มหาภารตะ · อัธยายะ 3.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.98.1
युधिष्ठिर निबोधेदं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
भृगोस्तीर्थं महाराज महर्षिगणसेवितम् ॥ ३.९८.१ ॥
ยุธิษฐิระ จงฟังเรื่องท่าน้ำของพระภฤคุนี้ที่เลื่องลือไปทั่วสามโลก มหาราช เป็นที่หมู่มหาฤๅษีมาอาศัยอยู่เสมอ
3.98.2
यत्रोपस्पृष्टवान्रामो हृतंतेजस्तदाप्तवान् ।
अत्र त्वंभ्रातृभिः सार्धं कृष्णया चैव पाण्डव ॥ ३.९८.२ ॥
ที่นี่เองที่พระราม หลังชำระกายแล้ว ได้คืนความงามที่ถูกพรากไปกลับมา ปาณฑพเอ๋ย บัดนี้ท่านอยู่ที่นี่ พร้อมด้วยพี่น้องและพระกฤษณา
3.98.3
दुर्योधनहृतंतेजः पुनरादातुमर्हसि ।
कृतवैरेण रामेण यथा कचोपहृतं पुनः ॥ ३.९८.३ ॥
ความงามที่ทุรโยธน์ช่วงชิงไปนั้น ท่านควรจะได้คืนมาอีก ดังที่พระรามผู้มีเวรกับผู้อื่น ได้คืนสิ่งที่กจะถูกพรากไปนั้นมาอีกครั้ง
3.98.4
स तत्रभ्रातृभिश्चैव कृष्णया चैव पाण्डवः ।
स्नात्वा देवान्पितॄंश्चैव तर्पयामास भारत ॥ ३.९८.४ ॥
ปาณฑพผู้นั้นกับพี่น้องและพระกฤษณา ได้สรงน้ำแล้วถวายน้ำบูชาแด่เทวดาและบรรพบุรุษ ภารตะเอ๋ย
3.98.5
तस्य तीर्थस्य रूपं वै दीप्ताद्दीप्ततरं बभौ ।
अप्रवृष्यतरश्चासीच्छात्रवाणां नरर्षभ ॥ ३.९८.५ ॥
รูปของท่าน้ำนั้นเปล่งรัศมียิ่งกว่าสิ่งที่สว่างอยู่แล้ว และศัตรูทั้งหลายก็ไม่อาจเข้าใกล้ได้อีก นรศรษฐ์เอ๋ย
3.98.6
अपृच्छच्चैव राजेन्द्र लोमशं पाण्डुनन्दनः ।
भगवन्किमर्थं रामस्य हृतमासीद्वपुः प्रभो।
कथं प्रत्याहृतंचैव एतदाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ३.९८.६ ॥
ราชาแห่งกษัตริย์ โอรสของปาณฑุได้ทูลถามโลมศะว่า ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า เหตุใดความงามของพระรามจึงถูกพรากไป และเหตุใดจึงได้คืนมา ขอโปรดเล่าให้ข้าพเจ้าผู้ถามฟังด้วยเถิด
3.98.7
शृणु रामस्य राजेन्द्र भार्गवस्य च धीमतः ।
जातो दशरथस्यासीत्पुत्रो रामो महात्मनः ॥ ३.९८.७ ॥
ราชาแห่งกษัตริย์ จงฟังเรื่องพระรามแห่งสายภฤคุและพระรามผู้มีปัญญา พระรามเป็นโอรสของท้าวทศรถผู้ยิ่งใหญ่ จึงได้ประสูติ
3.98.8
विष्णुः स्वेन शरीरेण रावणस्य वधाय वै ।
पश्यामस्तमयोध्यायां जातं दाशरथिं ततः ॥ ३.९८.८ ॥
พระวิษณุทรงมีพระวรกายของพระองค์เอง ประสูติเป็นโอรสของท้าวทศรถในอโยธยา เพื่อสังหารราวณะ เราทั้งหลายได้เห็นพระองค์แล้ว
3.98.9
ऋचीकनन्दनो राभो भार्गवो रेणुकासुतः ।
तस् दाशरथेः श्रुत्वा ररामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ ३.९८.९ ॥
พระรามแห่งสายภารควะ โอรสของฤๅษีฤจีกะ และโอรสของนางเรณุกา ได้ทรงทราบถึงโอรสของท้าวทศรถ พระรามผู้ทรงกระทำกิจโดยไม่เหนื่อยหน่าย
3.98.10
कौतूहलान्वितो रामस्त्वयोध्यामगमत्पुनः ।
जिज्ञासमानो रामस्य वीर्यं दाशरथेस्तदा ॥ ३.९८.१० ॥
พระรามผู้เต็มไปด้วยความอยากรู้ ได้เสด็จกลับไปอโยธยาอีกครั้ง ปรารถนาจะทราบถึงพลานุภาพของพระรามโอรสท้าวทศรถในเวลานั้น
3.98.11
तं वै दशरथः श्रुत्वा वियान्तमुपागतम् ।
प्रेषयामास रामस्य रामं पुत्रं पुरस्कृतम् ॥ ३.९८.११ ॥
ท้าวทศรถทรงทราบว่าพระรามผู้นั้นเสด็จมาถึงแล้ว จึงส่งพระรามโอรสของพระองค์ซึ่งได้รับการเตรียมไว้แล้ว ออกไปรับ
3.98.12
स तमभ्यागतं दृष्ट्वा उद्यतास्त्रमवस्थितम् ।
प्रहसन्निव कोन्तेय रामो वचनमब्रवीत् ॥ ३.९८.१२ ॥
กุนตีบุตรเอ๋ย พระรามเห็นพระรามผู้นั้นเสด็จมาถึง ยืนอยู่พร้อมอาวุธที่ยกขึ้น จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้ ราวกับทรงยิ้ม
3.98.13
कृतकालं हि राजेन्द्र धनुरेतन्मया विभो ।
समारोपय यत्नेन यदि शक्नोषि पार्तिव ॥ ३.९८.१३ ॥
ข้าแต่ราชาแห่งกษัตริย์ ธนูนี้ข้าได้กำหนดเวลาไว้แล้ว ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ข้าแต่พระราชา หากท่านสามารถ จงขึงธนูนี้ด้วยความพยายามเถิด
3.98.14
इत्युक्तस्त्वाह भगवंस्त्वं नाधिक्षेप्तुमर्हसि ।
नाहमप्यधमो धर्मे क्षत्रियाणां द्विजातिषु।
इश्र्वाकूणां विशेषेण बाहुवीर्ये न कत्थनम् ॥ ३.९८.१४ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระรามผู้นั้นตรัสว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ท่านไม่ควรดูหมิ่นข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเองก็มิได้ด้อยกว่าในธรรมของกษัตริย์และผู้เกิดสองครั้ง โดยเฉพาะในวงศ์อิกษวากุ ข้าพเจ้าไม่อวดกำลังแขนของตน
3.98.15
तमेवं वादिनं तत्र रामो वचनमब्रवीत् ।
अलं वै व्यपदेशेन धनुरायच्छ राघव ॥ ३.९८.१५ ॥
ที่นั่น พระรามตรัสกับผู้กล่าวอย่างนั้นว่า พอแล้ว การอ้างเพียงถ้อยคำจะมีประโยชน์อะไร ราฆวะเอ๋ย จงส่งธนูมาเถิด
3.98.16
ततो जग्राह रोषेण क्षत्रियर्षभमूदनम् ।
रामो दाशरथिर्दिव्यं हस्ताद्रामस्य कार्मुकम् ॥ ३.९८.१६ ॥
ครั้นแล้ว พระรามโอรสท้าวทศรถผู้เป็นวีรบุรุษในหมู่กษัตริย์และผู้ทำลายศัตรู ด้วยความโกรธ ทรงรับธนูทิพย์จากพระหัตถ์ของพระราม (ปรศุราม)
3.98.17
धनुरारोपयामास सलील इव भारत ।
ज्याशब्दमकरोच्चैव स्मयमानः स वीर्यवान्।
तस्य शब्दस् भूतानि वित्रसन्त्यशनेरिव ॥ ३.९८.१७ ॥
ภารตะเอ๋ย พระองค์ทรงขึงธนูนั้นราวกับทรงเล่น ผู้มีพลังนั้นทรงยิ้มและทำให้สายธนูดังขึ้น เสียงนั้นทำให้สรรพสัตว์หวาดกลัวดุจถูกสายฟ้าฟาด
3.98.18
अथाब्रवीत्तदा रामो रामं दाशरथिस्तदा ।
इदमारोपितं ब्र्हमन्किमन्यत्करवाणि ते ॥ ३.९८.१८ ॥
ครั้นนั้น พระรามโอรสท้าวทศรถจึงตรัสกับพระราม ข้าแต่พราหมณ์ ธนูนี้ข้าขึงแล้ว บัดนี้ข้าจะทำอะไรอีกเพื่อท่าน
3.98.19
तस्य रामो ददौ दिव्यं जामदग्न्यो महात्मनः ।
शरमाकर्णदेशान्तमयमाकृष्यतामिति ॥ ३.९८.१९ ॥
พระรามประทานศรทิพย์แก่โอรสของชมทัคนีผู้ยิ่งใหญ่นั้น พร้อมตรัสว่า จงดึงศรนี้ให้ถึงใบหู
3.98.20
एतच्छ्रुत्वाऽब्रवीद्रामः प्रदीप्त इव मन्युना ।
श्रूयते क्षम्यते चैव दर्पपूर्णोसि भार्गव ॥ ३.९८.२० ॥
พระรามได้ฟังดังนั้นแล้วตรัสด้วยความโกรธ ราวกับลุกโชน ภารควะเอ๋ย ท่านเต็มไปด้วยความทะนง ได้ยินว่าท่านมีชื่อเสียง และเรื่องนี้ก็ได้รับการอภัยแล้ว
3.98.21
त्वया ह्यधिगतं तेजः क्षत्रियेभ्यो विशेषतः ।
पितामहप्रसादेन तेन मां क्षिपसि ध्रुवम्।
पश्य मां स्वेन रूपेण चक्षुस्ते वितराम्यहम् ॥ ३.९८.२१ ॥
เจ้าได้อำนาจนั้นมาจากกษัตริย์ทั้งหลาย โดยเฉพาะด้วยพระกรุณาของปู่ เจ้าจึงใช้อำนาจนั้นยิงมาที่ข้าพเจ้าอย่างแน่นอน จงมองข้าพเจ้าในรูปเดิมของข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้าจะประทานดวงตาให้เจ้าได้เห็น
3.98.22
ततो रामशरीरे वै रामः पश्यति भार्गवः ।
आदित्यान्सवसून्रुद्रान्साध्यांश्च समरुद्गणान् ॥ ३.९८.२२ ॥
จากนั้น ภารควะราม มองเห็นในร่างของพระราม ทั้งอาทิตย์ทั้งหลาย วสุทั้งหลาย รุทรทั้งหลาย สาธยะทั้งหลาย และหมู่มรุตทั้งหลาย
3.98.23
पितरो हुताशनश्चैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ।
गन्धर्वा राक्षसा यक्षा नद्यस्तीर्थानि यानि च ॥ ३.९८.२३ ॥
บรรพบุรุษ ไฟ กลุ่มดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ คนธรรพ์ รากษส ยักษ์ แม่น้ำ และท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายที่มีอยู่
3.98.24
ऋषयो वालखिल्याश्च ब्र्हमभूताः सनातनाः ।
देवर्षयश्च कार्त्स्न्येन समुद्राः पर्वतास्तथा ॥ ३.९८.२४ ॥
เหล่าฤๅษี วาลขิลยะทั้งหลาย ผู้เป็นนิรันดร์ที่รวมอยู่ในพรหมัน เทวฤๅษี และมหาสมุทรกับภูเขาทั้งปวงด้วยเช่นกัน
3.98.25
वेदाश्च सोपनिषदो वषट्कारैः सहाध्वरैः ।
चेतोमन्ति च सामानि धनुर्वेदश्च भारत।
मेघवृन्दानि वर्षाणि विद्युतश्च युधिष्ठिर ॥ ३.९८.२५ ॥
พระเวททั้งหลายพร้อมด้วยอุปนิษัท พร้อมด้วยการบูชายัญที่กล่าวคำวษัฏการ และการพิธีทั้งหลาย บทสามเวทที่เต็มด้วยจิตสำนึก และศาสตร์แห่งการยิงธนู ข้าแต่ภารตะ กลุ่มเมฆ ฝน และสายฟ้าทั้งหลาย ข้าแต่ยุธิษฐิระ
3.98.26
ततः स भगवान्विष्णुस्तं वै बाणं मुमोच ह ।
शुष्काशनिसमाकीर्णं महोल्काभिश्च भारत ॥ ३.९८.२६ ॥
จากนั้น พระวิษณุผู้ทรงพระภคะนั้นได้ปล่อยลูกศรนั้นไป ลูกศรนั้นเต็มไปด้วยสายฟ้าแห้งและอุกกาบาตใหญ่ ข้าแต่ภารตะ
3.98.27
पांसुवर्षेण महता मेघवर्षैश्च भूतलम् ।
भूमिकम्पैश्च निर्घातैर्नादैश्च विपुलैरपि ॥ ३.९८.२७ ॥
พื้นโลกเต็มไปด้วยฝุ่นฟ้าที่ตกลงมาอย่างหนัก และฝนจากเมฆ พร้อมด้วยแผ่นดินไหว เสียงฟ้าผ่า และเสียงคำรามอันมหาศาลด้วย
3.98.28
स रामं विह्वलं कृत्वा तेजश्चाक्षिप्य केवलम् ।
आगच्छज्ज्वलितो बाणो रामबाहुप्रचोदितः ॥ ३.९८.२८ ॥
ลูกศรนั้นทำให้พระรามงุนงงและดึงเอาความรุ่งโรจน์ของพระองค์ไปจนหมดสิ้น ลูกศรที่ลุกโชนพุ่งมาโดยแรงผลักของพระหัตถ์พระราม
3.98.29
स तु विह्वलतां गत्वा प्रतिलभ्य च चेतनाम् ।
रामः प्रत्यागतप्राणः प्राणमद्विष्णुतेजसम् ॥ ३.९८.२९ ॥
พระองค์ตกอยู่ในความงุนงง แต่แล้วก็กลับมามีสติ พระปราณของพระรามกลับคืนมา และพระองค์ก็รับเอาความรุ่งโรจน์ของพระวิษณุไว้
3.98.30
विष्णुना सोभ्यनुज्ञातो महेन्द्रमगमत्पुनः ।
भीतस्तु तत्रन्यवसद्ब्रीडितस्तु महातपाः ॥ ३.९८.३० ॥
ได้รับอนุญาตจากพระวิษณุแล้ว พระองค์ก็เสด็จกลับไปหาพระมเหนทร ด้วยความหวาดกลัวและอับอาย ผู้มีตบะยิ่งใหญ่จึงพำนักอยู่ที่นั่น
3.98.31
ततः संवत्सरेऽतीते हृतौजसमवस्थितम् ।
निर्मदं दुःखितं दृष्ट्वा पितरो राममब्रुवन् ॥ ३.९८.३१ ॥
ต่อมา เมื่อผ่านไปหนึ่งปี บรรพบุรุษเห็นพระรามยืนอยู่ในสภาพสิ้นความรุ่งโรจน์ ปราศจากความทระนง และโศกเศร้า จึงกล่าวกับพระรามว่า
3.98.32
न वै सम्यगिदं पुत्र विष्णुमासाद्य वैकृतम् ।
स हि पूज्यश्च मान्यश्च त्रिषु लोकेषु सर्वदा ॥ ३.९८.३२ ॥
ลูกเอ๋ย การพ่ายแพ้นี้มาถึงเจ้าหลังจากที่เจ้าเข้าไปหาพระวิษณุนั้นไม่ถูกต้องเลย เพราะพระองค์เป็นผู้ควรบูชาและควรได้รับเกียรติอยู่เสมอในสามโลก
3.98.33
गच्छ पुत्रनदीं पुण्यां वधूसरकृताह्वयाम् ।
तत्रोपस्पृश्य तीर्थेषु पुनर्वपुरवाप्स्यसि ॥ ३.९८.३३ ॥
ลูกเอ๋ย จงไปยังแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่มีชื่อว่าวธูสระ เมื่ออาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำนั้นแล้ว เจ้าจะได้กายกลับคืนมา
3.98.34
दीप्तोदं नाम तत्तीर्थं यत्रते प्रतितामहः ।
भृगुर्देवयुगे राम तप्तवानुत्तमं तपः ॥ ३.९८.३४ ॥
ท่าศักดิ์สิทธิ์ที่มีชื่อว่าทีปโตทะนั้นเป็นที่ซึ่งปู่ทวดของเจ้า ภฤคุ ได้บำเพ็ญตบะอันสูงสุดในยุคแห่งเทพเจ้า ข้าแต่พระราม
3.98.35
तत्तथा कृतवान्रामः कौन्तेय वचनात्पितुः ।
प्राप्तवांश्च पुनस्तेजस्तीर्थेऽस्मिन्पाण्डुनन्दन ॥ ३.९८.३५ ॥
พระรามทรงกระทำดังนั้นตามพระดำรัสของพระบิดา ข้าแต่โอรสของปาณฑุ โอรสของกุนตี พระองค์ได้รับความรุ่งโรจน์กลับคืนมาที่ท่าศักดิ์สิทธิ์นี้
3.98.36
एतदीदृशकं तात रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
प्राप्तमासीन्महाराज विष्णुमासाद्य वै पुरा ॥ ३.९८.३६ ॥
ข้าแต่ลูกรัก ข้าแต่มหาราชา นี่คือผลลัพธ์ที่พระรามผู้มีการกระทำอันไม่ลำบากได้รับในอดีต หลังจากเข้าไปหาพระวิษณุ