ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.90.1
धनंजयेन चाप्युक्तं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर ।
युधिष्ठिरं भ्रातरं मे योजयेर्धर्म्यया धिया ॥ ३.९०.१ ॥
ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ ਸੀ ਉਹ ਵੀ ਸੁਣ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ। ਧਰਮਯੁਕਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ (ਉਸ ਵਿੱਚ) ਜੋੜ।
3.90.2
त्वं हि धर्मान्परान्वेत्थ तपांसि च तपोधन ।
श्रीमतां चापि जानासि धर्मं राज्ञां सनातनम् ॥ ३.९०.२ ॥
ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
3.90.3
स भवान्परमं वेद रपावनं पुरुषं प्रति ।
तेन संयोजयेथास्त्वं तीर्थपुण्येन पाण्डवान् ॥ ३.९०.३ ॥
ਉਸ ਪਰਮ ਪਾਵਨ ਪੁਰਖ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਤੀਰਥ-ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ।
3.90.4
यथा तीर्थानि गच्छेत गाश्च दद्यात्स पार्थिवः ।
तथा सर्वात्मना कार्यमिति मामर्जुनोऽब्रवीत् ॥ ३.९०.४ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਵੇ ਤੇ ਗਊਆਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ।
3.90.5
भवता चानुगुप्तोऽसौ चरेत्तीर्थानि सर्वशः ।
रक्षोभ्यो रक्षितव्यश्च दुर्गेषु विषमेषु च ॥ ३.९०.५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰੇ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਤੇ ਵਿਖਮ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
3.90.6
दधीच इव देवेन्द्रं यथा चाप्यङ्गिरा रविम् ।
तथा रक्षस्व कौन्तेयान्राक्षसेभ्यो द्विजोत्तम ॥ ३.९०.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦਧੀਚ ਨੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮ, ਕੌਂਤੇਯਾਂ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
3.90.7
यातुधाना हि बहवो राक्षसाः पर्वतोपमाः ।
त्वयाऽभिगुप्तान्कौन्तेयान्न विवर्तेयुरन्तिकम् ॥ ३.९०.७ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਯਾਤੁਧਾਨ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੌਂਤੇਯਾਂ ਕੋਲ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ।
3.90.8
सोऽहमिन्द्रस्य वचनान्नियोगादर्जुनस्य च ।
रक्षमाणो भयेभ्यस्त्वां चरिष्यामि त्वा सह ॥ ३.९०.८ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਾਂਗਾ।
3.90.9
द्विस्तीर्थानि मया पूर्वं दृष्टानि कुरुनन्दन ।
इदं तृतीयं द्रक्ष्यामि तान्येव भवता सह ॥ ३.९०.९ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਤੀਰਥ ਵੇਖਾਂਗਾ।
3.90.10
इयं राजर्षिभिर्याता पुण्यकृद्भिर्युधिष्ठिर ।
मन्वादिभिर्महाराज तीर्थयात्रा भयापहा ॥ ३.९०.१० ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਪੁੰਨਵਾਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂ ਆਦਿ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
3.90.11
नानृजुर्नाकृतात्मा च नाविद्यो न च पापकृत् ।
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः ॥ ३.९०.११ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਆਤਮਾ ਅਨਸੰਵਾਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ, ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਟੇਢੀ ਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
3.90.12
त्वं तु धर्ममतिर्नित्यं धर्मज्ञः सत्यसंगरः ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो भूय एव भविष्यसि ॥ ३.९०.१२ ॥
ਪਰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇਂਗਾ।
3.90.13
यथा भगीरथो राजा राजानश्च गयादयः ।
यथा ययातिः कौन्तेय तथा त्वमपि पाण्डव ॥ ३.९०.१३ ॥
ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਗਯ ਆਦਿ ਰਾਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਯਯਾਤੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ।
3.90.14
न हर्षात्संप्रपश्यामि वाक्यस्यास्योत्तरं क्वचित् ।
यन्मां स्मरति देवेशः किं नामाभ्यधिकं ततः ॥ ३.९०.१४ ॥
ਖੁਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਬਚਨ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
3.90.15
भवता संगमो यस् भ्राता चैव धनंजयः ।
वासवः स्मरते यस् को नामाभ्यधिकस्ततः ॥ ३.९०.१५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਸਵ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ?
3.90.16
यच्च मां भगवानाह तीर्थानां गमनं प्रति ।
धौम्यस्य वचनादेषा बुद्धिः पूर्वं कृतैव मे ॥ ३.९०.१६ ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੀਰਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ; ਧੌਮਿਆ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇਹ ਮਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
3.90.17
तद्यदा मन्यसे ब्रह्मन्गमनं तीर्तदर्शने ।
तदैव गन्तास्मि तीर्तान्येष मे निश्चयः परः ॥ ३.९०.१७ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤੀਰਥ-ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਸਮਝੋਂਗੇ, ਤਦੇ ਮੈਂ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
3.90.18
गमने कृतबुद्धिं तं पाण्डवं लोमशोऽब्रवीत् ।
लघुर्भव महाराज लघुः स्वैरं गमिष्यसि ॥ ३.९०.१८ ॥
ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤੇ ਉਸ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਲਕੇ ਹੋ ਜਾਓ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਲਕੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਓਗੇ।
3.90.19
भिक्षाभुजो निवर्तन्तां ब्राह्मणा यतयश्च ये ॥ ३.९०.१९ ॥
ਭਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਜੋ ਯਤੀ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣ।
3.90.20
क्षुत्तृडध्वश्रमायासशीतार्तिमसहिष्णवः ।
ते सर्वे विनिवर्तन्तां ये च मृष्टभुजो द्विजाः ॥ ३.९०.२० ॥
ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ, ਮਿਹਨਤ, ਠੰਡ ਅਤੇ ਪੀੜ ਨਾ ਸਹਿ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਪਸ ਜਾਣ।
3.90.21
पक्वान्नलेह्यपानानां मांसानां च विकल्पकाः ।
तेऽपि सर्वे निवर्तन्तां ये च सूदानुयायिनः।
मया यथोचिताऽऽजीव्यौः संविभक्ताश्च वृत्तिभिः ॥ ३.९०.२१ ॥
ਪਕਾਏ ਅੰਨ, ਚੱਟਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਪੇਅ ਅਤੇ ਮਾਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਰਸੋਈਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਵਾਪਸ ਜਾਣ; ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਉਚਿਤ ਜੀਵਿਕਾ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਗਏ ਲੋਕ ਵੀ ਵਾਪਸ ਜਾਣ।
3.90.22
ये चाप्यनुगताः पौरा राजभक्तिपुरःसराः ।
धृतराष्ट्रं महाराजमभिगच्छन्तु ते च वै। ॥ ३.९०.२२ ॥
ਰਾਜ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ।
3.90.23
स दास्यति यथाकालमुचिता यस्य या भृतिः ।
स चेद्यथोचितां वृत्तिं न दद्यान्मनुजेश्वरः।
अस्मत्प्रियहितार्थायपाञ्चाल्यो वः प्रदास्यति ॥ ३.९०.२३ ॥
ਜਿਸਦੀ ਜੋ ਉਚਿਤ ਤਨਖ਼ਾਹ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਉਚਿਤ ਜੀਵਿਕਾ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ।
3.90.24
ततो भूयिष्ठशः पौरा गुरौ भारे समाहिते ।
विप्राश्च यतयो मुख्या जग्मुर्नागपुरं प्रति ॥ ३.९०.२४ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਮੁੱਖ ਵਿਪ੍ਰ ਅਤੇ ਯਤੀ, ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਨਾਗਪੁਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
3.90.25
तान्सर्वान्धर्मराजस्य प्रेम्णा राजाऽम्बिकासुतः ।
प्रतिजग्राह विधिवद्धनैश्च समतर्पयत् ॥ ३.९०.२५ ॥
ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
3.90.26
ततः कुन्तीसुतो राजा लघुभिर्ब्राह्मणैः सह ।
लोमशेन च सुप्रीतस्त्रिरात्रं काम्यकेऽवसत् ॥ ३.९०.२६ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਛੋਟੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲੋਮਸ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਾਮਯਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ।