Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.86

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.86.1

दक्षिणस्यां तु पुण्यानि शृणु तीर्थानि भारत ।
विस्तरेण यथाबुद्धि कीर्त्यमानानि तानि वै ॥ ३.८६.१ ॥

ହେ ଭାରତ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସମୂହ ଶୁଣ। ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିସ୍ତାରିତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯିବ।

3.86.2

यस्यामाख्यायते पुण्या दिशि गोदावरी नदी ।
बह्वारामा बहुजला तापसाचरिता शिवा ॥ ३.८६.२ ॥

ଯେଉଁ ଦିଗରେ ପବିତ୍ର ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ କୁହାଯାଏ, ତାହା ବହୁ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରଚୁର ଜଳବିଶିଷ୍ଟ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।

3.86.3

वेणा भीमरथी चैव नद्यौ पापभयापहे ।
मृगद्विजसमाकीर्णे तापसालयभूषिते ॥ ३.८६.३ ॥

ବେଣା ଓ ଭୀମରଥୀ ଦୁଇ ନଦୀ ପାପଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି; ସେମାନେ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଶୋଭିତ।

3.86.4

राजर्षेस्तस् च सरिन्नृगस्य भरतर्षभ ।
रम्यतीर्था बहुजला पयोष्णी द्विजसेविता ॥ ३.८६.४ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ରାଜର୍ଷି ନୃଗଙ୍କ ନଦୀ। ସୁନ୍ଦର ତୀର୍ଥ ଓ ପ୍ରଚୁର ଜଳବିଶିଷ୍ଟ ପୟୋଷ୍ଣୀ, ଯାହାକୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି।

3.86.5

अपि चात्र महायोगी मार्कण्डेयो महायशाः ।
अनुवंश्यां जगौ गाथां नृगस्य धरणीपतेः ॥ ३.८६.५ ॥

ଏଠାରେ ମହାଯୋଗୀ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ବଂଶପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଧରଣୀପତି ନୃଗଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ।

3.86.6

नृगस् यजमानस्य प्रत्यक्षमिति नः श्रुतम् ।
मरुतः परिवेष्टारः सदस्याश्च दिवौकसः ॥ ३.८६.६ ॥

ଯଜମାନ ନୃଗଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହା ଘଟିଥିଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ମରୁତମାନେ ପରିବେଷଣକାରୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାମାନେ ସଭାସଦ ଥିଲେ।

3.86.7

पयोष्ण्यां यजमानस्य वाराहे तीर्थ उत्तमे ।
उद्धृतं भूतलस्थं वावायुना समुदीरितम्।
पयोष्ण्या हरते तोयं पापमामरणान्तिकम् ॥ ३.८६.७ ॥

ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୟୋଷ୍ଣୀରେ, ବରାହ ତୀର୍ଥରେ, ଉତ୍ତମ ଘାଟରେ, ଭୂମିରେ ଥିବା କିମ୍ବା ବାୟୁରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଜଳ ପୟୋଷ୍ଣୀ ଗ୍ରହଣ କରେ; ତାହା ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପ ହରଣ କରେ।

3.86.8

स्वर्गादुत्तुङ्गममलं विषाणं यत्र शूलिनः ।
स्वमात्मविहितं दृष्ट्वा मर्त्यः शिवपुरं व्रजेत् ॥ ३.८६.८ ॥

ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ, ନିର୍ମଳ ବିଷାଣ ଶିଖର; ଯେଉଁଠି ଶୂଳଧାରୀ (ଶିବ)ଙ୍କ ନିଜ ସ୍ଥାପିତ ରୂପ ଦେଖାଯାଏ; ତାହା ଦେଖି ମର୍ତ୍ୟ ଶିବପୁରକୁ ଯାଉ।

3.86.9

एकतः सरितः सर्वा गङ्गाद्याः सलिलोच्चयाः ।
पयोष्णी चैकतः पुण्या तीर्थेभ्यो हि मता मम ॥ ३.८६.९ ॥

ଏକ ପଟେ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଓ ଜଳରାଶି; ଅନ୍ୟ ପଟେ ପବିତ୍ର ପୟୋଷ୍ଣୀ; ମୋ ମତରେ ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

3.86.10

माठरस्य वनं पुण्यं बहुमूलफलं शिवम् ।
यूपश्च भरतश्रेष्ठ वरुणस्रोतसे गिरौ ॥ ३.८६.१० ॥

ମାଠରଙ୍କର ପବିତ୍ର ବନ, ମୂଳ ଓ ଫଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଙ୍ଗଳକାରୀ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବରୁଣ ସ୍ରୋତ ନିକଟରେ ପର୍ବତରେ ଯୂପ (ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ) ଅଛି।

3.86.11

प्रवेण्युत्तरपार्स्वे तु पुण्ये कण्वाश्रमे तथा ।
तापसानामरण्यानि कीर्तितानि यथाश्रुति ॥ ३.८६.११ ॥

ପ୍ରବେଣୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ, କଣ୍ବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ, ଏବଂ ସେହିପରି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଇଥିବା ପରି କୁହାଯାଇଛି।

3.86.12

वेदी शूर्पारके तात जमदग्नेर्महात्मनः ।
रम्या पाषाणतीर्था च पुरश्चन्द्रा च भारत ॥ ३.८६.१२ ॥

ହେ ତାତ, ଶୂର୍ପାରକରେ ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ବେଦୀ ଅଛି; ହେ ଭାରତ, ରମଣୀୟ ପାଷାଣ ତୀର୍ଥ ଓ ପୁରଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ଅଛି।

3.86.13

अशोकतीर्थं तत्रैव कौन्ते य बहुलाश्रमम् ।
अगस्त्यतीर्थं पाण्ड्येषु वारुणं च युधिष्ठिर ॥ ३.८६.१३ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସେଠାରେ ଅଶୋକତୀର୍ଥ ଓ ବହୁଲାଶ୍ରମ ଅଛି। ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଦେଶରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟତୀର୍ଥ ଓ ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବାରୁଣତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

3.86.14

कुमार्यः कथिताः पुण्याः पाण्ड्येष्वेव नरर्षभ ।
ताम्रपर्णी तु कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तां शृणु ॥ ३.८६.१४ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଦେଶରେ ହିଁ ପବିତ୍ର କୁମାରୀମାନେ (ନଦୀ) କୁହାଯାଇଛନ୍ତି। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ।

3.86.15

यत्र देवैस्तपस्तप्तं महदिच्छद्भिराश्रमे ।
गोकर्णमिति विख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत ॥ ३.८६.१५ ॥

ଦେବତାମାନେ ମହାଫଳ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଶ୍ରମରେ ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେହି ସ୍ଥାନ, ହେ ଭାରତ, ତିନି ଲୋକରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

3.86.16

शीततोयो बहुजलः पुण्यस्तात शिवश्च सः ।
ह्रदः परमदुष्प्रापो मानुषैरकृतात्मभिः ॥ ३.८६.१६ ॥

ହେ ତାତ, ତାହା ଶୀତଳ ଜଳ ଓ ପ୍ରଚୁର ଜଳବିଶିଷ୍ଟ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହ୍ରଦ; ଅଶୁଦ୍ଧ ମନର ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର।

3.86.17

तत्र वृक्षतृणाद्यैश्च संपन्नः फलमूलवान् ।
आश्रमोऽगस्त्यशिष्यस्य पुण्यो देवसहे गिरौ ॥ ३.८६.१७ ॥

ସେଠାରେ ବୃକ୍ଷ, ତୃଣ ଆଦିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଫଳମୂଳଯୁକ୍ତ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦେବସହ ପର୍ବତରେ ଅଛି।

3.86.18

वैडूर्यपर्वतस्तत्र श्रीमान्मणिमयः शिवः ।
अगस्त्यस्याश्रमश्चैव बहुमूलफलोदकः ॥ ३.८६.१८ ॥

ସେଠାରେ ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଶ୍ରୀମନ୍ତ, ମଣିମୟ ଓ ଶୁଭ। ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ବହୁ ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳବିଶିଷ୍ଟ।

3.86.19

सुराष्ट्रेष्वपि वक्ष्यामि पुण्यान्यायतनानि च ।
आश्रमान्सरितश्चैव सरांसि च नराधिप ॥ ३.८६.१९ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ସୁରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ, ଆଶ୍ରମ, ନଦୀ ଓ ସରୋବରମାନଙ୍କ କଥା କହିବି।

3.86.20

चमसोद्भेदनं विप्रास्तत्रापि कथयन्त्युत ।
प्रभासं चोदधौ तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.८६.२० ॥

ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚମସୋଦ୍ଭେଦନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି; ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ତ୍ରିଲୋକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥ ଅଛି।

3.86.21

तत्र पिण्डारकं नाम तापसाचरितं शिवम् ।
उज्जयन्तश्च शिखरी क्षिप्रं सिद्धिकरो महान् ॥ ३.८६.२१ ॥

ସେଠାରେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ସେବିତ ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ଶିବ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ ଉଜ୍ଜୟନ୍ତ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧି ଦାନକାରୀ ମହାନ ତୀର୍ଥ।

3.86.22

तत्र देवर्षिवीरेण नारदेनानुकीर्तितः ।
पुराणः श्रूयते श्लोकस्तं निबोध युधिष्ठिर ॥ ३.८६.२२ ॥

ସେଠାରେ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀର ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ବାରା କଥିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣାଯାଏ; ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ଶୁଣ।

3.86.23

पुण्ये गिरौ सुराष्ट्रेषु मृगपक्षिनिषेविते ।
उज्जयन्ते स्म तप्ताङ्गो नाकपृष्ठे महीयते ॥ ३.८६.२३ ॥

ସୁରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣ୍ୟ ପର୍ବତ ଉଜ୍ଜୟନ୍ତରେ, ଯେଉଁଠି ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ତପସ୍ୟାରେ ଶରୀର ତପ୍ତ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

3.86.24

एष नारायणः श्रीमान्क्षीरार्णवनिकेतनः ।
नागपर्यङ्कमुत्सृज्यह्यागतो मधुरां पुरीम् ॥ ३.८६.२४ ॥

କ୍ଷୀରସାଗରରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଶ୍ରୀମାନ ନାରାୟଣ ନାଗଶଯ୍ୟା ଛାଡି ମଥୁରା ନଗରୀକୁ ଆସିଥିଲେ।

3.86.25

पुण्या द्वारवती तत्रयत्रासौ मधुसूदनः ।
साक्षाद्देवः पुराणोसौ स हि धर्मः सनातनः ॥ ३.८६.२५ ॥

ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରବତୀ ସେଠାରେ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁସୂଦନ ଅଛନ୍ତି। ସେ ସାକ୍ଷାତ ପୁରାତନ ଦେବତା; ସେ ହିଁ ସନାତନ ଧର୍ମ।

3.86.26

ये च कवेदविदो विप्रा ये चाध्यात्मविदो जनाः ।
ते वदन्ति महात्मानं कृष्णं धर्मं सनातनम् ॥ ३.८६.२६ ॥

ଯେଉଁ କବି, ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସନାତନ ଧର୍ମ କୁହନ୍ତି।

3.86.27

पवित्राणां हि गोविन्दः पवित्रं परमुच्यते ।
पुण्यानामपि पुण्योसौ मङ्गालानां च मङ्गलम्।
त्रैलोक्ये पुण्डरीकाक्षो देवदेवः सनातनः ॥ ३.८६.२७ ॥

ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋବିନ୍ଦ ହିଁ ପରମ ପବିତ୍ର କୁହାଯାଆନ୍ତି। ପୁଣ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁଣ୍ୟ; ମଙ୍ଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଙ୍ଗଳ। ତ୍ରିଲୋକରେ ସେହି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ଦେବଦେବ, ସନାତନ।

3.86.28

अव्ययात्मा व्ययात्मा च क्षेत्रज्ञः परमेश्वरः ।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा तत्रैव मधुसूदनः ॥ ३.८६.२८ ॥

ଅବ୍ୟୟ ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ୟୟ ଆତ୍ମାବିଶିଷ୍ଟ, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ପରମେଶ୍ୱର, ଅଚିନ୍ତ୍ୟାତ୍ମା ହରି ମଧୁସୂଦନ ସେଠାରେ ହିଁ ବାସ କରନ୍ତି।