महाभारत · अध्याय 3.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.84.1
भ्रातॄणां मतमाज्ञाय नारदस्य च धीमतः ।
पितामहसमं धौम्यं प्राह राजा युधिष्ठिरः ॥ ३.८४.१ ॥
बंधूंचे मत आणि बुद्धिमान नारदांचे वचन जाणून राजा युधिष्ठिर पितामहासमान धौम्यांना म्हणाला.
3.84.2
मया स पुरुषव्याघ्रो जिष्णुः सत्यपराक्रमः ।
अस्त्रहेतोर्महाबाहुरमितात्मा विवासितः ॥ ३.८४.२ ॥
अस्त्रांसाठी मी त्या पुरुषव्याघ्र, विजयी, सत्यपराक्रमी, महाबाहू, अमितात्मा अर्जुनाला दूर पाठविले होते.
3.84.3
स हि वीरोऽनुरक्तश् समर्थश्च तपोधनः ।
कृती च भृशमप्यस्त्रे वासुदेव इव प्रभुः ॥ ३.८४.३ ॥
तो वीर, अनुरक्त, समर्थ आणि तपोधन आहे; अस्त्रविद्येत अत्यंत निपुण असून वासुदेवासारखा प्रभु आहे.
3.84.4
अहं ह्येतावुभौ ब्रह्मन्कृष्णावरिविघातिनौ ।
अभिजानामि विक्रान्तौ तथा व्यासः परन्तपौ ॥ ३.८४.४ ॥
हे ब्राह्मणा, शत्रूंचा संहार करणारे, पराक्रमी आणि शत्रूंना तापविणारे हे दोन्ही कृष्ण मी जाणतो; व्यासही असेच जाणतात.
3.84.5
त्रियुगौ पुण्डरीकाक्षौ वासुदेवधनंजयौ ।
नारदोऽपितथा वेद योष्यशंसत्सदा मम ॥ ३.८४.५ ॥
तिन्ही युगांतील कमलनयन वासुदेव आणि धनंजय; नारदही तसेच जाणत होते आणि मला सदैव ते सांगत असत.
3.84.6
तथाऽहमपि जानामि नरनारायणावृषी ।
शक्तोऽयमित्यतो मत्वा मया स प्रेषितोऽर्जुनः ॥ ३.८४.६ ॥
तसाच मीही नर आणि नारायण या दोन ऋषींना जाणतो. 'हा समर्थ आहे' असे मानून मी अर्जुनाला पाठविले.
3.84.7
इन्द्रादनवरः शक्रं सुरसूनुः सुराधिपम् ।
द्रष्टुमस्त्राणि चादातुमिन्द्रादिति विवासितः ॥ ३.८४.७ ॥
इंद्रापेक्षा कमी नसलेला सुरपुत्र (अर्जुन), देवांचा अधिपती शक्र (इंद्र) याला पाहण्यासाठी आणि इंद्राकडून अस्त्रे मिळवण्यासाठी असे पाठवला गेला.
3.84.8
भीष्मद्रोणावतिरथौ कृपो द्रौणिश्च दुर्जयः ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण सुधृताः सुमहाबलाः ॥ ३.८४.८ ॥
भीष्म आणि द्रोण हे अतिरथी; कृप आणि अजिंक्य द्रोणपुत्र (अश्वत्थामा) हेही. धृतराष्ट्रपुत्राने चांगल्या प्रकारे समर्थित केलेले हे महाबलवान होते.
3.84.9
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वेऽस्त्रकुशलास्तथा ।
सर्वे महारथा मुख्याः सर्वे जितपरिश्रमाः।
योद्धुकामाश्च पार्थेन सततं ये महाबलाः ॥ ३.८४.९ ॥
ते सर्व वेदज्ञ, शूर आणि अस्त्रकुशल होते; सर्व महारथी, श्रेष्ठ आणि श्रमावर विजय मिळवलेले होते; पार्थाशी सतत युद्ध करण्याची इच्छा बाळगणारे ते महाबलवान होते.
3.84.10
स च दिव्यास्त्रवित्कर्णः सूतपुत्रो महारथः ।
योऽस्त्रवेगानिलबलः शरार्चिस्तलनिःस्वनः।
रजोधूमोऽस्त्रसंपातो धार्तराष्ट्रानिलोद्धतः ॥ ३.८४.१० ॥
दिव्यास्त्रे जाणणारा महारथी सूतपुत्र कर्ण तोच; अस्त्रवेगाचा वारा हेच त्याचे बळ, बाण हीच त्याची ज्वाला, धनुष्याच्या दोरीचा टणत्कार हाच त्याचा आवाज; धूळच त्याचा धूर, अस्त्रवर्षाव हेच त्याचे पतन, धार्तराष्ट्रांच्या वार्‍याने उसळलेला.
3.84.11
निसृष्ट इव कालेन युगान्तज्वलनो यथा ।
मम सैन्यमयं कक्षं प्रधक्ष्यति न संशयः ॥ ३.८४.११ ॥
कालाने सोडलेल्या युगान्ताच्या अग्नीप्रमाणे तो माझ्या या सैन्यरूपी रानाला नक्की जाळून टाकील, यात संशय नाही.
3.84.12
तं स कुष्णानिलोद्धूतो दिव्यास्त्रज्वलनो महान् ।
श्वेतवाजिबलाकाभृद्गण्डीवेन्द्रायुधोल्बणः ॥ ३.८४.१२ ॥
कृष्णाच्या वार्‍याने उसळलेला, दिव्यास्त्रांचा महान अग्नी असा तो (अर्जुन), पांढरे घोडे व बगळ्यांचे शौल्य धारण करणारा; गांडीव आणि इंद्रायुधाने भयंकर.
3.84.13
संरब्धः शरधाराभिः सुधीप्तं कर्णपावकम् ।
उदीर्णोऽर्जुनमेघोऽयं शमयिष्यति संयुगे ॥ ३.८४.१३ ॥
संतप्त होऊन, बाणांच्या धारांनी, अतिशय प्रज्वलित कर्णाग्नीला हा उठलेला अर्जुन-मेघ युद्धात शमवेल.
3.84.14
स साक्षादेव सर्वाणि शक्रात्परपुरंजयः ।
दिव्यान्यस्त्राणि वीभत्सुर्यथावत्प्रतिपत्स्यते ॥ ३.८४.१४ ॥
शत्रुनगरे जिंकणारा तो वीभत्सु (अर्जुन) इंद्राकडूनच सर्व दिव्य अस्त्रे यथोचित प्रत्यक्ष मिळवेल.
3.84.15
अलं स तेषां सर्वेषामिति मे धीयते मतिः ।
नास्ति त्वतिक्रिया तस् रणेऽरीणां प्रतिक्रिया ॥ ३.८४.१५ ॥
तो त्या सर्वांसाठी पुरेसा आहे असे माझे मत आहे; युद्धात त्याच्या कृतीहून श्रेष्ठ कृती नाही, आणि शत्रूंचा प्रतिकारही नाही.
3.84.16
ते वयं पाण्डवं सर्वे गृहीतास्त्रमरिंदमम् ।
द्रष्टारो न हि बीभत्सुर्भारमुद्यम्य सीदति ॥ ३.८४.१६ ॥
आपण सर्वजण त्या पाण्डवाला—शस्त्र धारण केलेल्या, शत्रूंचे दमन करणाऱ्याला—पाहू; वीभत्सु भार उचलून कधीही खचत नाही.
3.84.17
वयं तु तमृते वीरं वनेऽस्मिन्द्विपदांवर ।
अवधानं न गच्छामः काम्यके सह कृष्णया ॥ ३.८४.१७ ॥
हे नरश्रेष्ठा! त्या वीराशिवाय आम्ही या अरण्यात, काम्यकात, कृष्णेसह लक्ष देत नाही.
3.84.18
भवानन्यद्वनं साधु बह्वन्नं फलवच्छुचि ।
आख्यातु रमणीयं च सेवितं पुण्यक्रमभिः ॥ ३.८४.१८ ॥
तू दुसरे एखादे अरण्य सांग—जे चांगले, अन्नाने समृद्ध, फलदायी, पवित्र, रमणीय आणि पुण्यवंतांनी सेविलेले असेल.
3.84.19
यत्रकंचिद्वयं कालं वसन्तः सत्यविक्रमम् ।
प्रतीक्षामोऽर्जुनं वरं वृष्टिकामा इवाम्बुदम् ॥ ३.८४.१९ ॥
जिथे आम्ही काही काळ राहून सत्यपराक्रमी श्रेष्ठ अर्जुनाची प्रतीक्षा करू, जसे पावसाची इच्छा करणारे मेघाची वाट पाहतात.
3.84.20
विविधानाश्रमान्कांश्चिद्द्विजातिभ्यः प्रतिश्रुतान् ।
सरांसि सरितश्चैव रमणीयांश्च पर्वतान् ॥ ३.८४.२० ॥
द्विजांनी सांगितलेले विविध आश्रम, सरोवरे, नद्या आणि रमणीय पर्वतही.
3.84.21
आचक्ष्व न हि मे ब्रह्मन्रोचते तमृतेऽर्जुनम् ।
वनेऽस्मिन्काम्यके वासो गच्छामोऽन्यां दिशंप्रति ॥ ३.८४.२१ ॥
हे ब्राह्मणा, अर्जुनाशिवाय ते मला रुचत नाही; या काम्यक वनात राहून आपण दुसऱ्या दिशेला जाऊ.