మహాభారతం · అధ్యాయం 3.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.93.1
ने तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्रतत्र ह ।
क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यमागताः ॥ ३.९३.१ ॥
భూపాలా! ఆ వీరులు కలిసి అక్కడక్కడ నివసిస్తూ క్రమంగా నైమిషారణ్యానికి వచ్చారు.
3.93.2
तत्स्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप ।
कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत ॥ ३.९३.२ ॥
రాజా! భారతా! అప్పుడు గోమతీ నదిలోని పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేసి పాండవులు గోవులను, ధనాన్ని దానం చేశారు.
3.93.3
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनःपुनः ।
कन्यातीर्थेऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च भारत ॥ ३.९३.३ ॥
అక్కడ దేవతలను, పితృదేవతలను, బ్రాహ్మణులను మళ్ళీ మళ్ళీ తర్పణంతో తృప్తిపరచి, భారతా! కన్యా తీర్థంలో, అశ్వ తీర్థంలో, గోతీర్థంలో కూడా.
3.93.4
कालकोट्यां विपप्रस्थे गिरावुष्य च कौरवाः ।
बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वेऽभिषेचनम् ॥ ३.९३.४ ॥
కాలకోటిలో, విప్రప్రస్థ పర్వతంపై నివసించి, భూపాలా! బాహుదలో కూడా కౌరవులందరూ అభిషేకం చేశారు.
3.93.5
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते ।
ऊषुगप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुरुत्तमम् ॥ ३.९३.५ ॥
భూపతీ! ప్రయాగలో, దేవతల యజ్ఞవాటికలో నివసించి, శరీరాన్ని నీటిలో ముంచి శ్రేష్ఠమైన తపస్సు చేశారు.
3.93.6
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः ।
विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु ॥ ३.९३.६ ॥
గంగా యమునల సంగమంలో, సత్యప్రతిజ్ఞులు, పాపరహితులు, మహాత్ములు అయిన వారు బ్రాహ్మణులకు ధనాన్ని దానం చేశారు.
3.93.7
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः ।
जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत ॥ ३.९३.७ ॥
రాజా, భరతవంశీయుడా, అప్పుడు పాండు కుమారులు బ్రాహ్మణులతో కలిసి తపస్వులు సేవించే ప్రజాపతి వేదిక వైపు వెళ్లారు.
3.93.8
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुरुत्तमम् ।
संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान् ॥ ३.९३.८ ॥
అక్కడ ఆ వీరులు నివసించి, అడవిలోని హవిస్సులతో ద్విజులను నిరంతరం తృప్తి పరుస్తూ ఉత్తమ తపస్సు చేశారు.
3.93.9
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम् ।
राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते ॥ ३.९३.९ ॥
తరువాత వారు ధర్మజ్ఞుడూ పుణ్యకర్ముడూ రాజర్షి గయుడిచే గౌరవించబడిన ఆ పర్వతానికి వెళ్లారు, అనుపమ తేజస్వీ.
3.93.10
नगो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी ।
वानीरमालिनी रम्या नदी पुलिनशोभिता ॥ ३.९३.१० ॥
అది గయశిరస్ పర్వతం; అక్కడ పవిత్రమైన గొప్ప నది ఉంది, వానీర వృక్షాలతో అలంకరించబడి, ఇసుక తీరాలతో శోభించే రమ్యమైన నది.
3.93.11
दिव्यं पवित्रकूटं च पवित्रधरणीधरम् ।
ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोतुलम् ॥ ३.९३.११ ॥
అది దివ్యమైనది, పవిత్ర శిఖరం కలది, పవిత్ర భూమిని ధరించేది; ఋషులు సేవించే ఆ అతి పుణ్య తీర్థం బ్రహ్మసరస్సుతో సమానమైనది.
3.93.12
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति ।
रउवास च स्वयं तत्र धर्मराजः सनातनः ॥ ३.९३.१२ ॥
భగవానుడైన అగస్త్యుడు వైవస్వతుని (యముని) వద్దకు వెళ్లిన చోట, సనాతనుడైన ధర్మరాజు స్వయంగా అక్కడ నివసించాడు.
3.93.13
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशांपते ।
यत्रसंनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक् ॥ ३.९३.१३ ॥
ప్రజాపతీ, అన్ని నదులకు ఉద్భవస్థానం ఎక్కడ ఉన్నదో, పినాకధారి మహాదేవుడు ఎల్లప్పుడూ ఎక్కడ సన్నిహితుడై ఉంటాడో అక్కడ.
3.93.14
परिपूर्णः परंज्योतिः परमात्मा सनातनः ।
ब्रह्मादिभिरुपास्योऽयं भगवान्परमेश्वरः ॥ ३.९३.१४ ॥
ఈయన పరిపూర్ణుడు, పరంజ్యోతి, పరమాత్మ, సనాతనుడు; బ్రహ్మాది దేవతలచే ఉపాసింపబడే భగవంతుడు, పరమేశ్వరుడు.
3.93.15
तं प्रणम्य महादेवं चतुर्वर्गफलप्रदम् ।
रसिद्धिक्षेत्रमिदं मत्वासर्वेषांमोक्षकाङ्क्षिणाम् ॥ ३.९३.१५ ॥
చతుర్వర్గ ఫలములను ప్రసాదించే ఆ మహాదేవుని నమస్కరించి, ఈ స్థలాన్ని మోక్షాభిలాషులందరికీ సిద్ధిక్షేత్రంగా భావించి.
3.93.16
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे ।
ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्।
अक्षये देवयजने अक्षयं यत्रवै फलम् ॥ ३.९३.१६ ॥
అక్కడ ఆ వీర పాండవులు చాతుర్మాస్య వ్రతాలతోనూ, మహా ఋషియజ్ఞంతోనూ ఆ కార్యాన్ని ఆచరించారు; అక్కడ మహాన్ అక్షయవటం ఉంది; అక్షయమైన దేవయజన స్థలంలో అక్షయ ఫలం లభిస్తుంది.
3.93.17
ये तु तत्रोपवासांस्तु चक्रुर्निश्चितमानसाः ।
ब्राह्मणास्तत्रशतशः समाजग्मुस्तपोधनाः ॥ ३.९३.१७ ॥
అక్కడ దృఢమైన మనసుతో ఉపవాసాలు చేసినవారు, తపస్సే ధనంగా కలిగిన వందలాది బ్రాహ్మణులు అక్కడ సమావేశమయ్యారు.
3.93.18
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा ।
तत्र विद्यातपोवृद्धा ब्राह्मणा वेदपारगाः।
कथां प्रचक्रिरे पुण्यां सदसिस्था महात्मनाम् ॥ ३.९३.१८ ॥
అప్పుడు అక్కడ చాతుర్మాస్య యజ్ఞం ఆర్ష విధానంలో జరిగింది; విద్యా తపస్సుల్లో వృద్ధులైన, వేదపారంగతులైన బ్రాహ్మణులు సభలో కూర్చుని మహాత్ముల పుణ్యకథను ప్రారంభించారు.
3.93.19
तत्र विद्याव्रतस्नातः कौमारं व्रतमास्थितः ।
शमठोऽकथयद्राजन्नाधूर्तरजसं गयम् ॥ ३.९३.१९ ॥
అక్కడ విద్యా వ్రతంతో స్నానం చేసి, కౌమార వ్రతంలో నిలిచిన శమఠుడు, ఓ రాజా, ఆధూర్తరజసుని కుమారుడైన గయుని గురించి చెప్పాడు.
3.93.20
आधूर्तरजसः पुत्रो गयो राजर्षिसत्तमः ।
पुण्यानि तस्य कर्माणि तानि मे शृणु भारत ॥ ३.९३.२० ॥
ఆధూర్తరజసుని కుమారుడు గయుడు, రాజర్షులలో శ్రేష్ఠుడు. ఓ భారతా, అతని పుణ్య కర్మలను నా నుండి విను.
3.93.21
यस्य यज्ञो बभूवेह बह्वन्नो बहुदक्षिणः ।
यत्रान्नपर्वता राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.९३.२१ ॥
ఇక్కడ ఎవని యజ్ఞం జరిగిందో, అందులో అన్నం విస్తారంగా, దక్షిణ విస్తారంగా ఉండెను; ఓ రాజా, అక్కడ వందలు, వేలు అన్నపర్వతాలు ఉండెను.
3.93.22
घृतकुल्याश्च दध्नश्च नद्यो बहुशतास्तथा ।
व्यञ्जनानां प्रवाहाश्च महार्हाणां सहस्रशः ॥ ३.९३.२२ ॥
నెయ్యి కాలువలు, పెరుగు నదులు వందలు ఉండెను; విలువైన వ్యంజనాల ప్రవాహాలు వేలుగా ఉండెను.
3.93.23
अहन्यहनि चाप्येवं याचतां संप्रदीयते ।
अन्ये च ब्राह्मणा राजन्भुञ्जतेऽन्नं सुसंस्कृतम् ॥ ३.९३.२३ ॥
ఈ విధంగా ప్రతి రోజూ యాచించే వారికి ఇవ్వబడేది; ఓ రాజా, ఇతర బ్రాహ్మణులు కూడా బాగా సిద్ధం చేసిన అన్నం తినేవారు.
3.93.24
तत्र वै दक्षिणाकाले ब्रह्मघोषो दिवं गतः ।
न च प्रज्ञायते किंचिद्ब्रह्मशब्देन भारत ॥ ३.९३.२४ ॥
అక్కడ దక్షిణ ఇచ్చే సమయంలో బ్రహ్మఘోషం స్వర్గానికి వెళ్లిపోయింది; ఓ భారతా, 'బ్రహ్మ' శబ్దం ద్వారా ఏదీ గుర్తించబడలేదు.
3.93.25
पुण्येन चरता राजन्भूर्दिशः खं नभस्तथा ।
आपूर्णमासीच्छब्देन तदप्यासीन्महाद्भुतम् ॥ ३.९३.२५ ॥
ఓ రాజా, పుణ్యం ఆచరించే వ్యక్తి వల్ల భూమి, దిశలు, ఆకాశం, అంతరిక్షం అన్నీ శబ్దంతో నిండిపోయాయి; అదీ ఒక గొప్ప అద్భుతం.
3.93.26
यत्रस्म गाथा गायन्ति मनुष्या मरतर्षभ ।
अन्नपानैः शुभैस्तृप्ता देशे देशे सुवर्चसः ॥ ३.९३.२६ ॥
మరుతుల్లో శ్రేష్ఠుడా, దీని గురించి మనుషులు గాథలు పాడుతున్నారు; ఉత్తమ అన్నపానాలతో తృప్తి చెంది, దేశదేశాన తేజస్వులై.
3.93.27
गयस्य यज्ञे के त्वद्य प्राणिनो भोक्तुमीप्सवः ।
तत्र भोजनशिष्टस्य पर्वताः पञ्चविंशतिः ॥ ३.९३.२७ ॥
గయుని యజ్ఞంలో ఈరోజు భుజించాలని కోరే ప్రాణులు ఎవరు? అక్కడ భోజనంలో మిగిలినవి ఇరవై ఐదు పర్వతాలంత ఉన్నాయి.
3.93.28
न तत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे ।
गयो यदकरोद्यज्ञे राजर्षिरमितद्युतिः ॥ ३.९३.२८ ॥
అమిత తేజస్వి అయిన రాజర్షి గయుడు యజ్ఞంలో చేసినది పూర్వులు చేయలేదు, తర్వాతి వారు కూడా చేయరు.
3.93.29
कथं तु देवा हविषा गयेन परितर्पिताः ।
पुन शक्ष्यन्त्युपादातुमन्यैर्दत्तानि कानिचित् ॥ ३.९३.२९ ॥
గయుని హవిస్సుతో దేవతలు పూర్తిగా తృప్తి చెందిన తర్వాత, ఇతరులు ఇచ్చిన కొన్నింటిని మళ్ళీ స్వీకరించగలరా?
3.93.30
सिकता वा यथा लोके यथा वा दिवि तारकाः ।
यथा वा वर्षतोधारा असंख्येयाः स्म केनचित्।
तथा गणयितुं शक्या गययज्ञे न दक्षिणाः ॥ ३.९३.३० ॥
లోకంలో ఇసుక రేణువులు, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు, లేదా వర్షధారలు లెక్కలేనివి, ఎవరూ లెక్కించలేనివి; అలాగే గయ యజ్ఞంలోని దక్షిణలు కూడా లెక్కించలేనివి.
3.93.31
एवंविधाः सुबहवस्तस्य यज्ञा महीपतेः ।
बभूवुरस्य सरसः समीपे कुरुनन्दन ॥ ३.९३.३१ ॥
ఓ కురునందనా, ఆ రాజు చేసిన ఇటువంటి అనేక యజ్ఞాలు ఈ సరస్సు సమీపంలో జరిగాయి.