మహాభారతం · అధ్యాయం 3.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.9.1
भगवन्नाहमप्येतद्रोचये द्यूतसंभवम् ।
मन्ये तद्विधिनाऽऽकृष्य कारितोस्मीति वै मुने ॥ ३.९.१ ॥
ఓ భగవన్, జూదం వల్ల కలిగిన దీన్ని నేనూ ఇష్టపడను. ఆ విధి నన్ను లాగి ఇలా చేయించిందని నేను భావిస్తున్నాను, ఓ ముని.
3.9.2
नैतद्रोचयते भीष्मो न द्रोणो विदुरो न च ।
गान्धार्या नेष्यते द्यूतं तत्र मोहात्प्रवर्तितम् ॥ ३.९.२ ॥
ఇది భీష్ముడికి నచ్చలేదు, ద్రోణుడికి నచ్చలేదు, విదురుడికీ నచ్చలేదు. గాంధారి కూడా జూదాన్ని కోరలేదు; అక్కడ మోహం వల్లనే అది ప్రారంభమైంది.
3.9.3
परित्यक्तुं न शक्नोमि दुर्योधनमचेतनम् ।
पुत्रस्नेहेन भगवञ्जानन्नपि यतव्रत ॥ ३.९.३ ॥
ఓ భగవన్, అచేతనుడైన దుర్యోధనుడిని నేను విడిచిపెట్టలేను. కుమారుడి పట్ల ప్రేమవల్ల, అది తెలిసినా కూడా, ఓ యతవ్రతా.
3.9.4
वैचित्रवीर्य नृपते सत्यमाह यथा भवान् ।
दृढं विझः परं पुत्रं परं पुत्रान्न विद्यते ॥ ३.९.४ ॥
ఓ వైచిత్రవీర్య, ఓ రాజా, మీరు చెప్పింది నిజమే. కుమారుడిపై ఉన్న అనురాగం దృఢమైనది; కుమారుడికంటే మించినది లేదు, కుమారులకంటే మించినది కూడా లేదు.
3.9.5
इन्द्रोप्यश्रुनिपातेन सुरभ्या प्रतिबोधितः ।
अन्यैः समृद्धैरप्यर्थैर्न सुतानमन्यते परम्। ॥ ३.९.५ ॥
ఇంద్రుడిని కూడా సురభి కన్నీళ్లు రాల్చి మేల్కొలిపింది. ఇతర సమృద్ధమైన సంపదలున్నా, కుమారులకంటే మించినదిగా ఆయన దేనినీ భావించలేదు.
3.9.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि गहदाख्यानमुत्तमम् ।
सुरभ्याश्चैव संवादमिन्द्रस्य च विशांपते ॥ ३.९.६ ॥
ఇక్కడ మీకు ఒక ఉత్తమమైన, గంభీరమైన కథను చెబుతాను — సురభి, ఇంద్రుల సంవాదాన్ని, ఓ ప్రజాపతీ.
3.9.7
त्रिविष्टपगता राजन्सुरभी प्रारुदत्किल ।
गवां माता पुरा तात तामिन्द्रोऽन्वकृपायत ॥ ३.९.७ ॥
ఓ రాజా, త్రివిష్టపానికి వెళ్లిన సురభి నిజంగానే ఏడ్చింది. ఆమె పూర్వం గోవులకు తల్లి; ఓ తాతా, ఇంద్రుడు ఆమెపై జాలిపడ్డాడు.
3.9.8
किमिदं रोदिषि शुभे कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम् ।
मनुष्येष्वथवा गोषु नैतदल्पं भविष्यति ॥ ३.९.८ ॥
ఓ శుభురాలా, నీవు ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు? దేవతల క్షేమం కాదా? లేక మనుషులలో, గోవులలో ఏమైనా జరిగిందా? ఇది చిన్న విషయం కాదు.
3.9.9
विनिपातो न वः कश्चिद्दृश्यते त्रिदशाधिप ।
अहं तु पुत्रं शोचामि तेन रोदिमि कौशिक ॥ ३.९.९ ॥
ఓ త్రిదశాధిపా, మీకు ఏ ఆపదా కనిపించడం లేదు. కానీ నేను నా కొడుకు కోసం దుఃఖిస్తున్నాను; అందుకే ఏడుస్తున్నాను, ఓ కౌశికా.
3.9.10
पश्यैनं कर्षकं क्षुद्रं दुर्बलं मम पुत्रकम् ।
प्रतोदेनाभिनिघ्नन्तं लाङ्गलेन च पीडितम्।
निषीदमानं सोत्कण्ठं वध्यमानं सुराधिप ॥ ३.९.१० ॥
ఇదిగో చూడు, ఈ బలహీనుడైన, దీనుడైన రైతు నా చిన్న కొడుకు. నాగలితో బాధింపబడి, కర్రతో కొట్టబడుతూ, దుఃఖంతో కూర్చుంటున్నాడు, ఓ సురాధిపా.
3.9.11
एनं दृष्ट्वा भृशं श्रान्तं वध्यमानं सुराधिप ।
कृपाविष्टाऽस्मि देवेन्द्र मनश्चोद्वेपते मम ॥ ३.९.११ ॥
ఇతడిని చూసి, తీవ్రంగా అలసి కొట్టబడుతున్న వీడిని చూసి, ఓ సురాధిపా, నేను జాలితో నిండిపోయాను, ఓ దేవేంద్రా. నా మనసు వణుకుతోంది.
3.9.12
एकस्तत्रबलोपेतो धुरमुद्वहतेऽधिकाम् ।
अपरोप्यबलप्राणः कृशो धमनिसंततः।
कृच्छ्रादुद्वहते भारं तं वै शोचामि वासव ॥ ३.९.१२ ॥
అక్కడ ఒకడు బలంగా ఉండి అధిక భారపు కాడను మోస్తున్నాడు; మరొకడు బలహీన ప్రాణంతో, చిక్కి, నరాలు ఉబ్బిన వాడై, కష్టంతో భారాన్ని మోస్తున్నాడు. అతని కోసమే నేను దుఃఖిస్తున్నాను, ఓ వాసవా.
3.9.13
वध्यमानः प्रतोदेन तुद्यमानः पुनः पुनः ।
नैव शक्नोति तं भारमुद्वोढुं पश्य वासव ॥ ३.९.१३ ॥
కొరడాతో కొట్టబడుతూ మళ్లీ మళ్లీ పొడవబడుతూ, ఆ భారాన్ని మోయలేకపోతున్నాడు. చూడు, వాసవా.
3.9.14
ततोऽहं तस्य शोकार्ता विरौमि भृशदुःखिता ।
अश्रूण्यावर्तयन्ती च नेत्राभ्यां करुणायती ॥ ३.९.१४ ॥
అప్పుడు అతని కోసం శోకంతో పీడితురాలినై, అత్యంత దుఃఖంతో నేను రోదించాను; కళ్ళ నుండి కన్నీళ్లు స్రవిస్తూ కరుణతో విలపించాను.
3.9.15
तव पुत्रसहस्रेषु पीड्यमानेषु शोभने ।
किं कृपायितवत्यत्र पुत्र एको निपीड्यते ॥ ३.९.१५ ॥
ఓ సుందరీ, నీ వేయి మంది కొడుకులు బాధపడుతుండగా, ఇక్కడ బాధపడుతున్న ఒక్క కొడుకుపైనే ఎందుకు దయ చూపావు?
3.9.16
यदि पुत्रसहस्राणि सर्वत्रसमतैव मे ।
दीनस्य तु सतः शक्र पुत्रस्याभ्यधिकाकृपा ॥ ३.९.१६ ॥
వేయి మంది కొడుకుల పట్ల నాకు అన్నిచోట్లా సమభావమే ఉన్నప్పటికీ, ఓ శక్రా, దీనుడైన ఆ కొడుకుపై నా కరుణ అధికం.
3.9.17
तदिन्द्रः सुरभेर्वाक्यं निशम्य भृशविस्मितः ।
जीवितेनापि कौरव्य मेनेऽभ्यधिकमात्मजम् ॥ ३.९.१७ ॥
సురభి మాటలు విని ఇంద్రుడు ఎంతో ఆశ్చర్యపోయాడు; ఓ కౌరవ్యా, ఆ కొడుకును తన ప్రాణం కంటే కూడా అధికంగా భావించాడు.
3.9.18
प्रववर्ष च तत्रैव सहसा तोयमुल्वणम् ।
कर्षकस्याचरन्विघ्नं भगवान्पाकशासनः ॥ ३.९.१८ ॥
అక్కడే అకస్మాత్తుగా భయంకరమైన వర్షం కురిసింది; రైతుకు విఘ్నం కలిగిస్తూ భగవంతుడు పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు) కుండపోత వర్షం కురిపించాడు.
3.9.19
तद्यथा सुरभिः प्राह सममेवास्तु ते तथा ।
सुतेषु राजन्सर्वेषु हीनेष्वभ्यधिका कृपा ॥ ३.९.१९ ॥
సురభి చెప్పినట్లు, "నీకు అందరూ సమానంగా ఉండుగాక" అని. ఓ రాజా, అందరు కుమారులలోనూ బలహీనులపై దయ అధికంగా ఉండాలి.
3.9.20
यादृशो मे सुतः पाण्डुस्तादृशो मेऽसि पुत्रक ।
विदुरश्च महाप्राज्ञः स्नेहादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ ३.९.२० ॥
నా కుమారుడు పాండువు ఎలాగో, అలాగే నీవు కూడా నాకు కుమారుడవు, ప్రియ పుత్రా. మహాప్రాజ్ఞుడైన విదురుడూ అలాగే. స్నేహంతో ఇది చెబుతున్నాను.
3.9.21
चिराय तव पुत्राणां शतमेकश्च भारत ।
पाण्डौः पञ्चैव लक्ष्यन्ते तेऽपि मन्दाःसुदुःखिताः ॥ ३.९.२१ ॥
భారతా, నీ నూరుగురు కుమారులు మరియు ఒకరు చాలాకాలంగా (జీవిస్తున్నారు); పాండుని ఐదుగురే కనిపిస్తారు, వారు కూడా బలహీనులుగా, అత్యంత దుఃఖితులుగా ఉన్నారు.
3.9.22
कथं जीवेयुरत्यन्तं कथं वर्धेयुरित्यपि ।
इति दीनेषु पार्थेषु मनो मे परितप्यते ॥ ३.९.२२ ॥
వారు ఎలా శాశ్వతంగా జీవిస్తారు, ఎలా అభివృద్ధి చెందుతారు అని, దీనులైన పృథా కుమారుల గురించి నా మనస్సు బాధపడుతోంది.
3.9.23
यदि पार्थिव कौख्याञ्जीवमानानिहेच्छसि ।
दुर्योधनस्तव सुतः शमं गच्छतु पाण्डवैः ॥ ३.९.२३ ॥
ఓ రాజా, ఇక్కడ కౌరవులు జీవించాలని నీవు కోరితే, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు పాండవులతో శాంతి చేసుకోవాలి.