Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.98

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.98.1

युधिष्ठिर निबोधेदं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
भृगोस्तीर्थं महाराज महर्षिगणसेवितम् ॥ ३.९८.१ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଭୃଗୁଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଶୁଣ, ହେ ମହାରାଜ; ଏହା ମହର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

3.98.2

यत्रोपस्पृष्टवान्रामो हृतंतेजस्तदाप्तवान् ।
अत्र त्वंभ्रातृभिः सार्धं कृष्णया चैव पाण्डव ॥ ३.९८.२ ॥

ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରି ରାମ ହରାଇଥିବା ତେଜ ପୁଣି ପାଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ହିଁ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତୁମେ ଭାଇମାନଙ୍କ ଓ କୃଷ୍ଣା ସହ ଅଛ।

3.98.3

दुर्योधनहृतंतेजः पुनरादातुमर्हसि ।
कृतवैरेण रामेण यथा कचोपहृतं पुनः ॥ ३.९८.३ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହରିଥିବା ତେଜ ତୁମେ ପୁଣି ନେବା ଉଚିତ—ଯେପରି ଶତ୍ରୁତା ରଖିଥିବା ରାମ କଚଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇଥିବା ତେଜ ପୁଣି ପାଇଥିଲେ।

3.98.4

स तत्रभ्रातृभिश्चैव कृष्णया चैव पाण्डवः ।
स्नात्वा देवान्पितॄंश्चैव तर्पयामास भारत ॥ ३.९८.४ ॥

ସେଠାରେ ସେ ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନଙ୍କ ଓ କୃଷ୍ଣା ସହ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତ କଲେ, ହେ ଭାରତ।

3.98.5

तस्य तीर्थस्य रूपं वै दीप्ताद्दीप्ततरं बभौ ।
अप्रवृष्यतरश्चासीच्छात्रवाणां नरर्षभ ॥ ३.९८.५ ॥

ସେହି ତୀର୍ଥର ରୂପ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଠାରୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଶୋଭିଲା; ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଅଜେୟ ହେଲା।

3.98.6

अपृच्छच्चैव राजेन्द्र लोमशं पाण्डुनन्दनः ।
भगवन्किमर्थं रामस्य हृतमासीद्वपुः प्रभो।
कथं प्रत्याहृतंचैव एतदाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ३.९८.६ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଲୋମଶଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ଭଗବାନ, ପ୍ରଭୁ, ରାମଙ୍କ ଦେହ (ତେଜ) କାହିଁକି ହରାଯାଇଥିଲା? ତାହା କିପରି ପୁଣି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା? ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ ଏହା କୁହନ୍ତୁ।'

3.98.7

शृणु रामस्य राजेन्द्र भार्गवस्य च धीमतः ।
जातो दशरथस्यासीत्पुत्रो रामो महात्मनः ॥ ३.९८.७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭାର୍ଗବ ରାମ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣ। ମହାତ୍ମା ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।

3.98.8

विष्णुः स्वेन शरीरेण रावणस्य वधाय वै ।
पश्यामस्तमयोध्यायां जातं दाशरथिं ततः ॥ ३.९८.८ ॥

ରାବଣ ବଧ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଶରୀରରେ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ରରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଆମେ ଦେଖିଛୁ।

3.98.9

ऋचीकनन्दनो राभो भार्गवो रेणुकासुतः ।
तस् दाशरथेः श्रुत्वा ररामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ३.९८.९ ॥

ଋଚୀକଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରେଣୁକାର ପୁତ୍ର ଭାର୍ଗବ ରାମ, ଅକ୍ଳିଷ୍ଟ କର୍ମା ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ।

3.98.10

कौतूहलान्वितो रामस्त्वयोध्यामगमत्पुनः ।
जिज्ञासमानो रामस्य वीर्यं दाशरथेस्तदा ॥ ३.९८.१० ॥

କୌତୂହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମ ସେତେବେଳେ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ପୁନର୍ବାର ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଗଲେ।

3.98.11

तं वै दशरथः श्रुत्वा वियान्तमुपागतम् ।
प्रेषयामास रामस्य रामं पुत्रं पुरस्कृतम् ॥ ३.९८.११ ॥

ସେ ଆସିଛନ୍ତି ଶୁଣି ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ନିଜ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପଠାଇଲେ।

3.98.12

स तमभ्यागतं दृष्ट्वा उद्यतास्त्रमवस्थितम् ।
प्रहसन्निव कोन्तेय रामो वचनमब्रवीत् ॥ ३.९८.१२ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସେ ଆସି ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ରାମ ହସି ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.98.13

कृतकालं हि राजेन्द्र धनुरेतन्मया विभो ।
समारोपय यत्नेन यदि शक्नोषि पार्तिव ॥ ३.९८.१३ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଧନୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା କାଳନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ହେ ବିଭୋ, ହେ ପାର୍ଥିବ, ଯଦି ତୁମେ ସମର୍ଥ ହୁଅ ତେବେ ଯତ୍ନରେ ଏଥିରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଅ।

3.98.14

इत्युक्तस्त्वाह भगवंस्त्वं नाधिक्षेप्तुमर्हसि ।
नाहमप्यधमो धर्मे क्षत्रियाणां द्विजातिषु।
इश्र्वाकूणां विशेषेण बाहुवीर्ये न कत्थनम् ॥ ३.९८.१४ ॥

ଏହିପରି କୁହାଗଲେ ସେ କହିଲା: ହେ ଭଗବନ୍, ତୁମେ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବିଶେଷତଃ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମରେ ଅଧମ ନୁହେଁ; ବାହୁବଳ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଗର୍ବ କରେ ନାହିଁ।

3.98.15

तमेवं वादिनं तत्र रामो वचनमब्रवीत् ।
अलं वै व्यपदेशेन धनुरायच्छ राघव ॥ ३.९८.१५ ॥

ସେଠାରେ ଏପରି କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ରାମ କହିଲେ: ବସ୍, କେବଳ ଦାବିରେ କ'ଣ; ହେ ରାଘବ, ଧନୁ ଆଣ।

3.98.16

ततो जग्राह रोषेण क्षत्रियर्षभमूदनम् ।
रामो दाशरथिर्दिव्यं हस्ताद्रामस्य कार्मुकम् ॥ ३.९८.१६ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସମ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ରାମଙ୍କ (ପରଶୁରାମଙ୍କ) ହାତରୁ ସେ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଧରିଲେ।

3.98.17

धनुरारोपयामास सलील इव भारत ।
ज्याशब्दमकरोच्चैव स्मयमानः स वीर्यवान्।
तस्य शब्दस् भूतानि वित्रसन्त्यशनेरिव ॥ ३.९८.१७ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେ ସେହି ଧନୁରେ ଖେଳଚ୍ଛଳରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇଲେ। ବଳବାନ୍ ସେ ହସି ହସି ଗୁଣର ଟଙ୍କାର କଲେ; ସେହି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବଜ୍ରପାତ ଭଳି ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

3.98.18

अथाब्रवीत्तदा रामो रामं दाशरथिस्तदा ।
इदमारोपितं ब्र्हमन्किमन्यत्करवाणि ते ॥ ३.९८.१८ ॥

ସେତେବେଳେ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଧନୁରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଯାଇଛି। ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କ'ଣ କରିବି?

3.98.19

तस्य रामो ददौ दिव्यं जामदग्न्यो महात्मनः ।
शरमाकर्णदेशान्तमयमाकृष्यतामिति ॥ ३.९८.१९ ॥

ରାମ ସେହି ମହାତ୍ମା ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣ ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହାକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣ।"

3.98.20

एतच्छ्रुत्वाऽब्रवीद्रामः प्रदीप्त इव मन्युना ।
श्रूयते क्षम्यते चैव दर्पपूर्णोसि भार्गव ॥ ३.९८.२० ॥

ଏହା ଶୁଣି କ୍ରୋଧରେ ଜଳୁଥିବା ଭଳି ରାମ କହିଲେ, "ହେ ଭାର୍ଗବ, ତୁମେ ଦର୍ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; (ତୁମ ନାମ) ଶୁଣାଯାଏ ଏବଂ କ୍ଷମା ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ।"

3.98.21

त्वया ह्यधिगतं तेजः क्षत्रियेभ्यो विशेषतः ।
पितामहप्रसादेन तेन मां क्षिपसि ध्रुवम्।
पश्य मां स्वेन रूपेण चक्षुस्ते वितराम्यहम् ॥ ३.९८.२१ ॥

ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କଠାରୁ, ବିଶେଷକରି ପିତାମହଙ୍କ କୃପାରେ ସେହି ତେଜ ପାଇଛ; ସେହି ବଳରେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ମୋ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କରୁଛ। ମୋତେ ମୋ ନିଜ ରୂପରେ ଦେଖ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି।

3.98.22

ततो रामशरीरे वै रामः पश्यति भार्गवः ।
आदित्यान्सवसून्रुद्रान्साध्यांश्च समरुद्गणान् ॥ ३.९८.२२ ॥

ତହିଁ ଭାର୍ଗବ ରାମ ରାମଙ୍କ ଶରୀରରେ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଏବଂ ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

3.98.23

पितरो हुताशनश्चैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ।
गन्धर्वा राक्षसा यक्षा नद्यस्तीर्थानि यानि च ॥ ३.९८.२३ ॥

ପିତୃଗଣ, ଅଗ୍ନି, ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ନଦୀ, ଏବଂ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି ସେସବୁ।

3.98.24

ऋषयो वालखिल्याश्च ब्र्हमभूताः सनातनाः ।
देवर्षयश्च कार्त्स्न्येन समुद्राः पर्वतास्तथा ॥ ३.९८.२४ ॥

ଋଷିଗଣ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମରୂପ ସନାତନ, ଦେବର୍ଷି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଓ ପର୍ବତ।

3.98.25

वेदाश्च सोपनिषदो वषट्कारैः सहाध्वरैः ।
चेतोमन्ति च सामानि धनुर्वेदश्च भारत।
मेघवृन्दानि वर्षाणि विद्युतश्च युधिष्ठिर ॥ ३.९८.२५ ॥

ଉପନିଷଦ ସହିତ ବେଦସମୂହ, ବଷଟ୍କାର ଓ ଯଜ୍ଞସବୁ ସହିତ, ଚେତନାଯୁକ୍ତ ସାମଗାନ ଓ ଧନୁର୍ବେଦ, ହେ ଭାରତ; ମେଘସମୂହ, ବର୍ଷା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।

3.98.26

ततः स भगवान्विष्णुस्तं वै बाणं मुमोच ह ।
शुष्काशनिसमाकीर्णं महोल्काभिश्च भारत ॥ ३.९८.२६ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶୁଷ୍କ ବଜ୍ର ଓ ମହା ଉଲ୍କାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ହେ ଭାରତ।

3.98.27

पांसुवर्षेण महता मेघवर्षैश्च भूतलम् ।
भूमिकम्पैश्च निर्घातैर्नादैश्च विपुलैरपि ॥ ३.९८.२७ ॥

ମହା ଧୂଳି ବର୍ଷଣ ଓ ମେଘ ବର୍ଷଣରେ ଭୂତଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଭୂମିକମ୍ପ, ବଜ୍ରପାତ ଓ ବିପୁଳ ଶବ୍ଦରେ ମଧ୍ୟ।

3.98.28

स रामं विह्वलं कृत्वा तेजश्चाक्षिप्य केवलम् ।
आगच्छज्ज्वलितो बाणो रामबाहुप्रचोदितः ॥ ३.९८.२८ ॥

ତାହା ରାମଙ୍କୁ ବିହ୍ୱଳ କରି ତାଙ୍କ ତେଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହରଣ କଲା; ରାମଙ୍କ ବାହୁଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣ ଆସିଲା।

3.98.29

स तु विह्वलतां गत्वा प्रतिलभ्य च चेतनाम् ।
रामः प्रत्यागतप्राणः प्राणमद्विष्णुतेजसम् ॥ ३.९८.२९ ॥

ସେ ବିହ୍ୱଳତାରେ ପଡ଼ିଲେ, ପରେ ଚେତନା ପୁନଃ ପାଇଲେ; ରାମଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଫେରି ଆସିଲା; ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

3.98.30

विष्णुना सोभ्यनुज्ञातो महेन्द्रमगमत्पुनः ।
भीतस्तु तत्रन्यवसद्ब्रीडितस्तु महातपाः ॥ ३.९८.३० ॥

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ପୁଣି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଭୀତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସେ ମହାତପସ୍ୱୀ ସେଠାରେ ରହିଲେ।

3.98.31

ततः संवत्सरेऽतीते हृतौजसमवस्थितम् ।
निर्मदं दुःखितं दृष्ट्वा पितरो राममब्रुवन् ॥ ३.९८.३१ ॥

ତା'ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା ପରେ, ତେଜ ହରାଇ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଗର୍ବରହିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ପିତୃଗଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.98.32

न वै सम्यगिदं पुत्र विष्णुमासाद्य वैकृतम् ।
स हि पूज्यश्च मान्यश्च त्रिषु लोकेषु सर्वदा ॥ ३.९८.३२ ॥

ପୁତ୍ର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ପରାଜୟ ଠିକ୍ ହୋଇନାହିଁ। ସେ ତିନି ଲୋକରେ ସର୍ବଦା ପୂଜ୍ୟ ଓ ମାନ୍ୟ।

3.98.33

गच्छ पुत्रनदीं पुण्यां वधूसरकृताह्वयाम् ।
तत्रोपस्पृश्य तीर्थेषु पुनर्वपुरवाप्स्यसि ॥ ३.९८.३३ ॥

ପୁତ୍ର, ବଧୂସର ନାମକ ସେହି ପବିତ୍ର ନଦୀକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ନାନ କରି ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ଶରୀର ପାଇବ।

3.98.34

दीप्तोदं नाम तत्तीर्थं यत्रते प्रतितामहः ।
भृगुर्देवयुगे राम तप्तवानुत्तमं तपः ॥ ३.९८.३४ ॥

ଦୀପ୍ତୋଦ ନାମକ ସେହି ତୀର୍ଥ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମ ପ୍ରପିତାମହ ଭୃଗୁ ଦେବଯୁଗରେ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ରାମ।

3.98.35

तत्तथा कृतवान्रामः कौन्तेय वचनात्पितुः ।
प्राप्तवांश्च पुनस्तेजस्तीर्थेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ॥ ३.९८.३५ ॥

ରାମ ପିତାଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସାରେ ସେହିପରି କଲେ; ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ତେଜ ପାଇଲେ।

3.98.36

एतदीदृशकं तात रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
प्राप्तमासीन्महाराज विष्णुमासाद्य वै पुरा ॥ ३.९८.३६ ॥

ହେ ତାତ, ହେ ମହାରାଜ, ପୂର୍ବକାଳରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମ ଏହିପରି ଫଳ ପାଇଥିଲେ।