महाभारत · अध्याय 4.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.16.1
वसमानेषु पार्थेषु मत्स्यस्य नगरे तदा ।
महारथेषु च्छन्नेषु मासा दश समाययुः ॥ ४.१६.१ ॥
पांडव मत्स्यराजाच्या नगरीत गुप्तपणे राहत असताना, महारथी लपून असताना दहा महिने उलटले.
4.16.2
याज्ञसेनी सुदेष्णां तु शुश्रूषन्ती विशांपते ।
आवसत्परिचारार्हा सुदुःखं जनमेजय ॥ ४.१६.२ ॥
हे जनमेजया! याज्ञसेनी द्रौपदी सुदेष्णेची सेवा करीत, सेवेस योग्य असूनही अत्यंत दुःखाने तेथे राहिली.
4.16.3
तथा चरन्ती पाञ्चाली सुदेष्णाया निवेशने ।
ता देवीं तोपयामास तथा चान्तःपुरस्त्रियः ॥ ४.१६.३ ॥
अशा प्रकारे सुदेष्णेच्या महालात वावरताना पांचाली त्या देवीला संतुष्ट करीत होती; अंतःपुरातील स्त्रियांनाही तशीच संतुष्ट करीत होती.
4.16.4
तस्मिन्वर्षे गतप्राये कीचकस्तु महाबलः ।
सेनापतिर्विराटस्य ददर्श द्रुपदात्मजाम् ॥ ४.१६.४ ॥
ते वर्ष जवळपास सरले असताना, विराटाचा सेनापती महाबली कीचक याने द्रुपदकन्येला पाहिले.
4.16.5
तां दृष्ट्वा देवगर्भायां चरन्तीं देवतामिव ।
कीचकः कामयामास कामबाणप्रपीडितः ॥ ४.१६.५ ॥
देवतेसारखी विहरणारी, दिव्य रूपाची ती पाहून, कामबाणांनी पीडित कीचकाने तिची इच्छा धरली.
4.16.6
स तु कामाग्निसंतप्तः सुदेष्णामभिगम्य वै ।
प्रहसन्निव सेनानीरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.१६.६ ॥
कामाग्नीने तप्त झालेल्या त्या सेनापतीने सुदेष्णेजवळ जाऊन, जणू हसत हे वचन सांगितले.
4.16.7
नेयं मया जातु पुरेह दृष्टा राज्ञी विराटस्य निवेशने शुभा ।
रूपेण चोन्मादयतीव मां भृशं गन्धेन जाता मदिरेव भामिनी ॥ ४.१६.७ ॥
विराटाच्या निवासात यापूर्वी मी या शुभ राणीला कधी पाहिले नव्हते. तिच्या रूपाने ती मला अत्यंत वेडे करीत आहे, आणि तिच्या सुगंधाने जणू मदिरेपासूनच ती जन्मली आहे असे वाटते.
4.16.8
का देवरूपा हृदयंगमा शुभे ह्याचक्ष्व मे कस्य कुतोत्र शोभने ।
चित्तं हि निर्मथ्य करोति मां वशे न चान्यदत्रौपधमस्ति मे मतम् ॥ ४.१६.८ ॥
हे शुभे, देवरूप आणि हृदय हरण करणारी ही कोण आहे? ही कोणाची आहे आणि येथे कुठून आली आहे ते मला सांग. ती माझे चित्त मथून मला आपल्या वशात आणत आहे; माझ्या मते यावर दुसरे कोणतेही औषध नाही.
4.16.9
अहो तवेयं परिचारिका शुभा प्रत्यग्ररूपा प्रतिभाति मामियम् ।
अयुक्तरूपं हि करोति कर्म ते प्रशास्तु मां यच्च ममास्ति किंचन ॥ ४.१६.९ ॥
अहो, तुझी ही शुभ परिचारिका मला नव्या रूपाने दिसते. अयोग्य रूप असूनही ती तुझे काम करते; माझ्याकडे जे काही आहे ते तिने मला शिकवावे.
4.16.10
प्रभूतनागाश्वरथं महाजनं समृद्धियुक्तं बहुपानयोजनम् ।
मनोहरं काञ्चनचित्रभूषणं गृहं महच्छोभयतामियं मम ॥ ४.१६.१० ॥
पुष्कळ हत्ती, घोडे व रथ असलेले, मोठा परिवार असलेले, समृद्धीने युक्त, पुष्कळ पेय व अन्नाची योजना असलेले, मनोहर, सोन्याच्या विचित्र अलंकारांनी सजलेले माझे हे महान गृह ही शोभवेल.
4.16.11
ततः सुदेष्णामनुमन्त्र्य कीचकस्ततः समभ्येत्य नराधिपात्मजाम् ।
उवाच कृष्णामभिसान्त्वयंस्तदा मृगेन्द्रकन्यामिव जम्बुको वने ॥ ४.१६.११ ॥
नंतर सुदेष्णेशी सल्ला करून कीचक राजपुत्रीजवळ जाऊन कृष्णेला धीर देत म्हणाला, जसे अरण्यात कोल्हा सिंहाच्या कन्येशी बोलतो तसे.
4.16.12
का त्वं कस्यासि कल्याणि कुतो वा त्वं वरानने ।
प्राप्ता विराटनगरं तत्त्वमाचक्ष्व शोभने ॥ ४.१६.१२ ॥
हे कल्याणी, हे सुंदर मुखी, तू कोण आहेस? कोणाची आहेस? आणि कुठून विराट नगरात आलीस? हे शोभने, ते सांग.
4.16.13
रूपमग्र्यं तथा कान्तिः सौकुमार्यमनुत्तमम् ।
कान्त्या विभाति वक्रं ते शशाङ्क इव निर्मलं ॥ ४.१६.१३ ॥
तुझे रूप सर्वोत्कृष्ट आहे, तुझी कांती आणि सुकुमारता अतुलनीय आहे. तुझे मुख कांतीने निर्मळ चंद्रासारखे शोभते.
4.16.14
नेत्रे सुविपुले सुभ्रु पद्मपत्रनिभेशुभे ।
वाक्यं ते चारुसर्वाङ्गि परपुष्टरुतोपमम् ॥ ४.१६.१४ ॥
तुझे नेत्र अतिशय विशाल, कमलपाकळ्यांसारखे आहेत; हे सुंदर भुवयांच्या, हे शुभे. हे सर्वांगसुंदरी, तुझे बोलणे कोकिळेच्या कुहूसारखे आहे.
4.16.15
एवंरूपा मया नारी काचिदन्या महीतले ।
न दृष्टपूर्वा सुश्रोणि यादृशी त्वमनिन्दिते ॥ ४.१६.१५ ॥
हे सुंदर कटिप्रदेश असलेली, हे अनिंदिते, या पृथ्वीवर तुझ्यासारखे रूप असलेली दुसरी कोणतीही स्त्री मी पूर्वी पाहिली नाही.
4.16.16
लक्ष्मीः पद्मालया का त्वमथ भूतिः सुमध्यमे ।
ह्रीः श्रीः कीर्तिरथो कान्तिरासां का त्वं वरानने ॥ ४.१६.१६ ॥
हे सुमध्यमे, तू पद्मात राहणारी लक्ष्मी आहेस की वैभव? हे वरानने, यांपैकी तू लज्जा, श्री, कीर्ती की कांती कोण आहेस?
4.16.17
अतीव रूपिणी किं त्वमनङ्गविहारिणी ।
अतीव भ्राजसे सुभ्रु प्रभेवेन्दोरनुत्तमा ॥ ४.१६.१७ ॥
तू अतिशय रूपवती आहेस का, अनंगाबरोबर विहार करणारी? हे सुंदर भुवयांच्या, चंद्राच्या अतुलनीय प्रभेसारखी तू अतिशय झळकतेस.
4.16.18
अपि चेक्षणपक्ष्माणां स्थितज्योत्स्नोपमं शुभम् ।
दिव्यांशुरश्मिभिर्वृत्तं दिव्यकान्तिमनोरमम् ॥ ४.१६.१८ ॥
तुझ्या डोळ्यांच्या पापण्यांवर स्थिरावलेल्या चांदण्यासारखी शुभ कांती दिव्य किरणांनी वेढलेली असून दिव्य तेजाने मनोहर आहे.
4.16.19
निरीक्ष्य वक्रचन्द्रं ते लक्ष्म्याऽनुपमया युतम् ।
कृत्स्ने जगति को नेह कामस्य वशगो भवेत् ॥ ४.१६.१९ ॥
तुझे अतुलनीय तेजाने युक्त वाकडे चंद्रमुख पाहून या संपूर्ण जगात कोण कामाच्या अधीन होणार नाही?
4.16.20
हारालंकारयोग्यौ तु स्तनौ चोभौ शुभोभनौ ।
सुजातौ सहितौ लक्ष्म्या पीनौ वृत्तौ निरन्तरौ ॥ ४.१६.२० ॥
हार आणि अलंकारांना योग्य तुझे दोन्ही स्तन अत्यंत सुंदर, सुडौल, शोभेने युक्त, पुष्ट, गोल आणि एकमेकांना लागून असलेले आहेत.
4.16.21
कुड्मलाम्बुरुहाकारौ तव सुभ्रु पयोधरौ ।
कामप्रतोदाविव मां तुदतश्चारुहासिनि ॥ ४.१६.२१ ॥
हे सुंदर भुवयांच्या, मधुर हसणाऱ्या! कमळकळ्यांच्या आकाराचे तुझे स्तन कामदेवाच्या अंकुशांसारखे मला टोचत आहेत.
4.16.22
वलीविभङ्गचतुरं स्तनभारविनामितम् ।
कराग्रसंमितं मध्यं तवेदं तनुमध्यमे ॥ ४.१६.२२ ॥
हे सडपातळ कमरेच्या! घड्यांच्या वळणांनी सुंदर तुझी ही कंबर स्तनांच्या भाराने वाकलेली असून हाताच्या टोकाएवढी भासते.
4.16.23
दृष्ट्वैव चारुजघनं सरित्पुलिनसंनिभम् ।
कामव्याधिरसाध्यो मामप्याक्रामति भामिनि ॥ ४.१६.२३ ॥
नदीकिनाऱ्यासारखी सुंदर नितंब पाहताच, हे भामिनी! औषधालाही साध्य न होणारा कामरोग मलाही ग्रासत आहे.
4.16.24
जज्वाल चाग्निमदनो दावाग्निरिव निर्दयः ।
त्वत्सङ्गमाभिसंकल्पविवृद्धो मां दहत्ययम् ॥ ४.१६.२४ ॥
निर्दय वणव्याप्रमाणे मदनाग्नी पेटला. तुझ्या संगमाच्या संकल्पाने वाढलेला हा मला जाळत आहे.
4.16.25
आत्मप्रदानवर्षेण संगमाम्भोधरेण च ।
शमयस्व वरारोहे ज्वलन्तं मन्मथानलम् ॥ ४.१६.२५ ॥
हे श्रेष्ठ मांडीच्या सुंदरी, स्वतःला अर्पणाच्या पावसाने आणि संगमाच्या मेघाने जळणारा मन्मथाग्नी शांत कर.
4.16.26
मच्चित्तोन्मादनकरा मन्मथस्य शरोत्कराः ।
त्वत्सङ्गमाशानिशितास्तीव्राः शशिनिभानने ।
मह्यं विदार्य हृदयमिदं निर्दयवेगिताः ॥ ४.१६.२६ ॥
हे चंद्रमुखी, माझे चित्त उन्मत्त करणारे मन्मथाचे बाणसमूह तुझ्या संगमाच्या आशेने तीक्ष्ण आणि तीव्र होऊन निर्दय वेगाने माझे हृदय फाडून माझ्यावर आले आहेत.
4.16.27
प्रविष्टा ह्यसितापाङ्गि प्रचण्डाश्चण्डदारुणाः ।
अत्युन्मादसमारम्भाः प्रीत्युन्मादकरा मम।
आत्मप्रदानसंभोगैर्मामुद्धर्तुमिहार्हसि ॥ ४.१६.२७ ॥
हे काळ्या डोळ्यांच्या सुंदरी, तीव्र, भयंकर आणि अत्यंत उन्मादकारी हे बाण माझ्यात शिरले आहेत आणि प्रेमाचा उन्माद निर्माण करत आहेत. स्वतःला अर्पण करून संभोगाने तू मला येथे उद्धरण्यास योग्य आहेस.
4.16.28
चित्रमाल्याम्बरधरा सर्वाभरणभूषिता ।
कामं प्रकामं सेव त्वं मया सह विलासिनि ॥ ४.१६.२८ ॥
विचित्र माळा आणि वस्त्रे धारण केलेली, सर्व अलंकारांनी सजलेली तू, हे विलासिनी, माझ्यासोबत तुझ्या इच्छेनुसार पूर्ण इच्छेने रमावे.
4.16.29
नार्हसीहासुखं वस्तुं सुखार्हा सुखवर्जिता ।
प्राप्नुह्यनुत्तमं सौख्यं मत्तस्त्वं मत्तगामिनि ॥ ४.१६.२९ ॥
येथे दुःखात राहणे तुला योग्य नाही. सुखास पात्र असूनही तू सुखविरहित आहेस; हे मत्तगामिनी, माझ्याकडून सर्वोत्तम सुख मिळव.
4.16.30
स्वादून्यमृतकल्पानि पेयानि विविधानि च ।
पिबमाना मनोज्ञानि रममाणा यथासुखम् ॥ ४.१६.३० ॥
अमृतासारखी स्वादिष्ट, विविध, मनाला आवडणारी पेये पिऊन, इच्छेप्रमाणे आनंद घेत.
4.16.31
भोगोपचारान्विविधान्सौभाग्यं चाप्यनुत्तमम् ।
पानं पिब महाभागे भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ॥ ४.१६.३१ ॥
विविध भोगोपभोग आणि उत्तम सौभाग्यही. हे महाभागे, उत्तम व शुभ भोगांसह पान कर.
4.16.32
इदं हि रूपं प्रथमं तवानघे निरर्थकं केवलमद्य भामिनि ।
अधार्यमाणा स्नगिवोत्तमा शुभा न शोभसे सुन्दरि शोभना सती ॥ ४.१६.३२ ॥
हे निष्पाप, तुझे हे पहिले रूप आता निरर्थक आणि केवळ व्यर्थ आहे, हे भामिनी. न घातलेल्या उत्तम माळेप्रमाणे, हे शुभे, हे सुंदरी, सुंदर असूनही तू शोभत नाहीस.
4.16.33
त्यजामि दारान्मम ये पुरातना भवन्तु दास्यस्तव चारुहासिनि ।
अहं च ते सुन्दरि दासवत्स्थितः सदा भविष्ये वशगो वरानने ॥ ४.१६.३३ ॥
हे सुहास्य करणारी, माझ्या जुन्या पत्नींना मी त्यागतो; त्या तुझ्या दासी होवोत. हे सुंदरी, मी दासासारखा नेहमी तुझ्या स्वाधीन राहीन, हे वरानने.