Mahābhārata · Adhyāya 3.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.90.1
धनंजयेन चाप्युक्तं यत्तच्छृणु युधिष्ठिर ।
युधिष्ठिरं भ्रातरं मे योजयेर्धर्म्यया धिया ॥ ३.९०.१ ॥
Dengarkanlah pula apa yang dikatakan Dhanaṃjaya, wahai Yudhiṣṭhira: hubungkanlah saudaraku Yudhiṣṭhira dengan itu dengan niat yang benar.
3.90.2
त्वं हि धर्मान्परान्वेत्थ तपांसि च तपोधन ।
श्रीमतां चापि जानासि धर्मं राज्ञां सनातनम् ॥ ३.९०.२ ॥
Engkau mengetahui kewajiban-kewajiban tertinggi dan tapa-brata, wahai harta tapa; dan engkau juga mengetahui kewajiban abadi para raja yang mulia.
3.90.3
स भवान्परमं वेद रपावनं पुरुषं प्रति ।
तेन संयोजयेथास्त्वं तीर्थपुण्येन पाण्डवान् ॥ ३.९०.३ ॥
Engkau mengenal Pribadi tertinggi yang menyucikan itu; melalui-Nya, dengan jasa tempat suci, persatukanlah para Pāṇḍava.
3.90.4
यथा तीर्थानि गच्छेत गाश्च दद्यात्स पार्थिवः ।
तथा सर्वात्मना कार्यमिति मामर्जुनोऽब्रवीत् ॥ ३.९०.४ ॥
Sebagaimana raja itu hendaknya pergi ke tempat-tempat suci dan memberi sapi, demikian pula harus dilakukan dengan segenap jiwa — demikian kata Arjuna kepadaku.
3.90.5
भवता चानुगुप्तोऽसौ चरेत्तीर्थानि सर्वशः ।
रक्षोभ्यो रक्षितव्यश्च दुर्गेषु विषमेषु च ॥ ३.९०.५ ॥
Dengan perlindungan darimu, hendaklah ia mengembara ke tempat-tempat suci di mana-mana; dan ia harus dijaga dari para rakshasa, di benteng-benteng dan di tempat-tempat yang sukar.
3.90.6
दधीच इव देवेन्द्रं यथा चाप्यङ्गिरा रविम् ।
तथा रक्षस्व कौन्तेयान्राक्षसेभ्यो द्विजोत्तम ॥ ३.९०.६ ॥
Sebagaimana Dadhīca melindungi Indra, raja para dewa, dan Aṅgiras melindungi matahari, demikian pula lindungilah putra-putra Kuntī dari para rakshasa, wahai yang terbaik di antara dvija.
3.90.7
यातुधाना हि बहवो राक्षसाः पर्वतोपमाः ।
त्वयाऽभिगुप्तान्कौन्तेयान्न विवर्तेयुरन्तिकम् ॥ ३.९०.७ ॥
Sesungguhnya banyak yātudhāna dan rākṣasa, bagaikan gunung. Dijaga olehmu, putra-putra Kuntī tidak akan mendekat kepada mereka.
3.90.8
सोऽहमिन्द्रस्य वचनान्नियोगादर्जुनस्य च ।
रक्षमाणो भयेभ्यस्त्वां चरिष्यामि त्वा सह ॥ ३.९०.८ ॥
Atas sabda Indra dan perintah Arjuna, aku akan melindungimu dari bahaya dan berjalan bersamamu.
3.90.9
द्विस्तीर्थानि मया पूर्वं दृष्टानि कुरुनन्दन ।
इदं तृतीयं द्रक्ष्यामि तान्येव भवता सह ॥ ३.९०.९ ॥
Wahai kebanggaan Kuru, dua kali sebelumnya aku telah melihat tīrtha-tīrtha ini; kali ketiga ini aku akan melihat tempat-tempat itu bersamamu.
3.90.10
इयं राजर्षिभिर्याता पुण्यकृद्भिर्युधिष्ठिर ।
मन्वादिभिर्महाराज तीर्थयात्रा भयापहा ॥ ३.९०.१० ॥
Wahai Yudhiṣṭhira, ziarah suci ini dijalani oleh raja-resi yang berjasa, Manu, dan lainnya; ia menghapus ketakutan.
3.90.11
नानृजुर्नाकृतात्मा च नाविद्यो न च पापकृत् ।
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः ॥ ३.९०.११ ॥
Wahai Kaurava, orang yang tidak lurus, yang dirinya belum disucikan, yang bodoh, berdosa, dan berpikiran bengkok, tidak mandi di tempat-tempat suci.
3.90.12
त्वं तु धर्ममतिर्नित्यं धर्मज्ञः सत्यसंगरः ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो भूय एव भविष्यसि ॥ ३.९०.१२ ॥
Namun engkau selalu berpikir tentang dharma, mengetahui dharma, setia pada sumpah; bebas dari segala dosa, engkau akan kembali menjadi lebih suci.
3.90.13
यथा भगीरथो राजा राजानश्च गयादयः ।
यथा ययातिः कौन्तेय तथा त्वमपि पाण्डव ॥ ३.९०.१३ ॥
Seperti raja Bhagīratha dan raja-raja Gaya dan lainnya, seperti Yayāti, demikian pula engkau, putra Kuntī, Pāṇḍava.
3.90.14
न हर्षात्संप्रपश्यामि वाक्यस्यास्योत्तरं क्वचित् ।
यन्मां स्मरति देवेशः किं नामाभ्यधिकं ततः ॥ ३.९०.१४ ॥
Karena sukacita, saya tidak melihat jawaban atas kata-kata ini; bahwa penguasa para dewa mengingat aku—apa yang bisa lebih besar dari itu?
3.90.15
भवता संगमो यस् भ्राता चैव धनंजयः ।
वासवः स्मरते यस् को नामाभ्यधिकस्ततः ॥ ३.९०.१५ ॥
Bertemu denganmu, dan saudaraku Dhanaṃjaya, dan Vāsava yang mengingat—apa yang bisa lebih besar dari ini?
3.90.16
यच्च मां भगवानाह तीर्थानां गमनं प्रति ।
धौम्यस्य वचनादेषा बुद्धिः पूर्वं कृतैव मे ॥ ३.९०.१६ ॥
Dan apa yang dikatakan Yang Mulia kepadaku tentang pergi ke tempat-tempat suci, tekad ini telah kubuat sebelumnya atas perkataan Dhaumya.
3.90.17
तद्यदा मन्यसे ब्रह्मन्गमनं तीर्तदर्शने ।
तदैव गन्तास्मि तीर्तान्येष मे निश्चयः परः ॥ ३.९०.१७ ॥
Maka, wahai brahmana, ketika engkau menganggap waktunya tepat untuk pergi melihat tempat-tempat suci, saat itulah aku akan pergi ke tempat-tempat suci; inilah tekad tertinggiku.
3.90.18
गमने कृतबुद्धिं तं पाण्डवं लोमशोऽब्रवीत् ।
लघुर्भव महाराज लघुः स्वैरं गमिष्यसि ॥ ३.९०.१८ ॥
Kepada Pāṇḍava yang bertekad untuk pergi itu, Lomaśa berkata: Jadilah ringan, wahai raja agung; engkau akan pergi dengan ringan sesuka hatimu.
3.90.19
भिक्षाभुजो निवर्तन्तां ब्राह्मणा यतयश्च ये ॥ ३.९०.१९ ॥
Biarlah kembali para brahmana yang hidup dari sedekah, dan para pertapa.
3.90.20
क्षुत्तृडध्वश्रमायासशीतार्तिमसहिष्णवः ।
ते सर्वे विनिवर्तन्तां ये च मृष्टभुजो द्विजाः ॥ ३.९०.२० ॥
Biarlah kembali semua yang tak tahan lapar, haus, letihnya perjalanan, kelelahan, dingin, dan derita, dan biarlah kembali pula para dwija yang makan makanan lezat.
3.90.21
पक्वान्नलेह्यपानानां मांसानां च विकल्पकाः ।
तेऽपि सर्वे निवर्तन्तां ये च सूदानुयायिनः।
मया यथोचिताऽऽजीव्यौः संविभक्ताश्च वृत्तिभिः ॥ ३.९०.२१ ॥
Biarlah kembali pula mereka yang menyiapkan makanan masak, hidangan untuk dijilat, minuman, dan daging, serta mereka yang mengikuti para juru masak; dan biarlah kembali mereka yang telah kubagikan penghidupan dan upah yang sesuai.
3.90.22
ये चाप्यनुगताः पौरा राजभक्तिपुरःसराः ।
धृतराष्ट्रं महाराजमभिगच्छन्तु ते च वै। ॥ ३.९०.२२ ॥
Dan biarlah para warga yang mengikuti kami, dipimpin oleh kesetiaan kepada raja, pergi menemui Raja Agung Dhṛtarāṣṭra.
3.90.23
स दास्यति यथाकालमुचिता यस्य या भृतिः ।
स चेद्यथोचितां वृत्तिं न दद्यान्मनुजेश्वरः।
अस्मत्प्रियहितार्थायपाञ्चाल्यो वः प्रदास्यति ॥ ३.९०.२३ ॥
Ia akan memberikan kepada tiap orang, pada waktunya, upah yang layak baginya. Dan jika penguasa manusia itu tidak memberikan penghidupan yang layak, maka raja Pāñcāla akan memberikannya kepada kalian demi apa yang kami sayangi dan manfaatkan.
3.90.24
ततो भूयिष्ठशः पौरा गुरौ भारे समाहिते ।
विप्राश्च यतयो मुख्या जग्मुर्नागपुरं प्रति ॥ ३.९०.२४ ॥
Maka sebagian besar warga, para brahmana terkemuka, dan para pertapa, setelah beban berat itu diletakkan, pergi menuju Hāstinapura.
3.90.25
तान्सर्वान्धर्मराजस्य प्रेम्णा राजाऽम्बिकासुतः ।
प्रतिजग्राह विधिवद्धनैश्च समतर्पयत् ॥ ३.९०.२५ ॥
Karena kasih sayang kepada Yudhiṣṭhira, raja putra Ambikā menerima mereka semua sesuai aturan dan memuaskan mereka sepenuhnya dengan kekayaan.
3.90.26
ततः कुन्तीसुतो राजा लघुभिर्ब्राह्मणैः सह ।
लोमशेन च सुप्रीतस्त्रिरात्रं काम्यकेऽवसत् ॥ ३.९०.२६ ॥
Kemudian raja putra Kuntī, bersama para brāhmaṇa muda dan sangat senang dengan Lomaśa, tinggal tiga malam di hutan Kāmyaka.