ ഭരതന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പോകണം.
3.82.132
कौशिकीं तत्र गच्छेत महापापप्रणाशिनीम् ।
राजसूयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ३.८२.१३२ ॥
അവിടെ മഹാപാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന കൗശികിയിൽ പോകണം. (അവിടെ പോകുന്ന) മനുഷ്യൻ രാജസൂയയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
3.82.133
ततो गच्छेत राजेन्द्र चम्पकारण्यमुत्तमम् ।
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८२.१३३ ॥
പിന്നെ, ഓ രാജേന്ദ്രാ, ശ്രേഷ്ഠമായ ചമ്പകാരണ്യത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.134
अथ जेष्ठिलमासाद्य तीर्धं परमदुर्लभम् ।
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८२.१३४ ॥
പിന്നെ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ജ്യേഷ്ഠില തീർത്ഥത്തിലെത്തി, അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.135
तत्र विश्वेश्वरं दृष्ट्वा देव्या सह महाद्युतिम् ।
मित्रावरुणयोर्लोकानाप्नोति पुरुषर्षभ।
त्रिरात्रोपोषितस्तत्रअग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ३.८२.१३५ ॥
അവിടെ ദേവിയോടൊപ്പമുള്ള മഹാതേജസ്വിയായ വിശ്വേശ്വരനെ ദർശിച്ച്, ഓ പുരുഷർഷഭാ, മിത്രവരുണന്മാരുടെ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു. അവിടെ മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ചാൽ അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.136
कन्यासंवेद्यमासाद्य नियतो नयिताशनः ।
मनोः प्रजापतेर्लोकानाप्नोति पुरुषर्षभ ॥ ३.८२.१३६ ॥
കന്യാസംവേദ്യത്തിലെത്തി, നിയമത്തോടെയും മിതാഹാരത്തോടെയും ഇരിക്കുന്നവൻ, ഓ പുരുഷർഷഭാ, മനുവിന്റെയും പ്രജാപതിയുടെയും ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.137
कन्यायां ये प्रयच्छन्ति दानमण्वपि भारत ।
तदक्षय्यमिति प्राहुर्ऋषयः संशितव्रताः ॥ ३.८२.१३७ ॥
കന്യകയ്ക്ക് അല്പമെങ്കിലും ദാനം നൽകുന്നവർ, ഓ ഭാരതാ, അത് അക്ഷയമെന്ന് ദൃഢവ്രതരായ ഋഷിമാർ പറയുന്നു.
3.82.138
ततो निर्वीरमासाद्य त्रिपु लोकेपु विश्रुतम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.१३८ ॥
പിന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ നിർവീര തീർത്ഥത്തിലെത്തി, അശ്വമേധ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.82.139
ये त्विन्धनं प्रयच्छन्ति निर्वीरासंगमे नराः ।
ते यान्ति नरशार्दूल शक्रलोकमनामयम् ॥ ३.८२.१३९ ॥
നിർവീരസംഗമത്തിൽ വിറക് സമർപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, നരശാർദ്ദൂലാ, രോഗരഹിതമായ ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.140
तत्राश्रमो वसिष्ठस् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो वाजपेयमवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१४० ॥
അവിടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനായ വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമമുണ്ട്; അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ വാജപേയ യജ്ഞഫലം നേടുന്നു.
3.82.141
देवकूटं समासाद्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ३.८२.१४१ ॥
ബ്രഹ്മർഷിഗണങ്ങൾ സേവിക്കുന്ന ദേവകൂടത്തിലെത്തുന്നവൻ അശ്വമേധഫലം നേടുകയും തന്റെ കുലത്തെ ഉദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
3.82.142
ततो गच्छेत राजेन्द्र कौशिकस्य मुनेर्ह्रदम् ।
यत्र सिद्धिं परां प्राप्तो विश्वामित्रोथ कौशिकः ॥ ३.८२.१४२ ॥
പിന്നെ, രാജേന്ദ്രാ, കൗശിക മുനിയുടെ ഹ്രദത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ കൗശികനായ വിശ്വാമിത്രൻ പരമസിദ്ധി നേടി.
3.82.143
तत्र मासं वसेद्वीर कौशिक्यां भरतर्षभ ।
अश्वमेधस्य यत्पुण्यं तन्मासेनाधिगच्छति ॥ ३.८२.१४३ ॥
അവിടെ കൗശികിയിൽ ഒരു മാസം വസിക്കണം, വീരാ, ഭരതർഷഭാ; അശ്വമേധത്തിന്റെ പുണ്യം ഒരു മാസം കൊണ്ട് അവൻ നേടുന്നു.
3.82.144
सर्वतीर्थवरे चैव यो वसेत महाह्रदे ।
न दुर्गतिमवाप्नोति विन्द्याद्बहु सुवर्णकम् ॥ ३.८२.१४४ ॥
എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠതീർത്ഥങ്ങളിലും ഈ മഹാഹ്രദത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ ദുർഗതി നേടുന്നില്ല; അവന് ധാരാളം സ്വർണം ലഭിക്കുമെന്ന് അറിയണം.
3.82.145
कुमारमभिगम्याथ वीराश्रमनिवासिनम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ ३.८२.१४५ ॥
വീരന്മാരുടെ ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്ന കുമാരനെ സമീപിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ അശ്വമേധത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.82.146
अग्निधारां समासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुताम् ।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो ह्यग्निष्टोममवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१४६ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ അഗ്നിധാരയിലെത്തി അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ അഗ്നിഷ്ടോമത്തിന്റെ ഫലം നേടും.
3.82.147
अभिगम्य महादेवं वरदं विष्णुमव्ययम् ।
पितामहसरो गत्वा शैलराजसमीपतः।
तत्राभिषेकं कुर्वाणो ह्यग्निष्टोममवाप्नुयात् ॥ ३.८२.१४७ ॥
മഹാദേവനെയും വരദായകനായ അവ്യയനായ വിഷ്ണുവിനെയും സമീപിച്ച്, പർവതരാജന്റെ സമീപത്തുള്ള പിതാമഹ സരസ്സിൽ ചെന്ന് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ അഗ്നിഷ്ടോമത്തിന്റെ ഫലം നേടും.
3.82.148
पितामहस्य सरसः प्रस्रुता लोकपावनी ।
कुमारधारा तत्रैव त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ ३.८२.१४८ ॥
പിതാമഹ സരസ്സിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന ലോകങ്ങളെ പവിത്രമാക്കുന്ന കുമാരധാര അവിടെത്തന്നെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.82.149
यत्रस्नात्वा कृतार्थोस्मीत्यात्मानमवगच्छति ।
षष्ठकालोपवासेन मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ ३.८२.१४९ ॥
എവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് 'ഞാൻ കൃതാർത്ഥനായി' എന്ന് സ്വയം കരുതുന്നുവോ, ആറാം കാലത്തെ ഉപവാസത്താൽ ബ്രഹ്മഹത്യയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
3.82.150
ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थसेवनतत्परः ।
शिखरं वै महादेव्या गौर्यास्त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ३.८२.१५० ॥
പിന്നെ, ധർമ്മജ്ഞാ, തീർത്ഥസേവയിൽ മുഴുകിയവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ മഹാദേവി ഗൗരിയുടെ ശിഖരത്തിലേക്ക് പോകണം.
3.82.151
समारुह्य नरश्रेष्ठ स्तनकुण्डेषु संविशेत् ।
स्तनकुण्डमुपस्पृश्य वाजपेयफलं लभेत् ॥ ३.८२.१५१ ॥
ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, (ശിഖരത്തിൽ) കയറി സ്തനകുണ്ഡങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കണം. സ്തനകുണ്ഡം സ്പർശിച്ച് (ആചമനം ചെയ്ത്) വാജപേയ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
3.82.152
तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः ।
हयमेधमवाप्नोति शक्रलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.१५२ ॥
അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, പിതൃദേവാർച്ചനയിൽ മുഴുകി, അശ്വമേധ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടി ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.153
ताम्रारुणं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः ।
अश्वमेमवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.१५३ ॥
താമ്രാരുണത്തിൽ എത്തി, ബ്രഹ്മചാരിയായി, മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി, അശ്വമേധ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടി ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.154
नन्दिन्यां च समासाद्य कूपं देवनिषेवितम् ।
नरमेधस् यत्पुण्यं तदाप्तोति नराधिप ॥ ३.८२.१५४ ॥
നന്ദിനിയിൽ എത്തി, ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്ന കിണറ്റിൽ ചെന്ന്, ഹേ നരാധിപാ, നരമേധ യജ്ഞത്തിന്റെ പുണ്യം ഏതോ അതു നേടുന്നു.
3.82.155
कालिकासंगमे स्नात्वा कौशिक्यरुणयोर्गतः ।
त्रिरात्रोपोषितो राजन्सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८२.१५५ ॥
കാളികാ സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, കൗശികിയുടെയും അരുണയുടെയും (സംഗമത്തിൽ) ചെന്ന്, മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, ഹേ രാജൻ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനാകുന്നു.
3.82.156
उर्वशीतीर्थमासाद्य ततः सोमाश्रमं बुधः ।
कुम्भकर्णाश्रमं गत्वा पूज्यते भुविमानवः ॥ ३.८२.१५६ ॥
ഊർവശീ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി, പിന്നീട് സോമാശ്രമത്തിൽ ചെന്ന്, ബുദ്ധിമാനായ മനുഷ്യൻ കുംഭകർണ്ണാശ്രമത്തിൽ പോയി ഭൂമിയിൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.157
कोकामुखमुपस्पृश् ब्रह्मचारी यतव्रतः ।
जातिस्मरत्वमाप्नोति दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ ३.८२.१५७ ॥
കോകാമുഖ തീർത്ഥത്തിലെത്തി ആചമനം ചെയ്ത്, ബ്രഹ്മചര്യവും വ്രതനിഷ്ഠയും പാലിക്കുന്നവൻ പൂർവജന്മസ്മരണ നേടുന്നു. ഇത് പുരാതനർ കണ്ടിട്ടുള്ളതാണ്.
3.82.158
प्राङ्गदीं च समासाद्य कृतात्मा भवति द्विजः ।
सर्वपापविशुद्धात्मा शक्रलोकं च गच्छति ॥ ३.८२.१५८ ॥
പ്രാങ്ഗദീ തീർത്ഥത്തിലെത്തി ദ്വിജൻ ആത്മശുദ്ധി നേടുന്നു; സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധമായ ആത്മാവോടെ അവൻ ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.82.159
ऋषभद्वीपमासाद्य मेध्यं क्रौञ्चनिषूदनम् ।
सरस्वत्यामुपस्पृश्य विमानस्थो विराजते ॥ ३.८२.१५९ ॥
ഋഷഭദ്വീപിലെത്തി, പവിത്രമായ ക്രൗഞ്ചനിഷൂദന തീർത്ഥത്തിൽ, സരസ്വതിയിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, വിമാനത്തിൽ നിൽക്കുന്നവൻ തിളങ്ങുന്നു.
3.82.160
औद्दालकं महाराज तीर्थं मुनिनिषेवितम् ।
तत्राभिषेकं कृत्वा वै सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.८२.१६० ॥
മഹാരാജാവേ! മുനിമാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന ഔദ്ദാലക തീർത്ഥമാണിത്. അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
3.82.161
धर्मतीर्थं समासाद्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम् ।
वाजपेयमवाप्नोति विमानस्थश्च पूज्यते ॥ ३.८२.१६१ ॥
പുണ്യമായതും ബ്രഹ്മർഷിമാർ സേവിക്കുന്നതുമായ ധർമതീർത്ഥത്തിലെത്തി വാജപേയ യാഗഫലം നേടുന്നു; വിമാനത്തിൽ നിൽക്കുന്നവനായി പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
3.82.162
अथ पम्पां समासाद्य भागीरथ्यां कृतोदकः ।
दण्डार्तमभिगत्वा तु गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३.८२.१६२ ॥
പിന്നെ പമ്പാ തീർത്ഥത്തിലെത്തി, ഭാഗീരഥിയിൽ ജലതർപ്പണം ചെയ്ത്, ദണ്ഡനത്താൽ ദുഃഖിതനായവന്റെ അടുത്തെത്തിയാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
3.82.163
ततो लेवलिकां गच्छेत्पुण्यां पुण्योपसेविताम् ।
वाजपेयमवाप्नोति विमानस्थश्च पूज्यते ॥ ३.८२.१६३ ॥
പിന്നീട് പുണ്യവാന്മാർ സേവിക്കുന്ന പവിത്രമായ ലേവലികയിലേക്ക് പോകണം; അവൻ വാജപേയ യാഗഫലം നേടി, വിമാനത്തിൽ നിന്ന് പൂജിക്കപ്പെടും.