ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.13.1
अथापरोऽदृश्यत वै शशी यथा हुतो हविर्भिर्हि यथाऽध्वरे शिखी ।
तथा समालक्ष्यत चारुदर्शनः प्रकाशयन्सूर्य इवाचिरोदितः ॥ ४.१३.१ ॥
ଏବେ ଆଉ ଜଣେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ; ଯଜ୍ଞରେ ହବିଷ୍ୟରେ ହୋମିତ ଅଗ୍ନି ପରି, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି; ସୁନ୍ଦର ରୂପଧାରୀ ସେ ନୂତନ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କରି।
4.13.2
तमाव्रजन्तं सहदेवमग्रणीर्नृपो विराटो नचिरात्समैक्षत ।
प्रैक्षन्त तं तत्र पृथक्समागताः सभागताः सर्वमनोहरप्रभम्।
युवानमायान्तममित्रकर्शनं प्रमुक्तमभ्रादिव चन्द्रमण्डलम् ॥ ४.१३.२ ॥
ଅଗ୍ରଣୀ ରାଜା ବିରାଟ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସଭାରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୃଥକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ହରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ସେହି ଯୁବକ, ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼କ, ମେଘରୁ ମୁକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ପରି।
4.13.3
यष्ट्या प्रमाणान्वितया सुदर्शनं दामानि पाशं च निबद्ध्य पृष्ठतः ।
मौर्वी च तन्त्रीं महतीं सुसंहितां बालैश्च तारैर्बहुभिः समावृताम् ॥ ४.१३.३ ॥
ଠିକ୍ ମାପର ଯଷ୍ଟି ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତୁକୁ, ଦଉଡ଼ି ଓ ପାଶ ପିଠିରେ ବାନ୍ଧି; ବଡ଼, ଭଲରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଧନୁ-ତାର, କେଶ ଓ ଅନେକ ତାରକା ପରି ଚିହ୍ନରେ ଆବୃତ।
4.13.4
स चापि राजानमुवाच वीर्यवान्कुरुष्व मां पार्थिव गोष्ववस्थितम् ।
मया हि गुप्ताः पशवो भवन्तु ते प्रसन्ननिद्राः प्रभवोस्मि वल्लवः ॥ ४.१३.४ ॥
ସେହି ବୀରମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ରାଜନ୍, ମୋତେ ଗୋଶାଳାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ମୋ ସୁରକ୍ଷାରେ ଆପଣଙ୍କ ପଶୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତରେ ଶୋଉ; ମୁଁ ଗୋପାଳନରେ ସମର୍ଥ।
4.13.5
न श्वापदेभ्यो न च रोगतो भयं न चापि दावान्न च तस्कराद्भयम् ।
पयःप्रभूता बहुला निरामया भवन्ति गावः सुभृता नराधिप ॥ ४.१३.५ ॥
ବଣ୍ୟ ପଶୁ, ରୋଗ, ଦାବାନଳ କିମ୍ବା ଚୋରଙ୍କ ଭୟ ନାହିଁ। ଦୁଗ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଧିକ, ରୋଗରହିତ, ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପାଳିତ ଗାଈମାନେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ନରାଧିପ।
4.13.6
निशम्य राजा सहदेवभाषितं निरीक्ष्य माद्रीसुतमभ्यनन्दत् ।
उवाच हृष्टो मुदितेन चेतसा न बल्लवत्वं त्वयि वीर लक्षये ॥ ४.१३.६ ॥
ରାଜା ସହଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ହର୍ଷିତ ମନରେ କହିଲେ: ହେ ବୀର, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଗୋପାଳର ଅବସ୍ଥା ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
4.13.7
धैर्याद्वपुः क्षात्रमिवेह ते दृढं प्रकाशते कौरववंशजस्य वा ।
नापण्डितेयं तव दृश्यते तनुर्भवेह राज्ये मम मन्त्रधर्मभृत् ॥ ४.१३.७ ॥
ତୁମ ଶରୀର ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପରି ଏଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କିମ୍ବା କୌରବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ପରି। ତୁମ ଏ ରୂପ ଅଜ୍ଞାନୀର ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ମୋ ରାଜ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ରଧର୍ମର ଧାରକ ହୁଅ।
4.13.8
प्रशाधि मत्स्यान्सहराजकानिमान्बृहस्पतिः शत्रुयुतानिवामरान् ।
बलं च मे रक्ष सुवेष सर्वशो गृहाण खङ्गं प्रतिरूपमात्मः ॥ ४.१३.८ ॥
ଏହି ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ଶାସନ କର, ଶତ୍ରୁ-ବେଷ୍ଟିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି ଯେପରି ଶାସନ କରନ୍ତି। ମୋ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ସୁବେଷ; ନିଜ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କର।
4.13.9
अनीककर्णाग्रधरो बलस्य मे प्रभुर्भवानस्तु गृहाण कार्मुकम् ॥ ४.१३.९ ॥
ମୋ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗର ଧାରକ ଓ ପ୍ରଭୁ ତୁମେ ହୁଅ; ତାହା ହେଉ। ଧନୁ ଧାରଣ କର।
4.13.10
विराटराज्ञाऽभिहितः कुरूत्तमः प्रशस्य राजानमभिप्रणम्य च ।
उवाच मत्स्यप्रवरं महापतिः शृणुष्व राजन्मम वाक्यमुत्तमम् ॥ ४.१३.१० ॥
ବିରାଟରାଜା ସମ୍ବୋଧନ କଲେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ପ୍ରଣାମ କରି ମତ୍ସ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ରାଜନ, ମୋର ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।
4.13.11
बालो ह्यहं जातिविशेषदूषितः कुतोऽद्य मे नीतिषु युक्तमन्त्रता ।
स्वकर्मतुष्टाश्च वयं नराधिप प्रशाधि मां गोपरिरक्षणेऽनघ ॥ ४.१३.११ ॥
ମୁଁ ତ ବାଳକ, ଜାତିଦୋଷରେ ଦୂଷିତ; ନୀତିରେ ପରାମର୍ଶ ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟତା ମୋର କେଉଁଠୁ? ହେ ନରାଧିପ, ଆମେ ନିଜ କର୍ମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ହେ ଅନଘ, ଗୋରକ୍ଷଣରେ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।
4.13.12
वैश्योस्मि नाम्नाऽहमरिष्टनेमिर्गोसङ्ख्य आसं कुरुपुङ्गवानाम् ।
वस्तुं त्वयीच्छामि विशांवरिष्ठ तान्राजसिंहान्न हि वेद्मि पार्थान् ॥ ४.१३.१२ ॥
ମୋ ନାମ ଅରିଷ୍ଟନେମି; ମୁଁ ବୈଶ୍ୟ। କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭମାନଙ୍କ ଗଣନାରେ ମୁଁ ଗୋପାଳ ଥିଲି। ହେ ପ୍ରଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ସେହି ସିଂହସଦୃଶ ରାଜା ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣେ ନାହିଁ।
4.13.13
न जीवितुं शक्यमतोऽन्यकर्मणा न च त्वदन्यो मम रोचते विभो ॥ ४.१३.१३ ॥
ଅନ୍ୟ କର୍ମରେ ଜୀବନଧାରଣ ମୋ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ହେ ବିଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ମୋର ରୁଚିକର ନୁହଁନ୍ତି।
4.13.14
त्वं ब्राह्मणो वा यदि वाऽपि भूमिपः समुद्रनेमीश्वररूपवानसि ।
आचक्ष्व तत्वं त्वममित्रकर्शन न बल्लवत्वं त्वयि विद्यते समम् ॥ ४.१३.१४ ॥
ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କି ସମୁଦ୍ରବେଷ୍ଟିତ ପୃଥିବୀର ରାଜାଙ୍କ ରୂପବାନ? ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ସତ୍ୟ କୁହ; ତୁମଠାରେ ରୋଷେଇଆର ଗୁଣ ସମାନ ଦିଶୁନାହିଁ।
4.13.15
कस्यामि राज्ञो विषयादिहागतः किं चापि शिल्पं तव विद्यते कृतम् ।
कथं त्वमस्मासु निवत्स्यसे सदा वदस्व किं चापि तवेह वेतनम् ॥ ४.१३.१५ ॥
ତୁମେ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ତୁମର କେଉଁ କଳାରେ ଦକ୍ଷତା ଅଛି? ତୁମେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ସର୍ବଦା ରହିବ? ଏଠାରେ ତୁମର ବେତନ କ'ଣ ତାହା କୁହ।
4.13.16
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां ज्येष्ठो राजा युधिष्ठिरः ।
तस्याष्टौ शतसाहस्रं गवां वर्गाः शतंशतम् ॥ ४.१३.१६ ॥
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ତାଙ୍କର ଆଠ ଲକ୍ଷ ଗାଈର ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଛି; ପ୍ରତି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଶହ ଶହ ଗାଈ।
4.13.17
अपरे दशसाहस्रा द्विस्तावन्तस्तथा परे ।
तेषां गोसङ्ख्य आसं वै तन्त्रीपालेति मां विदुः ॥ ४.१३.१७ ॥
ଅନ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦଶ ହଜାର ଦଶ ହଜାର, ଆଉ କେତେକ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣ। ସେମାନଙ୍କ ଗାଈ ଗଣନାର ତଦାରକକାରୀ ମୁଁ ଥିଲି; ଲୋକେ ମୋତେ 'ତନ୍ତ୍ରୀପାଳ' ବୋଲି ଜାଣିଥିଲେ।
4.13.18
भूतं भव्यं भविष्यच्च यच्चान्यद्गोगतं क्वचित् ।
न मेऽस्त्यविदितं किंचित्समन्ताद्दशयोजनम् ॥ ४.१३.१८ ॥
ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏବଂ ଗାଈ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯାହା କିଛି କେଉଁଠି ଥାଏ, ଚାରିପାଶେ ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ମୋ'ଠାରୁ ଅଜ୍ଞାତ ନୁହେଁ।
4.13.19
गुणाः सुविदिता ह्यासन्मया तस्य महात्मनः ।
आसीच्च स मया तुष्टः कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ ४.१३.१९ ॥
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଗୁଣ ମୋତେ ଭଲ ଭାବେ ଜଣା ଥିଲା; କୁରୁରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୋ'ଠାରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ।
4.13.20
अनेन गणिता गावो दुर्विज्ञेया महत्तराः ।
बहुक्षीरतरास्ता वै बह्व्यः सत्यः सपुत्रिकाः ॥ ४.१३.२० ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଣିତ ଗାଈ, ଯାହାକୁ ଜାଣିବା କଷ୍ଟକର, ଅତି ବଡ଼ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଷୀର ଦେଉଥିବା; ସେମାନେ ବହୁ ଥିଲେ, ବାଛୁରୀ ସହିତ।
4.13.21
क्षिप्रं च गावो बहुला भवन्ति न तासु रोगो भवतीह कश्चित् ।
तैस्तैरुपयैर्विदितं मयैतदेतानि शिल्पानि मयि स्थितानि ॥ ४.१३.२१ ॥
ଗାଈମାନେ ଶୀଘ୍ର ବହୁଳ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ କୌଣସି ରୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ। ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ମୁଁ ଏହା ଜାଣିଛି; ଏହି କଳାସବୁ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିତ।
4.13.22
ऋषभानपि जानामि राजन्पूजितलक्षणान् ।
येषां मूत्रमुपाघ्राय वन्ध्या अपि प्रसूयते ॥ ४.१३.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ବୃଷଭମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ; ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମୂତ୍ର ଆଘ୍ରାଣ କରି ବନ୍ଧ୍ୟା ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସବ କରନ୍ତି।
4.13.23
मत्स्याधिपो हर्षकलेन चेतसा माद्रीसुतं पाण्डवमभ्यभाषत ।
नैवानुमन्ये तव कर्म कुत्सितं महीं समग्रामभिपातुमर्हसि ॥ ४.१३.२३ ॥
ମତ୍ସ୍ୟାଧିପ ହର୍ଷିତ ମନରେ ମାଦ୍ରୀର ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମର ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ କର୍ମକୁ ମୁଁ ଅନୁମୋଦନ କରେ ନାହିଁ; ତୁମେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ।"
4.13.24
अथ त्विदानीं तव रोचते विभो यथेष्टतो गव्यमवेक्ष मामकम् ।
त्वदर्पणा मे पशवो भवन्तु वै पशून्सपालान्भवते ददाम्यहम् ॥ ४.१३.२४ ॥
ଏବେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ହେ ବିଭୋ, ମୋ ଗୋଧନରୁ ଯେତେ ଇଚ୍ଛା ଦେଖନ୍ତୁ। ମୋର ପଶୁମାନେ ଆପଣଙ୍କରି ଦର୍ପଣ ହେଉ; ମୁଁ ଗୋପାଳଙ୍କ ସହିତ ପଶୁମାନ ଆପଣଙ୍କୁ ଦିଏ।
4.13.25
शतं सहस्राणि गवां हि सन्ति वर्णस्यवर्णस्य पृथग्गणानाम् ।
ददामि तेऽहं वरमीप्सितं च यत्त्वदर्पणा मे पशवो भवन्त्विति ॥ ४.१३.२५ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣର, ପୃଥକ ପୃଥକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଶହ ହଜାର ଗାଈ ଅଛି। ଆପଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ବରରୂପେ ମୁଁ ଦିଏ—ମୋ ପଶୁମାନେ ଆପଣଙ୍କରି ଦର୍ପଣ ହେଉ।
4.13.26
एवं विराटेन समेत्य पाण्डवो लब्ध्वा च गोबल्लवतां यथेष्टतः ।
अज्ञातचर्यामवसन्महात्मा यथा रविश्चास्तगिरिं प्रविष्टः ॥ ४.१३.२६ ॥
ଏହିପରି ବିରାଟଙ୍କୁ ଭେଟି ପାଣ୍ଡବ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗୋପାଳକର ପଦ ପାଇ ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ସେହି ମହାତ୍ମା ବାସ କଲେ; ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତାଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
4.13.27
एवं विराटे न्यवसंश्च पाण्डवा यथा प्रतिज्ञाभिरमोघविक्रमाः ।
अबुद्धचर्यां चरितुं यथातथं समुद्रनेमीमभिशास्तुमुद्यताः ॥ ४.१३.२७ ॥
ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ବିରାଟଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ରହିଲେ; ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ବଦ୍ଧ, ଯାଙ୍କର ପରାକ୍ରମ କଦାପି ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ; କେହି ନ ଜାଣିବା ଜୀବନ ବିତାଇବାକୁ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରବେଷ୍ଟିତ ପୃଥିବୀକୁ ପୁଣି ଶାସନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।