મહાભારત · અધ્યાય 4.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.16.1
वसमानेषु पार्थेषु मत्स्यस्य नगरे तदा ।
महारथेषु च्छन्नेषु मासा दश समाययुः ॥ ४.१६.१ ॥
પાંડવો મત્સ્યરાજાના નગરમાં છુપાઈને રહેતા હતા ત્યારે, મહારથીઓ છૂપા રહેતાં દસ માસ વીતી ગયા.
4.16.2
याज्ञसेनी सुदेष्णां तु शुश्रूषन्ती विशांपते ।
आवसत्परिचारार्हा सुदुःखं जनमेजय ॥ ४.१६.२ ॥
હે જનમેજય! યાજ્ઞસેની દ્રૌપદી સુદેષ્ણાની સેવા કરતી, સેવાને યોગ્ય હોવા છતાં અતિ દુઃખમાં ત્યાં રહી.
4.16.3
तथा चरन्ती पाञ्चाली सुदेष्णाया निवेशने ।
ता देवीं तोपयामास तथा चान्तःपुरस्त्रियः ॥ ४.१६.३ ॥
એ રીતે સુદેષ્ણાના નિવાસસ્થાનમાં ફરતી પાંચાલી એ દેવીને પ્રસન્ન કરતી; અંતઃપુરની સ્ત્રીઓને પણ એ જ રીતે પ્રસન્ન કરતી.
4.16.4
तस्मिन्वर्षे गतप्राये कीचकस्तु महाबलः ।
सेनापतिर्विराटस्य ददर्श द्रुपदात्मजाम् ॥ ४.१६.४ ॥
એ વર્ષ લગભગ વીતી ગયું ત્યારે, વિરાટના સેનાપતિ મહાબલી કીચકે દ્રુપદની પુત્રીને જોઈ.
4.16.5
तां दृष्ट्वा देवगर्भायां चरन्तीं देवतामिव ।
कीचकः कामयामास कामबाणप्रपीडितः ॥ ४.१६.५ ॥
દેવીની જેમ વિહરતી દિવ્ય રૂપવાળી તેને જોઈને, કામબાણોથી પીડાયેલા કીચકે તેની કામના કરી.
4.16.6
स तु कामाग्निसंतप्तः सुदेष्णामभिगम्य वै ।
प्रहसन्निव सेनानीरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.१६.६ ॥
કામાગ્નિથી તપેલો તે સેનાપતિ સુદેષ્ણા પાસે જઈને, જાણે હસતાં હસતાં આ વચન બોલ્યો.
4.16.7
नेयं मया जातु पुरेह दृष्टा राज्ञी विराटस्य निवेशने शुभा ।
रूपेण चोन्मादयतीव मां भृशं गन्धेन जाता मदिरेव भामिनी ॥ ४.१६.७ ॥
વિરાટના મહેલમાં પહેલાં મેં આ શુભ રાણીને ક્યારેય જોઈ નથી. તેના રૂપે મને અત્યંત ઉન્મત્ત કરી દીધો છે, અને તેની સુગંધ જાણે મદિરામાંથી જન્મી હોય તેવી છે.
4.16.8
का देवरूपा हृदयंगमा शुभे ह्याचक्ष्व मे कस्य कुतोत्र शोभने ।
चित्तं हि निर्मथ्य करोति मां वशे न चान्यदत्रौपधमस्ति मे मतम् ॥ ४.१६.८ ॥
હે શુભે, દેવરૂપા અને હૃદયને હરનારી આ કોણ છે? આ કોની છે અને અહીં ક્યાંથી આવી છે તે મને કહે. તે મારા ચિત્તને મથીને મને પોતાને વશ કરે છે; મારા મતે આનું બીજું કોઈ ઔષધ નથી.
4.16.9
अहो तवेयं परिचारिका शुभा प्रत्यग्ररूपा प्रतिभाति मामियम् ।
अयुक्तरूपं हि करोति कर्म ते प्रशास्तु मां यच्च ममास्ति किंचन ॥ ४.१६.९ ॥
અહો, તારી આ શુભ પરિચારિકા મને નવા રૂપે દેખાય છે. અયોગ્ય રૂપવાળી હોવા છતાં તે તારું કામ કરે છે; મારી પાસે જે કંઈ છે તે તે મને શીખવે.
4.16.10
प्रभूतनागाश्वरथं महाजनं समृद्धियुक्तं बहुपानयोजनम् ।
मनोहरं काञ्चनचित्रभूषणं गृहं महच्छोभयतामियं मम ॥ ४.१६.१० ॥
ઘણા હાથી, ઘોડા અને રથોથી યુક્ત, મોટા પરિવારવાળું, સમૃદ્ધિથી ભરપૂર, ઘણાં પીણાં અને ભોજનની વ્યવસ્થાવાળું, મનોહર, સોનેરી ચિત્રવિચિત્ર આભૂષણોથી શોભતું મારું આ મહાન ગૃહ એ શોભાવશે.
4.16.11
ततः सुदेष्णामनुमन्त्र्य कीचकस्ततः समभ्येत्य नराधिपात्मजाम् ।
उवाच कृष्णामभिसान्त्वयंस्तदा मृगेन्द्रकन्यामिव जम्बुको वने ॥ ४.१६.११ ॥
પછી સુદેષ્ણા સાથે મંત્રણા કરીને કીચક રાજપુત્રી પાસે જઈ, કૃષ્ણાને આશ્વાસન આપતાં બોલ્યો, જેમ વનમાં શિયાળ સિંહની પુત્રી સાથે વાત કરે તેમ.
4.16.12
का त्वं कस्यासि कल्याणि कुतो वा त्वं वरानने ।
प्राप्ता विराटनगरं तत्त्वमाचक्ष्व शोभने ॥ ४.१६.१२ ॥
હે કલ્યાણી, હે સુંદર મુખવાળી, તું કોણ છે? કોની છે? અને ક્યાંથી વિરાટ નગરમાં આવી છે? હે શોભને, તે કહે.
4.16.13
रूपमग्र्यं तथा कान्तिः सौकुमार्यमनुत्तमम् ।
कान्त्या विभाति वक्रं ते शशाङ्क इव निर्मलं ॥ ४.१६.१३ ॥
તારું રૂપ શ્રેષ્ઠ છે, તારી કાંતિ અને સુકુમારતા અનુપમ છે. તારું મુખ કાંતિથી નિર્મળ ચંદ્ર જેવું શોભે છે.
4.16.14
नेत्रे सुविपुले सुभ्रु पद्मपत्रनिभेशुभे ।
वाक्यं ते चारुसर्वाङ्गि परपुष्टरुतोपमम् ॥ ४.१६.१४ ॥
તારી આંખો અતિ વિશાળ છે, કમળની પાંખડીઓ જેવી; હે સુંદર ભ્રમરવાળી, હે શુભે. હે સર્વાંગસુંદરી, તારી વાણી કોયલના ટહુકા જેવી છે.
4.16.15
एवंरूपा मया नारी काचिदन्या महीतले ।
न दृष्टपूर्वा सुश्रोणि यादृशी त्वमनिन्दिते ॥ ४.१६.१५ ॥
હે સુંદર કટિવાળી, હે અનિંદિતા, આ પૃથ્વી પર તારા જેવા રૂપવાળી બીજી કોઈ સ્ત્રી મેં પહેલાં જોઈ નથી.
4.16.16
लक्ष्मीः पद्मालया का त्वमथ भूतिः सुमध्यमे ।
ह्रीः श्रीः कीर्तिरथो कान्तिरासां का त्वं वरानने ॥ ४.१६.१६ ॥
હે સુમધ્યમા, શું તું પદ્મમાં વસતી લક્ષ્મી છે, કે વૈભવ? હે વરાનના, આમાંથી તું લજ્જા, શ્રી, કીર્તિ કે કાંતિ કોણ છે?
4.16.17
अतीव रूपिणी किं त्वमनङ्गविहारिणी ।
अतीव भ्राजसे सुभ्रु प्रभेवेन्दोरनुत्तमा ॥ ४.१६.१७ ॥
શું તું અતિ રૂપવતી છે, અનંગ (કામ) સાથે વિહાર કરનારી? હે સુંદર ભ્રમરવાળી, ચંદ્રની અનુપમ પ્રભા જેવી તું અતિશય ચમકે છે.
4.16.18
अपि चेक्षणपक्ष्माणां स्थितज्योत्स्नोपमं शुभम् ।
दिव्यांशुरश्मिभिर्वृत्तं दिव्यकान्तिमनोरमम् ॥ ४.१६.१८ ॥
તારી આંખની પાંપણ પર ઠરેલી ચાંદનીસમી શુભ કાંતિ દિવ્ય કિરણોથી ઘેરાયેલી, દિવ્ય તેજથી મનોહર છે.
4.16.19
निरीक्ष्य वक्रचन्द्रं ते लक्ष्म्याऽनुपमया युतम् ।
कृत्स्ने जगति को नेह कामस्य वशगो भवेत् ॥ ४.१६.१९ ॥
તારા અનુપમ તેજથી યુક્ત વાંકા ચંદ્રમુખને જોઈને આ સમગ્ર જગતમાં કોણ કામને વશ નહીં થાય?
4.16.20
हारालंकारयोग्यौ तु स्तनौ चोभौ शुभोभनौ ।
सुजातौ सहितौ लक्ष्म्या पीनौ वृत्तौ निरन्तरौ ॥ ४.१६.२० ॥
હાર અને આભૂષણોને યોગ્ય તારા બંને સ્તનો અતિ સુંદર, સુડોળ, શોભાયુક્ત, પુષ્ટ, ગોળ અને એકબીજાને અડીને રહેલા છે.
4.16.21
कुड्मलाम्बुरुहाकारौ तव सुभ्रु पयोधरौ ।
कामप्रतोदाविव मां तुदतश्चारुहासिनि ॥ ४.१६.२१ ॥
હે સુંદર ભમરોવાળી, મધુર હસનારી! કમળની કળી જેવા આકારના તારા સ્તનો કામદેવના અંકુશ જેમ મને વીંધે છે.
4.16.22
वलीविभङ्गचतुरं स्तनभारविनामितम् ।
कराग्रसंमितं मध्यं तवेदं तनुमध्यमे ॥ ४.१६.२२ ॥
હે પાતળી કમરવાળી! વળોની સુંદરતાથી કુશળ તારી આ કમર, સ્તનોના ભારથી નમેલી, હાથના અગ્રભાગ જેટલી જ છે.
4.16.23
दृष्ट्वैव चारुजघनं सरित्पुलिनसंनिभम् ।
कामव्याधिरसाध्यो मामप्याक्रामति भामिनि ॥ ४.१६.२३ ॥
નદીકાંઠા જેવા સુંદર નિતંબને જોતાં જ, હે ભામિની! ઔષધથી પણ ન મટે એવો કામરોગ મને પણ ઘેરી રહ્યો છે.
4.16.24
जज्वाल चाग्निमदनो दावाग्निरिव निर्दयः ।
त्वत्सङ्गमाभिसंकल्पविवृद्धो मां दहत्ययम् ॥ ४.१६.२४ ॥
નિર્દય દાવાનળની જેમ મદનનો અગ્નિ ભડક્યો. તારા સંગમના સંકલ્પથી વધેલો તે મને બાળી રહ્યો છે.
4.16.25
आत्मप्रदानवर्षेण संगमाम्भोधरेण च ।
शमयस्व वरारोहे ज्वलन्तं मन्मथानलम् ॥ ४.१६.२५ ॥
હે શ્રેષ્ઠ જાંઘોવાળી, આત્મસમર્પણના વરસાદથી અને સંગમના મેઘથી બળતી મન્મથાગ્નિને શાંત કર.
4.16.26
मच्चित्तोन्मादनकरा मन्मथस्य शरोत्कराः ।
त्वत्सङ्गमाशानिशितास्तीव्राः शशिनिभानने ।
मह्यं विदार्य हृदयमिदं निर्दयवेगिताः ॥ ४.१६.२६ ॥
હે ચંદ્રમુખી, મારા ચિત્તને ઉન્મત્ત કરતા મન્મથના બાણોના સમૂહ, તારા સંગમની આશાથી તીક્ષ્ણ અને તીવ્ર થઈ, નિર્દય વેગથી મારું હૃદય ચીરીને મારા પર પડ્યા છે.
4.16.27
प्रविष्टा ह्यसितापाङ्गि प्रचण्डाश्चण्डदारुणाः ।
अत्युन्मादसमारम्भाः प्रीत्युन्मादकरा मम।
आत्मप्रदानसंभोगैर्मामुद्धर्तुमिहार्हसि ॥ ४.१६.२७ ॥
હે કાળી આંખોવાળી, તીવ્ર, ભયંકર અને અતિ ઉન્માદ શરૂ કરતા આ બાણો મારામાં પ્રવેશ્યા છે અને પ્રેમનો ઉન્માદ જગાડે છે. આત્મસમર્પણ અને સંભોગથી અહીં તારે મને ઉદ્ધારવો જોઈએ.
4.16.28
चित्रमाल्याम्बरधरा सर्वाभरणभूषिता ।
कामं प्रकामं सेव त्वं मया सह विलासिनि ॥ ४.१६.२८ ॥
વિચિત્ર માળાઓ અને વસ્ત્રો પહેરીને, સર્વ અલંકારોથી શણગારેલી તું, હે વિલાસિની, મારી સાથે તારી ઇચ્છા મુજબ પૂર્ણ ઇચ્છાથી રમ.
4.16.29
नार्हसीहासुखं वस्तुं सुखार्हा सुखवर्जिता ।
प्राप्नुह्यनुत्तमं सौख्यं मत्तस्त्वं मत्तगामिनि ॥ ४.१६.२९ ॥
અહીં દુઃખમાં રહેવું તારા માટે યોગ્ય નથી. સુખને યોગ્ય હોવા છતાં તું સુખરહિત છે; હે મત્તગામિની, મારી પાસેથી શ્રેષ્ઠ સુખ મેળવ.
4.16.30
स्वादून्यमृतकल्पानि पेयानि विविधानि च ।
पिबमाना मनोज्ञानि रममाणा यथासुखम् ॥ ४.१६.३० ॥
અમૃત જેવાં સ્વાદિષ્ટ, વિવિધ, મનને ગમતાં પેયો પીતાં, યથેચ્છ આનંદ માણતાં.
4.16.31
भोगोपचारान्विविधान्सौभाग्यं चाप्यनुत्तमम् ।
पानं पिब महाभागे भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ॥ ४.१६.३१ ॥
વિવિધ ભોગ-સામગ્રી અને ઉત્તમ સૌભાગ્ય પણ. હે મહાભાગે, ઉત્તમ અને શુભ ભોગો સાથે પાન કર.
4.16.32
इदं हि रूपं प्रथमं तवानघे निरर्थकं केवलमद्य भामिनि ।
अधार्यमाणा स्नगिवोत्तमा शुभा न शोभसे सुन्दरि शोभना सती ॥ ४.१६.३२ ॥
હે નિષ્પાપ, તારું આ પ્રથમ રૂપ હવે નિરર્થક અને કેવળ વ્યર્થ છે, હે ભામિની. ન પહેરાયેલી ઉત્તમ માળા જેવી, હે શુભે, હે સુંદરી, સુંદર હોવા છતાં તું શોભતી નથી.
4.16.33
त्यजामि दारान्मम ये पुरातना भवन्तु दास्यस्तव चारुहासिनि ।
अहं च ते सुन्दरि दासवत्स्थितः सदा भविष्ये वशगो वरानने ॥ ४.१६.३३ ॥
હે ચારુહાસિની, મારી જૂની પત્નીઓને હું ત્યજું છું; તેઓ તારી દાસીઓ થાઓ. હે સુંદરી, હું દાસની જેમ હંમેશાં તારા વશમાં રહીશ, હે વરાનને.