మహాభారతం · అధ్యాయం 3.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.88.1
उदीच्यां राजशार्दूल दिशि पुण्यानि यानि वै ।
तानि ते कीर्तयिष्यामि पुण्यान्यायतनानि च ॥ ३.८८.१ ॥
రాజశార్దూలా, ఉత్తర దిక్కులో ఉన్న పవిత్ర స్థలాలను నీకు వివరిస్తాను.
3.88.2
शृणुष्वावहितो भूत्वा मम मन्त्रयतः प्रभो ।
कथाप्रतिग्रहो वीर श्रद्धां जनयते शुभाम् ॥ ३.८८.२ ॥
ప్రభూ, శ్రద్ధగా నా మాటలను వినుము. వీరా, కథను స్వీకరించడం శుభమైన శ్రద్ధను కలిగిస్తుంది.
3.88.3
सरस्वती महापुण्या ह्रदिनी तीर्थमालिनी ।
समुद्रगा महावेगा यमुना यत्र पाण्डव ॥ ३.८८.३ ॥
పాండవా, అక్కడ సరస్వతి మహా పవిత్రమైనది, తీర్థాల మాలతో అలంకరించబడినది; సముద్రం వైపు ప్రవహించే యమున మహావేగంతో ఉంటుంది.
3.88.4
यत्र पुण्यतरं तीर्थं प्लक्षावतरणं शुभम् ।
यत्रसारस्वतैरिष्ट्वा गच्छन्त्यवभृथं द्विजाः ॥ ३.८८.४ ॥
అక్కడ అత్యంత పవిత్రమైన తీర్థం, శుభకరమైన ప్లక్షావతరణం ఉన్నాయి; సారస్వతులు యజ్ఞం చేసి అవభృథ స్నానానికి ద్విజులు అక్కడికి వెళ్తారు.
3.88.5
पुण्यं चाख्यायते दिव्यं शिवमग्निशिरोऽनघ ।
सहदेवोऽयजद्यत्रशम्याक्षेपेण भारत ॥ ३.८८.५ ॥
పాపరహితుడా, అక్కడ పవిత్రమైన, దివ్యమైన, శివమైన అగ్నిశిరస్సు చెప్పబడింది; భారతా, అక్కడ సహదేవుడు శమ్యాక్షేపణంతో యజ్ఞం చేశాడు.
3.88.6
एतस्मिन्नेव चार्थेऽसौ इन्द्रगीता युधिष्ठिर ।
गाथा चरति लोकेऽस्मिन्गीयमाना द्विजातिभिः ॥ ३.८८.६ ॥
యుధిష్ఠిరా, ఇదే విషయంపై ఇంద్రుడు పాడిన ఆ గాథ లోకంలో వ్యాపించి ఉంది; ద్విజులు దానిని పాడుతున్నారు.
3.88.7
अग्नयः सहदेवेन ये चिता यमुनामनु ।
ते तस्य कुरुशार्दूल सहस्रशतदक्षिणाः ॥ ३.८८.७ ॥
కురుశార్దూలా, సహదేవుడు యమునా తీరంలో వేసిన అగ్నులు అతని వందవేల దక్షిణలతో కూడిన యజ్ఞాలు.
3.88.8
तत्रैव भरतो राजा चक्रवर्ती महायशाः ।
विंशतीं सप्त चाष्टौ च हयमेधानुपाहरत् ॥ ३.८८.८ ॥
అక్కడే భరతుడనే చక్రవర్తి, మహాయశస్వి అయిన రాజు, ఇరవై, ఏడు, ఎనిమిది అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేశాడు.
3.88.9
कामकृद्यो द्विजातीनां श्रुतस्तात यथा पुरा ।
अत्यन्तमाश्रमः पुण्यः शरभङ्गस्य विश्रुतः ॥ ३.८८.९ ॥
నాయనా, నీవు విన్నట్లుగా, ద్విజులకు కోరికలు తీర్చే, అత్యంత పవిత్రమైన శరభంగుని ఆశ్రమం పూర్వం నుండి ప్రసిద్ధమైనది.
3.88.10
सरस्वती नदी सद्भिः सततं पार्थ पूजिता ।
वालखिल्यैर्महाराज यत्रेष्टमृषिभिः पुरा ॥ ३.८८.१० ॥
పార్థా, సరస్వతీ నది సజ్జనులచే నిరంతరం పూజింపబడుతోంది; మహారాజా, పూర్వం వాలఖిల్య ఋషులు యజ్ఞం చేసిన చోటు ఇది.
3.88.11
दृषद्वती महापुण्या यत्र रख्याता युधिष्ठिर ।
न्यग्रोधाख्यस्तु पाञ्चाल्यः पाञ्चाल्योद्विपदांवर।
दाल्भ्यघोषश्च दाल्भ्याश् धरणीस्थो महात्मनः ॥ ३.८८.११ ॥
యుధిష్ఠిరా, మహాపుణ్యమైన దృషద్వతీ నది ప్రసిద్ధమైనది; న్యగ్రోధుడనే పాంచాలుడు, ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడైన పాంచాలుడు, భూమిపై ఉన్న మహాత్ముడు దాల్భ్యఘోషుడు మరియు దాల్భ్యులు.
3.88.12
कौन्तेयानन्तयशसः सुव्रतस्यामितौजसः ।
आश्रमः ख्यायते पुण्यस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ३.८८.१२ ॥
కుంతీపుత్రులారా, అనంత యశస్వి, సువ్రతుడు, అమితతేజస్వి అయిన వాని పుణ్య ఆశ్రమం మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమని చెప్పబడుతుంది.
3.88.13
एतावर्णाववर्णौ च विश्रुतौ मनुजाधिप ।
ईजाते क्रतुभिर्मुख्यैः पुण्यैर्भरतसत्तम ॥ ३.८८.१३ ॥
మానవాధిపా, ఈ ఇద్దరూ వర్ణరహితులుగా ప్రసిద్ధులు. భరతశ్రేష్ఠా, వారు ముఖ్యమైన పుణ్య యజ్ఞాలతో యజనం చేశారు.
3.88.14
समेत्य बहुशो देवाः सेन्द्राः सवरुणाः पुरा ।
विशाखयूपेऽतप्यन् तेन पुण्यतमश्च सः ॥ ३.८८.१४ ॥
పూర్వం ఇంద్రుడు, వరుణుడితో కలిసి దేవతలు అనేకసార్లు సమావేశమై విశాఖయూపం వద్ద తపస్సు చేశారు; దాని వల్ల ఆ స్థలం అత్యంత పుణ్యమైనది.
3.88.15
ऋषिर्महान्महाभागो जमदग्निर्महायशाः ।
पलाशकेषु पुण्येषु रम्येष्वयजत प्रभुः ॥ ३.८८.१५ ॥
మహాన్, మహాభాగ్యుడు, మహాయశస్వి అయిన ఋషి జమదగ్ని సమర్థుడై పవిత్రమైన, రమణీయమైన పలాశ వృక్షాల మధ్య యజనం చేశాడు.
3.88.16
यत्रसर्वाः सरिच्छ्रेष्टाः साक्षात्तमृषिसत्तमम् ।
स्वं स्वं तोयमुपादाय परिवार्योपतस्थिरे ॥ ३.८८.१६ ॥
అక్కడ అన్ని శ్రేష్ఠ నదులు ప్రత్యక్షంగా ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుని వద్ద తమ తమ జలాన్ని తీసుకొని ఆయనను చుట్టుముట్టి ఉపస్థితమయ్యాయి.
3.88.17
अपि चात्र महाराज स्वयं विश्वावसुर्जगौ ।
इमं श्लोकं तदा वीर प्रेक्ष्य दीक्षां महात्मनः ॥ ३.८८.१७ ॥
ఇంకా మహారాజా, ఇక్కడ విశ్వావసు స్వయంగా ఈ శ్లోకాన్ని పాడాడు. వీరా, ఆ మహాత్ముని దీక్షను చూసి అప్పుడు అతడు ఈ శ్లోకాన్ని గానం చేశాడు.
3.88.18
यजमानस्य वै देवाञ्जमदग्नेर्महात्मनः ।
आगम्य सरितो विप्रान्मधुना समतर्पयन् ॥ ३.८८.१८ ॥
యజమానుడైన మహాత్మ జమదగ్ని యజ్ఞంలో నదులు వచ్చి దేవతలను, బ్రాహ్మణులను తేనెతో పూర్తిగా తృప్తిపరిచాయి.
3.88.19
गन्धर्वयक्षरक्षोबिरप्सरोभिश्च सेवितम् ।
किरातकिन्नरावासं शैलं शिखरिणांवरम् ॥ ३.८८.१९ ॥
గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, అప్సరసలు సేవించేది; కిరాతులు, కిన్నరుల నివాసం; శిఖరాలు గల పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన శైలం.
3.88.20
बिभेद तरसा गङ्गा गङ्गाद्वारं युधिष्ठिर ।
पुण्यं तत्ख्यायते राजन्ब्रह्मर्षिगणसेवितम् ॥ ३.८८.२० ॥
యుధిష్ఠిరా! గంగ వేగంగా పర్వతాన్ని చీల్చింది; అదే గంగాద్వారం. రాజా, అది పుణ్యక్షేత్రం; బ్రహ్మర్షిగణాలు సేవించేదిగా ప్రసిద్ధమైనది.
3.88.21
सनत्कुमारः कौरव्य पुण्यं कनखलं तथा ।
पर्वतश्च पुरुर्नाम यत्रयातः पुरूरवाः ॥ ३.८८.२१ ॥
కౌరవ్యా! సనత్కుమారుని పుణ్యక్షేత్రం, కనఖలం కూడా; పురు అనే పర్వతం, అక్కడికి పురూరవుడు వెళ్లాడు.
3.88.22
भृगुर्यत्रतपस्तेपे महर्षिगणसेविते ।
राजन्स आश्रमः ख्यातो भृगुतुङ्गो महागिरिः ॥ ३.८८.२२ ॥
మహర్షిగణాలు సేవించే చోట భృగువు తపస్సు చేశాడు; రాజా, ఆ ఆశ్రమం ప్రసిద్ధమైనది — భృగుతుంగం అనే మహా పర్వతం.
3.88.23
यः स भूतं भविष्यच्च भवच् भरतर्षभ ।
नारायणः प्रभुर्विष्णुः शाश्वतः पुरुषोत्तमः ॥ ३.८८.२३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా! భూత, భవిష్యత్, వర్తమానాలుగా ఉన్నవాడు; ఆయనే నారాయణుడు, ప్రభువైన విష్ణువు, శాశ్వతుడైన పురుషోత్తముడు.
3.88.24
तस्यातियशसः पुण्यां विशालां बदरीमनु ।
आश्रमः ख्यायते पुण्यस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ३.८८.२४ ॥
ఆ అతియశస్వి పుణ్య ఆశ్రమం విశాల, బదరి సమీపాన ప్రసిద్ధం; ఆ పుణ్య ఆశ్రమం మూడు లోకాలలో విఖ్యాతం.
3.88.25
उष्णतोयवहा गङ्गा शीततोयवहा पुरा ।
सुवर्णसिकता राजन्विशालां बदरीमनु ॥ ३.८८.२५ ॥
రాజా, పూర్వం విశాలా మరియు బదరి సమీపంలో గంగ వేడి నీటిని, చల్లని నీటిని ప్రవహింపజేసింది; ఆమె ఇసుక బంగారు రంగులో ఉండేది.
3.88.26
ऋषयो यत्रदेवाश्च महाभागा महौजसः ।
प्राप्य नित्यं नमस्यन्ति देवं नारायणं प्रभुम् ॥ ३.८८.२६ ॥
మహాభాగ్యులు, మహాతేజస్సు కలిగిన ఋషులు, దేవతలు అక్కడికి చేరి, ఎప్పుడూ ప్రభువైన దేవుడు నారాయణుడికి నమస్కరిస్తారు.
3.88.27
यत्रनाराजणो देवः परमात्मा सनातनः ।
तत्र कृत्स्नं जगत्सर्वं तीर्थान्यायतनानि च ॥ ३.८८.२७ ॥
సనాతన పరమాత్మ దేవుడు నారాయణుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో, అక్కడ సమస్త జగత్తు, అన్ని తీర్థాలు, ఆయతనాలు ఉంటాయి.
3.88.28
तत्पुण्यं परमं ब्रह्म तत्तीर्थं त्तपोवनम् ।
तत्परं परमं देवं भूतानां परमेश्वरम् ॥ ३.८८.२८ ॥
అది పవిత్రమైన పరబ్రహ్మము; అది తీర్థము, తపోవనము; అది పరమము, పరమ దేవుడు, ప్రాణులకు పరమేశ్వరుడు.
3.88.29
शाश्वतं परमं चैव धातारं परमं पदम् ।
यं विदित्वान शोचन्ति विद्वांसः शास्त्रदृष्टयः ॥ ३.८८.२९ ॥
శాస్త్రదృష్టి కలిగిన విద్వాంసులు ఎవరిని తెలుసుకుని శోకించరో, అతడు శాశ్వతుడు, పరముడు, ధాత, పరమ పదము.
3.88.30
तत्र देवर्षयः सिद्धाः सर्वे चैव तपोधनाः ।
आदिदेवो महायोगी यत्रास्ते मधुसूदनः ॥ ३.८८.३० ॥
ఆదిదేవుడు, మహాయోగి మధుసూదనుడు ఎక్కడ నివసిస్తాడో, అక్కడ దేవర్షులు, సిద్ధులు, తపోధనులందరూ ఉంటారు.
3.88.31
पुण्यानामपि तत्पुण्यमत्र ते संशयेस्तु मा ।
एतानि राजन्पुण्यानि पृथिव्यां पृथिवीपते।
कीर्तितानि नरश्रेष्ठ तीर्थान्यायतनानि च ॥ ३.८८.३१ ॥
ఈ పుణ్యం అన్ని పుణ్యాలలోకీ ఉత్తమమైనది; దీనిలో నీకు సందేహం వద్దు. ఓ రాజా, భూపతీ, ఈ పవిత్ర స్థలాలు భూమిపై కీర్తింపబడినవి, ఓ నరశ్రేష్ఠా — ఇవి తీర్థాలు, ఆయతనాలు.
3.88.32
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः ।
ऋषिभिर्देवकल्पैश्च सेवितानि महात्मभिः ॥ ३.८८.३२ ॥
ఈ స్థలాలు వసువులు, సాధ్యులు, ఆదిత్యులు, మరుత్తులు, అశ్వినులు, అలాగే దేవసమానులైన మహాత్ములైన ఋషులచేత సేవింపబడినవి.
3.88.33
चरन्नेतानि कौन्तेय सहितो ब्राह्मणर्षभैः ।
भ्रातृभिश्च महाभागैरुत्कण्ठां विजयिष्यसि ॥ ३.८८.३३ ॥
ఓ కౌంతేయా, ఈ స్థలాలలో సంచరిస్తూ, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు, మహాభాగ్యులైన సోదరులతో కలసి, ఉత్కంఠను జయిస్తావు.