ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.85.1
तान्सर्वानुत्सुकान्दृष्ट्वा पाण्डवान्दीनचेतसः ।
अश्वासयंस्तथा धौम्यो बृहस्पतिसमोऽब्रवीत् ॥ ३.८५.१ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ ਧੌਮ੍ਯ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
3.85.2
ब्राह्मणानुमतान्पुण्यानाश्रमान्भरतर्षभ ।
दिशस्तीर्थानि शैलांश्च शृणु मे वदतोऽनघ ॥ ३.८५.२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਹਾੜ — ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਸੁਣ।
3.85.3
याञ्श्रुत्वा गदतो राजन्विशोको भवितासि ह ।
द्रौपद्या चानया सार्धं भ्रातृभिश्च नरेश्वर ॥ ३.८५.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ — ਇਸ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ।
3.85.4
श्रवणाच्चैव तेषां त्वं पुण्यमाप्स्यसि पाण्डव ।
गत्वा शतगुणं चैव तेभ्य एव नरोत्तम ॥ ३.८५.४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ; ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
3.85.5
शृणु पूर्वां दिशं राजन्देवर्षिगणसेविताम् ।
रम्यां ते कथयिष्यामि युधिष्ठिर यथास्मृति ॥ ३.८५.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਸੁਣ; ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਯਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਰਮਣੀਕ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
3.85.6
तस्यां रदेवर्षिजुष्टायां नैमिषं नाम भारत ।
यत्रतीर्थानि देवानां पुण्यानि च पृथक् पृथक् ॥ ३.८५.६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਨੈਮਿਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ।
3.85.7
यत्र सा गोमती पुण्या रम्या देवर्षिसेविता ।
यज्ञभूमिश्च देवानां शामित्रं च विवस्वतः ॥ ३.८५.७ ॥
ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਗ੍ਯਭੂਮੀ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰ-ਸਥਾਨ ਵੀ ਓਥੇ ਹੈ।
3.85.8
तस्यां गिरिवरः पुण्यो गयो राजर्षिसत्कृतः ।
शिवं ब्रह्मसरो यत्रसेवितं त्रिदशर्षिभिः ॥ ३.८५.८ ॥
ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਯ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਓਥੇ ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਹਮਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.85.9
यदर्थे पुरुषव्याघ्र कीर्तयन्ति पुरातनाः ।
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् ॥ ३.८५.९ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ! ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁਣ ਯੋਗ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਜੇ ਗਯਾ ਜਾਵੇ।
3.85.10
गौरीं वा वरयेत्कन्यां नीलं वा वृषमुत्सृजेत् ।
उत्तारयति संतत्या दश पूर्वान्दशावरान् ॥ ३.८५.१० ॥
ਗੌਰੀ ਨਾਮਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਨੀਲਾ ਬਲਦ ਛੱਡੇ; ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਦਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦਾ ਹੈ।
3.85.11
महानदी च तत्रैव तथा गयशिरो नृप ।
यत्रासौ कीर्त्यते विप्रैरक्षय्यकरणो वटः ॥ ३.८५.११ ॥
ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਗਯਸ਼ਿਰ ਵੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਅਕਸ਼ਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਹੜ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
3.85.12
यत्रदत्तं पितृभ्योऽन्नमक्षय्यं भवति प्रभो ।
सा च पुण्यजला तत्र फल्गुनामा महानदी ॥ ३.८५.१२ ॥
ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅੰਨ ਅਕਸ਼ੈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲੀ ਉਹ ਮਹਾਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਫਲਗੂ ਹੈ।
3.85.13
बहुमूलफला चापि कौशिकी भरतर्षभ ।
विश्वामित्रोऽध्यगाद्यत्र ब्राह्मणत्वं तपोधनः ॥ ३.८५.१३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਹੁਤ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਤਪੋਧਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
3.85.14
गङ्गा यत्रनदी पुण्या यस्यास्तीरे भगीरथः ।
अयजत्तत्रबहुभिः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.८५.१४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਭਾਰੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।
3.85.15
पाञ्चालेषु च कौरव्य कथयन्त्युत्पलावतम् ।
विश्वामित्रोऽयजद्यत्र शक्रेण सह कौशिकः ॥ ३.८५.१५ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪਲਾਵਤ ਨਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
3.85.16
यत्रानुवंशं भगवाञ्जामदग्न्यस्तथा जगौ ।
विश्वामित्रस्य तां दृष्ट्वा चिभूतिमतिमानुषीम् ॥ ३.८५.१६ ॥
ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਜਾਮਦਗਨਯ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨੇ ਵੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਗਾਈ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਉਸ ਅਲੌਕਿਕ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗਾਇਆ।
3.85.17
कान्यकुब्जेऽपिबत्सोममिन्द्रेण सह कौशिकः ।
ततः क्षत्रादपाक्रामद्ब्राह्मणोस्मीति चाब्रवीत् ॥ ३.८५.१७ ॥
ਕਾਨਯਕੁਬਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪੀਤਾ; ਫਿਰ ਕਸ਼ੱਤ੍ਰੀਪਣ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਉਸ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ।"
3.85.18
पवित्रमृषिभिर्जुष्टं पुण्यं पावनमुत्तमम् ।
गङ्गायमुनयोर्वीर संगमं लोकविश्रुतम् ॥ ३.८५.१८ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪੁੰਨ, ਪਾਵਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਗੰਗਾ-ਜਮੁਨਾ ਦਾ ਸੰਗਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
3.85.19
यत्रायजत भूतात्मा पूर्वमेव पितामहः ।
प्रयागमिति विख्यातं तस्माद्भरतसत्तम ॥ ३.८५.१९ ॥
ਭੂਤਾਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.85.20
अगस्त्यस्य तु राजेन्द्र तत्राश्रमवरो नृप ।
तत्तथा तापसारण्यं तापसैरुपशोभितम् ॥ ३.८५.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਥੇ ਅਗਸਤਯ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ। ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਵਣ ਹੈ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
3.85.21
हिरण्यबिन्दुः कथितो गिरौ कालञ्जरे महान् ।
आगस्त्यपर्वतोरभ्यः पुण्यो गिरिवः शिवः ॥ ३.८५.२१ ॥
ਕਾਲੰਜਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਹਿਰਣਯਬਿੰਦੂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਗਸਤਯ ਪਰਬਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁਭ ਪਰਬਤ ਹੈ।
3.85.22
महेन्द्रो नाम कौरव्य भार्गवस्य महात्मनः ।
अयजत्तत्रकौन्तेय पूर्वमेव पितामहः ॥ ३.८५.२२ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਉੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਮਹੇਂਦਰ ਨਾਮਕ ਪਰਬਤ ਹੈ; ਹੇ ਕੌੰਤੇਯ, ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.85.23
यत्रभागीरथी पुण्यां सरस्यासीद्युधिष्ठिर ।
यत्र सा ब्रह्मशालेति पुण्याख्याता विशांपते।
धूतपाप्मभिराकीर्णा पुण्यं तस्याश्च दर्शनम् ॥ ३.८५.२३ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੁੰਨਯ 'ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਾਲਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਹੀ ਗਈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ; ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪੁੰਨ ਹੈ।
3.85.24
पवित्रो मङ्गलीयश्च ख्यातो लोके सनातनः ।
केदारश्च मतङ्गस्य महानाश्रम उत्तमः ॥ ३.८५.२४ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਅਤੇ ਮਤੰਗ ਦਾ ਕੇਦਾਰ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ।
3.85.25
कुण्डोदः पर्वतो रम्यो बहुमूलफलोदकः ।
नैषधस्तृषितो यत्र जलं शर्म च लब्धवान् ॥ ३.८५.२५ ॥
ਕੁੰਡੋਦ ਨਾਂ ਦਾ ਪਰਬਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਪਿਆਸੇ ਨੈਸ਼ਧ (ਨਲ) ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਈ।
3.85.26
यत्र देववनं पुण्यं तापसैरुपशोभितम् ।
बाहुदा च नदी यत्रनन्दा च गिरिमूर्धनि ॥ ३.८५.२६ ॥
ਤਪਸ੍ਵੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਵਨ ਉੱਥੇ ਹੈ; ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਾਹੁਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦਾ ਨਦੀਆਂ ਹਨ।
3.85.27
तीर्थानि सरितः शैलाः पुण्यान्यायतनानि च ।
प्राच्यां दिशि महाराज कीर्तितानि मया तव ॥ ३.८५.२७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਤੀਰਥ, ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।
3.85.28
तिसृष्वन्यासु पुण्यानि दिक्षु तीर्थानि मे शृणु ।
सरितः पर्वतांश्चैव पुण्यान्यायतनानि च ॥ ३.८५.२८ ॥
ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ: ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ।