Mahābhārata · Adhyāya 3.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.85.1
तान्सर्वानुत्सुकान्दृष्ट्वा पाण्डवान्दीनचेतसः ।
अश्वासयंस्तथा धौम्यो बृहस्पतिसमोऽब्रवीत् ॥ ३.८५.१ ॥
Melihat semua Pāṇḍava gelisah dan bersedih hati, Dhaumya, yang setara dengan Bṛhaspati, menghibur mereka dan berkata demikian.
3.85.2
ब्राह्मणानुमतान्पुण्यानाश्रमान्भरतर्षभ ।
दिशस्तीर्थानि शैलांश्च शृणु मे वदतोऽनघ ॥ ३.८५.२ ॥
Dengarkanlah aku berbicara tentang pertapaan-pertapaan suci yang diakui para brahmana, arah-arah mata angin, tīrtha-tīrtha suci, dan gunung-gunung, wahai banteng keturunan Bharata, wahai yang tak berdosa.
3.85.3
याञ्श्रुत्वा गदतो राजन्विशोको भवितासि ह ।
द्रौपद्या चानया सार्धं भ्रातृभिश्च नरेश्वर ॥ ३.८५.३ ॥
Wahai raja, setelah mendengarnya engkau pasti akan bebas dari duka, bersama Draupadī dan saudara-saudaramu, wahai penguasa manusia.
3.85.4
श्रवणाच्चैव तेषां त्वं पुण्यमाप्स्यसि पाण्डव ।
गत्वा शतगुणं चैव तेभ्य एव नरोत्तम ॥ ३.८५.४ ॥
Sungguh, dengan mendengarnya engkau akan memperoleh pahala, wahai Pāṇḍava, dan dengan pergi ke tempat-tempat itu engkau akan memperoleh seratus kali lipat, wahai yang terbaik di antara manusia.
3.85.5
शृणु पूर्वां दिशं राजन्देवर्षिगणसेविताम् ।
रम्यां ते कथयिष्यामि युधिष्ठिर यथास्मृति ॥ ३.८५.५ ॥
Dengarkanlah, wahai raja, arah timur yang dikunjungi kumpulan para resi dewa. Wahai Yudhiṣṭhira, akan kuceritakan wilayah yang indah itu sebagaimana yang kuingat.
3.85.6
तस्यां रदेवर्षिजुष्टायां नैमिषं नाम भारत ।
यत्रतीर्थानि देवानां पुण्यानि च पृथक् पृथक् ॥ ३.८५.६ ॥
Wahai Bhārata, di arah yang dikunjungi para resi itu terdapat tempat bernama Naimiṣa, tempat tīrtha-tīrtha suci para dewa berada, masing-masing terpisah.
3.85.7
यत्र सा गोमती पुण्या रम्या देवर्षिसेविता ।
यज्ञभूमिश्च देवानां शामित्रं च विवस्वतः ॥ ३.८५.७ ॥
Di sana ada Sungai Gomatī yang suci dan indah, dikunjungi para resi dewa; di sana juga terdapat tempat yajña para dewa dan tempat śāmitra Vivasvat.
3.85.8
तस्यां गिरिवरः पुण्यो गयो राजर्षिसत्कृतः ।
शिवं ब्रह्मसरो यत्रसेवितं त्रिदशर्षिभिः ॥ ३.८५.८ ॥
Di sana terdapat Gunung Gaya yang suci, gunung terbaik, dihormati para resi raja; di sana ada Telaga Brahma yang membawa keberuntungan, dikunjungi para resi dari tiga puluh dewa.
3.85.9
यदर्थे पुरुषव्याघ्र कीर्तयन्ति पुरातनाः ।
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् ॥ ३.८५.९ ॥
Wahai harimau di antara manusia, demi itu para leluhur memuji banyak putra sebagai yang diinginkan, jika seorang di antaranya pergi ke Gayā.
3.85.10
गौरीं वा वरयेत्कन्यां नीलं वा वृषमुत्सृजेत् ।
उत्तारयति संतत्या दश पूर्वान्दशावरान् ॥ ३.८५.१० ॥
Hendaknya ia menikahi gadis berkulit cerah atau melepaskan banteng biru; melalui keturunannya ia menyelamatkan sepuluh leluhur dan sepuluh keturunan.
3.85.11
महानदी च तत्रैव तथा गयशिरो नृप ।
यत्रासौ कीर्त्यते विप्रैरक्षय्यकरणो वटः ॥ ३.८५.११ ॥
Di sana juga ada sungai besar, dan Gayaśiras, wahai raja, tempat para brahmana memuji pohon beringin yang membuat segala sesuatu abadi.
3.85.12
यत्रदत्तं पितृभ्योऽन्नमक्षय्यं भवति प्रभो ।
सा च पुण्यजला तत्र फल्गुनामा महानदी ॥ ३.८५.१२ ॥
Di tempat makanan yang dipersembahkan kepada leluhur menjadi abadi, wahai tuan; dan di sana ada sungai besar bernama Phalgu, berair suci.
3.85.13
बहुमूलफला चापि कौशिकी भरतर्षभ ।
विश्वामित्रोऽध्यगाद्यत्र ब्राह्मणत्वं तपोधनः ॥ ३.८५.१३ ॥
Wahai banteng keturunan Bharata, di sana juga ada sungai Kauśikī yang kaya akar dan buah, tempat Viśvāmitra, yang kekayaannya adalah tapa, mencapai status brahmana.
3.85.14
गङ्गा यत्रनदी पुण्या यस्यास्तीरे भगीरथः ।
अयजत्तत्रबहुभिः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.८५.१४ ॥
Di sana ada sungai suci Gaṅgā, di tepiannya Bhagīratha melaksanakan banyak yajña dengan persembahan dakṣiṇā yang melimpah.
3.85.15
पाञ्चालेषु च कौरव्य कथयन्त्युत्पलावतम् ।
विश्वामित्रोऽयजद्यत्र शक्रेण सह कौशिकः ॥ ३.८५.१५ ॥
Wahai keturunan Kuru, di negeri Pañcāla dikisahkan sebuah tempat bernama Utpalāvata, tempat Kauśika Viśvāmitra melakukan yajña bersama Śakra.
3.85.16
यत्रानुवंशं भगवाञ्जामदग्न्यस्तथा जगौ ।
विश्वामित्रस्य तां दृष्ट्वा चिभूतिमतिमानुषीम् ॥ ३.८५.१६ ॥
Di sana Jāmadagnya (Paraśurāma) yang mulia juga melantunkan silsilah keturunan, setelah melihat keagungan Viśvāmitra yang melampaui manusia.
3.85.17
कान्यकुब्जेऽपिबत्सोममिन्द्रेण सह कौशिकः ।
ततः क्षत्रादपाक्रामद्ब्राह्मणोस्मीति चाब्रवीत् ॥ ३.८५.१७ ॥
Di Kānyakubja pun Kauśika minum soma bersama Indra; kemudian, menanggalkan kasta kṣatriya, ia berkata, "Aku adalah brahmana."
3.85.18
पवित्रमृषिभिर्जुष्टं पुण्यं पावनमुत्तमम् ।
गङ्गायमुनयोर्वीर संगमं लोकविश्रुतम् ॥ ३.८५.१८ ॥
Wahai pahlawan, pertemuan Gaṅgā dan Yamunā — dikunjungi para resi, suci, keramat, menyucikan dan utama — termasyhur di seluruh dunia.
3.85.19
यत्रायजत भूतात्मा पूर्वमेव पितामहः ।
प्रयागमिति विख्यातं तस्माद्भरतसत्तम ॥ ३.८५.१९ ॥
Di tempat di mana Sang Kakek, jiwa segala makhluk, dahulu melakukan persembahan, karena itu dikenal sebagai Prayāga, wahai yang terbaik di antara Bharata.
3.85.20
अगस्त्यस्य तु राजेन्द्र तत्राश्रमवरो नृप ।
तत्तथा तापसारण्यं तापसैरुपशोभितम् ॥ ३.८५.२० ॥
Di sana, wahai raja segala raja, terdapat pertapaan Agastya yang utama, wahai raja; hutan para pertapa itu dihiasi oleh para pertapa.
3.85.21
हिरण्यबिन्दुः कथितो गिरौ कालञ्जरे महान् ।
आगस्त्यपर्वतोरभ्यः पुण्यो गिरिवः शिवः ॥ ३.८५.२१ ॥
Di gunung Kālañjara disebut terdapat Hiraṇyabindu yang agung; dekat gunung Agastya terdapat gunung yang suci dan membawa keberuntungan.
3.85.22
महेन्द्रो नाम कौरव्य भार्गवस्य महात्मनः ।
अयजत्तत्रकौन्तेय पूर्वमेव पितामहः ॥ ३.८५.२२ ॥
Di sana, wahai keturunan Kuru, terdapat gunung bernama Mahendra milik Bhārgava yang berjiwa agung; di sana, wahai putra Kuntī, Sang Kakek dahulu melakukan persembahan.
3.85.23
यत्रभागीरथी पुण्यां सरस्यासीद्युधिष्ठिर ।
यत्र सा ब्रह्मशालेति पुण्याख्याता विशांपते।
धूतपाप्मभिराकीर्णा पुण्यं तस्याश्च दर्शनम् ॥ ३.८५.२३ ॥
Yudhiṣṭhira, di mana Bhāgīrathī berada di danau suci, dan di mana ia disebut Brahma-śālā yang suci, wahai tuan manusia; dipenuhi oleh mereka yang dosanya telah terhapus, dan melihatnya membawa pahala.
3.85.24
पवित्रो मङ्गलीयश्च ख्यातो लोके सनातनः ।
केदारश्च मतङ्गस्य महानाश्रम उत्तमः ॥ ३.८५.२४ ॥
Menyucikan dan membawa keberuntungan, termasyhur abadi di dunia; dan Kedāra milik Mataṅga, pertapaan yang agung dan utama.
3.85.25
कुण्डोदः पर्वतो रम्यो बहुमूलफलोदकः ।
नैषधस्तृषितो यत्र जलं शर्म च लब्धवान् ॥ ३.८५.२५ ॥
Gunung Kuṇḍoda indah, kaya akar, buah dan air. Di sana Naiṣadha (Nala) yang kehausan menemukan air dan ketenangan.
3.85.26
यत्र देववनं पुण्यं तापसैरुपशोभितम् ।
बाहुदा च नदी यत्रनन्दा च गिरिमूर्धनि ॥ ३.८५.२६ ॥
Di sana ada hutan dewa yang suci, dihiasi para pertapa, dan di puncak gunung mengalir sungai Bāhudā dan Nandā.
3.85.27
तीर्थानि सरितः शैलाः पुण्यान्यायतनानि च ।
प्राच्यां दिशि महाराज कीर्तितानि मया तव ॥ ३.८५.२७ ॥
Wahai raja agung, aku telah menceritakan kepadamu tīrtha-tīrtha suci, sungai-sungai, gunung-gunung dan tempat-tempat suci di arah timur.
3.85.28
तिसृष्वन्यासु पुण्यानि दिक्षु तीर्थानि मे शृणु ।
सरितः पर्वतांश्चैव पुण्यान्यायतनानि च ॥ ३.८५.२८ ॥
Sekarang dengarkan dariku tīrtha-tīrtha suci di tiga arah lainnya: sungai-sungai, gunung-gunung dan tempat-tempat suci.