മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.88.1
उदीच्यां राजशार्दूल दिशि पुण्यानि यानि वै ।
तानि ते कीर्तयिष्यामि पुण्यान्यायतनानि च ॥ ३.८८.१ ॥
രാജശാർദൂലാ, വടക്കുദിക്കിലുള്ള പുണ്യസ്ഥലങ്ങളെ ഞാൻ നിനക്കു വിവരിക്കാം.
3.88.2
शृणुष्वावहितो भूत्वा मम मन्त्रयतः प्रभो ।
कथाप्रतिग्रहो वीर श्रद्धां जनयते शुभाम् ॥ ३.८८.२ ॥
പ്രഭോ, ശ്രദ്ധയോടെ എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുക. വീരാ, കഥ സ്വീകരിക്കുന്നത് ശുഭമായ ശ്രദ്ധ ഉണർത്തുന്നു.
3.88.3
सरस्वती महापुण्या ह्रदिनी तीर्थमालिनी ।
समुद्रगा महावेगा यमुना यत्र पाण्डव ॥ ३.८८.३ ॥
പാണ്ഡവാ, അവിടെ സരസ്വതി അതിപുണ്യവതിയും തീർത്ഥമാലയണിഞ്ഞവളുമാണ്; സമുദ്രത്തിലേക്കൊഴുകുന്ന യമുന മഹാവേഗമുള്ളവളും.
3.88.4
यत्र पुण्यतरं तीर्थं प्लक्षावतरणं शुभम् ।
यत्रसारस्वतैरिष्ट्वा गच्छन्त्यवभृथं द्विजाः ॥ ३.८८.४ ॥
അവിടെ അതിപുണ്യമായ തീർത്ഥവും ശുഭമായ പ്ലക്ഷാവതരണവുമുണ്ട്; സാരസ്വതന്മാർ യാഗം ചെയ്ത് അവഭൃഥ സ്നാനത്തിനായി ദ്വിജന്മാർ അവിടെ പോകുന്നു.
3.88.5
पुण्यं चाख्यायते दिव्यं शिवमग्निशिरोऽनघ ।
सहदेवोऽयजद्यत्रशम्याक्षेपेण भारत ॥ ३.८८.५ ॥
പാപരഹിതാ, അവിടെ പുണ്യവും ദിവ്യവും ശിവവുമായ അഗ്നിശിരസ്സ് പ്രസിദ്ധമാണ്; ഭാരതാ, അവിടെ സഹദേവൻ ശമ്യാക്ഷേപണത്താൽ യാഗം ചെയ്തു.
3.88.6
एतस्मिन्नेव चार्थेऽसौ इन्द्रगीता युधिष्ठिर ।
गाथा चरति लोकेऽस्मिन्गीयमाना द्विजातिभिः ॥ ३.८८.६ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ഇതേ വിഷയത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ പാടിയ ആ ഗാഥ ഈ ലോകത്ത് പ്രചരിക്കുന്നു; ദ്വിജന്മാർ അത് പാടുന്നു.
3.88.7
अग्नयः सहदेवेन ये चिता यमुनामनु ।
ते तस्य कुरुशार्दूल सहस्रशतदक्षिणाः ॥ ३.८८.७ ॥
കുരുശാർദൂലാ, സഹദേവൻ യമുനയുടെ തീരത്ത് സ്ഥാപിച്ച അഗ്നികൾ അവന്റെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ദക്ഷിണകളോടുകൂടിയ യാഗങ്ങളായിരുന്നു.
3.88.8
तत्रैव भरतो राजा चक्रवर्ती महायशाः ।
विंशतीं सप्त चाष्टौ च हयमेधानुपाहरत् ॥ ३.८८.८ ॥
അവിടെത്തന്നെ ഭരതൻ എന്ന ചക്രവർത്തി, മഹായശസ്വിയായ രാജാവ്, ഇരുപത്, ഏഴ്, എട്ട് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി.
3.88.9
कामकृद्यो द्विजातीनां श्रुतस्तात यथा पुरा ।
अत्यन्तमाश्रमः पुण्यः शरभङ्गस्य विश्रुतः ॥ ३.८८.९ ॥
മകനേ, നീ കേട്ടതുപോലെ, ദ്വിജന്മാരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്ന, അത്യന്തം പുണ്യമായ ശരഭംഗന്റെ ആശ്രമം പണ്ടുമുതലേ പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.88.10
सरस्वती नदी सद्भिः सततं पार्थ पूजिता ।
वालखिल्यैर्महाराज यत्रेष्टमृषिभिः पुरा ॥ ३.८८.१० ॥
പാർഥാ, സരസ്വതീനദി സജ്ജനങ്ങളാൽ എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; മഹാരാജാവേ, പണ്ട് വാലഖില്യ ഋഷിമാർ യാഗം നടത്തിയ സ്ഥലമാണിത്.
3.88.11
दृषद्वती महापुण्या यत्र रख्याता युधिष्ठिर ।
न्यग्रोधाख्यस्तु पाञ्चाल्यः पाञ्चाल्योद्विपदांवर।
दाल्भ्यघोषश्च दाल्भ्याश् धरणीस्थो महात्मनः ॥ ३.८८.११ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, മഹാപുണ്യമായ ദൃഷദ്വതീനദി പ്രസിദ്ധമാണ്; ന്യഗ്രോധൻ എന്ന പാഞ്ചാലൻ, ദ്വിപദരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാഞ്ചാലൻ, ഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മഹാത്മാവായ ദാൽഭ്യഘോഷൻ, ദാൽഭ്യന്മാർ.
3.88.12
कौन्तेयानन्तयशसः सुव्रतस्यामितौजसः ।
आश्रमः ख्यायते पुण्यस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ३.८८.१२ ॥
കുന്തീപുത്രരേ, അനന്തയശസ്സും സുവ്രതനും അമിതതേജസ്സുമുള്ളവന്റെ പുണ്യാശ്രമം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
3.88.13
एतावर्णाववर्णौ च विश्रुतौ मनुजाधिप ।
ईजाते क्रतुभिर्मुख्यैः पुण्यैर्भरतसत्तम ॥ ३.८८.१३ ॥
മനുജാധിപാ, ഈ ഇരുവരും വർണരഹിതരായി പ്രസിദ്ധരായിരുന്നു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവർ പ്രധാനമായ പുണ്യയജ്ഞങ്ങളാൽ യജനം ചെയ്തു.
3.88.14
समेत्य बहुशो देवाः सेन्द्राः सवरुणाः पुरा ।
विशाखयूपेऽतप्यन् तेन पुण्यतमश्च सः ॥ ३.८८.१४ ॥
പണ്ട് ഇന്ദ്രനും വരുണനുമൊത്ത് ദേവന്മാർ പലതവണ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് വിശാഖയൂപത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തു; അതിനാൽ ആ സ്ഥലം അത്യന്തം പുണ്യമായി.
3.88.15
ऋषिर्महान्महाभागो जमदग्निर्महायशाः ।
पलाशकेषु पुण्येषु रम्येष्वयजत प्रभुः ॥ ३.८८.१५ ॥
മഹാനും മഹാഭാഗ്യവാനും മഹായശസ്വിയുമായ ജമദഗ്നി മഹർഷി ശക്തനായി പുണ്യവും മനോഹരവുമായ പലാശവൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ യജനം ചെയ്തു.
3.88.16
यत्रसर्वाः सरिच्छ्रेष्टाः साक्षात्तमृषिसत्तमम् ।
स्वं स्वं तोयमुपादाय परिवार्योपतस्थिरे ॥ ३.८८.१६ ॥
അവിടെ എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠനദികളും നേരിട്ട് ആ മുനിശ്രേഷ്ഠന്റെ അരികിൽ സ്വന്തം ജലമെടുത്ത് അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റി നിന്നു.
3.88.17
अपि चात्र महाराज स्वयं विश्वावसुर्जगौ ।
इमं श्लोकं तदा वीर प्रेक्ष्य दीक्षां महात्मनः ॥ ३.८८.१७ ॥
കൂടാതെ മഹാരാജാവേ, ഇവിടെ വിശ്വാവസു തന്നെ ഈ ശ്ലോകം പാടി. വീരാ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ ദീക്ഷ കണ്ടപ്പോൾ അന്ന് അദ്ദേഹം ഈ ശ്ലോകം പാടി.
3.88.18
यजमानस्य वै देवाञ्जमदग्नेर्महात्मनः ।
आगम्य सरितो विप्रान्मधुना समतर्पयन् ॥ ३.८८.१८ ॥
യജമാനനായ മഹാത്മാ ജമദഗ്നിയുടെ യജ്ഞത്തിൽ നദികൾ വന്ന് ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും തേൻകൊണ്ട് പൂർണമായി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
3.88.19
गन्धर्वयक्षरक्षोबिरप्सरोभिश्च सेवितम् ।
किरातकिन्नरावासं शैलं शिखरिणांवरम् ॥ ३.८८.१९ ॥
ഗന്ധർവന്മാരാലും യക്ഷന്മാരാലും രാക്ഷസന്മാരാലും അപ്സരസ്സുകളാലും സേവിക്കപ്പെടുന്നത്; കിരാതന്മാരുടെയും കിന്നരന്മാരുടെയും വാസസ്ഥലം; ശിഖരങ്ങളുള്ള പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശൈലം.
3.88.20
बिभेद तरसा गङ्गा गङ्गाद्वारं युधिष्ठिर ।
पुण्यं तत्ख्यायते राजन्ब्रह्मर्षिगणसेवितम् ॥ ३.८८.२० ॥
യുധിഷ്ഠിരാ! ഗംഗ വേഗത്തിൽ പർവതത്തെ പിളർന്നു; അതാണ് ഗംഗാദ്വാരം. രാജാവേ, അത് പുണ്യസ്ഥലമാണെന്നും ബ്രഹ്മർഷിഗണങ്ങളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നതാണെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
3.88.21
सनत्कुमारः कौरव्य पुण्यं कनखलं तथा ।
पर्वतश्च पुरुर्नाम यत्रयातः पुरूरवाः ॥ ३.८८.२१ ॥
കൗരവ്യാ! സനത്കുമാരന്റെ പുണ്യസ്ഥലവും കനഖലവും; പുരു എന്ന പേരുള്ള പർവതവും, അവിടേക്കാണ് പുരൂരവസ്സ് പോയത്.
3.88.22
भृगुर्यत्रतपस्तेपे महर्षिगणसेविते ।
राजन्स आश्रमः ख्यातो भृगुतुङ्गो महागिरिः ॥ ३.८८.२२ ॥
മഹർഷിഗണങ്ങളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് ഭൃഗു തപസ്സു ചെയ്തു; രാജാവേ, ആ ആശ്രമം പ്രസിദ്ധമാണ് — ഭൃഗുതുംഗം എന്ന മഹാപർവതം.
3.88.23
यः स भूतं भविष्यच्च भवच् भरतर्षभ ।
नारायणः प्रभुर्विष्णुः शाश्वतः पुरुषोत्तमः ॥ ३.८८.२३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഭൂതവും ഭാവിയും വർത്തമാനവുമായവൻ; അവൻ തന്നെ നാരായണൻ, പ്രഭുവായ വിഷ്ണു, ശാശ്വതനായ പുരുഷോത്തമൻ.
3.88.24
तस्यातियशसः पुण्यां विशालां बदरीमनु ।
आश्रमः ख्यायते पुण्यस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ३.८८.२४ ॥
ആ അത്യന്തം യശസ്വിയുടെ പുണ്യാശ്രമം വിശാലയ്ക്കും ബദരിക്കും സമീപം അറിയപ്പെടുന്നു; ആ പുണ്യാശ്രമം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്.
3.88.25
उष्णतोयवहा गङ्गा शीततोयवहा पुरा ।
सुवर्णसिकता राजन्विशालां बदरीमनु ॥ ३.८८.२५ ॥
രാജാവേ, പണ്ട് വിശാലയുടെയും ബദരിയുടെയും സമീപത്ത് ഗംഗ ചൂടുവെള്ളവും തണുത്ത വെള്ളവും ഒഴുക്കിയിരുന്നു; അവളുടെ മണൽ സ്വർണ്ണമയമായിരുന്നു.
3.88.26
ऋषयो यत्रदेवाश्च महाभागा महौजसः ।
प्राप्य नित्यं नमस्यन्ति देवं नारायणं प्रभुम् ॥ ३.८८.२६ ॥
മഹാഭാഗ്യരും മഹാതേജസ്വികളുമായ ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും അവിടെയെത്തി, സദാ പ്രഭുവായ ദേവൻ നാരായണനെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
3.88.27
यत्रनाराजणो देवः परमात्मा सनातनः ।
तत्र कृत्स्नं जगत्सर्वं तीर्थान्यायतनानि च ॥ ३.८८.२७ ॥
സനാതനനായ പരമാത്മാവായ ദേവൻ നാരായണൻ എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെ സമസ്ത ജഗത്തും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ആലയങ്ങളും ഉണ്ട്.
3.88.28
तत्पुण्यं परमं ब्रह्म तत्तीर्थं त्तपोवनम् ।
तत्परं परमं देवं भूतानां परमेश्वरम् ॥ ३.८८.२८ ॥
അത് പുണ്യമായ പരബ്രഹ്മമാണ്; അത് തീർത്ഥവും തപോവനവുമാണ്; അത് പരമവും പരമദേവനും ഭൂതങ്ങളുടെ പരമേശ്വരനുമാണ്.
3.88.29
शाश्वतं परमं चैव धातारं परमं पदम् ।
यं विदित्वान शोचन्ति विद्वांसः शास्त्रदृष्टयः ॥ ३.८८.२९ ॥
ശാസ്ത്രദൃഷ്ടിയുള്ള വിദ്വാന്മാർ ആരെ അറിഞ്ഞ് ശോകിക്കുന്നില്ലയോ, അവൻ ശാശ്വതനും പരമനും ധാതാവും പരമപദവുമാണ്.
3.88.30
तत्र देवर्षयः सिद्धाः सर्वे चैव तपोधनाः ।
आदिदेवो महायोगी यत्रास्ते मधुसूदनः ॥ ३.८८.३० ॥
ആദിദേവനും മഹായോഗിയുമായ മധുസൂദനൻ എവിടെ വസിക്കുന്നുവോ, അവിടെ ദേവർഷികളും സിദ്ധന്മാരും തപോധനന്മാരുമെല്ലാം ഉണ്ട്.
3.88.31
पुण्यानामपि तत्पुण्यमत्र ते संशयेस्तु मा ।
एतानि राजन्पुण्यानि पृथिव्यां पृथिवीपते।
कीर्तितानि नरश्रेष्ठ तीर्थान्यायतनानि च ॥ ३.८८.३१ ॥
ഈ പുണ്യം എല്ലാ പുണ്യങ്ങളിലും ഉത്തമമാണ്; ഇതിൽ നിനക്ക് സംശയം വേണ്ട. ഹേ രാജാവേ, ഭൂപതേ, ഈ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ കീർത്തിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ — ഇവ തീർത്ഥങ്ങളും ആയതനങ്ങളും ആകുന്നു.
3.88.32
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः ।
ऋषिभिर्देवकल्पैश्च सेवितानि महात्मभिः ॥ ३.८८.३२ ॥
ഈ സ്ഥലങ്ങൾ വസുക്കൾ, സാധ്യർ, ആദിത്യർ, മരുത്തുകൾ, അശ്വിനികൾ, ദേവതുല്യരായ മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാർ എന്നിവരാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
3.88.33
चरन्नेतानि कौन्तेय सहितो ब्राह्मणर्षभैः ।
भ्रातृभिश्च महाभागैरुत्कण्ठां विजयिष्यसि ॥ ३.८८.३३ ॥
ഹേ കൗന്തേയാ, ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണരോടും മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ സഹോദരന്മാരോടും ചേർന്ന്, അസ്വസ്ഥതയെ (ഉത്കണ്ഠയെ) നീ ജയിക്കും.