ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.93.1
ने तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्रतत्र ह ।
क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यमागताः ॥ ३.९३.१ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ! ਉਹ ਵੀਰ ਇਕੱਠੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਆਏ।
3.93.2
तत्स्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप ।
कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत ॥ ३.९३.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਭਾਰਤ! ਫਿਰ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
3.93.3
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनःपुनः ।
कन्यातीर्थेऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च भारत ॥ ३.९३.३ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤਰਪਣ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਕੰਨਿਆ ਤੀਰਥ, ਅਸ਼ਵ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਗੋ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਵੀ।
3.93.4
कालकोट्यां विपप्रस्थे गिरावुष्य च कौरवाः ।
बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वेऽभिषेचनम् ॥ ३.९३.४ ॥
ਕਾਲਕੋਟੀ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ! ਬਾਹੁਦਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
3.93.5
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते ।
ऊषुगप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुरुत्तमम् ॥ ३.९३.५ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ! ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਗ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।
3.93.6
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः ।
विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु ॥ ३.९३.६ ॥
ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।
3.93.7
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः ।
जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत ॥ ३.९३.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਫਿਰ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਵੇਦੀ ਵੱਲ ਗਏ।
3.93.8
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुरुत्तमम् ।
संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान् ॥ ३.९३.८ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਵੀਰ ਵਸੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਦਾ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।
3.93.9
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम् ।
राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते ॥ ३.९३.९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਪੁੰਨ ਕਰਮੀ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਗਯ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਉਸ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਗਏ, ਹੇ ਅਨੁਪਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ।
3.93.10
नगो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी ।
वानीरमालिनी रम्या नदी पुलिनशोभिता ॥ ३.९३.१० ॥
ਉਹ ਗਯਸ਼ਿਰ ਪਰਬਤ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਨਦੀ ਹੈ, ਵਾਨੀਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਰੇਤਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਰਮਣੀਕ ਨਦੀ।
3.93.11
दिव्यं पवित्रकूटं च पवित्रधरणीधरम् ।
ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोतुलम् ॥ ३.९३.११ ॥
ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਉਹ ਅਤਿ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥ ਬ੍ਰਹਮਸਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
3.93.12
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति ।
रउवास च स्वयं तत्र धर्मराजः सनातनः ॥ ३.९३.१२ ॥
ਭਗਵਾਨ ਅਗਸਤਿ ਜਿੱਥੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਕੋਲ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮਰਾਜ ਆਪ ਵਸਦੇ ਸਨ।
3.93.13
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशांपते ।
यत्रसंनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक् ॥ ३.९३.१३ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਉਦਗਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.93.14
परिपूर्णः परंज्योतिः परमात्मा सनातनः ।
ब्रह्मादिभिरुपास्योऽयं भगवान्परमेश्वरः ॥ ३.९३.१४ ॥
ਇਹ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਪਰਮ ਜੋਤਿ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਨਾਤਨ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਪਾਸਿਤ ਭਗਵਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।
3.93.15
तं प्रणम्य महादेवं चतुर्वर्गफलप्रदम् ।
रसिद्धिक्षेत्रमिदं मत्वासर्वेषांमोक्षकाङ्क्षिणाम् ॥ ३.९३.१५ ॥
ਚਤੁਰਵਰਗ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਧੀਖੇਤਰ ਮੰਨ ਕੇ।
3.93.16
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे ।
ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्।
अक्षये देवयजने अक्षयं यत्रवै फलम् ॥ ३.९३.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਚਾਤੁਰਮਾਸਯ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਯਗ ਨਾਲ ਉਹ ਕੀਤਾ; ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਅਕਸ਼ਯਵਟ ਹੈ; ਅਕਸ਼ੈ ਦੇਵਯਜਨ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
3.93.17
ये तु तत्रोपवासांस्तु चक्रुर्निश्चितमानसाः ।
ब्राह्मणास्तत्रशतशः समाजग्मुस्तपोधनाः ॥ ३.९३.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖੇ, ਤਪ ਹੀ ਧਨ ਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
3.93.18
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा ।
तत्र विद्यातपोवृद्धा ब्राह्मणा वेदपारगाः।
कथां प्रचक्रिरे पुण्यां सदसिस्था महात्मनाम् ॥ ३.९३.१८ ॥
ਤਦ ਉੱਥੇ ਆਰਸ਼ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਚਾਤੁਰਮਾਸਯ ਯੱਗ ਹੋਇਆ; ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰਗਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
3.93.19
तत्र विद्याव्रतस्नातः कौमारं व्रतमास्थितः ।
शमठोऽकथयद्राजन्नाधूर्तरजसं गयम् ॥ ३.९३.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਵਿੱਦਿਆ-ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ, ਕੌਮਾਰ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸ਼ਮਠ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਧੂਰਤਰਜਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਯ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ।
3.93.20
आधूर्तरजसः पुत्रो गयो राजर्षिसत्तमः ।
पुण्यानि तस्य कर्माणि तानि मे शृणु भारत ॥ ३.९३.२० ॥
ਆਧੂਰਤਰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਯ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਮੇਰ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
3.93.21
यस्य यज्ञो बभूवेह बह्वन्नो बहुदक्षिणः ।
यत्रान्नपर्वता राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.९३.२१ ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਯਗ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਬਹੁਤ ਸੀ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਬਹੁਤ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੰਨ ਦੇ ਪਹਾੜ ਸਨ।
3.93.22
घृतकुल्याश्च दध्नश्च नद्यो बहुशतास्तथा ।
व्यञ्जनानां प्रवाहाश्च महार्हाणां सहस्रशः ॥ ३.९३.२२ ॥
ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਨਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੀ ਸਨ।
3.93.23
अहन्यहनि चाप्येवं याचतां संप्रदीयते ।
अन्ये च ब्राह्मणा राजन्भुञ्जतेऽन्नं सुसंस्कृतम् ॥ ३.९३.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।
3.93.24
तत्र वै दक्षिणाकाले ब्रह्मघोषो दिवं गतः ।
न च प्रज्ञायते किंचिद्ब्रह्मशब्देन भारत ॥ ३.९३.२४ ॥
ਉੱਥੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਘੋਸ਼ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, 'ਬ੍ਰਹਮ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
3.93.25
पुण्येन चरता राजन्भूर्दिशः खं नभस्तथा ।
आपूर्णमासीच्छब्देन तदप्यासीन्महाद्भुतम् ॥ ३.९३.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਨਭ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਦਭੁਤ ਸੀ।
3.93.26
यत्रस्म गाथा गायन्ति मनुष्या मरतर्षभ ।
अन्नपानैः शुभैस्तृप्ता देशे देशे सुवर्चसः ॥ ३.९३.२६ ॥
ਹੇ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਤਮ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ।
3.93.27
गयस्य यज्ञे के त्वद्य प्राणिनो भोक्तुमीप्सवः ।
तत्र भोजनशिष्टस्य पर्वताः पञ्चविंशतिः ॥ ३.९३.२७ ॥
ਗਯ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਕਿਹੜੇ ਜੀਵ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਉੱਥੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪੱਚੀ ਪਹਾੜ ਸਨ।
3.93.28
न तत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे ।
गयो यदकरोद्यज्ञे राजर्षिरमितद्युतिः ॥ ३.९३.२८ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਗਯ ਨੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਗਲੇ ਕਰਨਗੇ।
3.93.29
कथं तु देवा हविषा गयेन परितर्पिताः ।
पुन शक्ष्यन्त्युपादातुमन्यैर्दत्तानि कानिचित् ॥ ३.९३.२९ ॥
ਗਯ ਦੇ ਹਵਿ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਉਹ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਣਗੇ?
3.93.30
सिकता वा यथा लोके यथा वा दिवि तारकाः ।
यथा वा वर्षतोधारा असंख्येयाः स्म केनचित्।
तथा गणयितुं शक्या गययज्ञे न दक्षिणाः ॥ ३.९३.३० ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ, ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਗਿਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਗਯ ਦੇ ਯੱਗ ਦੀਆਂ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਵੀ ਗਿਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ।
3.93.31
एवंविधाः सुबहवस्तस्य यज्ञा महीपतेः ।
बभूवुरस्य सरसः समीपे कुरुनन्दन ॥ ३.९३.३१ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕ ਯੱਗ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।