Mahābhārata · Adhyāya 3.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.9.1
भगवन्नाहमप्येतद्रोचये द्यूतसंभवम् ।
मन्ये तद्विधिनाऽऽकृष्य कारितोस्मीति वै मुने ॥ ३.९.१ ॥
Venerable, yo tampoco apruebo lo que surgió del juego de dados. Creo que aquel destino me arrastró y me hizo hacer esto, oh sabio.
3.9.2
नैतद्रोचयते भीष्मो न द्रोणो विदुरो न च ।
गान्धार्या नेष्यते द्यूतं तत्र मोहात्प्रवर्तितम् ॥ ३.९.२ ॥
Esto no lo aprueba Bhīṣma, ni Droṇa, ni Vidura; y Gāndhārī no desea el juego de dados. Allí fue puesto en marcha por el engaño.
3.9.3
परित्यक्तुं न शक्नोमि दुर्योधनमचेतनम् ।
पुत्रस्नेहेन भगवञ्जानन्नपि यतव्रत ॥ ३.९.३ ॥
Venerable, no puedo abandonar al insensato Duryodhana; por amor a mi hijo, aun sabiéndolo, oh tú de votos firmes.
3.9.4
वैचित्रवीर्य नृपते सत्यमाह यथा भवान् ।
दृढं विझः परं पुत्रं परं पुत्रान्न विद्यते ॥ ३.९.४ ॥
Oh hijo de Vicitravīrya, oh rey, has hablado con verdad: el apego al hijo es firme; no hay nada más allá del hijo, ni nada más allá de los hijos.
3.9.5
इन्द्रोप्यश्रुनिपातेन सुरभ्या प्रतिबोधितः ।
अन्यैः समृद्धैरप्यर्थैर्न सुतानमन्यते परम्। ॥ ३.९.५ ॥
Incluso Indra fue despertado por Surabhi con la caída de sus lágrimas; ni siquiera con otras riquezas prósperas estima nada por encima de los hijos.
3.9.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि गहदाख्यानमुत्तमम् ।
सुरभ्याश्चैव संवादमिन्द्रस्य च विशांपते ॥ ३.९.६ ॥
Aquí te relataré un relato excelente y profundo: el diálogo de Surabhi e Indra, oh señor de los pueblos.
3.9.7
त्रिविष्टपगता राजन्सुरभी प्रारुदत्किल ।
गवां माता पुरा तात तामिन्द्रोऽन्वकृपायत ॥ ३.९.७ ॥
Oh rey, Surabhī, ida a los tres mundos, en verdad lloró; ella fue en otro tiempo la madre de las vacas, querido, e Indra se compadeció de ella.
3.9.8
किमिदं रोदिषि शुभे कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम् ।
मनुष्येष्वथवा गोषु नैतदल्पं भविष्यति ॥ ३.९.८ ॥
Oh bienaventurada, ¿por qué lloras? ¿Acaso no hay bienestar entre los dioses? ¿O algo ha ocurrido entre los hombres o las vacas? Esto no será poca cosa.
3.9.9
विनिपातो न वः कश्चिद्दृश्यते त्रिदशाधिप ।
अहं तु पुत्रं शोचामि तेन रोदिमि कौशिक ॥ ३.९.९ ॥
Oh señor de los treinta dioses, no se ve ninguna caída en vosotros. Pero yo me aflijo por mi hijo, y por eso lloro, oh Kauśika.
3.9.10
पश्यैनं कर्षकं क्षुद्रं दुर्बलं मम पुत्रकम् ।
प्रतोदेनाभिनिघ्नन्तं लाङ्गलेन च पीडितम्।
निषीदमानं सोत्कण्ठं वध्यमानं सुराधिप ॥ ३.९.१० ॥
Mira a este labrador miserable y débil, mi pequeño hijo, golpeado con la pértiga y afligido por el arado, hundiéndose angustiado mientras es azotado, oh señor de los dioses.
3.9.11
एनं दृष्ट्वा भृशं श्रान्तं वध्यमानं सुराधिप ।
कृपाविष्टाऽस्मि देवेन्द्र मनश्चोद्वेपते मम ॥ ३.९.११ ॥
Al ver a éste tan agotado y siendo golpeado, oh señor de los dioses, estoy llena de compasión, oh señor de los dioses. Mi mente tiembla.
3.9.12
एकस्तत्रबलोपेतो धुरमुद्वहतेऽधिकाम् ।
अपरोप्यबलप्राणः कृशो धमनिसंततः।
कृच्छ्रादुद्वहते भारं तं वै शोचामि वासव ॥ ३.९.१२ ॥
Allí uno, dotado de fuerza, lleva un yugo excesivo; el otro, de vitalidad débil, flaco y con las venas marcadas, lleva la carga con dificultad. Por él me aflijo, oh Vāsava.
3.9.13
वध्यमानः प्रतोदेन तुद्यमानः पुनः पुनः ।
नैव शक्नोति तं भारमुद्वोढुं पश्य वासव ॥ ३.९.१३ ॥
Golpeado con el aguijón y pinchado una y otra vez, no logra cargar ese peso. Mira, Vāsava.
3.9.14
ततोऽहं तस्य शोकार्ता विरौमि भृशदुःखिता ।
अश्रूण्यावर्तयन्ती च नेत्राभ्यां करुणायती ॥ ३.९.१४ ॥
Entonces, afligida por el dolor por él, lloré desconsolada, derramando lágrimas de mis ojos y lamentándome con compasión.
3.9.15
तव पुत्रसहस्रेषु पीड्यमानेषु शोभने ।
किं कृपायितवत्यत्र पुत्र एको निपीड्यते ॥ ३.९.१५ ॥
Oh hermosa, mientras tus mil hijos son afligidos, ¿por qué has mostrado compasión aquí por el único hijo que está siendo oprimido?
3.9.16
यदि पुत्रसहस्राणि सर्वत्रसमतैव मे ।
दीनस्य तु सतः शक्र पुत्रस्याभ्यधिकाकृपा ॥ ३.९.१६ ॥
Aunque mis mil hijos son para mí igualmente amados en todas partes, sin embargo, oh Śakra, mi compasión es mayor por aquel hijo desdichado.
3.9.17
तदिन्द्रः सुरभेर्वाक्यं निशम्य भृशविस्मितः ।
जीवितेनापि कौरव्य मेनेऽभ्यधिकमात्मजम् ॥ ३.९.१७ ॥
Al oír las palabras de Surabhi, Indra quedó profundamente asombrado; oh Kaurava, consideró a aquel hijo más querido aun que su propia vida.
3.9.18
प्रववर्ष च तत्रैव सहसा तोयमुल्वणम् ।
कर्षकस्याचरन्विघ्नं भगवान्पाकशासनः ॥ ३.९.१८ ॥
Y allí mismo de pronto cayó una lluvia violenta; el venerable Pākaśāsana (Indra), creando un obstáculo para el labrador, derramó un torrente de agua.
3.9.19
तद्यथा सुरभिः प्राह सममेवास्तु ते तथा ।
सुतेषु राजन्सर्वेषु हीनेष्वभ्यधिका कृपा ॥ ३.९.१९ ॥
Tal como dijo Surabhi: «Que todos sean iguales para ti», así sea. Oh rey, entre todos tus hijos, sea mayor la compasión hacia los débiles.
3.9.20
यादृशो मे सुतः पाण्डुस्तादृशो मेऽसि पुत्रक ।
विदुरश्च महाप्राज्ञः स्नेहादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ ३.९.२० ॥
Así como Pāṇḍu es mi hijo, así también tú eres mi hijo, querido hijo. Y el muy sabio Vidura igualmente. Con afecto digo esto.
3.9.21
चिराय तव पुत्राणां शतमेकश्च भारत ।
पाण्डौः पञ्चैव लक्ष्यन्ते तेऽपि मन्दाःसुदुःखिताः ॥ ३.९.२१ ॥
Oh descendiente de Bharata, tus cien hijos y uno han vivido mucho tiempo; de los de Pāṇḍu solo se ven cinco, y ellos también están débiles y profundamente afligidos.
3.9.22
कथं जीवेयुरत्यन्तं कथं वर्धेयुरित्यपि ।
इति दीनेषु पार्थेषु मनो मे परितप्यते ॥ ३.९.२२ ॥
¿Cómo podrían vivir para siempre, y cómo podrían crecer? Pensándolo así, mi mente se atormenta por los hijos afligidos de Pṛthā.
3.9.23
यदि पार्थिव कौख्याञ्जीवमानानिहेच्छसि ।
दुर्योधनस्तव सुतः शमं गच्छतु पाण्डवैः ॥ ३.९.२३ ॥
Oh rey, si deseas que los Kauravas vivan aquí, que tu hijo Duryodhana haga la paz con los Pāṇḍavas.