Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.96

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.96.1

ततो जगाम कौरव्य सोऽगस्त्यो भिक्षितुं वसु ।
श्रुतर्वाणं महीपालं यं वेदाभ्यधिकं नृपैः ॥ ३.९६.१ ॥

ତା'ପରେ ହେ କୌରବ୍ୟ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଧନ ମାଗିବାକୁ ଗଲେ; ସେହି ରାଜା ଶ୍ରୁତର୍ବା, ଯିଏ ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଠାରୁ ବେଦଜ୍ଞାନରେ ଅଧିକ ଥିଲେ।

3.96.2

स विदित्वा तु नृपतिः कुम्भयोनिमुपागतम् ।
विषयान्ते सहामात्यः प्रत्यगृह्णात्सुसत्कृतम् ॥ ३.९६.२ ॥

ରାଜା କୁମ୍ଭଯୋନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସୀମାରେ ଆସିଛନ୍ତି ଜାଣି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଅତି ସମ୍ମାନରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ।

3.96.3

तस्मै चार्घ्यं थान्यायमानीय पृथिवीपतिः ।
प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वापप्रच्छागमनेऽर्थिताम् ॥ ३.९६.३ ॥

ପୃଥିବୀପତି ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଣି ଦେଲେ, କରଯୋଡ଼ି ବିନୟରେ ଠିଆ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଗମନର କାରଣ ଓ ଯାଚନା ପଚାରିଲେ।

3.96.4

वित्तार्थिनमनुप्राप्तं विद्धि मां पृथिवीपते ।
थाशक्त्यविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ मे ॥ ३.९६.४ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଜାଣ ଯେ ମୁଁ ଧନ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସିଛି। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହାନି ନ କରି, ତୁମର ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଂଶ ଦିଅ।

3.96.5

तत आयव्ययौ पूर्णो तस्मै राजा न्यवेदयत् ।
अतो विद्वन्नुपादत्स्व यदत्रव्यतिरिच्यते ॥ ३.९६.५ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ ଜଣାଇଲେ। ତେଣୁ ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ଏଠାରେ ଯାହା ଅଧିକ ରହିଛି ତାହା ନିଅନ୍ତୁ।

3.96.6

तत आयव्ययौ दृष्ट्वा समौ सममतिर्द्विजः ।
सर्वथा प्राणिनां पीडामुपादानादमन्यत ॥ ३.९६.६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ସମାନ ଦେଖି, ସମଚିତ୍ତ ହୋଇ ଭାବିଲେ ଯେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପୀଡ଼ା ଦେଇ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.96.7

स श्रुतर्वाणमादाय ब्रध्नश्वमगमत्ततः ।
स च तौ विषयस्यान्ते प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि ॥ ३.९६.७ ॥

ସେ ଶ୍ରୁତର୍ବାଙ୍କୁ ନେଇ ବ୍ରଧ୍ନଶ୍ୱଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ରାଜ୍ୟର ସୀମାରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।

3.96.8

तयोरर्ध्यं च पाद्यं च ब्रध्नश्वः प्रत्यवेदयत् ।
अनुज्ञाप्यच पप्रच्छ प्रयोजनमुपक्रमे।
वद कामं मुनिश्रेष्ठ धन्योस्म्यागमनेन ते ॥ ३.९६.८ ॥

ବ୍ରଧ୍ନଶ୍ୱ ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଅନୁମତି ନେଇ ଆରମ୍ଭରେ ସେ କହିଲେ, "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ଇଚ୍ଛା କହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନରେ ମୁଁ ଧନ୍ୟ।"

3.96.9

वित्तकामाविह प्राप्तौ विद्ध्यावां पृथिवीपते ।
यथाशक्त्यविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नौ ॥ ३.९६.९ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଜାଣନ୍ତୁ ଆମେ ଦୁହେଁ ଧନ କାମନାରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହାନି ନ କରି ଆପଣଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଆମକୁ ଆମର ଅଂଶ ଦିଅନ୍ତୁ।

3.96.10

तत आयव्ययौ पूर्णौ ताभ्यां राजा न्यवेदयत् ।
अतो ज्ञात्वा तु गृह्णीतं यदत्रव्यतिरिच्यते ॥ ३.९६.१० ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାଇଲେ। ଅତଏବ ଜାଣି, ଏଠାରେ ଯାହା ଅଧିକ ରହିଛି ତାହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

3.96.11

तत आयव्ययौ दृष्ट्वासमौ सममतिर्द्विजः ।
सर्वथा प्राणिनां पीडामुपादानादमन्यत ॥ ३.९६.११ ॥

ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ସମାନ ଦେଖି, ସମବୁଦ୍ଧି ସେ ଦ୍ୱିଜ ଭାବିଲେ ଯେ ଧନ ଗ୍ରହଣ କଲେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଥା ପୀଡ଼ା ହେବ।

3.96.12

पौरुकुत्सं ततो जग्मुस्त्रसदस्युं महाधनम् ।
अगस्त्यश्च श्रुतर्वा च ब्रध्नश्वश्च महीपतिः ॥ ३.९६.१२ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ମହାଧନୀ ପୌରୁକୁତ୍ସ ପୁତ୍ର ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଶ୍ରୁତର୍ବା ଏବଂ ରାଜା ବ୍ରଧ୍ନଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।

3.96.13

त्रसदस्युस्तु तान्दृष्ट्वा प्रत्यगृह्णाद्यथाविधि ।
अभिगम्य महाराज विषयान्ते महामनाः ॥ ३.९६.१३ ॥

ତ୍ରସଦସ୍ୟୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଯଥାବିଧି ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ରାଜ୍ୟ ସୀମାରେ ଆସି ସେହି ମହାମନା ରାଜା ଏପରି କଲେ।

3.96.14

अर्चयित्वा यथान्यायमैक्ष्वाको राजसत्तमः ।
समस्तांश्च ततोऽपच्छत्प्रयोजनमुपक्रमे ॥ ३.९६.१४ ॥

ଯଥୋଚିତ ପୂଜା କରି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ତା'ପରେ ଆରମ୍ଭରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆସିବାର କାରଣ ପଚାରିଲେ।

3.96.15

वित्तकामानिह प्राप्तान्विद्धि नः पृथिवीपते ।
यथाशक्त्यवीहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नः ॥ ३.९६.१५ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଧନର ଇଚ୍ଛାରେ ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ ବୋଲି ଜାଣ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ନ ଦେଇ ତୁମ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଆମକୁ ଅଂଶ ଦିଅ।

3.96.16

तत आयव्ययौ पूर्णौ तेषां राजा न्यवेदयत् ।
एतज्ज्ञात्वा ह्युपादद्ध्वं यदत्रव्यतिरिच्यते ॥ ३.९६.१६ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ ଜଣାଇଲେ। ଏହା ଜାଣି ଏଠାରେ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି ତାହା ତୁମେ ନିଅ।

3.96.17

तत आयव्ययौ दृष्ट्वासमौ सममतिर्द्विजः ।
सर्वथा प्राणिनां पीडामुपादानादमन्यत ॥ ३.९६.१७ ॥

ତା'ପରେ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ସମାନ ଦେଖି ସମଚିତ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଭାବିଲେ ଯେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା ଏହି ଗ୍ରହଣ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.96.18

ततः सर्वे समेत्याथ ते नृपास्तं महामुनिम् ।
इदमूचुर्महाराज समवेक्ष्य परस्परम् ॥ ३.९६.१८ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ମହାମୁନି ପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ହେ ମହାରାଜ, ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ଏହା କହିଲେ।

3.96.19

अयं वै दानवो ब्रह्मन्निल्वलो वसुमान्भुवि ।
तमतिक्रम्य सर्वेऽद्यवयं चार्तामहे वसु ॥ ३.९६.१९ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଇଲ୍ବଳ ନାମକ ଏହି ଦାନବ ପୃଥିବୀରେ ଧନବାନ। ତାକୁ ଛାଡ଼ି ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଧନ ଯାଚିବା।

3.96.20

तेषां तदासीदुचितमिल्वलस्यैव भिक्षणम् ।
ततस्ते सहिता राजन्निल्वलं समुपाद्रवन् ॥ ३.९६.२० ॥

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇଲ୍ବଳ ନିକଟରେ ଯାଚିବା ଉଚିତ ମନେ ହେଲା। ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଇଲ୍ବଳ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।