મહાભારત · અધ્યાય 3.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.91.1
ततः प्रयान्तं कौन्तेयं ब्राह्मणा वनवासिनः ।
अभिगम्य तदा राजन्निदं वचनमब्रुवन् ॥ ३.९१.१ ॥
ત્યારે પ્રયાણ કરતા કૌંતેય પાસે વનવાસી બ્રાહ્મણો આવીને, હે રાજન્, આ વચન બોલ્યા.
3.91.2
राजंस्तीर्थानि गन्तासि पुण्यानि भ्रातृभिः सह ।
देवर्षिणा च सहितो लोमशेन महात्मना ॥ ३.९१.२ ॥
હે રાજન્, તમે ભાઈઓ સાથે પુણ્ય તીર્થોએ જશો; મહાત્મા દેવર્ષિ લોમશ તમારી સાથે હશે.
3.91.3
अस्मानपि महाराज नेतुमर्हसि पाण्डव ।
अस्माभिर्हि न शक्यानि त्वदृते तानि कौरव ॥ ३.९१.३ ॥
હે મહારાજ પાંડવ, અમને પણ સાથે લઈ જવા જોઈએ; હે કૌરવ, તમારા વિના અમારાથી તે તીર્થો શક્ય નથી.
3.91.4
श्वापरदैरुपसृष्टानि दुर्गाणि विषमाणि च ।
अगम्यानि नरैरल्पैस्तीर्थानि मनुजेश्वर ॥ ३.९१.४ ॥
હે મનુજેશ્વર, તે તીર્થો હિંસક પ્રાણીઓથી ભરેલાં, દુર્ગમ અને વિષમ છે; થોડા જ માણસો ત્યાં પહોંચી શકે છે.
3.91.5
भवतो भ्रातरः शूरा धनुर्धरवराः सदा ।
भवद्भिः पालिताः शूरैर्गच्छामो वयमप्युत ॥ ३.९१.५ ॥
તમારા ભાઈઓ શૂરવીર છે, હંમેશા ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ છે; તમારા જેવા શૂરવીરોથી રક્ષિત થઈને અમે પણ જઈશું.
3.91.6
भवत्प्रसादाद्धि वयं प्राप्नुयामः सुखं फलम् ।
तीर्थानां पृथिवीपाल वनानां च विशांपते ॥ ३.९१.६ ॥
તમારી કૃપાથી અમને તીર્થો અને વનોનું સુખદ ફળ મળશે, હે પૃથ્વીપાલ, હે વિશાંપતિ.
3.91.7
तव वीर्यपरित्राताः शुद्धास्तीर्थपरिप्लताः ।
भवेम धूतपाप्मानस्तीर्थसंदर्शनान्नृप ॥ ३.९१.७ ॥
તમારા પરાક્રમથી રક્ષિત, શુદ્ધ, તીર્થોમાં સ્નાન કરેલા અમે, હે રાજન્, તીર્થદર્શનથી પાપરહિત થઈએ.
3.91.8
भवानपि नरेन्द्रस्य कार्तवीर्यस्य भारत ।
अष्टकस्य च राजर्षेर्लोमपादस् चैव ह ॥ ३.९१.८ ॥
હે ભારત, તમે પણ નરેન્દ્ર કાર્તવીર્ય, રાજર્ષિ અષ્ટક અને લોમપાદ જેવા છો.
3.91.9
भरतस्य च वीरस्य सार्वभौमस्य पार्तिव ।
ध्रुवं प्राप्स्यति दुष्प्रापाँल्लोकांस्तीर्थपरिप्लुतः ॥ ३.९१.९ ॥
વીર ભરત અને સાર્વભૌમનો માર્ગ પણ (તમારો છે). હે રાજન્, તીર્થસ્નાન કરનાર દુર્લભ લોકો નિશ્ચિત પામશે.
3.91.10
प्रभासादीनि तीर्थानि महेन्द्रादींश्च पर्वतान् ।
गङ्गाद्याः सरितश्चैव प्लक्षादींश्च पर्वतान् ॥ ३.९१.१० ॥
પ્રભાસ વગેરે તીર્થો, મહેન્દ્ર વગેરે પર્વતો, ગંગા વગેરે નદીઓ અને પ્લક્ષ વગેરે પર્વતો.
3.91.11
त्वया सह महीपाल द्रष्टुमिच्छामहे वयम् ।
भवद्भिः पालिताः शूरैस्तीर्थान्यायतनानि च ॥ ३.९१.११ ॥
હે મહીપાલ, તમારી સાથે તીર્થો અને તમારા જેવા શૂરવીરોએ રક્ષેલાં આયતનો જોવા અમે ઇચ્છીએ છીએ.
3.91.12
यदि ते ब्राह्मणेष्वस्ति काचित्प्रीतिर्जनाधिप ।
कुरुक्षिप्रं वचोऽस्माकं ततः श्रेयोऽभिपत्स्यसे ॥ ३.९१.१२ ॥
હે જનાધિપ, જો બ્રાહ્મણો પ્રત્યે તમને કંઈ પ્રેમ હોય તો તરત અમારું વચન કરો; ત્યારે તમને કલ્યાણ મળશે.
3.91.13
तीर्तानि हि महाबाहो तपोविघ्नकरैः सदा ।
अनुकीर्णानि रक्षोभिस्तेभ्यो नस्त्रातुमर्हसि ॥ ३.९१.१३ ॥
હે મહાબાહો, તપમાં વિઘ્ન નાખનારા રાક્ષસોથી તીર્થો સદા ભરેલાં રહે છે; તેમનાથી અમારું રક્ષણ કરવું તમારી ફરજ છે.
3.91.14
तीर्थान्युक्तानि धौम्येन नारदेन च धीमता ।
यान्युवाच च देवर्षिर्लोमशः सुमहातपाः ॥ ३.९१.१४ ॥
ધૌમ્ય અને બુદ્ધિમાન નારદે કહેલાં તીર્થો, અને મહાતપસ્વી દેવર્ષિ લોમશે જે કહ્યાં તે તીર્થો.
3.91.15
विधिवत्तानि सर्वाणि पर्यटस्व नराधिप ।
धूतपाप्मा सहास्माभिर्लोमशेनाबिपालितः ॥ ३.९१.१५ ॥
હે નરાધિપ, એ બધાં તીર્થોની વિધિપૂર્વક યાત્રા કરો; પાપ ધોઈને, અમારી સાથે, લોમશના રક્ષણ હેઠળ.
3.91.16
स राजा पूज्यमानस्तैर्हर्षादश्रुपरिप्लुतः ।
भीमसेनादिभिर्वीरैर्भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ३.९१.१६ ॥
એ રાજા એ ઋષિઓથી સન્માનિત થઈને, હર્ષથી આંસુમાં ડૂબી ગયો, ભીમસેન આદિ વીર ભાઈઓથી ઘેરાયેલો હતો.
3.91.17
बाढमित्यब्रवीत्सर्वांस्तानृषीन्पाण्डवर्षभः ।
लोमशं समनुज्ञाप्य धौम्यं चैव पुरोहितम् ॥ ३.९१.१७ ॥
પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ 'ઠીક છે' એમ એ બધા ઋષિઓને બોલ્યો; લોમશ અને પુરોહિત ધૌમ્યની અનુમતિ લઈને.
3.91.18
ततः स पाण्डवश्रेष्ठो भ्रातृभिः सहितो वशी ।
द्रौपद्या चानवद्याङ्ग्या गमनाय मनो दधे ॥ ३.९१.१८ ॥
પછી પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ, આત્મસંયમી તે, ભાઈઓ સાથે અને નિર્દોષ અંગોવાળી દ્રૌપદી સાથે જવાનું મન બનાવ્યું.
3.91.19
अथ व्यासो महाभागस्तथा पर्वतनारदौ ।
दाम्यके पाण्डवंद्रष्टुं समाजग्मुर्मनीषिणः ॥ ३.९१.१९ ॥
ત્યારે મહાભાગ વ્યાસ, તેમજ પર્વત અને નારદ, જ્ઞાની ઋષિઓ દામ્યકમાં પાંડવોને જોવા એકઠા થઈ આવ્યા.
3.91.20
तेषां युधिष्ठिरो राजा पूजां चक्रे यथाविधि ।
सत्कृतास्ते महाभागा युधिष्ठिरमथाब्रुवन् ॥ ३.९१.२० ॥
રાજા યુધિષ્ઠિરે તેમની વિધિપૂર્વક પૂજા કરી. સત્કાર પામેલા એ મહાભાગો યુધિષ્ઠિરને બોલ્યા.
3.91.21
युधिष्ठिरयमौ भीम मनसा कुरुतार्जवम् ।
मनसा कृतशौचा वै शद्धास्तीर्थानि यास्यथ ॥ ३.९१.२१ ॥
યુધિષ્ઠિર, જોડિયા ભાઈઓ, ભીમ, મનથી સરળતા ધારણ કરો. મનથી શુચિ થઈ, શુદ્ધ થઈને તમે તીર્થોએ જશો.
3.91.22
शरीरनियमं प्राहुर्ब्राह्मणा मानुषं व्रतम् ।
मनोविशुद्धां बुद्धिं च दैवमाहुर्व्रतं द्विजाः ॥ ३.९१.२२ ॥
બ્રાહ્મણો શરીરના નિયમને માનવ વ્રત કહે છે; મનથી શુદ્ધ બુદ્ધિને દ્વિજો દૈવી વ્રત કહે છે.
3.91.23
मनो ह्यदुष्टं शौचाय पर्याप्तं वै नराधिप ।
मैत्रीं बुद्धिं समास्थाय शुद्धास्तीर्थानि गच्छत ॥ ३.९१.२३ ॥
હે નરાધિપ, નિર્દોષ મન જ શુચિતા માટે પૂરતું છે. મૈત્રીની બુદ્ધિ ધારણ કરીને શુદ્ધ થઈને તીર્થોએ જાઓ.
3.91.24
ते यूयं मानसैः शुद्धाः शरीरनियमव्रतैः ।
दैवं व्रतं समास्थाय यथोक्तं फलमाप्स्यथ ॥ ३.९१.२४ ॥
તમે સૌ મનથી અને શરીર-નિયમના વ્રતોથી શુદ્ધ છો. દૈવી વ્રત અપનાવીને, કહ્યા મુજબ ફળ પ્રાપ્ત કરશો.
3.91.25
ते तथेति प्रतिज्ञाय कृष्णया सह पाण्डवाः ।
कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे मुनिभिर्देवमानुषैः ॥ ३.९१.२५ ॥
તેઓએ 'એમ જ' કહીને પ્રતિજ્ઞા લીધી; દ્રૌપદી સાથે બધા પાંડવો, સ્વસ્ત્યયન વિધિ કરીને મુનિઓ, દેવો અને મનુષ્યો સાથે…
3.91.26
लोमशस्योपसंगृह्य पादौ द्वैपायनस् च ।
नारदस्य च राजेन्द्र देवर्षेः पर्वतस्य च ॥ ३.९१.२६ ॥
હે રાજેન્દ્ર! લોમશ, દ્વૈપાયન, નારદ અને દેવર્ષિ પર્વતના ચરણ પકડીને…
3.91.27
धौम्येन सहिता वीरास्तथा तैर्वनवासिभिः ।
मार्गशीर्ष्यामतीतायां पुष्येण प्रययुस्ततः ॥ ३.९१.२७ ॥
ધૌમ્ય સાથે તે વીરો અને તે વનવાસીઓ, માર્ગશીર્ષ માસ વીત્યા પછી પુષ્ય નક્ષત્રમાં પ્રયાણ કર્યું.
3.91.28
कठिनानि समादाय चीराजिनजटाधराः ।
अभेद्यैः कवचैर्युक्तास्तीर्थान्यन्वचरंस्ततः ॥ ३.९१.२८ ॥
કઠિન વસ્તુઓ લઈને, વલ્કલ, મૃગચર્મ અને જટા ધારણ કરી, અભેદ્ય કવચોથી સજ્જ થઈ, પછી તેઓ તીર્થોમાં ફરવા લાગ્યા.
3.91.29
इन्द्रसेनादिभिर्भृत्यै रथैः परिचतुर्दशैः ।
महानसव्यापृतैश्च तथाऽन्यैः परिचारकैः ॥ ३.९१.२९ ॥
ઇન્દ્રસેન વગેરે સેવકો સાથે, ચૌદ જેટલા રથો સાથે, રસોડામાં કામ કરતા લોકો સાથે અને અન્ય પરિચારકો સાથે…
3.91.30
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशास्तूणवन्तः समार्गणाः ।
प्राङ्युखाः प्रययुर्वीराः पाण्डवा जनमेजय ॥ ३.९१.३० ॥
શસ્ત્રસજ્જ થઈ, તલવારો બાંધીને, ભાથા અને બાણો લઈને, પૂર્વાભિમુખ થઈ વીર પાંડવો ચાલ્યા, હે જનમેજય.