ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.13.1
अथापरोऽदृश्यत वै शशी यथा हुतो हविर्भिर्हि यथाऽध्वरे शिखी ।
तथा समालक्ष्यत चारुदर्शनः प्रकाशयन्सूर्य इवाचिरोदितः ॥ ४.१३.१ ॥
ಆಗ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಹೋಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ; ಸುಂದರ ರೂಪದವನು ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ.
4.13.2
तमाव्रजन्तं सहदेवमग्रणीर्नृपो विराटो नचिरात्समैक्षत ।
प्रैक्षन्त तं तत्र पृथक्समागताः सभागताः सर्वमनोहरप्रभम्।
युवानमायान्तममित्रकर्शनं प्रमुक्तमभ्रादिव चन्द्रमण्डलम् ॥ ४.१३.२ ॥
ಮುಂದಾಳಾಗಿದ್ದ ರಾಜ ವಿರಾಟನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಕಾಂತಿಯ ಆ ಯುವಕ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವವನು, ಮೋಡದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತೆ.
4.13.3
यष्ट्या प्रमाणान्वितया सुदर्शनं दामानि पाशं च निबद्ध्य पृष्ठतः ।
मौर्वी च तन्त्रीं महतीं सुसंहितां बालैश्च तारैर्बहुभिः समावृताम् ॥ ४.१३.३ ॥
ಸರಿಯಾದ ಅಳತೆಯ ಕೋಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಸುಂದರವಾದದ್ದನ್ನು, ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ; ದೊಡ್ಡದಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರವನ್ನು, ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತಹ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ್ದನ್ನು.
4.13.4
स चापि राजानमुवाच वीर्यवान्कुरुष्व मां पार्थिव गोष्ववस्थितम् ।
मया हि गुप्ताः पशवो भवन्तु ते प्रसन्ननिद्राः प्रभवोस्मि वल्लवः ॥ ४.१३.४ ॥
ಆ ವೀರನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ರಾಜನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿ; ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಶುಗಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ನಿದ್ರಿಸಲಿ; ನಾನು ಗೋಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ.
4.13.5
न श्वापदेभ्यो न च रोगतो भयं न चापि दावान्न च तस्कराद्भयम् ।
पयःप्रभूता बहुला निरामया भवन्ति गावः सुभृता नराधिप ॥ ४.१३.५ ॥
ಕಾಡುಮೃಗಗಳಿಂದ ಭಯವಿಲ್ಲ, ರೋಗದಿಂದ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲ, ಕಳ್ಳರಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಲು ಸಮೃದ್ಧವಾದ, ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ, ರೋಗರಹಿತ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಸುಗಳಿವೆ, ಓ ನರಾಧಿಪ.
4.13.6
निशम्य राजा सहदेवभाषितं निरीक्ष्य माद्रीसुतमभ्यनन्दत् ।
उवाच हृष्टो मुदितेन चेतसा न बल्लवत्वं त्वयि वीर लक्षये ॥ ४.१३.६ ॥
ರಾಜನು ಸಹದೇವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾದ್ರಿಯ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು. ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಿದನು: ಓ ವೀರ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಗೊಲ್ಲನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
4.13.7
धैर्याद्वपुः क्षात्रमिवेह ते दृढं प्रकाशते कौरववंशजस्य वा ।
नापण्डितेयं तव दृश्यते तनुर्भवेह राज्ये मम मन्त्रधर्मभृत् ॥ ४.१३.७ ॥
ನಿನ್ನ ದೇಹವು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ಅಥವಾ ಕೌರವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನಂತೆ. ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪ ಅಜ್ಞಾನಿಯದೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸುವವನಾಗು.
4.13.8
प्रशाधि मत्स्यान्सहराजकानिमान्बृहस्पतिः शत्रुयुतानिवामरान् ।
बलं च मे रक्ष सुवेष सर्वशो गृहाण खङ्गं प्रतिरूपमात्मः ॥ ४.१३.८ ॥
ಈ ಮತ್ಸ್ಯರನ್ನು ಅವರ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಆಳು, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಆಳುವಂತೆ. ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸು, ಓ ಸುವೇಷ; ನಿನಗೆ ತಕ್ಕ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸು.
4.13.9
अनीककर्णाग्रधरो बलस्य मे प्रभुर्भवानस्तु गृहाण कार्मुकम् ॥ ४.१३.९ ॥
ನನ್ನ ಸೇನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯನ್ನು ಹೊರುವ ಪ್ರಭು ನೀನೇ ಆಗಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಇರಲಿ. ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಧರಿಸು.
4.13.10
विराटराज्ञाऽभिहितः कुरूत्तमः प्रशस्य राजानमभिप्रणम्य च ।
उवाच मत्स्यप्रवरं महापतिः शृणुष्व राजन्मम वाक्यमुत्तमम् ॥ ४.१३.१० ॥
ವಿರಾಟ ರಾಜನು ಕರೆದಾಗ, ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನು ರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮತ್ಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಅರಸನೇ, ನನ್ನ ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
4.13.11
बालो ह्यहं जातिविशेषदूषितः कुतोऽद्य मे नीतिषु युक्तमन्त्रता ।
स्वकर्मतुष्टाश्च वयं नराधिप प्रशाधि मां गोपरिरक्षणेऽनघ ॥ ४.१३.११ ॥
ನಾನು ಬಾಲಕನು, ಜಾತಿ ದೋಷದಿಂದ ಕಳಂಕಿತನು; ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಗೆ ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ಎಲ್ಲಿಂದ? ನರಾಧಿಪ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರು; ಅನಘನೇ, ಗೋರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು.
4.13.12
वैश्योस्मि नाम्नाऽहमरिष्टनेमिर्गोसङ्ख्य आसं कुरुपुङ्गवानाम् ।
वस्तुं त्वयीच्छामि विशांवरिष्ठ तान्राजसिंहान्न हि वेद्मि पार्थान् ॥ ४.१३.१२ ॥
ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ; ನಾನು ವೈಶ್ಯ. ಕುರುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಷಭಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಗೋಪಾಲಕನಾಗಿದ್ದೆ. ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಆ ಸಿಂಹಸದೃಶ ರಾಜರಾದ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಬಲ್ಲೆನು ಅಲ್ಲ.
4.13.13
न जीवितुं शक्यमतोऽन्यकर्मणा न च त्वदन्यो मम रोचते विभो ॥ ४.१३.१३ ॥
ಬೇರೆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬದುಕುವುದು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4.13.14
त्वं ब्राह्मणो वा यदि वाऽपि भूमिपः समुद्रनेमीश्वररूपवानसि ।
आचक्ष्व तत्वं त्वममित्रकर्शन न बल्लवत्वं त्वयि विद्यते समम् ॥ ४.१३.१४ ॥
ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೋ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರಾವೃತ ಭೂಮಿಯ ಅರಸನ ರೂಪವುಳ್ಳವನೋ? ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವನ ಗುಣ ಸಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
4.13.15
कस्यामि राज्ञो विषयादिहागतः किं चापि शिल्पं तव विद्यते कृतम् ।
कथं त्वमस्मासु निवत्स्यसे सदा वदस्व किं चापि तवेह वेतनम् ॥ ४.१३.१५ ॥
ನೀನು ಯಾವ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ? ನಿನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯ ಯಾವುದು? ನೀನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸದಾ ಇರುವೆ? ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವೇತನವೇನು ಹೇಳು.
4.13.16
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां ज्येष्ठो राजा युधिष्ठिरः ।
तस्याष्टौ शतसाहस्रं गवां वर्गाः शतंशतम् ॥ ४.१३.१६ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಐವರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ. ಅವನಿಗೆ ಎಂಟು ಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಿವೆ; ಪ್ರತಿ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೂರು ನೂರು ಹಸುಗಳು.
4.13.17
अपरे दशसाहस्रा द्विस्तावन्तस्तथा परे ।
तेषां गोसङ्ख्य आसं वै तन्त्रीपालेति मां विदुः ॥ ४.१३.१७ ॥
ಇತರ ಹಿಂಡುಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು. ಅವುಗಳ ಗೋಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವನು ನಾನು; ಜನರು ನನ್ನನ್ನು 'ತಂತ್ರೀಪಾಲ' ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು.
4.13.18
भूतं भव्यं भविष्यच्च यच्चान्यद्गोगतं क्वचित् ।
न मेऽस्त्यविदितं किंचित्समन्ताद्दशयोजनम् ॥ ४.१३.१८ ॥
ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯ, ಮತ್ತು ಹಸುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವಾಗಲಿ, ಎಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿ, ಹತ್ತು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
4.13.19
गुणाः सुविदिता ह्यासन्मया तस्य महात्मनः ।
आसीच्च स मया तुष्टः कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ ४.१३.१९ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಗುಣಗಳು ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದವು; ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನನ್ನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದನು.
4.13.20
अनेन गणिता गावो दुर्विज्ञेया महत्तराः ।
बहुक्षीरतरास्ता वै बह्व्यः सत्यः सपुत्रिकाः ॥ ४.१३.२० ॥
ಅವನು ಎಣಿಸಿದ ಹಸುಗಳು, ತಿಳಿಯಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದವು, ಅತಿ ದೊಡ್ಡವು, ಬಹಳ ಹಾಲು ಕೊಡುವವು; ಅವು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವು.
4.13.21
क्षिप्रं च गावो बहुला भवन्ति न तासु रोगो भवतीह कश्चित् ।
तैस्तैरुपयैर्विदितं मयैतदेतानि शिल्पानि मयि स्थितानि ॥ ४.१३.२१ ॥
ಹಸುಗಳು ಬೇಗನೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೋಗವೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಕಲೆಗಳು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.
4.13.22
ऋषभानपि जानामि राजन्पूजितलक्षणान् ।
येषां मूत्रमुपाघ्राय वन्ध्या अपि प्रसूयते ॥ ४.१३.२२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಎತ್ತುಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಅವುಗಳ ಮೂತ್ರವನ್ನು ವಾಸನೆ ನೋಡಿದರೆ ಬಂಜೆಯರೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
4.13.23
मत्स्याधिपो हर्षकलेन चेतसा माद्रीसुतं पाण्डवमभ्यभाषत ।
नैवानुमन्ये तव कर्म कुत्सितं महीं समग्रामभिपातुमर्हसि ॥ ४.१३.२३ ॥
ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನು ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾದ್ರಿಯ ಮಗನಾದ ಪಾಂಡವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನಿನ್ನ ಈ ನಿಂದ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಸಮಗ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಲು ಅರ್ಹನು."
4.13.24
अथ त्विदानीं तव रोचते विभो यथेष्टतो गव्यमवेक्ष मामकम् ।
त्वदर्पणा मे पशवो भवन्तु वै पशून्सपालान्भवते ददाम्यहम् ॥ ४.१३.२४ ॥
ಈಗ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ಓ ಸಮರ್ಥನೇ, ನನ್ನ ಗೋಧನದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನೋಡಿಕೊ. ನನ್ನ ಪಶುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲಿ; ಕಾವಲುಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಪಶುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
4.13.25
शतं सहस्राणि गवां हि सन्ति वर्णस्यवर्णस्य पृथग्गणानाम् ।
ददामि तेऽहं वरमीप्सितं च यत्त्वदर्पणा मे पशवो भवन्त्विति ॥ ४.१३.२५ ॥
ಪ್ರತಿ ಬಣ್ಣದ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಿಂಡುಗಳಾಗಿ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳಿವೆ. ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ವರವಾಗಿ ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನ ಪಶುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲಿ ಎಂದು.
4.13.26
एवं विराटेन समेत्य पाण्डवो लब्ध्वा च गोबल्लवतां यथेष्टतः ।
अज्ञातचर्यामवसन्महात्मा यथा रविश्चास्तगिरिं प्रविष्टः ॥ ४.१३.२६ ॥
ಹೀಗೆ ವಿರಾಟನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಪಾಂಡವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಗೋಪಾಲಕನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ವಾಸಿಸಿದನು; ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಗಿರಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ.
4.13.27
एवं विराटे न्यवसंश्च पाण्डवा यथा प्रतिज्ञाभिरमोघविक्रमाः ।
अबुद्धचर्यां चरितुं यथातथं समुद्रनेमीमभिशास्तुमुद्यताः ॥ ४.१३.२७ ॥
ಹೀಗೆ ಪಾಂಡವರು ವಿರಾಟನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು; ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ, ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವರಾಗಿ; ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು, ಸಾಗರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.