મહાભારત · અધ્યાય 3.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.93.1
ने तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्रतत्र ह ।
क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यमागताः ॥ ३.९३.१ ॥
હે પૃથ્વીપાલ! તે વીરો સાથે રહીને ઠેરઠેર નિવાસ કરતાં ક્રમશઃ નૈમિષારણ્યમાં આવ્યા.
3.93.2
तत्स्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप ।
कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत ॥ ३.९३.२ ॥
હે રાજા! ભારત! ત્યારે ગોમતીનાં પવિત્ર તીર્થોમાં સ્નાન કરીને પાંડવોએ ગાયો અને ધન દાનમાં આપ્યાં.
3.93.3
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनःपुनः ।
कन्यातीर्थेऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च भारत ॥ ३.९३.३ ॥
ત્યાં દેવો, પિતૃઓ અને બ્રાહ્મણોને વારંવાર તર્પણ કરીને, હે ભારત! કન્યાતીર્થ, અશ્વતીર્થ અને ગોતીર્થ પર પણ.
3.93.4
कालकोट्यां विपप्रस्थे गिरावुष्य च कौरवाः ।
बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वेऽभिषेचनम् ॥ ३.९३.४ ॥
કાલકોટી અને વિપ્રપ્રસ્થ પર્વત પર રહીને, હે પૃથ્વીપાલ! બાહુદામાં પણ સર્વ કૌરવોએ અભિષેક કર્યો.
3.93.5
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते ।
ऊषुगप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुरुत्तमम् ॥ ३.९३.५ ॥
હે પૃથ્વીપતિ! પ્રયાગમાં, દેવોની યજ્ઞભૂમિ પર રહીને, શરીરને પાણીમાં ડુબાડીને તેમણે ઉત્તમ તપ કર્યું.
3.93.6
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः ।
विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु ॥ ३.९३.६ ॥
ગંગા અને યમુનાના સંગમ પર સત્યપ્રતિજ્ઞ, નિષ્પાપ, મહાત્મા પાંડવોએ બ્રાહ્મણોને ધન દાનમાં આપ્યું.
3.93.7
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः ।
जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत ॥ ३.९३.७ ॥
હે રાજન, ભરતવંશી, પછી પાંડુના પુત્રો બ્રાહ્મણો સાથે તપસ્વીઓથી સેવાયેલી પ્રજાપતિની વેદી તરફ ગયા.
3.93.8
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुरुत्तमम् ।
संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान् ॥ ३.९३.८ ॥
ત્યાં એ વીરોએ નિવાસ કર્યો અને વનના હવિથી સતત દ્વિજોને તૃપ્ત કરતા ઉત્તમ તપ કર્યું.
3.93.9
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम् ।
राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते ॥ ३.९३.९ ॥
પછી તેઓ ધર્મજ્ઞ, પુણ્યકર્મી રાજર્ષિ ગય દ્વારા સન્માનિત એ પર્વત તરફ ગયા, હે અનુપમ તેજસ્વી.
3.93.10
नगो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी ।
वानीरमालिनी रम्या नदी पुलिनशोभिता ॥ ३.९३.१० ॥
તે ગયશિર પર્વત છે; ત્યાં પવિત્ર મહાનદી છે, વાનીર વૃક્ષોથી શોભિત, રેતાળ કિનારાઓથી સુંદર રમણીય નદી.
3.93.11
दिव्यं पवित्रकूटं च पवित्रधरणीधरम् ।
ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोतुलम् ॥ ३.९३.११ ॥
તે દિવ્ય, પવિત્ર શિખરવાળો અને પવિત્ર ભૂમિ ધારણ કરનાર છે; ઋષિઓથી સેવાયેલું એ અતિ પુણ્ય તીર્થ બ્રહ્મસરોવર સમાન છે.
3.93.12
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति ।
रउवास च स्वयं तत्र धर्मराजः सनातनः ॥ ३.९३.१२ ॥
ભગવાન અગસ્ત્ય જ્યાં વૈવસ્વત યમ પાસે ગયા હતા, ત્યાં સનાતન ધર્મરાજ પોતે નિવાસ કરતા હતા.
3.93.13
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशांपते ।
यत्रसंनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक् ॥ ३.९३.१३ ॥
હે પ્રજાપતિ, જ્યાં સર્વ નદીઓનો ઉદ્ભવ છે અને પિનાકધારી મહાદેવ સદા નિવાસ કરે છે.
3.93.14
परिपूर्णः परंज्योतिः परमात्मा सनातनः ।
ब्रह्मादिभिरुपास्योऽयं भगवान्परमेश्वरः ॥ ३.९३.१४ ॥
તેઓ પરિપૂર્ણ, પરમ જ્યોતિ, પરમાત્મા, સનાતન છે; બ્રહ્માદિ દેવો દ્વારા ઉપાસિત ભગવાન પરમેશ્વર.
3.93.15
तं प्रणम्य महादेवं चतुर्वर्गफलप्रदम् ।
रसिद्धिक्षेत्रमिदं मत्वासर्वेषांमोक्षकाङ्क्षिणाम् ॥ ३.९३.१५ ॥
ચતુર્વર્ગ ફળ આપનાર તે મહાદેવને પ્રણામ કરીને, આ સ્થાનને મોક્ષકામી સર્વ માટે સિદ્ધિક્ષેત્ર માનીને.
3.93.16
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे ।
ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्।
अक्षये देवयजने अक्षयं यत्रवै फलम् ॥ ३.९३.१६ ॥
ત્યાં તે વીર પાંડવોએ ચાતુર્માસ્ય વ્રતો અને મહાન ઋષિયજ્ઞ વડે તે કર્યું; ત્યાં મહાન અક્ષયવટ છે; અક્ષય દેવયજન સ્થાને અક્ષય ફળ મળે છે.
3.93.17
ये तु तत्रोपवासांस्तु चक्रुर्निश्चितमानसाः ।
ब्राह्मणास्तत्रशतशः समाजग्मुस्तपोधनाः ॥ ३.९३.१७ ॥
ત્યાં નિશ્ચિત મનથી ઉપવાસ કરનારા, તપોધન સેંકડો બ્રાહ્મણો એકઠા થયા.
3.93.18
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा ।
तत्र विद्यातपोवृद्धा ब्राह्मणा वेदपारगाः।
कथां प्रचक्रिरे पुण्यां सदसिस्था महात्मनाम् ॥ ३.९३.१८ ॥
ત્યારે ત્યાં આર્ષ વિધિથી ચાતુર્માસ્ય યજ્ઞ થયો; વિદ્યા અને તપમાં વૃદ્ધ, વેદપારંગત બ્રાહ્મણો સભામાં બેસીને મહાત્માઓની પુણ્ય કથા કહેવા લાગ્યા.
3.93.19
तत्र विद्याव्रतस्नातः कौमारं व्रतमास्थितः ।
शमठोऽकथयद्राजन्नाधूर्तरजसं गयम् ॥ ३.९३.१९ ॥
ત્યાં વિદ્યાવ્રતથી સ્નાત, કૌમારવ્રતમાં સ્થિત શમઠે, હે રાજન, આધૂર્તરજસના પુત્ર ગયની વાત કહી.
3.93.20
आधूर्तरजसः पुत्रो गयो राजर्षिसत्तमः ।
पुण्यानि तस्य कर्माणि तानि मे शृणु भारत ॥ ३.९३.२० ॥
આધૂર્તરજસનો પુત્ર ગય, રાજર્ષિઓમાં શ્રેષ્ઠ. હે ભારત, તેનાં પુણ્ય કર્મો મારી પાસેથી સાંભળો.
3.93.21
यस्य यज्ञो बभूवेह बह्वन्नो बहुदक्षिणः ।
यत्रान्नपर्वता राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.९३.२१ ॥
જેનો યજ્ઞ અહીં થયો હતો, જેમાં અન્ન પુષ્કળ અને દક્ષિણા પુષ્કળ હતી; હે રાજન, જ્યાં સેંકડો અને હજારો અન્નપર્વતો હતા.
3.93.22
घृतकुल्याश्च दध्नश्च नद्यो बहुशतास्तथा ।
व्यञ्जनानां प्रवाहाश्च महार्हाणां सहस्रशः ॥ ३.९३.२२ ॥
ઘીની નહેરો અને દહીંની સેંકડો નદીઓ હતી, તેમજ મૂલ્યવાન વ્યંજનોના હજારો પ્રવાહ હતા.
3.93.23
अहन्यहनि चाप्येवं याचतां संप्रदीयते ।
अन्ये च ब्राह्मणा राजन्भुञ्जतेऽन्नं सुसंस्कृतम् ॥ ३.९३.२३ ॥
આ રીતે રોજેરોજ યાચકોને આપવામાં આવતું; હે રાજન, બીજા બ્રાહ્મણો પણ સારી રીતે તૈયાર કરેલું અન્ન જમતા.
3.93.24
तत्र वै दक्षिणाकाले ब्रह्मघोषो दिवं गतः ।
न च प्रज्ञायते किंचिद्ब्रह्मशब्देन भारत ॥ ३.९३.२४ ॥
ત્યાં દક્ષિણાના સમયે બ્રહ્મઘોષ સ્વર્ગે ગયો; હે ભારત, 'બ્રહ્મ' શબ્દથી કંઈ પણ ઓળખાતું નથી.
3.93.25
पुण्येन चरता राजन्भूर्दिशः खं नभस्तथा ।
आपूर्णमासीच्छब्देन तदप्यासीन्महाद्भुतम् ॥ ३.९३.२५ ॥
હે રાજન, પુણ્ય આચરનારના કારણે પૃથ્વી, દિશાઓ, આકાશ અને નભ શબ્દથી ભરાઈ ગયાં; તે પણ એક મહાન અદ્ભુત ઘટના હતી.
3.93.26
यत्रस्म गाथा गायन्ति मनुष्या मरतर्षभ ।
अन्नपानैः शुभैस्तृप्ता देशे देशे सुवर्चसः ॥ ३.९३.२६ ॥
હે મરુતોમાં શ્રેષ્ઠ, જ્યાં માણસો એની ગાથાઓ ગાય છે; ઉત્તમ અન્નપાનથી તૃપ્ત થઈને, દેશદેશમાં તેજસ્વી થઈને.
3.93.27
गयस्य यज्ञे के त्वद्य प्राणिनो भोक्तुमीप्सवः ।
तत्र भोजनशिष्टस्य पर्वताः पञ्चविंशतिः ॥ ३.९३.२७ ॥
ગયના યજ્ઞમાં આજે કયા પ્રાણીઓ ભોજન કરવા ઇચ્છે છે? ત્યાં ભોજનમાંથી બચેલા પચ્ચીસ પર્વતો હતા.
3.93.28
न तत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे ।
गयो यदकरोद्यज्ञे राजर्षिरमितद्युतिः ॥ ३.९३.२८ ॥
અમિત તેજસ્વી રાજર્ષિ ગયે યજ્ઞમાં જે કર્યું, તે પૂર્વના લોકોએ કર્યું નથી અને આગળના લોકો કરશે નહીં.
3.93.29
कथं तु देवा हविषा गयेन परितर्पिताः ।
पुन शक्ष्यन्त्युपादातुमन्यैर्दत्तानि कानिचित् ॥ ३.९३.२९ ॥
ગયના હવિથી દેવો સંપૂર્ણ તૃપ્ત થયા પછી, બીજાઓએ આપેલું કંઈ પણ તેઓ ફરી કેવી રીતે સ્વીકારી શકશે?
3.93.30
सिकता वा यथा लोके यथा वा दिवि तारकाः ।
यथा वा वर्षतोधारा असंख्येयाः स्म केनचित्।
तथा गणयितुं शक्या गययज्ञे न दक्षिणाः ॥ ३.९३.३० ॥
જગતમાં રેતીના કણ, આકાશમાં તારા, અથવા વરસાદની ધારાઓ જેમ અસંખ્ય છે અને કોઈથી ગણી શકાતી નથી, તેમ ગયના યજ્ઞની દક્ષિણાઓ પણ ગણી શકાય તેમ નથી.
3.93.31
एवंविधाः सुबहवस्तस्य यज्ञा महीपतेः ।
बभूवुरस्य सरसः समीपे कुरुनन्दन ॥ ३.९३.३१ ॥
હે કુરુનંદન, તે રાજાના આવા અનેક યજ્ઞો આ સરોવરની સમીપે થયા હતા.