Mahābhārata · Adhyāya 3.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.97.1
इल्वलस्तान्विदित्वा तु महर्षिसहितान्नृपान् ।
उपस्थितान्सहामात्यो विषयान्ते ह्यपूजयत् ॥ ३.९७.१ ॥
Ilvala, reconociéndolos —a los reyes acompañados de los grandes sabios que habían llegado a la frontera— los honró junto con sus ministros.
3.97.2
तेषां ततोऽसुरश्रेष्ठस्त्वातिथ्यमकरोत्तदा ।
सुसंस्कृतेन कौरव्य भ्रात्रा वातापिना तदा ॥ ३.९७.२ ॥
Entonces el primero de los asuras les ofreció hospitalidad, oh descendiente de Kuru, en aquel tiempo, con un banquete bien preparado por su hermano Vātāpi.
3.97.3
ततो राजर्षयः सर्वे विषण्णा गतचेतसः ।
वातापिं संस्कृतं दृष्ट्वा मेषभूतं महासुरम् ॥ ३.९७.३ ॥
Entonces todos los reyes sabios, abatidos y con la mente turbada, al ver a Vātāpi, el gran asura, cocinado y convertido en un carnero.
3.97.4
अथाब्रवीदगस्त्यस्तान्राजर्षीनृषिसत्तमः ।
विषादो वो न कर्तव्यो ह्यहं भोक्ष्ये महासुरम् ॥ ३.९७.४ ॥
Entonces Agastya, el mejor de los sabios, dijo a aquellos reyes sabios: No debéis afligiros; yo mismo comeré al gran asura.
3.97.5
धुर्यासनमथासाद्य निषसाद महानृषिः ।
तं पर्यवेषद्दैत्येन्द्र इल्वलः प्रहसन्निव ॥ ३.९७.५ ॥
Tras obtener el asiento de honor, el gran sabio se sentó; el señor de los daitya, Ilvala, le sirvió, riendo como si nada.
3.97.6
अगस्त्य एव कृत्स्नं तु वातापिं बुभुजे ततः ।
बह्वन्नाशापि ते मेऽस्तीत्यवदद्भक्षयन्स्वयम् ॥ ३.९७.६ ॥
Agastya devoró él solo a Vātāpi entero; y mientras comía, dijo: «Todavía tengo mucha comida para vosotros».
3.97.7
भुक्तवत्यसुरोऽह्वानमकरोत्तस्य चेल्वलः ।
वातापे प्रतिबुध्यस्व दर्शयन्बलतेजसी।
तपसा दुर्जयो यावदेष त्वां नातिवर्तते ॥ ३.९७.७ ॥
Después de que él comió, el demonio Ilvala hizo la señal para llamarlo. ¡Vātāpi, despierta y muestra tu fuerza y tu esplendor, antes de que este, invencible por la austeridad, te supere!
3.97.8
ततस्तस्योदरं भेत्तुं वातापिर्वेगमाहरत् ।
तमबुध्यत तेजस्वी कुम्भयोनिर्महातपाः ॥ ३.९७.८ ॥
Entonces Vātāpi, para desgarrarle el vientre, cargó con todo su vigor; el resplandeciente gran asceta, nacido de una vasija, lo percibió.
3.97.9
स वीर्यात्तपसोग्रस्तु ननर्द भगवानृषिः ।
एष जीर्णोसि वातापे मया लोकस्य शान्तये ॥ ३.९७.९ ॥
Entonces el bendito sabio, con el poder y la fiereza de su austeridad, rugió: Vātāpi, has sido digerido por mí; esto es para la paz del mundo.
3.97.10
इत्युक्त्वा स्वकराग्रेण उदरं समताडयत् ।
त्रिरेवं प्रतिसंरब्धस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ ३.९७.१० ॥
Dicho esto, le golpeó el vientre con la punta de su mano; tres veces así, enfurecido a su vez, ardiendo como con esplendor.
3.97.11
ततो वायुः प्रादुरभूदधस्तस्य महात्मनः ।
शब्देन महता तात गर्जन्निव यथा घनः ॥ ३.९७.११ ॥
Entonces surgió un viento desde debajo de aquel de gran alma, querido, rugiendo con un gran estruendo, como una nube que truena.
3.97.12
वातापे निष्क्रमस्वेति पुनः पुनरुवाच ह ।
तं प्रहस्याब्रवीद्राजन्नगस्त्यो मुनिसत्तमः।
कुतो निष्क्रमितुं शक्तो मया जीर्णस्तु सोसुरः ॥ ३.९७.१२ ॥
"¡Vātāpi, sal!", repetía una y otra vez. Entonces Agastya, el mejor de los sabios, riendo, le dijo, oh rey: ¿Cómo puede salir aquel demonio que yo he digerido?
3.97.13
इल्वलस्तु विषण्णोऽभूद्दृष्ट्वा जीर्णं महासुरम् ।
प्राञ्जलिश्च सहामात्यैरिदं वचनमब्रवीत्।
किमर्थमुपयाताः स्थ ब्रूत किं करवाणि वः ॥ ३.९७.१३ ॥
Al ver al gran asura digerido, Ilvala quedó abatido. Entonces, con las manos juntas y junto a sus ministros, dijo estas palabras: "¿Por qué habéis venido? Decid, ¿qué debo hacer por vosotros?"
3.97.14
प्रत्युवाच ततोऽगस्त्यः प्रहसन्निल्वलं तदा ।
ईशोस्यसुर विद्मस्त्वां वयं सर्वे धनेश्वरम् ॥ ३.९७.१४ ॥
Entonces Agastya, riendo, respondió a Ilvala: "Oh asura, tú eres el señor de la riqueza; todos lo sabemos."
3.97.15
एते च नातिधनिनो धनाशा महती मम ।
यथाशक्त्यविहिंस्यान्यान्संविभागं प्रयच्छ नः ॥ ३.९७.१५ ॥
"Estos no son muy ricos, y mi deseo de riqueza es grande. Según tu poder, sin dañar a otros, danos una parte."
3.97.16
ततोऽवमत्य तमृषिमिल्वलो वाक्यमब्रवीत् ।
दित्सितं यदि वेत्सि त्वंततो दास्यामि ते वसु ॥ ३.९७.१६ ॥
Entonces Ilvala, despreciando a aquel sabio, dijo estas palabras: "Si sabes lo que deseo dar, te daré riquezas."
3.97.17
गवां दशसहस्राणि राज्ञामेकैकशोऽसुर ।
तावदेव सुवर्णस्य दित्सितं ते महासुर ॥ ३.९७.१७ ॥
"Oh asura, diez mil vacas por cada rey, y otro tanto de oro: esto es lo que deseo darte, oh gran asura."
3.97.18
मह्यं ततो वै द्विगुणं रथश्चैव हिरण्मयः ।
मनोजवौ वाजिनौ च दित्सितं ते महासुर ॥ ३.९७.१८ ॥
"Luego, para mí, el doble de eso: un carro dorado y dos caballos veloces como el pensamiento — también esto deseo darte, oh gran asura."
3.97.19
उल्वलस्तु मुनिं प्राह सर्वमस्ति यथाऽऽत्थ माम् ।
सर्वमेतत्प्रदास्यामि हिरण्यं गाश्च यद्धनम्।
रथं तु यदवोचो मां नैतं विद्म हिरण्मयम् ॥ ३.९७.१९ ॥
Entonces Ilvala dijo al sabio: "Todo es como lo has dicho; te daré todo este oro, las vacas y la riqueza. Pero ese carro de oro del que hablaste, yo no lo conozco."
3.97.20
न मे वागनृता काचिदुक्तपूर्वा महाऽसुर ।
विज्ञायतां रथः साधु व्यक्तमस्ति हिरण्मयः ॥ ३.९७.२० ॥
Agastya dijo: "Oh gran asura, mi palabra nunca antes ha sido falsa. Sabe bien que este carro es claramente de oro."
3.97.21
विज्ञायमानः स रथः कौन्तेयासीद्धिरण्मयः ।
ततः प्रव्यथितो दैत्यो ददावभ्यधिकं वसु ॥ ३.९७.२१ ॥
Cuando aquel carro fue reconocido, resultó ser de oro. Entonces el daitya, afligido, dio aún más riqueza.
3.97.22
विवाजी च सुवाजी च तस्मिन्युक्तौ रथे हयौ ।
ऊहतुः स वसूनाशु तावगस्त्याश्रमं प्रति।
सर्वान्राज्ञः सहागस्त्यान्निमेषादिव भारत ॥ ३.९७.२२ ॥
Vivāji y Suvāji, los dos caballos uncidos a aquel carro, llevaron rápidamente la riqueza hacia el ermitaño de Agastya. Oh Bhārata, todos los reyes junto con Agastya llegaron en un abrir y cerrar de ojos.
3.97.23
इल्वलस्त्वनुगम्यैनमगस्त्यं हन्तुमैच्छत ।
भस्म चक्रे महातेजा हुङ्कारेण महाऽसुरम् ॥ ३.९७.२३ ॥
Pero Ilvala, siguiéndolo, quiso matar a Agastya. El de gran esplendor convirtió al gran asura en cenizas con un hunkāra.
3.97.24
अगस्त्येनाभ्यनुज्ञाता जग्मू राजर्षयस्तदा ।
कृतवांश् मुनिः सर्वं लोपामुद्राचिकीर्षितम् ॥ ३.९७.२४ ॥
Habiendo recibido permiso de Agastya, los reyes sabios partieron entonces. El sabio había hecho todo lo que deseaba Lopāmudrā.
3.97.25
कृतवानसि तत्सर्वं भगवन्मम काङ्क्षितम् ।
उत्पादय सकृन्मह्यमपत्यं वीर्यवत्तरम् ॥ ३.९७.२५ ॥
Venerable señor, has cumplido todo lo que deseaba. Concédeme una vez un descendiente de máximo vigor.
3.97.26
तुष्टोऽहमस्मि कल्याणि तव वृत्तेन शोभने ।
विचारणामपत्ये तु तव वक्ष्यामि तां शृणु ॥ ३.९७.२६ ॥
Estoy complacido con tu conducta, oh auspiciosa y radiante. Escucha ahora mi consejo sobre la descendencia.
3.97.27
सहस्रं तेऽस्तु पुत्राणआं शतं वा तत्समं तव ।
दश वा शततुल्याः स्युरेको वाऽपि सहस्रजित् ॥ ३.९७.२७ ॥
Que tengas mil hijos, o cien, o los iguales a ellos; o diez iguales a cien, o uno solo que venza a mil.
3.97.28
सहस्रसंमितः पुत्र एकोप्यस्तु तपोधन ।
एको हि बहुभिः श्रेयान्विद्वान्साधुरसाधुभिः ॥ ३.९७.२८ ॥
Oh tesoro de austeridad, que haya un solo hijo igual a mil. Pues uno solo, sabio y virtuoso, vale más que muchos malvados.
3.97.29
स तथेति प्रतिज्ञाय तया समगमन्मुनिः ।
समये समशीलिन्या श्रद्धावान्श्रद्दधानया ॥ ३.९७.२९ ॥
Tras prometer "Así sea", el sabio se unió a ella, de igual carácter, fiel y confiada, en el momento oportuno.
3.97.30
तत आधाय गर्भं तमगमद्वनमेव सः ।
तस्मिन्वनगते गर्भो ववृधे सप्त शारदान् ॥ ३.९७.३० ॥
Entonces, tras depositar el embrión en ella, se marchó al bosque. Una vez que él se fue al bosque, el embrión creció durante siete otoños.
3.97.31
सप्तमेऽब्दे गते चापि प्राच्यवत्स महाकविः ।
ज्वलन्निव प्रभावेन दृढस्युर्नाम भारत ॥ ३.९७.३१ ॥
Cuando el séptimo año había pasado, el gran sabio Prācyavatsa, resplandeciendo como por su poder, recibió el nombre de Dṛḍhasyu, oh Bhārata.
3.97.32
साङ्गोपनिषदान्वेदाञ्जपन्नेव महातपाः ।
तस्य पुत्रोऽभवदृषेः स तेजस्वी महानृषिः ॥ ३.९७.३२ ॥
Recitando los Vedas junto con sus miembros y Upaniṣads, aquel gran asceta tuvo un hijo, ese resplandeciente gran sabio.
3.97.33
स बाल एवतेजस्वी पितुस्तस्य निवेशने ।
इध्मानां भारमाजह्रे इध्मवाहस्ततोऽभवत् ॥ ३.९७.३३ ॥
Aquel niño también era resplandeciente; en la morada de su padre cargó con la carga de leña, y así llegó a ser Idhmavāha, el portador de leña.
3.97.34
तथायुक्तं तु तं दृष्ट्वा मुमुदे स मुनिस्तदा ।
एवं स जनयामास भारतापत्यमुत्तमम्।
लेभिरे पितरश्चास्य लोकान्राजन्यथेप्सितान् ॥ ३.९७.३४ ॥
Al verlo así ocupado, aquel sabio se alegró entonces. Así engendró una excelente descendencia de los Bhāratas, y sus antepasados, oh rey, obtuvieron los mundos que deseaban.
3.97.35
अगस्त्यस्याश्रमश्चायमत ऊर्ध्वं विशांपते ।
ख्यातो भुवि महाराज तेजसा तस्य धीमतः ॥ ३.९७.३५ ॥
Desde entonces este ermitaño también fue de Agastya, y se hizo famoso en la tierra, oh señor de los hombres, por el esplendor de aquel sabio, oh gran rey.
3.97.36
प्राह्लादिरेवं वातापिर्ब्रह्मघ्नो दुष्टचेतनः ।
एवं विनाशितो राजन्नगस्त्येन महात्मना।
तस्यायमाश्रमो राजन्रमणीयैर्गुणैर्युतः ॥ ३.९७.३६ ॥
Así Vātāpi, hijo de Prahlāda, asesino de brahmanes de mente perversa, fue destruido, oh rey, por el magnánimo Agastya. Y este ermitaño suyo, oh rey, está dotado de cualidades encantadoras.
3.97.37
एषा भागीरथी पुण्या देवगन्धर्वसेविता ।
वातेरिता पताकेव विराजति नभस्तले ॥ ३.९७.३७ ॥
Este sagrado Bhāgīrathī, servido por dioses y gandharvas, resplandece en la superficie del cielo como un estandarte agitado por el viento.
3.97.38
प्रतार्यमाणा कूटेषु यथा निम्नेषु नित्यशः ।
शिलातलेषु संत्रस्ता पन्नगेन्द्रवधूरिव ॥ ३.९७.३८ ॥
Como la esposa del rey de las serpientes, arrastrada siempre por cumbres y hondonadas, temerosa sobre las superficies rocosas.
3.97.39
दक्षिणां वै दिशं सर्वां प्लावयन्ती च मातृवत् ।
पूर्वं शंभोर्जटाभ्रष्टा समुद्रमहिषी प्रिया।
अस्यां नद्यां मुपुण्यायां यथेष्टमवगाह्यताम् ॥ ३.९७.३९ ॥
Este río, que inunda todo el cuadrante sur como una madre y que antaño cayó de los cabellos enmarañados de Śambhu, es la amada esposa del océano. Báñense en este río sumamente sagrado según deseen.