મહાભારત · અધ્યાય 3.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.90.1
धनंजयेन चाप्युक्तं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर ।
युधिष्ठिरं भ्रातरं मे योजयेर्धर्म्यया धिया ॥ ३.९०.१ ॥
ધનંજયે જે કહ્યું હતું તે પણ સાંભળ, યુધિષ્ઠિર. ધર્મયુક્ત બુદ્ધિથી મારા ભાઈ યુધિષ્ઠિરને (તેમાં) જોડ.
3.90.2
त्वं हि धर्मान्परान्वेत्थ तपांसि च तपोधन ।
श्रीमतां चापि जानासि धर्मं राज्ञां सनातनम् ॥ ३.९०.२ ॥
તું શ્રેષ્ઠ ધર્મો અને તપ જાણે છે, હે તપોધન. શ્રીમાન રાજાઓનો સનાતન ધર્મ પણ તું જાણે છે.
3.90.3
स भवान्परमं वेद रपावनं पुरुषं प्रति ।
तेन संयोजयेथास्त्वं तीर्थपुण्येन पाण्डवान् ॥ ३.९०.३ ॥
તે પરમ પાવન પુરુષ વિશે તમે જાણો છો. તેના દ્વારા તીર્થપુણ્યથી પાંડવોને જોડ.
3.90.4
यथा तीर्थानि गच्छेत गाश्च दद्यात्स पार्थिवः ।
तथा सर्वात्मना कार्यमिति मामर्जुनोऽब्रवीत् ॥ ३.९०.४ ॥
તે રાજા જે રીતે તીર્થોમાં જાય અને ગાયોનું દાન કરે, તેમ સર્વાત્મભાવે કરવું જોઈએ — એમ અર્જુને મને કહ્યું.
3.90.5
भवता चानुगुप्तोऽसौ चरेत्तीर्थानि सर्वशः ।
रक्षोभ्यो रक्षितव्यश्च दुर्गेषु विषमेषु च ॥ ३.९०.५ ॥
તમારા દ્વારા સુરક્ષિત થઈને તે સર્વત્ર તીર્થોમાં વિચરે; રાક્ષસોથી, દુર્ગમ અને વિષમ સ્થાનોમાં તેનું રક્ષણ કરવું જોઈએ.
3.90.6
दधीच इव देवेन्द्रं यथा चाप्यङ्गिरा रविम् ।
तथा रक्षस्व कौन्तेयान्राक्षसेभ्यो द्विजोत्तम ॥ ३.९०.६ ॥
દધીચે જેમ દેવેન્દ્રની અને અંગિરાએ જેમ સૂર્યની રક્ષા કરી, તેમ હે દ્વિજોત્તમ, કૌંતેયોની રાક્ષસોથી રક્ષા કર.
3.90.7
यातुधाना हि बहवो राक्षसाः पर्वतोपमाः ।
त्वयाऽभिगुप्तान्कौन्तेयान्न विवर्तेयुरन्तिकम् ॥ ३.९०.७ ॥
પર્વતો જેવા યાતુધાન અને રાક્ષસો ઘણા છે. તમારા દ્વારા સુરક્ષિત કૌંતેયોની નજીક તેઓ નહીં આવે.
3.90.8
सोऽहमिन्द्रस्य वचनान्नियोगादर्जुनस्य च ।
रक्षमाणो भयेभ्यस्त्वां चरिष्यामि त्वा सह ॥ ३.९०.८ ॥
ઇન્દ્રના વચનથી અને અર્જુનની આજ્ઞાથી, ભયોથી તમારું રક્ષણ કરતો હું તમારી સાથે વિચરીશ.
3.90.9
द्विस्तीर्थानि मया पूर्वं दृष्टानि कुरुनन्दन ।
इदं तृतीयं द्रक्ष्यामि तान्येव भवता सह ॥ ३.९०.९ ॥
હે કુરુનંદન, પહેલાં મેં તીર્થોને બે વાર જોયાં છે. આ ત્રીજી વાર છે; તમારી સાથે એ જ તીર્થો જોઈશ.
3.90.10
इयं राजर्षिभिर्याता पुण्यकृद्भिर्युधिष्ठिर ।
मन्वादिभिर्महाराज तीर्थयात्रा भयापहा ॥ ३.९०.१० ॥
હે યુધિષ્ઠિર, આ તીર્થયાત્રા પુણ્યવાન રાજર્ષિઓ, મનુ વગેરેએ કરી છે; તે ભય દૂર કરનારી છે.
3.90.11
नानृजुर्नाकृतात्मा च नाविद्यो न च पापकृत् ।
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः ॥ ३.९०.११ ॥
હે કૌરવ્ય, જે સરળ નથી, જેનો આત્મા અશુદ્ધ છે, જે અજ્ઞાની, પાપી અને વક્ર બુદ્ધિનો છે, તે માણસ તીર્થોમાં સ્નાન કરતો નથી.
3.90.12
त्वं तु धर्ममतिर्नित्यं धर्मज्ञः सत्यसंगरः ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो भूय एव भविष्यसि ॥ ३.९०.१२ ॥
પરંતુ તમે સદા ધર્મમાં મન રાખનારા, ધર્મજ્ઞ, સત્યપ્રતિજ્ઞ છો; સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને ફરીથી વધુ શુદ્ધ થશો.
3.90.13
यथा भगीरथो राजा राजानश्च गयादयः ।
यथा ययातिः कौन्तेय तथा त्वमपि पाण्डव ॥ ३.९०.१३ ॥
રાજા ભગીરથ અને ગય વગેરે રાજાઓ, યયાતિ જેમ, તેમ જ તું પણ, હે કૌન્તેય, હે પાંડવ.
3.90.14
न हर्षात्संप्रपश्यामि वाक्यस्यास्योत्तरं क्वचित् ।
यन्मां स्मरति देवेशः किं नामाभ्यधिकं ततः ॥ ३.९०.१४ ॥
હર્ષથી હું આ વાતનો કોઈ જવાબ જોઈ શકતો નથી; દેવેશ્વર મને યાદ કરે છે, તેનાથી વધુ શું હોઈ શકે?
3.90.15
भवता संगमो यस् भ्राता चैव धनंजयः ।
वासवः स्मरते यस् को नामाभ्यधिकस्ततः ॥ ३.९०.१५ ॥
આપની સાથે મિલન, મારા ભાઈ ધનંજય અને યાદ કરનાર વાસવ—તેનાથી વધુ શું હોઈ શકે?
3.90.16
यच्च मां भगवानाह तीर्थानां गमनं प्रति ।
धौम्यस्य वचनादेषा बुद्धिः पूर्वं कृतैव मे ॥ ३.९०.१६ ॥
ભગવાને તીર્થયાત્રા વિશે મને જે કહ્યું; ધૌમ્યના વચનથી મારો આ નિશ્ચય પહેલેથી જ થયો હતો.
3.90.17
तद्यदा मन्यसे ब्रह्मन्गमनं तीर्तदर्शने ।
तदैव गन्तास्मि तीर्तान्येष मे निश्चयः परः ॥ ३.९०.१७ ॥
હે બ્રાહ્મણ, તીર્થદર્શને જવું આપને યોગ્ય લાગે ત્યારે જ હું તીર્થોમાં જઈશ; આ જ મારો પરમ નિશ્ચય છે.
3.90.18
गमने कृतबुद्धिं तं पाण्डवं लोमशोऽब्रवीत् ।
लघुर्भव महाराज लघुः स्वैरं गमिष्यसि ॥ ३.९०.१८ ॥
યાત્રાનો નિશ્ચય કરેલા તે પાંડવને લોમશે કહ્યું—હે મહારાજ, હલકા થાઓ; તમે ઇચ્છા મુજબ હલકા થઈને જશો.
3.90.19
भिक्षाभुजो निवर्तन्तां ब्राह्मणा यतयश्च ये ॥ ३.९०.१९ ॥
ભિક્ષા પર જીવતા બ્રાહ્મણો અને જે યતિઓ છે, તેઓ પાછા ફરે.
3.90.20
क्षुत्तृडध्वश्रमायासशीतार्तिमसहिष्णवः ।
ते सर्वे विनिवर्तन्तां ये च मृष्टभुजो द्विजाः ॥ ३.९०.२० ॥
ભૂખ, તરસ, માર્ગનો શ્રમ, થાક, ઠંડી અને પીડા સહન ન કરી શકનારા સૌ પાછા ફરે; અને જે દ્વિજો મિષ્ટ ભોજન કરે છે તેઓ પણ પાછા ફરે.
3.90.21
पक्वान्नलेह्यपानानां मांसानां च विकल्पकाः ।
तेऽपि सर्वे निवर्तन्तां ये च सूदानुयायिनः।
मया यथोचिताऽऽजीव्यौः संविभक्ताश्च वृत्तिभिः ॥ ३.९०.२१ ॥
રાંધેલું અન્ન, ચાટવાના પદાર્થો, પેય અને માંસ તૈયાર કરનારા, તથા રસોઈયાઓને અનુસરનારા સૌ પાછા ફરે; મારા દ્વારા યોગ્ય આજીવિકા અને વેતનથી વહેંચાયેલા લોકો પણ પાછા ફરે.
3.90.22
ये चाप्यनुगताः पौरा राजभक्तिपुरःसराः ।
धृतराष्ट्रं महाराजमभिगच्छन्तु ते च वै। ॥ ३.९०.२२ ॥
રાજભક્તિથી આગળ રહીને અમને અનુસરી આવેલા નાગરિકો પણ મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્ર પાસે જાઓ.
3.90.23
स दास्यति यथाकालमुचिता यस्य या भृतिः ।
स चेद्यथोचितां वृत्तिं न दद्यान्मनुजेश्वरः।
अस्मत्प्रियहितार्थायपाञ्चाल्यो वः प्रदास्यति ॥ ३.९०.२३ ॥
જેનું જે યોગ્ય વેતન છે, તે તે યોગ્ય સમયે આપશે. જો તે મનુષ્યોના સ્વામી યોગ્ય આજીવિકા ન આપે, તો અમારા પ્રિય અને હિત માટે પાંચાલ રાજા તમને આપશે.
3.90.24
ततो भूयिष्ठशः पौरा गुरौ भारे समाहिते ।
विप्राश्च यतयो मुख्या जग्मुर्नागपुरं प्रति ॥ ३.९०.२४ ॥
પછી મોટા ભાગના નાગરિકો, મુખ્ય વિપ્રો અને યતિઓ, ભારે બોજ મૂકાયા પછી નાગપુર તરફ ગયા.
3.90.25
तान्सर्वान्धर्मराजस्य प्रेम्णा राजाऽम्बिकासुतः ।
प्रतिजग्राह विधिवद्धनैश्च समतर्पयत् ॥ ३.९०.२५ ॥
અંબિકાના પુત્ર રાજાએ ધર્મરાજના પ્રેમથી તે સર્વેનો વિધિપૂર્વક સ્વીકાર કર્યો અને ધનથી તેમને સંપૂર્ણ તૃપ્ત કર્યા.
3.90.26
ततः कुन्तीसुतो राजा लघुभिर्ब्राह्मणैः सह ।
लोमशेन च सुप्रीतस्त्रिरात्रं काम्यकेऽवसत् ॥ ३.९०.२६ ॥
પછી કુંતીના પુત્ર રાજા નાના બ્રાહ્મણો સાથે અને લોમશથી અત્યંત પ્રસન્ન થઈને કામ્યક વનમાં ત્રણ રાત્રિ રહ્યા.