ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.14.1
ततः कृष्णा सुकेशी सा दर्शनीया शुचिस्मिता ।
वेणीकेशान्समुत्क्षिप्य पीनवृत्तकुचा शुभा ।
जुगूहे दक्षिणे पार्श्वे मृदूनसितलोचना ॥ ४.१४.१ ॥
ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੇਖਣ ਯੋਗ, ਸ਼ੁੱਧ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਾਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਏ; ਗੋਲ ਉੱਭਰੇ ਸਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸ਼ੁਭਾ, ਕੋਮਲ ਮੁਖ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲੁਕ ਗਈ।
4.14.2
वासश्च परिधायैकं कृष्णा सुमलिनं महत् ।
कृत्वा वेषं च सैरन्ध्र्याः कृष्णा व्यचरदार्तवत् ॥ ४.१४.२ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮੈਲਾ ਵੱਡਾ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੈਰੰਧਰੀ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ।
4.14.3
प्रविष्टा नगरं भीरूः सैरन्ध्रीवेषसंयुता ।
तां नराः परिधावन्तः स्त्रियश्च समुपाद्रवन् ॥ ४.१४.३ ॥
ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਰਦ ਦੌੜ ਪਏ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਝਪਟੀਆਂ।
4.14.4
अपृच्छंस्ते च तां दृष्ट्वा का त्वं किं च चिकीर्षसि ।
सा तानुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहमुपागता।
कर्म चेच्छामि वै कर्तुं तस्य या मां भरिष्यति ॥ ४.१४.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮੈਂ ਸੈਰੰਧਰੀ ਬਣ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ; ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'
4.14.5
तस्या रूपेण वेषेण श्लक्ष्णया च गिरा तथा ।
न श्रद्दधानास्तां देवीमन्नहेतोरुपस्थिताम् ॥ ४.१४.५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ, ਭੇਸ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਬੋਲ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਅੰਨ ਲਈ ਆਈ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ।
4.14.6
विराटस्य तु कैकेयी भार्या परमसंमता ।
आलोकयन्ती ददृशे प्रासादाद्द्रुपदात्मजाम् ॥ ४.१४.६ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਅਤਿ ਸਤਿਕਾਰਤ ਪਤਨੀ ਕੈਕੇਯੀ ਨੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਝਾਕਦਿਆਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
4.14.7
सा समीक्ष्य तथारूपामनाथामेकवाससम् ।
स्त्रीभिश्च पुरुषैश्चापि सर्वतः परिवारिताम् ॥ ४.१४.७ ॥
ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਰੱਖਿਅਕ ਦੇ, ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰੀ ਵੇਖ ਕੇ
4.14.8
विराटभार्या तां देवी कारुण्याज्जातसंभ्रमा ।
अप्रेषयत्समीपस्थाः स्त्रियो वृद्धाश्च तत्पराः ॥ ४.१४.८ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਤਰਸ ਕਾਰਨ ਘਬਰਾ ਕੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ
4.14.9
अपनीय ततः सर्वा आनयध्वमिहैव ताम् ।
यदा दृष्टा मया साध्वी कम्पते मे मनस्तदा।
तस्माच्छीघ्रमिहानाय दर्शयध्वं यदीच्छथ ॥ ४.१४.९ ॥
ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੈ ਆਓ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸਾਧਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਖਾਓ
4.14.10
तास्तथोक्ता उपागम्य द्रौपदीं परिसंगताः ।
आनीय सर्वथा त्वेनामब्रुवन्मधुराक्षरम् ॥ ४.१४.१० ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਉਹ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲੀਆਂ
4.14.11
भद्रे त्वां द्रष्टुमिच्छन्ती सुदेष्णा हर्म्यभूतले ।
त्वदर्थं प्रैषयच्चास्मान्द्रष्टुं तां त्वं यदीच्छसि।
आयाह्यस्माभिरेवाद्य रक्ष्यमाणा यथेष्टतः ॥ ४.१४.११ ॥
"ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ! ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਮਹਿਲ ਦੀ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਆ; ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਉਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਂਗੀ
4.14.12
तच्छ्रुत्वा द्रौपदी तासां वचनं वाक्यकोविदा ।
ईप्सितर्थातिलाभेन हृष्टाऽऽयाता गृहोत्तमम् ॥ ४.१४.१२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਆਪਣਾ ਇਸ਼ਟ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਗ੍ਰਹਿ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ
4.14.13
राजवेश्म ह्युपाक्रम्य यत्राग्र्यमहिषी स्थिता ।
सुदेष्णामगमत्कृष्णा राजभार्यां यशस्विनीम् ॥ ४.१४.१३ ॥
ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਟਰਾਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਕੋਲ ਗਈ।
4.14.14
कृष्णान्केशान्मृदून्दीर्घान्समुद्ग्रथ्यासितेक्षणा ।
कुञ्चिताग्रांस्तु सूक्ष्माग्रान्दर्शनीयान्निबध्य च।
जुगूहे दक्षिणे पार्श्वे मृदूनायतलोचना ॥ ४.१४.१४ ॥
ਕਾਲੇ, ਕੋਮਲ, ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਲੁਕਾ ਲਿਆ।
4.14.15
सा प्रविश्य विराटस्य द्रौपद्यन्तःपुरं शुभा ।
ह्रीनिषेवान्विता बाला कम्पमाना लतेव सा ॥ ४.१४.१५ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਾਲਾ, ਵੇਲ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ।
4.14.16
अभिगम्य च सुश्रोणी सर्वलक्षणसंयुता ।
ददर्शावस्थितां हैमे पीठे रत्नपरिच्छदे ॥ ४.१४.१६ ॥
ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
4.14.17
रक्तसूक्ष्माम्बरधरां मेघे सौदामिनीमिव ।
नानावर्णविचित्रां च सर्वाभरणभूषिताम् ॥ ४.१४.१७ ॥
ਲਾਲ ਬਾਰੀਕ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ, ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਿੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ।
4.14.18
सुभ्रूं सुकेशीं सुश्रोणीं कुब्जवामनमध्यगाम् ।
बहुपुष्पोपकीर्णायां भूम्यां वेदिमिवाध्वरे ॥ ४.१४.१८ ॥
ਸੁੰਦਰ ਭੌਂਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ; ਕੁਬੜੀਆਂ ਤੇ ਬੌਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ, ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯੱਗ ਦੀ ਵੇਦੀ ਵਾਂਗ।
4.14.19
सुदेष्णां राजमहिषीं सर्वालंकारभूषिताम् ।
श्रीमतीं राजपुत्रीणां शतेन परिवारिताम् ॥ ४.१४.१९ ॥
ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੌ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ।
4.14.20
ताः सर्वा द्रौपदीं दृष्ट्वा सन्तप्ताः परमाङ्गनाः ।
परितश्चोपतस्थुस्ताः सहसोत्थाय चासनात् ॥ ४.१४.२० ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਆਸਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
4.14.21
निरीक्षमाणाः सर्वास्ताः शचीं देवीमिवागताम् ।
गूढगुल्फां वरारोहां कृष्णां ताम्रायतेक्षणाम्।
अतिसर्वानवद्याङ्गीं नतगात्रीं सुमध्यमाम् ॥ ४.१४.२१ ॥
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਸ਼ਚੀ ਆਪ ਆਈ ਹੋਵੇ — ਲੁਕੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਰਬਾਂਗ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਝੁਕੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।
4.14.22
न ह्रस्वां नातिमहतीं जातां बहुतृणे वने ।
ऋश्यरोहीमिवानिन्द्यां सुकेशीं मृगलोचनाम् ॥ ४.१४.२२ ॥
ਨਾ ਛੋਟੀ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ; ਬਹੁਤ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਰਿਸ਼ਯਰੋਹੀ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਮ੍ਰਿਗ-ਨੈਣੀ।
4.14.23
तां मृगीमिव वित्रस्तां यूथभ्रष्टामिव द्विपाम् ।
लक्ष्मीमिव विशालाक्षीं विद्यामिव यशस्विनीम् ॥ ४.१४.२३ ॥
ਉਹ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ, ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ ਹਥਣੀ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵਾਂਗ ਸੀ।
4.14.24
रोहिणीमिव ताराणां दीप्तामग्निशिखामिव ।
पार्वतीमिव रुद्राणीं वेलामिव महोदधेः ॥ ४.१४.२४ ॥
ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਂਗ, ਦੀਪਤ ਅਗਨੀ-ਲਾਟ ਵਾਂਗ, ਪਾਰਵਤੀ ਜਾਂ ਰੁਦਰਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਂਗ ਸੀ।
4.14.25
सुलभामिव नागीनां मृगीणामिव किन्नरीम् ।
गङ्गामिव विशुद्धाङ्गीं शारदीमिव शर्वरीम् ॥ ४.१४.२५ ॥
ਉਹ ਨਾਗਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਲਭ, ਹਿਰਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕਿੰਨਰੀ, ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਸੀ।
4.14.26
तामचिन्त्यतमां लोके इलामिव यशस्विनीम् ।
सावित्रीमिव दुर्धषां ब्राह्म्या लक्ष्म्या समन्वितां ॥ ४.१४.२६ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਅਚਿੰਤ ਇਲਾ ਵਾਂਗ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਸ ਨੂੰ।
4.14.27
सीतामिव सतीं शुद्धामरुन्धतीमिव प्रियाम् ।
सुदेष्णा पर्यपृच्छत्तां विस्मयोत्फुल्ललोचना ॥ ४.१४.२७ ॥
ਸੀਤਾ ਵਾਂਗ ਸਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
4.14.28
का त्वं सर्वानवद्याङ्गि कुतोसि त्वमिहागता ।
कस्य वा त्वं विशालाक्षि किं वा ते करवाण्यहम् ॥ ४.१४.२८ ॥
ਹੇ ਸਰਬਾਂਗ ਸੁੰਦਰੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਈ? ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ? ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
4.14.29
गूढगुल्फा समानोरूस्त्रिगम्भीरा षडुन्नता ।
स्निग्धा पञ्चसु रक्तेषु हंसगद्गदभाषिणी ॥ ४.१४.२९ ॥
ਲੁਕੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਬਰਾਬਰ ਪੱਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ, ਛੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਪੰਜ ਲਾਲ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ, ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਗਦ-ਗਦ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ।
4.14.30
शुकेशी सुस्वरा श्यामा पीनश्रोणीपयोधरा ।
अरालपक्ष्मनयना बिम्बोष्ठी तनुमध्यमा ॥ ४.१४.३० ॥
ਤੋਤੇ ਵਰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਭਰਵੇਂ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਘੁੰਗਰਾਲੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਵਾਲੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਿੰਬਫਲ ਵਰਗੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।
4.14.31
कम्बुग्रीवा गूढसिरा पूर्णचन्द्रनिभानना ।
दानवी किन्नरी वा त्वं गन्धर्वी वनदेवता ॥ ४.१४.३१ ॥
ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ, ਲੁਕੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ — ਤੂੰ ਦਾਨਵੀ ਹੈਂ, ਕਿੰਨਰੀ ਹੈਂ, ਗੰਧਰਵੀ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਵਨ ਦੇਵੀ?
4.14.32
अप्सरा वाऽसि नागी वा तारा वा त्वं विलासिनी ।
अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाऽथ मालिनी ॥ ४.१४.३२ ॥
ਤੂੰ ਅਪਸਰਾ ਹੈਂ, ਨਾਗੀ ਹੈਂ, ਤਾਰਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਵਿਲਾਸਿਨੀ? ਅਲੰਬੁਸ਼ਾ ਹੈਂ, ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਮਾਲਿਨੀ?
4.14.33
तेनतेनैव संपन्ना काश्मीरीव तुरंगमा ।
इन्द्राणी त्वथ रुद्राणी स्वधा वाऽप्यथवा रतिः ॥ ४.१४.३३ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਘੋੜੀ ਵਰਗੀ — ਤੂੰ ਇੰਦਰਾਣੀ ਹੈਂ, ਰੁਦਰਾਣੀ ਹੈਂ, ਸਵਧਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਰਤੀ?
4.14.34
देवि देवेषु विख्याता ब्रूहि का त्वमिहागता ।
तव ह्यनुपमं रूपं भूषणैरपि वर्जितम् ॥ ४.१४.३४ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ — ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ।
4.14.35
त्वां सृष्ट्वोपरतं मन्ये लोककर्तारमीश्वरम् ।
न तृप्यन्ति स्त्रियो दृष्ट्वा का न पुंसां रतिर्भवेत् ॥ ४.१४.३५ ॥
ਤੈਨੂੰ ਸਿਰਜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਈਸ਼ਵਰ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਰੱਜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ; ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾ ਜਾਗੇ?
4.14.36
प्रवालपुष्पस्तबकैराचिता वनदेवताः ।
त्वामेव हि निरीक्षन्ते विस्मिता रूपसंपदा ॥ ४.१४.३६ ॥
ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਵਨ ਦੇਵੀਆਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਰੂਪ-ਸੰਪਦਾ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ।
4.14.37
अन्तःपुरगता नार्यो मृगाः पक्षिगणा नराः ।
सर्वे त्वामेव कल्याणि निरीक्षन्ते सुविस्मिताः ॥ ४.१४.३७ ॥
ਅੰਤਃਪੁਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਹਿਰਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ — ਸਾਰੇ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
4.14.38
न त्वादृशी काचन मे त्रिषु लोकेषु सुन्दरी ।
दृष्टपूर्वा श्रुता वाऽपि चक्षुपा विद्यते शुभा ॥ ४.१४.३८ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰੀ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਖੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਨਾ ਸੁਣੀ ਹੈ; ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ।
4.14.39
नास्ति देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी ।
सैरन्ध्री नाम मे जातिर्वन्यमूलफलाशना ॥ ४.१४.३९ ॥
ਮੈਂ ਨਾ ਦੇਵੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿੰਨਰੀ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੈਰੰਧਰੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਹੈ; ਬਨ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ।
4.14.40
पतीनां प्रेक्षमाणानां कस्मिंश्चित्कारणान्तरे ।
केशपाशे परामृष्टा साऽहं त्रस्ता वनं गता ॥ ४.१४.४० ॥
ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਟ ਫੜੀ ਗਈ; ਡਰ ਕੇ ਮੈਂ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
4.14.41
तत्र द्वादशवर्षाणि वन्यमूलफलाशना ।
चराम्यनिलया सुभ्रूः सा तवान्तिकमागता ॥ ४.१४.४१ ॥
ਉੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਨ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਭਟਕਦੀ ਰਹੀ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ।
4.14.42
जानामि केशान्ग्रथितुं विचित्रान्ग्रथितुं मणीन् ।
मल्लिकोत्पलपद्मानां जानामि ग्रथितुं स्रजः ॥ ४.१४.४२ ॥
ਅਨੋਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਾਲ ਗੁੰਦਣੇ ਮੈਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਮਣਕੇ ਪਰੋਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਮੋਗਰਾ, ਨੀਲਕਮਲ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਗੁੰਦਣੀਆਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
4.14.43
सिन्धुवारकजातीनां रचयाम्यवतंसकान् ।
पत्रं मृगाङ्गमगरुं पिषे च हरिचन्दनम् ।
ग्रथयिष्यामि चित्राश्च स्रजः परमशोभनाः ॥ ४.१४.४३ ॥
ਸਿੰਧੂਵਾਰ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਕਸਤੂਰੀ, ਅਗਰੂ ਅਤੇ ਹਰੀ ਚੰਦਨ ਮੈਂ ਪੀਸਦੀ ਹਾਂ। ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਮੈਂ ਪਰੋਵਾਂਗੀ।
4.14.44
आराधनं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम् ।
कृष्णां च भार्यां पार्थानां नारीणामुत्तमां तथा ॥ ४.१४.४४ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਟਰਾਣੀ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
4.14.45
तथाऽस्मि सुभ्रुवा चाहमिष्टलाभेन तोषिता ।
मालिनी चेति मे नाम स्वयं देवी चकार ह।
कृष्णा कमलपत्राक्षी सा मे प्राणसमा सखी ॥ ४.१४.४५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਭੌਹਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਇੱਛਿਤ ਲਾਭ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਮਾਲਿਨੀ ਰੱਖਿਆ। ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰਗੀ ਸਹੇਲੀ ਹੈ।
4.14.46
न चाहं चिरमिच्छामि क्वचिद्वस्तुं शुभानने ।
व्रतं किलैतदस्माकं कुलधर्मोऽयमीदृशः ॥ ४.१४.४६ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ, ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਵਰਤ ਹੈ; ਸਾਡਾ ਕੁਲਧਰਮ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
4.14.47
योऽस्माकं तु हरेद्द्रव्यं देशं वसनमेव वा ।
न क्रोद्धव्यं किलास्माभिरस्मद्गुरुरमर्षणः ॥ ४.१४.४७ ॥
ਜੇ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਧਨ, ਥਾਂ ਜਾਂ ਵਸਤਰ ਕੋਈ ਚੁਰਾ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹਨ।
4.14.48
साऽहं वनानि दुर्गाणि तीर्थानि च सरांसि च ।
शैलांश्च विविधान्रम्यान्सरितश्च समुद्रगाः ॥ ४.१४.४८ ॥
ਉਹ ਮੈਂ ਦੁਰਗਮ ਜੰਗਲਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ, ਅਨੇਕ ਰਮਣੀਕ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰੀ ਹਾਂ।
4.14.49
भर्तृशोकपरीताङ्गी भर्तृसब्रह्मचारिणी ।
विचरामि महीं दुर्गां यत्र सायंनिवेशना ॥ ४.१४.४९ ॥
ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਅੰਗ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਮੈਂ ਇਸ ਦੁਰਗਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਟਿਕਦੀ ਹਾਂ।
4.14.50
वीरपत्नी यदा देवी चरमाणेषु भर्तृषु ।
साऽहं विवत्सा विधिना गन्धमादनपर्वतात्।
शृणोमि तव सौशील्यं भर्तुर्मधुरभाषिणि ॥ ४.१४.५० ॥
ਵੀਰ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਗਈ। ਹੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੁਸ਼ੀਲਤਾ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ।
4.14.51
माहात्म्यं च ततः श्रुत्वा ब्राह्मणानां समीपतः ।
त्वामुपस्थातुमिच्छामि ततश्चाहमिहागता ॥ ४.१४.५१ ॥
ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਤੇਰਾ ਮਹਾਤਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ।
4.14.52
गुरवो मम धर्मश्च वायुः शक्रस्तथाऽश्विनौ ।
तेषां प्रसादाच्च न मां कश्चिद्धर्षयते पुमान् ॥ ४.१४.५२ ॥
ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਧਰਮ, ਵਾਯੂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਛੇੜਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
4.14.53
एवमुक्त्वा सुदेष्णां तां कृताञ्जलिपुटा स्थिता ।
साऽब्रवीद्विस्मयाविष्टा द्रौपदीं योषितां वराम् ॥ ४.१४.५३ ॥
ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
4.14.54
न भरेयमहं भद्रे संशयो मम विद्यते ।
राजा त्वयं हि त्वां दृष्ट्वा मतिं पापां करिष्यति ॥ ४.१४.५४ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਪੀ ਇਰਾਦਾ ਕਰੇਗਾ।
4.14.55
साऽहं त्वां न क्षमां मन्ये वसन्तीमिह वेश्मनि ।
एष दोषोस्ति सुश्रोणि कथं वाभीरु मन्यसे ॥ ४.१४.५५ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਇਹ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਹੇ ਨਿਡਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ?
4.14.56
स्थिता राजकुले नार्यो याश्चेमा मम वेश्मनि ।
त्वामेवैकां निरीक्षन्ते विस्मयाद्वरवर्णिनि ॥ ४.१४.५६ ॥
ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀਏ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ।
4.14.57
वृक्षांश्चोपस्थितान्पश्य य इमे मम वेश्मनि ।
विनमन्ते हि त्वां दृष्ट्वा पुमांसं कं न लोभयेः ॥ ४.१४.५७ ॥
ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹੜੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਤੂੰ ਲੁਭਾਵੇਂਗੀ ਨਹੀਂ?
4.14.58
बिभर्षि परमं रूपमतिमानुषमद्भुतम् ।
तिर्यग्योनिगताश्चापि निरीक्षन्ते सविस्मयाः ।
तव रूपमनिन्द्याङ्गि किं पुनर्मानवा भुवि ॥ ४.१४.५८ ॥
ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਪਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈਂ। ਪਸ਼ੂ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਜੀਵ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ?
4.14.59
राजा विराटः सुश्रोणि दृष्ट्वा ते परमं वपुः ।
मां विहाय वरारोहे त्वां गच्छेत्सर्वचेतसा ॥ ४.१४.५९ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਸਰੀਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਟਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗਾ।
4.14.60
यं हि त्वमनवद्याङ्गी नरमायतलोचने ।
सुप्रसन्ना हि वीक्षेथाः स कामवरागो भवेत् ॥ ४.१४.६० ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਜਿਸ ਮਰਦ ਵੱਲ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਉਹ ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
4.14.61
सुस्नाताऽलंकृता हि त्वं यमीक्षेथा हि मानुषम् ।
ग्लानिर्न तस्य दुःखं वा न तन्द्रिर्न पराजयः ॥ ४.१४.६१ ॥
ਤੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਦੁੱਖ, ਸੁਸਤੀ ਜਾਂ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
4.14.62
न शोको न च सन्तापो न क्रोधो नानृतं वदे ।
यं त्वं सर्वातवद्याङ्गि भजेथाः समलंकृता ॥ ४.१४.६२ ॥
ਹੇ ਸਰਬਾਂਗਸੁੰਦਰੀ, ਤੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਹੇਂਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ, ਸੰਤਾਪ, ਕ੍ਰੋਧ ਜਾਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
4.14.63
न व्याधिर्न जरा तस्य न तृष्णा न क्षुधा भवेत् ।
यस्य त्वं वशगा सुभ्रु भवेरङ्कगता सती ॥ ४.१४.६३ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸਤੀ ਰਹੇਂਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਗ, ਬੁਢਾਪਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
4.14.64
पञ्चत्वमपि संप्राप्तं यं च त्वं परिपस्वजेः ।
बाहुभ्यामनुरूपाभ्यां स जीवेदिति मे मतिः ॥ ४.१४.६४ ॥
ਮੌਤ ਵੀ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਠੀਕ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਵੇਂ, ਉਹ ਜੀ ਉੱਠੇਗਾ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ।
4.14.65
यस्य हि त्वं भवेर्भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेः ।
अतिजीवेस्य सर्वेषु देवेष्विव पुरन्दरः ॥ ४.१४.६५ ॥
ਤੂੰ ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇਂਗੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਵੇਂਗੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਜੀਵੇਗਾ।
4.14.66
अध्यारोहेद्यथा वृक्षं यथा वाऽऽरुह्य तक्षति ।
राजवेश्मनि वामोरु ननु स्यास्त्वं तथा मम ॥ ४.१४.६६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ।
4.14.67
यथा कर्कटकी गर्भमाधत्ते मृत्युमात्मनः ।
तथाविधमहं मन्ये तव सुभ्रु समागमम् ॥ ४.१४.६७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮਾਦਾ ਕੇਕੜਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
4.14.68
अनुमानये त्वां सैरन्ध्रि नावमन्ये कथंचन ।
भर्तृशीलभयाद्भद्रे तव वासं न रोचये ॥ ४.१४.६८ ॥
ਸੈਰੰਧਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਰ ਪਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੇਰਾ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
4.14.69
नाहं शक्या विराटेन यद्वा चान्येन केनचित् ।
देवगन्धर्वयक्षैर्वा द्रष्टुं दुष्टेन चेतसा ॥ ४.१४.६९ ॥
ਵਿਰਾਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਯਕਸ਼, ਕੋਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ।
4.14.70
गन्धर्वाः पालयन्ते मां सुकुलाः पञ्च सुव्रताः ।
पुत्रा देवादिदेवानां सूर्यपावकवर्चसः ॥ ४.१४.७० ॥
ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਦੇ, ਸੁਵਰਤੀ ਪੰਜ ਗੰਧਰਵ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਤੇਜਵੰਤ।
4.14.71
यश्च दुःशीलवान्मर्त्यो मां स्पृशेद्दुष्टचेतसा ।
स तामेव निशां शीघ्रं शयीत मुसलैर्हतः ॥ ४.१४.७१ ॥
ਜੋ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ, ਉਹ ਉਸੇ ਰਾਤ ਮੂਸਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਛੇਤੀ ਸੌਂ ਜਾਵੇਗਾ।
4.14.72
यस्यापि हि शतं पूर्णं बान्धवानां भवेदपि ।
सहस्रं वा विशालाक्षि कोटिर्वापि सहस्रिका ।
दुष्टचित्तश्च मां ब्रूयान्न स जीवेत्तवाग्रतः ॥ ४.१४.७२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇਗਾ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਜੀਵੇਗਾ।
4.14.73
न तस्य त्रिदशा देवा नासुरा न च पन्नगाः ।
तेभ्यो गन्धर्वराजेभ्यस्त्राणं कुर्युरसंशयम् ॥ ४.१४.७३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਨਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
4.14.74
सुदेष्णे विश्वस त्वं मां स्वजने बान्धवेऽपि वा ।
नाहं शक्या नरैर्द्रष्टुं न च मे वृत्तमीदृशम् ॥ ४.१४.७४ ॥
ਹੇ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ, ਭਾਵੇਂ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ। ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਆਚਰਣ ਵੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ।
4.14.75
यो मे न दद्यादुच्छिष्टं न च पादौ प्रधावयेत् ।
प्रीयेरंस्तेन वासेन गन्धर्वाः पतयो मम ॥ ४.१४.७५ ॥
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਵਸਤਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਗੰਧਰਵ ਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ।
4.14.76
यो हि मां पुरुषो गृद्ध्येद्यथाऽन्याः प्राकृतस्त्रियः ।
तामेव स इमां रात्रिं प्रविशेदपरां तनुम् ॥ ४.१४.७६ ॥
ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਆਮ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਚਾਹੇਗਾ, ਉਹ ਇਸੇ ਰਾਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।
4.14.77
न चाप्यहं चालयितुं शक्या केनचिदङ्गने ।
दुःखशीलाश्च गन्धर्वास्त इमे बलिनः प्रियाः ।
एवं निवसमानायां मयि मा ते भयं हि भूत् ॥ ४.१४.७७ ॥
ਹੇ ਅੰਗਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਡੁਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਗੰਧਰਵ ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਅ ਦੇ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਭੈ ਨਾ ਹੋਵੇ।
4.14.78
एवमुक्ता तु सैरन्ध्र्या सुदेष्णा वाक्यमब्रवीत् ।
वसेह मयि कल्याणि यदि ते वृत्तमीदृशम् ॥ ४.१४.७८ ॥
ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ — ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਆਚਰਣ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿ।
4.14.79
कश्च ते दातुमुच्छिष्टं पुमानर्हति भामिनि ।
प्रसारयेच्च कः पादौ लक्ष्मीं दृष्ट्वैव बुद्धिमान् ॥ ४.१४.७९ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਜੂਠਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ? ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਏਗਾ?
4.14.80
एवमाचारसंपन्ना एवं देवपरायणा ।
रक्ष्या त्वमसि भूतानां सावित्रीवद्विजन्मनाम् ॥ ४.१४.८० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾਚਾਰ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਤੂੰ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਾਂਗ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਯੋਗ ਹੈਂ।
4.14.81
देवता इव कल्याणि पूजिता वरवर्णिनी ।
वस भद्रे मयि प्रीता प्रीतिर्हि मयि वर्तते।
सर्वकामैः प्रमुदिता निरुद्विग्नमनाः सुखम् ॥ ४.१४.८१ ॥
ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਪੂਜਿਤ ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਣ ਵਾਲੀ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਰਹਿ; ਮੇਰੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਫਿਕਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿ।
4.14.82
सुदेष्णयैवमुक्ता सा संप्रीता चारुहासिनी ।
निर्विशङ्का विराटस्य विवेशान्तःपुरं सुखम् ॥ ४.१४.८२ ॥
ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ।
4.14.83
याज्ञसेनी सुदेष्णां तु शुश्रूपन्ती विशांपते ।
अवसत्परिचारार्हा सुदुःखं जनमेजय ॥ ४.१४.८३ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸੇਵਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ।
4.14.84
एवं विराटे न्यवसंस्तु पाण्डवाः कृष्णा तथाऽन्तःपुरमेत्य शोभना ।
अज्ञातचर्यां प्रतिरुद्धमानसा यथाऽग्रथो भस्मनि गूढतेजसः ॥ ४.१४.८४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹੇ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ। ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੁਆਹ ਵਿੱਚ ਢਕੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਗੁਪਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਰਹੇ।