മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.93.1
ने तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्रतत्र ह ।
क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यमागताः ॥ ३.९३.१ ॥
ഭൂപാലാ! ആ വീരന്മാർ ഒന്നിച്ച് പലയിടങ്ങളിലായി താമസിച്ചുകൊണ്ട് ക്രമത്തിൽ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ എത്തി.
3.93.2
तत्स्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप ।
कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत ॥ ३.९३.२ ॥
രാജാവേ! ഭാരതാ! അപ്പോൾ ഗോമതി നദിയിലെ പുണ്യതീർഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത പാണ്ഡവർ പശുക്കളെയും ധനവും ദാനം ചെയ്തു.
3.93.3
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनःपुनः ।
कन्यातीर्थेऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च भारत ॥ ३.९३.३ ॥
അവിടെ ദേവന്മാരെയും പിതൃക്കളെയും ബ്രാഹ്മണരെയും വീണ്ടും വീണ്ടും തർപ്പണത്താൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; ഭാരതാ! കന്യാതീർഥത്തിലും അശ്വതീർഥത്തിലും ഗോതീർഥത്തിലും.
3.93.4
कालकोट्यां विपप्रस्थे गिरावुष्य च कौरवाः ।
बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वेऽभिषेचनम् ॥ ३.९३.४ ॥
കാലകോടിയിലും വിപ്രപ്രസ്ഥപർവതത്തിലും താമസിച്ച്, ഭൂപാലാ! ബാഹുദയിലും എല്ലാ കൗരവരും അഭിഷേകം ചെയ്തു.
3.93.5
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते ।
ऊषुगप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुरुत्तमम् ॥ ३.९३.५ ॥
ഭൂപതേ! പ്രയാഗയിൽ ദേവന്മാരുടെ യജ്ഞഭൂമിയിൽ താമസിച്ച് ശരീരം വെള്ളത്തിൽ മുക്കി ഉത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
3.93.6
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः ।
विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु ॥ ३.९३.६ ॥
ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്നിടത്ത്, സത്യപ്രതിജ്ഞരും പാപരഹിതരും മഹാത്മാക്കളുമായ അവർ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ധനം ദാനം ചെയ്തു.
3.93.7
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः ।
जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत ॥ ३.९३.७ ॥
രാജാവേ, ഭരതവംശജനേ, തുടർന്ന് പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം തപസ്വികൾ സേവിക്കുന്ന പ്രജാപതിയുടെ വേദിയിലേക്ക് പോയി.
3.93.8
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुरुत्तमम् ।
संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान् ॥ ३.९३.८ ॥
അവിടെ ആ വീരന്മാർ വസിച്ചു, വനത്തിലെ ഹവിസ്സുകൊണ്ട് ദ്വിജന്മാരെ എപ്പോഴും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി ഉത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
3.93.9
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम् ।
राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते ॥ ३.९३.९ ॥
അനന്തരം അവർ ധർമ്മജ്ഞനും പുണ്യകർമ്മിയുമായ രാജർഷി ഗയനാൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ട പർവതത്തിലേക്ക് പോയി, അതുല്യതേജസ്വിയേ.
3.93.10
नगो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी ।
वानीरमालिनी रम्या नदी पुलिनशोभिता ॥ ३.९३.१० ॥
ഗയശിരസ് എന്ന പർവതമാണത്; അവിടെ വാനീരമരങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവും മണൽത്തീരങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമായ പുണ്യമഹാനദി ഒഴുകുന്നു.
3.93.11
दिव्यं पवित्रकूटं च पवित्रधरणीधरम् ।
ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोतुलम् ॥ ३.९३.११ ॥
അത് ദിവ്യവും പവിത്രശിഖരമുള്ളതും പവിത്ര ഭൂമിയെ ധരിക്കുന്നതുമാണ്; ഋഷിമാർ സേവിക്കുന്ന ആ അതിപുണ്യതീർത്ഥം ബ്രഹ്മസരസ്സിന് തുല്യമാണ്.
3.93.12
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति ।
रउवास च स्वयं तत्र धर्मराजः सनातनः ॥ ३.९३.१२ ॥
ഭഗവാൻ അഗസ്ത്യൻ വൈവസ്വതനായ യമന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയ സ്ഥലത്ത്, സനാതനനായ ധർമ്മരാജാവ് തന്നെ വസിച്ചു.
3.93.13
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशांपते ।
यत्रसंनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक् ॥ ३.९३.१३ ॥
ജനങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, എല്ലാ നദികളുടെയും ഉദ്ഭവം എവിടെയാണോ, പിനാകധാരിയായ മഹാദേവൻ എപ്പോഴും എവിടെ സന്നിഹിതനായിരിക്കുന്നുവോ അവിടെ.
3.93.14
परिपूर्णः परंज्योतिः परमात्मा सनातनः ।
ब्रह्मादिभिरुपास्योऽयं भगवान्परमेश्वरः ॥ ३.९३.१४ ॥
ഇദ്ദേഹം പരിപൂർണനും പരഞ്ജ്യോതിയും പരമാത്മാവും സനാതനനുമാണ്; ബ്രഹ്മാദികളാൽ ഉപാസിക്കപ്പെടുന്ന ഭഗവാൻ പരമേശ്വരൻ.
3.93.15
तं प्रणम्य महादेवं चतुर्वर्गफलप्रदम् ।
रसिद्धिक्षेत्रमिदं मत्वासर्वेषांमोक्षकाङ्क्षिणाम् ॥ ३.९३.१५ ॥
ചതുർവർഗ്ഗഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന ആ മഹാദേവനെ വണങ്ങി, ഈ സ്ഥലം മോക്ഷകാംക്ഷികളായ എല്ലാവർക്കും സിദ്ധിക്ഷേത്രമെന്നു കരുതി.
3.93.16
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे ।
ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्।
अक्षये देवयजने अक्षयं यत्रवै फलम् ॥ ३.९३.१६ ॥
അവിടെ ആ വീരരായ പാണ്ഡവർ ചാതുർമാസ്യവ്രതങ്ങളാലും മഹത്തായ ഋഷിയജ്ഞത്താലും അത് അനുഷ്ഠിച്ചു; അവിടെ മഹത്തായ അക്ഷയവടമുണ്ട്; അക്ഷയമായ ദേവയജനസ്ഥലത്ത് അക്ഷയഫലം ലഭിക്കുന്നു.
3.93.17
ये तु तत्रोपवासांस्तु चक्रुर्निश्चितमानसाः ।
ब्राह्मणास्तत्रशतशः समाजग्मुस्तपोधनाः ॥ ३.९३.१७ ॥
അവിടെ ദൃഢമനസ്സോടെ ഉപവാസമനുഷ്ഠിച്ചവരായ, തപസ്സു ധനമായ നൂറുകണക്കിന് ബ്രാഹ്മണർ അവിടെ ഒത്തുകൂടി.
3.93.18
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा ।
तत्र विद्यातपोवृद्धा ब्राह्मणा वेदपारगाः।
कथां प्रचक्रिरे पुण्यां सदसिस्था महात्मनाम् ॥ ३.९३.१८ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ ചാതുർമാസ്യയജ്ഞം ആർഷവിധിപ്രകാരം അനുഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു; വിദ്യയിലും തപസ്സിലും വൃദ്ധരായ വേദപാരംഗതരായ ബ്രാഹ്മണർ സദസ്സിലിരുന്ന് മഹാത്മാക്കളുടെ പുണ്യകഥ ആരംഭിച്ചു.
3.93.19
तत्र विद्याव्रतस्नातः कौमारं व्रतमास्थितः ।
शमठोऽकथयद्राजन्नाधूर्तरजसं गयम् ॥ ३.९३.१९ ॥
അവിടെ വിദ്യാവ്രതത്താൽ സ്നാനം ചെയ്ത, കൗമാരവ്രതത്തിൽ നിലകൊണ്ട ശമഠൻ, രാജാവേ, ആധൂർതരജസിന്റെ പുത്രനായ ഗയനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
3.93.20
आधूर्तरजसः पुत्रो गयो राजर्षिसत्तमः ।
पुण्यानि तस्य कर्माणि तानि मे शृणु भारत ॥ ३.९३.२० ॥
ആധൂർതരജസിന്റെ പുത്രനായ ഗയൻ, രാജർഷിമാരിൽ ഉത്തമൻ. ഭാരതാ, അവന്റെ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക.
3.93.21
यस्य यज्ञो बभूवेह बह्वन्नो बहुदक्षिणः ।
यत्रान्नपर्वता राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.९३.२१ ॥
ഇവിടെ ആരുടെ യജ്ഞം നടന്നുവോ, അതിൽ അന്നം ധാരാളവും ദക്ഷിണ ധാരാളവുമായിരുന്നു; രാജാവേ, അവിടെ നൂറും ആയിരവുമായ അന്നപർവതങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
3.93.22
घृतकुल्याश्च दध्नश्च नद्यो बहुशतास्तथा ।
व्यञ्जनानां प्रवाहाश्च महार्हाणां सहस्रशः ॥ ३.९३.२२ ॥
നെയ്യിന്റെ കനാലുകളും തൈരിന്റെ നൂറുകണക്കിന് നദികളും ഉണ്ടായിരുന്നു; വിലപിടിപ്പുള്ള വ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവാഹങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
3.93.23
अहन्यहनि चाप्येवं याचतां संप्रदीयते ।
अन्ये च ब्राह्मणा राजन्भुञ्जतेऽन्नं सुसंस्कृतम् ॥ ३.९३.२३ ॥
ഇങ്ങനെ ദിനംതോറും യാചിക്കുന്നവർക്ക് നൽകപ്പെട്ടു; രാജാവേ, മറ്റു ബ്രാഹ്മണരും നന്നായി പാകം ചെയ്ത അന്നം ഭുജിച്ചു.
3.93.24
तत्र वै दक्षिणाकाले ब्रह्मघोषो दिवं गतः ।
न च प्रज्ञायते किंचिद्ब्रह्मशब्देन भारत ॥ ३.९३.२४ ॥
അവിടെ ദക്ഷിണ നൽകുന്ന സമയത്ത് ബ്രഹ്മഘോഷം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി; ഭാരതാ, 'ബ്രഹ്മം' എന്ന വാക്കിനാൽ ഒന്നും തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നില്ല.
3.93.25
पुण्येन चरता राजन्भूर्दिशः खं नभस्तथा ।
आपूर्णमासीच्छब्देन तदप्यासीन्महाद्भुतम् ॥ ३.९३.२५ ॥
രാജാവേ, പുണ്യം ആചരിക്കുന്നവനാൽ ഭൂമിയും ദിശകളും ആകാശവും നഭസ്സും ശബ്ദത്താൽ നിറഞ്ഞു; അതും ഒരു മഹാ അത്ഭുതമായിരുന്നു.
3.93.26
यत्रस्म गाथा गायन्ति मनुष्या मरतर्षभ ।
अन्नपानैः शुभैस्तृप्ता देशे देशे सुवर्चसः ॥ ३.९३.२६ ॥
മരുത്തുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതിനെക്കുറിച്ച് മനുഷ്യർ ഗാഥകൾ പാടുന്നു; ഉത്തമമായ അന്നപാനങ്ങളാൽ തൃപ്തരായി, ദേശദേശങ്ങളിൽ തേജസ്വികളായി.
3.93.27
गयस्य यज्ञे के त्वद्य प्राणिनो भोक्तुमीप्सवः ।
तत्र भोजनशिष्टस्य पर्वताः पञ्चविंशतिः ॥ ३.९३.२७ ॥
ഗയന്റെ യജ്ഞത്തിൽ ഇന്ന് ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജീവികൾ ആരാണ്? അവിടെ ഭക്ഷണശേഷിപ്പായി ഇരുപത്തഞ്ച് പർവതങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു.
3.93.28
न तत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे ।
गयो यदकरोद्यज्ञे राजर्षिरमितद्युतिः ॥ ३.९३.२८ ॥
അമിത തേജസ്വിയായ രാജർഷി ഗയൻ യജ്ഞത്തിൽ ചെയ്തത് പൂർവികർ ചെയ്തില്ല, ഭാവിയിൽ മറ്റുള്ളവരും ചെയ്യില്ല.
3.93.29
कथं तु देवा हविषा गयेन परितर्पिताः ।
पुन शक्ष्यन्त्युपादातुमन्यैर्दत्तानि कानिचित् ॥ ३.९३.२९ ॥
ഗയന്റെ ഹവിസ്സിനാൽ ദേവന്മാർ പൂർണമായി തൃപ്തരായ ശേഷം, മറ്റുള്ളവർ നൽകിയ എന്തെങ്കിലും അവർക്ക് വീണ്ടും സ്വീകരിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
3.93.30
सिकता वा यथा लोके यथा वा दिवि तारकाः ।
यथा वा वर्षतोधारा असंख्येयाः स्म केनचित्।
तथा गणयितुं शक्या गययज्ञे न दक्षिणाः ॥ ३.९३.३० ॥
ലോകത്തിലെ മണൽത്തരികളും ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളും മഴത്തുള്ളികളും എണ്ണമറ്റവയാണ്, ആർക്കും എണ്ണാൻ കഴിയാത്തവ; അതുപോലെ ഗയന്റെ യജ്ഞത്തിലെ ദക്ഷിണകളും എണ്ണാനാവാത്തവയാണ്.
3.93.31
एवंविधाः सुबहवस्तस्य यज्ञा महीपतेः ।
बभूवुरस्य सरसः समीपे कुरुनन्दन ॥ ३.९३.३१ ॥
കുരുനന്ദനാ, ആ രാജാവിന്റെ ഇത്തരം അനേകം യാഗങ്ങൾ ഈ തടാകത്തിന്റെ സമീപത്ത് നടന്നു.