マハーバーラタ · 章 4.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.22.1
सा सूतपुत्राभिहता राजपुत्री सुदुःखिता ।
वधं कृष्णा परीप्सन्ती सूतपुत्रस्य भामिनी ॥ ४.२२.१ ॥
御者の息子に侮辱された王女は深く悲嘆した。その誇り高き女性クリシュナー（ドラウパディー）は、彼の死を望んだ。
4.22.2
जगामावासमेवाथ तदा सा द्रुपदात्मजा ।
कृत्वा शौचं यथान्यायं कृष्णा सा तनुमध्यमा ॥ ४.२२.२ ॥
そのとき、ドルパダの娘は住まいへ向かった。作法どおり清めの儀式を行い、細い腰のクリシュナーはそこへ行った。
4.22.3
गात्राणि वाससी चैव प्रक्षाल्य सलिलेन सा ।
चिन्तयामास रुदती तस्य दुःखस्य निर्णयम् ॥ ४.२२.३ ॥
水で体と衣服を洗い、泣きながら、その苦悩の解決策を考えた。
4.22.4
किं करोमि क्व गच्छामि कथं कार्यं भवेन्मम ।
इत्येवं चिन्तयित्वा सा भीमं तं मनसाऽगमत्।
अन्यः कर्ता विना भीमान्न मेऽद्य मनसेप्सितम् ॥ ४.२२.४ ॥
「私はどうすればよいの？どこへ行けばよいの？どうすれば私の務めは果たされるの？」そう考えて、彼女は心の中でビーマのもとへ向かった。今日、ビーマのほかに私の望みを叶えてくれる者はいない。
4.22.5
प्रादुर्भूते क्षणे रात्रौ विहाय शयनं स्वकम् ।
दुःखेन महता युक्ता मानसेन मनस्विनी ।
प्राद्रवन्नाथमिच्छन्ती तथा नाथवती सती ॥ ४.२२.५ ॥
夜のある瞬間、自分の寝床を離れ、深い心の苦しみに満たされたその気高き女性は、庇護者を求めて駆け出した。庇護者を持ちたいと願う、その貞淑な女性は。
4.22.6
सा वै महानसं प्राप्य भीमसेनं सुचिस्मिता ।
उपासर्पत पाञ्चाली वासितेव महागजम् ॥ ४.२२.६ ॥
その微笑みの美しいパーンチャーリーは台所に着き、ビーマセーナに近づいた。ちょうど発情した雌象が大きな象に近づくように。
4.22.7
सर्वश्वेतेव माहेयी वने वृद्धा त्रिहायणी ।
महर्पभं यथा सुप्तमर्थिनी वननिर्झरे ।
संप्रसुप्तं तथा सिंहिं मृगराजवधूरिव ॥ ४.२२.७ ॥
森で全身白い雌水牛、老いて三歳のものが、森の渓流のそばで眠る大きな牡牛を求めるように、深く眠る獅子に、百獣の王の妻が近づくように。
4.22.8
अभिप्रसार्य बाहुभ्यां पतिं सुप्तं समाश्लिषत् ।
सुजातं गोमतीतीरे सालं वल्लीव पुष्पिता ॥ ४.२२.८ ॥
両腕を広げて眠る夫を抱きしめた。ゴーマティー川の岸に育った沙羅樹に花咲くつるが絡みつくように。
4.22.9
परिस्पृस्य च पाणिभ्यां पतिं सुप्तमबोधयत् ।
श्रीरिवान्या महोत्साहं सुप्तं विष्णुमिवार्णवे ।
क्षौमावदाते शयने शयानं वृषभेक्षणम् ॥ ४.२२.९ ॥
両手で触れて眠る夫を目覚めさせた。海で眠る偉大な気力のヴィシュヌを、もう一人のシュリーが目覚めさせるように。白い絹の寝台に横たわる牛の目をした人を。
4.22.10
यथा शची देवराजं रुद्राणी शंकरं यथा ।
ब्रह्माणमिव सावित्री देवसेना गुहं यथा ॥ ४.२२.१० ॥
シャチーが神々の王に、ルドラーニーがシャンカラに、サーヴィトリーがブラフマーに、デーヴァセーナーがグハに寄り添うように。
4.22.11
दिशागजसमाकारं गजं गजवधूरिव ।
भीमं प्राबोधयत्कान्ता लक्ष्मीर्दामोदरं यथा ॥ ४.२२.११ ॥
方位象のような大きさの象を雌象が目覚めさせるように、愛しい妻はビーマを目覚めさせた。ラクシュミーがダーモーダラを目覚めさせるように。
4.22.12
वीणेव मधुरालापा स्वरं गान्धारमाश्रिता ।
अभ्यभाषत पाञ्चाली कौरवं पाण्डुनन्दनम् ॥ ४.२२.१२ ॥
琵琶のように甘美な声のパーンチャーリーは、ガーンダーラの音階に寄り添い、パーンドゥの子であるクル族の者に語りかけた。
4.22.13
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे भीमसेन मृतो यथा ।
न मृतः स हि पापीयान्भार्यामालम्ब्य जीवति ॥ ४.२२.१३ ॥
起きろ、起きろ！ビーマセナよ、なぜ死者のように横たわっているのか。あの悪人は死んでいない。妻に頼って生きているのだ。
4.22.14
तस्मिञ्जीवति पापिष्ठे सेनावाहे मम द्विषि ।
तत्कर्मं कृतवत्यद्य कथं निद्रां निषेवसे ॥ ४.२२.१४ ॥
あの最悪の将軍、私の敵が生きていて、今日あの行為をしたというのに、どうして眠りを貪っていられるのか。
4.22.15
सुखसुप्तश्च तं शब्दं निशम्य स वृकोदरः ।
संवेदितः कुरुश्रेष्ठः तोत्रैरिव महागजः ॥ ४.२२.१५ ॥
安らかに眠っていたそのヴリコーダラは、その音を聞くと、突き棒に刺された大象のように目覚めた。クルの最良の者は。
4.22.16
स वै विहाय शयनं यस्मिन्सुप्तः प्रबोधितः ।
उदतिष्ठदमेयात्मा पर्यङ्के सोत्तरच्छदे ॥ ४.२२.१६ ॥
眠っていた寝台を離れ、目覚めた無量の心の持ち主は、上掛けを敷いた寝椅子から立ち上がった。
4.22.17
उपवेश्य च दुर्धर्पः पाञ्चालकुलवर्धनीम् ।
अथाब्रवीद्राजपुत्रीं कौरव्यो महिषीं प्रियाम् ॥ ४.२२.१७ ॥
パーンチャーラ族の家系を栄えさせる王女を座らせると、不屈のカウラヴァは愛する正妃に語りかけた。
4.22.18
केनार्थेन च संप्राप्ता त्वरितेव ममान्तिकम् ।
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कृशा त्वमभिलक्ष्यसे ॥ ४.२२.१८ ॥
どんな理由で、そんなに急いで私のもとへ来たのか。本来の肌の色が見えず、やつれて見える。
4.22.19
प्रकाशं यदि वा गुह्यं सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
आचक्ष्व त्वमशेषेण सर्वं विद्यामहं यथा ॥ ४.२२.१९ ॥
それが公然のことであれ秘密のことであれ、あなたはすべてを語るべきです。私が知れるよう、すべてを余すところなく話しなさい。
4.22.20
सुखं वा यदि वा दुःखं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
यद्यप्यसुकरं कर्म कृतमित्यवधारय ॥ ४.२२.२० ॥
幸福であれ苦しみであれ、善であれ悪であれ、たとえ行いが困難であったとしても、それは既になされたのだと知りなさい。
4.22.21
अहमेव हि ते कृष्णे विश्वास्यः सर्वकर्मसु ।
अहमापत्सु चापि त्वां मोक्षयामि पुनः पुनः ॥ ४.२२.२१ ॥
クリシュナーよ、あらゆる事においてあなたが信頼すべきは私だけです。災難の時にも、私は何度でもあなたを救い出すでしょう。
4.22.22
शीघ्रमुक्त्वा यथाकामं यत्ते कार्यं विवक्षितम् ।
गच्छ वै शयनायैव यावदन्यो न बुध्यते ॥ ४.२२.२२ ॥
言いたいことを、望むままに手早く言ってしまい、他の者に気づかれないうちに眠りにお行きなさい。
4.22.23
सा लञ्जमाना भीता च अधोमुखमुखी ततः ।
नोवाच किंचिद्वचनं बाष्पदूषितलोचना ॥ ४.२२.२३ ॥
恥じらい怯えた彼女は、顔を伏せ、涙に曇った目で、そのまま何も言わなかった。
4.22.24
अथाब्रवीद्भीमपराक्रमो बली वृकोदरः पाण्डवमुख्यसंमतः ।
प्रब्रूहि किं ते करवाणि सुन्दरि प्रियं प्रिये वारणमत्तगामिनि ॥ ४.२२.२४ ॥
すると、恐るべき武勇を持つ剛力のヴリコーダラ（ビーマ）、パーンダヴァの長と認められた彼は言った。美しい人よ、言いなさい、あなたのために私はどんな喜ばしいことをしようか。愛しい人よ、発情した象のように歩む人よ！
4.22.25
अशोच्यता कुतस्तस्या यस्या भर्ता युधिष्ठिरः ।
जानन्सर्वाणि दुःखानि किं मां भीमानुपृच्छसि ॥ ४.२२.२५ ॥
夫がユディシュティラであるのに、どうして嘆かずにいられましょう。すべての苦しみを知りながら、なぜ私に尋ねるのですか、ビーマよ。
4.22.26
यन्मां दासीप्रवादेन प्रातिकामी तदाऽनयत् ।
सभायां परिषन्मध्ये तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ ४.२२.२६ ॥
あの時プラーティカーミンが『召使い』と呼んで私を会堂の、評議会の真ん中へ連れてきた、その言葉が私の急所を切り裂くのです。
4.22.27
विकृष्टा हास्तिनपुरे सभायां राजसंसदि ।
दुःशासनेन केशान्ते परामृष्टा रजस्वला ॥ ४.२२.२७ ॥
ハースティナプラの王の集会へ引きずられ、ドゥフシャーサナに髪をつかまれたのです。月経中の私を。
4.22.28
क्षत्रियैस्तत्र कर्णाद्यैर्दृष्टा दुर्योधनेन च ।
श्वशुराभ्यां च भीष्मेण विदुरेण च धीमता।
द्रोणेन च महाबाहो कृपेण च परंतप ॥ ४.२२.२८ ॥
そこでカルナをはじめとする王族たち、ドゥルヨーダナ、義父たち、ビーシュマ、賢明なヴィドゥラ、ドローナ、そしてクリパも私を見ました。敵を焼く者よ。
4.22.29
साऽहं श्वशुरयोर्मध्ये भ्रातृमध्ये च पाण्डव ।
केशे गृहीत्वा च सभां नीता जीवति वै त्वयि ॥ ४.२२.२९ ॥
私は義父たちの中で、また兄弟たちの中で、パーンダヴァよ、髪をつかまれて会堂へ連れて行かれました。あなたが生きておられるのに。
4.22.30
विप्रयुक्ता ततश्चाहं वने राज्याद्वनं गता ।
साऽहं वने दुर्वसतिं वसती त्वध्वकर्शिता ।
जटासुरपरिक्लेशात्प्राप्तापि सुमहद्भयम् ॥ ४.२२.३० ॥
その後、離ればなれになり、私は王国から森へ行きました。森で粗末な住まいに暮らし、旅路に疲れ果て、ジャターサラの苦しみによって大きな恐怖にも遭いました。
4.22.31
पार्थिवस्य सुता नाम कानु जीवेन मादृशी ।
अनुभूय भृशं दुःखमन्यत्र द्रौपदीं प्रभो ॥ ४.२२.३१ ॥
主よ、ドラウパディーのほかに、私のように生きていながらこれほど深い苦しみを味わった王女が他にいるでしょうか。
4.22.32
वनवासगता चाहं सैन्धवेन दुरात्मना ।
परामृष्टा द्वितीयं च सोद्रुमुत्सहते तु का ॥ ४.२२.३२ ॥
森での流浪の身であった私に、邪悪なサインダヴァが手をかけた。二度目にそれに耐える勇気のある女性がいるでしょうか。
4.22.33
पद्भ्यां पर्यचरं चाहं देशान्विषमसंस्थितान् ।
दुर्गाञ्श्वापदसंकीर्णांस्त्वयि जीवति पाण्डवे ॥ ४.२२.३३ ॥
パーンダヴァよ、あなたが生きていた頃、私は徒歩で、険しく困難な、猛獣に満ちた土地を歩き回った。
4.22.34
ततोऽहं द्वादशे वर्षे वन्यमूलफलाशना ।
इदं पुरमनुप्राप्ता सुदेष्णापरिचारिका।
परस्त्रियमुपातिष्ठे सत्यधर्मपरायणा ॥ ४.२२.३४ ॥
その後十二年目に、私は森の根や木の実を食べてこの都に来て、スデーシュナーの侍女となった。真実と法に専心し、他人の妻に仕えた。
4.22.35
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम् ।
नित्यं पिषे विराटस्य त्वयि जीवति पाण्डव ॥ ४.२२.३५ ॥
パーンダヴァよ、あなたが生きている間、私は毎日ヴィラータのために牛頭・蓮・ハリシャーマの白檀を挽いている。
4.22.36
साऽहं बहूनिः दुःखानि गणयामि न ते कृते ॥ ४.२२.३६ ॥
私は自分の多くの苦しみを数えません。あなたのために受けた苦しみも数えません。
4.22.37
मत्स्यराजसमक्षं तु तस्य धूर्तस्य पश्यतः ।
कीचकेन पदा स्पृष्टा का नु जीवेत मादृशी ॥ ४.२२.३७ ॥
マツヤ王の面前で、あの悪党が見ている中、キーチャカの足に触れられた私のような女が、どうして生きていられようか。
4.22.38
एवं बहुविधैर्दुःखैः क्लिश्यमाना च पाण्डव ।
न मां जानासि कौन्तेय किं फलं जीवितेन मे ॥ ४.२२.३८ ॥
このように様々な苦しみに責め苛まれている私を、パーンドゥの子よ、あなたは知らないのですか。クンティーの子よ、私にとって生きることに何の意味があるでしょう。
4.22.39
द्रुपदस्य सुता चाहं धृष्टद्युम्नस्य चानुजा ।
अग्निकुण्डात्समुद्भूता नोर्व्यां जातु चराम्यहम् ॥ ४.२२.३९ ॥
私はドルパダの娘であり、ドリシュタデュムナの妹です。祭火の炉から生まれました。この大地を普通の女として歩いたことは一度もありません。
4.22.40
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं ग्रीवां बद्ध्वा जले म्रिये ।
विषमालेड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलं ॥ ४.२२.४० ॥
もしあなたがキーチャカを殺さないなら、首に縄を結んで水中で死にましょう。あるいは毒を舐めて飲み、あるいは火に身を投じます。
4.22.41
आत्मानं नाशयिष्यामि वृक्षमारुह्य वा पते ।
शस्त्रेणाङ्गं च भेत्स्यामि किं फलं जीवितेन मे ॥ ४.२२.४१ ॥
私は自ら命を絶ちましょう。あるいは、夫よ、木に登って、あるいは武器で身体を突き刺します。私にとって生きることに何の意味があるでしょう。
4.22.42
योऽयं राज्ञो विराटस्य कीचको नाम भारत ।
सेनानीः पुरुषव्याघ्र स्यालः परमदुर्मतिः ॥ ४.२२.४२ ॥
バラタの子孫よ、ヴィラータ王の軍の司令官であるこのキーチャカは、人中の虎よ、王の義兄であり、極めて邪な心の持ち主です。
4.22.43
स मां सैरन्ध्रिवेषेण वसन्तीं राजवेश्मनि ।
नित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मम भवेति वै ॥ ४.२२.४३ ॥
王宮でサイランドリーの姿で暮らしていた私に、あの邪悪な男はいつも「わたしの妻になれ」と言っていた。
4.22.44
तेनैवमुच्यमानाया वधार्हेणारिसूदन ।
कालेनेव फलं पक्वं हृदयं मे विदीर्यते ॥ ४.२२.४४ ॥
敵を滅ぼす者よ、死に値するあの男にそのように言われるたび、時が来て熟した果実のように私の心は裂けそうになる。
4.22.45
शरणं भव कौन्तेय मा स्म गच्छे युधिष्ठिरम् ।
निरुद्योगं निरामर्षं निर्वीर्यमरिमर्दन ॥ ४.२२.४५ ॥
クンティーの子よ、私の庇護者となってください。ユディシュティラのもとへ行ってはなりません。敵を砕く者よ、彼は行動力も怒りも勇気もない。
4.22.46
मा स्म सीमन्तिनी काचिञ्जनयेत्पुत्रमीदृशम् ॥ ४.२२.४६ ॥
どの女性も、このような息子を産むことがありませんように。
4.22.47
विजानामि तवामर्षं बलं वीर्यं च पाण्डव ।
ततोऽहं परिदेवामि चाग्रतस्ते महाबल ॥ ४.२२.४७ ॥
パーンドゥの子よ、私はあなたの怒りと力と勇気を知っています。だからこそ、大力の方よ、あなたの前で嘆くのです。
4.22.48
यथा यूथपतिर्मत्तः कुञ्जरः षाष्टिहायनः ।
भूमौ निपतितं बिल्वं पद्भ्यमाक्रम्य पीडयेत् ॥ ४.२२.४८ ॥
六十歳の、発情して群れを率いる象が、地面に落ちたベルの実を足で踏みつぶして砕くように。
4.22.49
तथैव च शिरस्तस्य निपात्य धरणीतले ।
वामेन पुरुषव्याघ्र मर्द मादेन पाण्डव ॥ ४.२२.४९ ॥
同じように、彼の頭を地面に倒し、人虎よ、パーンドゥの子よ、左足で彼を踏み砕け。
4.22.50
स चेदुद्यन्तमादित्यं प्रातरुत्थाय पश्यति ।
कीचकः शर्वरीं व्युष्टां नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ४.२२.५० ॥
もしキーチャカが朝起きて昇る太陽を見て、夜が明けてしまったなら、私は生きる勇気がありません。
4.22.51
शापितोसि मम प्राणैः सुकृतेनार्जुनस्य च ।
युधिष्ठिरस्य पादाभ्यां यमयोर्जीवितेन च।
कीचकस्य वधं नाद्य प्रतिजानासि भारत ॥ ४.२२.५१ ॥
私の命にかけ、アルジュナの功徳にかけ、ユディシュティラの足にかけ、双子の命にかけて誓わせます。ああバーラタよ、今日カーチャカを殺すと誓わないのですか？
4.22.52
भ्रात च विगर्हस्व ज्येष्ठं दुर्द्यूतदेविनम् ।
यस्मास्मि कर्मणा प्राप्ता दुःखमेतदनन्तकम् ॥ ४.२२.५२ ॥
そして、悪い賭博に溺れた長兄を責めなさい。彼の行いのせいで、私はこの果てしない苦しみに陥ったのです。
4.22.53
येषां मुख्यतमो ज्येष्ठो भवेत्तु कुलपांसनः ।
भ्रातरं परमन्वीयुस्तेऽपि शालीनबुद्धयः ॥ ४.२२.५३ ॥
家の中で最も重要な長兄が家名を汚す者であっても、その人々は慎みぶかい心でその兄に従うものです。
4.22.54
को हि राज्यं परित्यज्य सपुत्रपशुबान्धवम् ।
प्रव्रजेत महारण्यमजिनैः परिवारितः ॥ ४.२२.५४ ॥
王国も、子も、家畜も、親族も捨てて、皮の衣をまとい、誰が大森林へ出家するだろうか。
4.22.55
यदि निष्कसहस्राणि यद्वाऽन्यत्सारवद्धनम् ।
सायं प्रातरदेविष्यदपि संवत्सरायुतम् ॥ ४.२२.५५ ॥
数千の金貨やその他の多額の財があったなら、朝夕に一万年にわたって与え続けることもできたであろう。
4.22.56
रुक्मं हिरण्यं वासांसि यानं युग्यमजाविकम् ।
अश्वाश्वतरसङ्घाश्च न जातु क्षयमाव्रजेत् ॥ ४.२२.५६ ॥
金の装飾品、黄金、衣服、車、牽引獣、山羊と羊、そして馬とラバの群れは、決して減ることはなかったであろう。
4.22.57
सोयं द्यूतप्रवादेन श्रियश्चैवावरोपितः ।
तूष्णीमास्ते यथा मूढः स्वानि कर्माणि चिन्तयन् ॥ ४.२२.५७ ॥
この人は賭博の言葉によって財さえも失い、愚か者のように黙って座り、自らの行いを思い悩んでいる。
4.22.58
पुरा दशसहस्राणि दन्तिनां वाजिनामपि ।
यं यान्तमनुयान्ति स्म सोयं द्यूतेन जीवति ॥ ४.२२.५८ ॥
かつて一万頭の象と馬が行くときに従っていた者が、今は賭博によって生きている。
4.22.59
तथा शतसहस्राणि स्त्रीणाममिततेजसाम् ।
उपासते स्म राजानमिन्द्रप्रस्थे युधिष्ठिरम् ॥ ४.२२.५९ ॥
同様に、インドラプラスタでは無量の威光を持つ数十万の女性たちが王ユディシュティラに仕えていた。
4.22.60
शतं दासीसहस्राणां यस्य नित्यं महानसे ।
पात्रहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ४.२२.६० ॥
その大きな台所では、数十万の女中が器を手に、昼夜を問わず客人に食事を供していた。
4.22.61
एष निष्कसहस्राणि दत्त्वा प्रातर्दिनेदिने ।
द्यूतजेन ह्यनर्थेन महता समुपावृतः ॥ ४.२२.६१ ॥
彼は毎朝、日ごとに何千もの金貨を与えているが、博打から生じた大きな災厄に取り囲まれている。
4.22.62
एनं सुस्वरसंपन्ना बहवः सूतमागधाः ।
सुप्तं प्रातरुपातिष्ठन्सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४.२२.६२ ॥
甘美な声を持つ多くの吟遊詩人や賛歌の歌い手たちが、磨き上げた宝石の耳飾りをつけて、彼がまだ眠っている朝に仕えに参じた。
4.22.63
सहस्रं वालखिल्यानां सहस्रमुदवासिनाम् ।
सहस्रमश्मकुट्टानां सहस्रं वायुभोजिनाम् ॥ ४.२२.६३ ॥
ヴァーラキリヤ千人、水に住む者千人、石を砕く者千人、風を食べる者千人。
4.22.64
सहस्रं मुनिपत्नीनां सहस्रं ब्रह्मचारिणाम् ।
सहस्रं मौनशीलानां सहस्रं गृहमेधिनाम् ॥ ४.२२.६४ ॥
聖者の妻千人、梵行者千人、沈黙を守る者千人、家住者千人。
4.22.65
हंसाः परमहंसाश्च योगिनश्च द्विजातयः ।
कुटीरकाः परिव्राजो ये चान्ये वनचारिणः ॥ ४.२२.६५ ॥
白鳥と最上の白鳥、ヨーガ行者と再生族、草庵に住む者、遍歴の行者、そして他の森を歩む者たち。
4.22.66
संविभक्तात्मकाश्चैव बहवश्चोर्ध्वरेतसः ।
चतुर्वेदविदो विप्राः शिक्षामीमांसपारगाः ।
क्रमपाठाश्च ये विप्राः सामाध्यायनिकाश्च ये ॥ ४.२२.६६ ॥
自らを捧げ尽くす多くの人々、上昇の精をもつ禁欲者、四ヴェーダに通じ、音韻学とミーマーンサーに秀でた婆羅門、クラマ読誦者、そしてサーマヴェーダを学ぶ婆羅門たち。
4.22.67
सहस्रमृषयो यस्य नित्यमासन्सभासदः ।
तपःश्रुतोपसंपन्नाः सर्वकामैरुपास्थिताः ॥ ४.२२.६७ ॥
その集会には常に千人の聖仙が会員として列席し、苦行と学問を備え、あらゆる望みが満たされていた。
4.22.68
अन्धान्वृद्धाननाथांस्तु सर्वराष्ट्रेषु दुःखितान् ।
बिभर्त्यन्नार्थिनो नित्यमानृशंस्याद्युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.६८ ॥
ユディシュティラは慈悲から、全国の盲人、老人、身寄りのない者、苦しむ人々、食を求める者を常に養っている。
4.22.69
स एष निलयं प्राप्तो मत्स्यस्य परिचारकः ।
सभायां विनतो राज्ञः कङ्को नाम युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.६९ ॥
このユディシュティラはマツヤ王の館に侍者として来て、王の集会でカンカという名で謙虚に座している。
4.22.70
इन्द्रप्रस्थे निवसतः समये यस्य पार्थिवाः ।
आसन्बलिकराः सर्वे सोन्येभ्यो भृतिमिच्छति ॥ ४.२२.७० ॥
インドラプラスタに住んでいた頃は、すべての王が彼に貢納していた。今は他人に生計を求めている。
4.22.71
पार्थिवाः पृथिवीपाला यस्यासन्वशवर्तिनः ।
स वशे विवशो राज्ञां परेषामद्य वर्तते ॥ ४.२२.७१ ॥
かつて彼に従う大地の守護者たる王たちがいたが、今は他の王の支配下で無力に暮らしている。
4.22.72
संप्राप्य पृथिवीं कृत्स्नां रश्मिवानिव तेजसा ।
सोद्य राज्ञो विराटस्य सभास्तारो युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.७२ ॥
大地全体を得て太陽のように輝いた彼は、今やヴィラータ王の集会で侍臣として座している。
4.22.73
यमुपासत राजानं सभायामृषिसत्तमाः ।
तमुपासीनमद्यान्यं पश्य पाण्डव पाण्डवम् ॥ ४.२२.७३ ॥
集会で最も優れた聖仙たちが仕えたその王を、今、別の者に仕えて座っているのを見よ、パーンダヴァよ、パーンダヴァを。
4.22.74
अनवद्यं महाप्राज्ञं जीवितार्थेन संवृतम् ।
दृष्ट्वा कस्य न दुःखं स्याद्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ४.२२.७४ ॥
無垢で大いなる智慧をもつ法王ユディシュティラが、生計のために縮こまっているのを見て、誰が悲しまずにいられようか。
4.22.75
उपास्ते स्म सभायां यं कृत्स्नाऽपि च वसुन्धरा ।
तमुपासीनमद्यान्यं पश्य भारत भारतम् ॥ ४.२२.७५ ॥
その集会で大地全体が仕えた王を、今、別の者に仕えて座っているのを見よ、バーラタよ、バーラタを。
4.22.76
एवं बहुविदैर्दुःखैः पीड्यमानामनाथवत् ।
शोकसागरमध्यस्थां किं मां भीम न पश्यसि ॥ ४.२२.७६ ॥
このように多くの苦しみに悩まされ、庇護者なき者のように悲しみの海の中に立つ私を、ビーマよ、なぜ見ないのか。
4.22.77
इदं तु मे दुःखतरं यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
न मेऽभ्यसूया कर्तव्या दुःखादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ ४.२२.७७ ॥
バーラタよ、これから話すことはさらに辛いことです。私を妬んではなりません。私は悲しみのあまりこれを言うのです。
4.22.78
शार्दूलैर्महिषैर्नागौरगारे योत्स्यसे सदा ।
कैकेय्याः प्रेक्षमाणायास्तदा मे कश्मलोऽभवत् ॥ ४.२२.७८ ॥
宮殿で、あなたは常に虎や水牛、象と戦わされた。カイケーyī が見ている中で、そのとき私は気が遠くなったのだ。
4.22.79
हसन्त्यन्तःपुरे नार्यो मम चेष्टां निरीक्ष्य च ॥ ४.२२.७९ ॥
内殿の女たちは私の振る舞いを見て笑っていた。
4.22.80
तत उत्थाय कैकेयी सर्वास्ताः प्रत्यभाषत ।
प्रेक्ष्य मामनवद्याङ्गीं कश्मलाभिहतामिव ॥ ४.२२.८० ॥
そこでカイケーイーは立ち上がり、彼女たち皆に答えた。欠点なき肢体の私が、憂いに打たれたように見えたので。
4.22.81
स्नेहात्संवासजादेव तदा वै चारुहासिनी ।
युध्यमानं महावीर्यमिमं समनुशोचति ॥ ४.२२.८१ ॥
そのとき、愛らしく微笑む彼女は、共に暮らしたことから生じた情愛から、戦っているこの大力の勇士のために嘆くのです。
4.22.82
कल्याणरूपा सैरन्ध्री वललश्चापि सुन्दरः ।
स्त्रीणां चित्तं हि दुर्ज्ञेयं युक्तरूपौ हि मे मतौ ॥ ४.२२.८२ ॥
サイランドリーは美しい姿であり、ヴァララも美男です。女の心は本当に推し量りがたいもの。この二人は見た目が釣り合っていると私には思えます。
4.22.83
सैरन्ध्री प्रियसंवासान्नित्यं करुणवादिनी ।
अस्मिन्राजकुले चैतौ तुल्यकालनिवासिनौ ॥ ४.२२.८३ ॥
サイランドリーは愛しい親交のため、いつも哀れみの言葉を語ります。この王宮に、この二人は同じ期間住んでいるのです。
4.22.84
इति ब्रुवाणा वाक्यानि सा मां नित्यमजीजपत् ।
क्रुध्यन्तीं मां च संप्रेक्ष्य पर्यशङ्कत मां त्वयि ॥ ४.२२.८४ ॥
そのような言葉を語りながら、彼女はいつも私をなだめてきました。怒っている私を見て、彼女は私があなたに関して何かをしたのではないかと疑ったのです。
4.22.85
तस्यां तथा ब्रुवन्त्यां तु भीमो भीमपराक्रमः ।
नोवाच किंचिद्वचनं संरम्भाद्रक्तलोचनः ॥ ४.२२.८५ ॥
彼女がそのように語り続けても、恐るべき武勇のビーマは怒りに赤い目をして、何も言わなかった。
4.22.86
ज्ञात्वा-तु रुषितं भीमं द्रौपदी पुनरब्रवीत् ।
शोके यौधिष्ठिरे मग्ना नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ४.२२.८६ ॥
ビーマが怒っていると知り、ドラウパディーは再び言った。「ユディシュティラの悲しみに沈んだ私には、生きる気力がありません。」
4.22.87
यंस्तु देवान्मनुष्यांश्च सर्वानेकरथोऽजयत् ।
सोयं राज्ञो विराटस्य कन्यानां नर्तको युवा।
आस्ते वेषप्रतिच्छन्नः कन्यानां परिचारकः ॥ ४.२२.८७ ॥
一人の戦車で神々も人々も皆打ち破った者、その若い舞踏家が今は姿を変え、ヴィラータ王の娘たちの侍者として暮らしている。
4.22.88
योऽतर्पयदमेयात्मा खाण्डवे जातवेदसम् ।
सोऽन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ॥ ४.२२.८८ ॥
カーンダヴァの森で火神を満足させた無量の魂の持ち主、パールタは、井戸に隠された火のように、後宮に入って身を隠している。
4.22.89
यस्माद्भयममित्राणां सदैव पुरुषर्षभात् ।
स लोकपरिभूतेन वेषेणास्ते धनंजयः ॥ ४.२२.८९ ॥
人中の牡牛、敵が常に恐れた者、ダナンジャヤは、世に蔑まれる姿で暮らしている。
4.22.90
यस्यं ज्यातलनिर्घोषात्समकम्पन्त शत्रवः ।
षण्डरूपं वहन्तं तं गीतं नृत्तावलम्बनम् ।
कुर्वन्तमर्जुनं दृष्ट्वा न मे स्वास्थ्यं मनो व्रजेत् ॥ ४.२२.९० ॥
その弓弦の響きに敵は皆震え上がったのに、今、アルジュナが宦官の姿をとり、歌い、舞踊を頼りにしているのを見ると、私の心は落ち着かない。
4.22.91
स्त्रियो गीतस्वरात्तस्य मुदिताः पर्युपासते ॥ ४.२२.९१ ॥
彼の歌声に喜んだ女たちが、彼に仕えて傍らに坐っている。
4.22.92
किरीटं सूर्यसंकाशं यस्य मूर्धन्यशोभत ।
वेणीविकृतकेशान्तः सोऽयमद्य धनंजयः ॥ ४.२२.९२ ॥
かつて頭に太陽のように輝く冠をいただき、髪の先を編み髷にしていた、その人こそ今日のダナンジャヤなのだ。
4.22.93
यस्मिन्नस्त्राणि दिव्यानि समस्तानि महात्मनि ।
आधारः सर्वविद्यानां यो धारयति कुण्डले ॥ ४.२२.९३ ॥
その大いなる魂には神々の武器すべてが宿り、彼はあらゆる学問の拠りどころであり、二つの耳飾りを着けている。
4.22.94
यं वै राजसहस्राणि तेजसाऽप्रतिमं भुवि ।
समरे नातिवर्तन्ते वेलामिव महोर्मयः ॥ ४.२२.९४ ॥
地上で比類ない威光を持つ彼を、戦場では幾千の王も越えることができない。大波が岸を越えないように。
4.22.95
सोयं राज्ञो विराटस्य कन्यानां नर्तको युवा ।
आस्ते वेषप्रतिच्छन्नः कन्यानां परिचारकः ॥ ४.२२.९५ ॥
この若者は王ヴィラータの娘たちの舞踊手であり、姿を変えて、娘たちの侍者として座している。
4.22.96
यस्य स्म रथनिर्घोषात्समकम्पत मेदिनी ।
सपर्वतवनाकाशा सहस्थावरजङ्गमा ॥ ४.२२.९६ ॥
彼の戦車の轟きに、山々、森、空とともに大地が、動くものも動かぬものもすべて震えたものだ。
4.22.97
यस्मिञ्जाते महेष्वासे कुन्त्याः प्रीतिरवर्धत ।
न स शोचति मामद्य भीमसेन तवानुजः ॥ ४.२२.९७ ॥
あの大弓手が生まれた時、クンティーの喜びは増した。ビーマセナよ、お前の弟は今日、私のために嘆かない。
4.22.98
विभूषितमलंकारैः कुण्डलैः परिपातुकैः ।
कम्बुपाणिमथायान्तं दृष्ट्वा सीदति मे मनः ॥ ४.२२.९८ ॥
装飾品と輝く耳飾りで飾られ、手に法螺貝を持って近づく彼を見ると、私の心は沈む。
4.22.99
वेणीविकृतकेशान्तं भीमधन्वानमर्जुनम् ।
कन्यापरिवृतं दृष्ट्वा शोकं गच्छति मे मनः ॥ ४.२२.९९ ॥
恐ろしい弓の使い手アルジュナが、三つ編みにし毛先を変えた髪で、乙女たちに囲まれているのを見ると、私の心は悲しみに向かう。
4.22.100
यदा ह्येनं परिवृतं कन्याभिर्देवरूपिणम् ।
प्रच्छन्नमिव मातङ्गं परिपूर्णं करेणुभिः ॥ ४.२२.१०० ॥
神のような姿の彼が乙女たちに囲まれているとき、雌象に満たされて隠れた象のようであり……
4.22.101
मात्स्यं पार्थं च गायन्तं विराटं समुपस्थितम् ।
पश्यामि तूर्यमध्यस्थं दृष्ट्वा मुह्यति मे मनः ॥ ४.२२.१०१ ॥
マツヤ王ヴィラータの前で、パールタが歌いながら楽器の真ん中に立っているのを見る。それを見て私の心は惑う。
4.22.102
नूनमार्या न जानाति कृच्छ्रं प्राप्तं धनंजयम् ।
अजातशत्रुं कौरव्यं मग्नं द्युर्द्यूतदेविनम् ॥ ४.२२.१०२ ॥
気高き御方は、ダナンジャヤが苦難に陥ったことも、カウラヴャのアジャータシャトルが博打に溺れたことも、きっとご存じないのだ。
4.22.103
ऐन्द्रवारुणवायव्यब्रह्माग्नेयैः सवैष्णवैः ।
अग्नीन्संतर्पयन्पार्थः सर्वशत्रुनिबर्हणः।
दिव्यैरस्त्रैरमेयात्मा सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ॥ ४.२२.१०३ ॥
インドラ、ヴァルナ、ヴァーユ、ブラフマー、アグニの神聖な武器と、ヴィシュヌの武器によって火神たちを満足させ、すべての敵を滅ぼす無量の魂のパールタは、単独の戦車ですべてに勝った。
4.22.104
कौबेरं वैष्णवं शैवमस्त्राण्यन्यानि भारत ।
दर्शयन्नस्त्रवीर्यं च वासुदेवसहायवान् ॥ ४.२२.१०४ ॥
バーラタよ、クベーラ、ヴィシュヌ、シヴァおよびその他の武器を示し、武器の威力を顕し、ヴァースデーヴァを味方として。
4.22.105
दिव्यं गान्धर्वमस्त्रं च वायव्यमथ वैष्णवम् ।
ब्राह्मं पाशुपतं चैव स्थूणाकर्णं च दर्शयन् ॥ ४.२२.१०५ ॥
神聖なガンダルヴァの武器、ヴァーユヤ、次にヴァイシュナヴァ、ブラーフマ、パーシュパタ、スターヌーカルナを示して。
4.22.106
पौलोमान्कालकेयांश्च इन्द्रशत्रून्महाबलान् ।
निवातकवचैः सार्धं घोरानेकरथोऽजयत्।
सोन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ॥ ४.२२.१०६ ॥
彼は単独の戦車で、インドラの強大な敵であるパウローマとカーラケーヤ、そしてニヴァータカヴァチャと共にいた恐ろしい軍勢を征服した。後宮に身を置くパールタは、井戸に閉じ込められた火のようであった。
4.22.107
यो वै महातपः कुर्वन्महाबलपराक्रमः ।
युद्धेन तोषयामास शंकरं शूलपाणिनम् ॥ ४.२२.१०७ ॥
大いなる苦行を行い、大いなる力と勇武によって戦いを通じて、三叉戟を持つシャンカラを喜ばせた者。
4.22.108
कन्यापुरगतं दृष्ट्वा गोष्ठेष्विव महावृषम् ।
स्त्रीवेषविकृतं पार्थं कुन्तीं गच्छति मे मनः ॥ ४.२२.१०८ ॥
後宮に入った、牛舎の大牛のような、女装に姿を変えたパールタを見ると、私の心はクンティーの息子へと向かう。
4.22.109
यः स्त्रीभिर्नित्यसंपन्नो रूपेणास्त्रेण मेधया ।
सोऽश्वबन्धो विराटस्य पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ४.२२.१०९ ॥
女性の中で常に輝き、美貌・武技・知恵に秀でた彼が、今やヴィラータ王の馬の世話係である。見よ、時の転変を。
4.22.110
राजकन्याश्च वेश्याश्च विशां दुहितरश्च याः ।
सर्वाः सारयुता नार्यो दामग्रन्थिवशं गताः ।
प्रेष्यकर्मणि तं दृष्ट्वा शोचामि विलपामि च ॥ ४.२२.११० ॥
王女も遊女も庶民の娘も、徳ある女性はみな紐の結び目の支配下に落ちた。奴僕の仕事をする彼を見て、私は嘆き、哀しむ。
4.22.111
विराटमुपतिष्ठन्तं दर्शयन्तं च वाजिनम् ।
अभ्यकीर्यन्त बृन्दानि दामग्रन्थिमुदीक्षितुम् ।
विनयन्तं जवेनाश्वान्धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ४.२२.१११ ॥
ヴィラータに仕え馬を見せていると、賭けの結び目を見ようと人だかりができた。法王が見守る中、彼は素早く馬を調教した。
4.22.112
किंनु मां मन्यसे पार्थ सुखितेति परन्तप ।
तथा दृष्ट्वा यवीयांसं सहदेवं युधांपतिम् ॥ ४.२२.११२ ॥
パールタよ、敵を焼く者よ、なぜ私が幸せだと思うのか。同じく、末弟サハデーヴァ、戦士たちの主を見ても。
4.22.113
तं दृष्ट्वा गोषु गोसङ्ख्यं वत्सचर्मक्षितीशयम् ।
दुःखशोकपरीताङ्गी पाण्डुभूताऽस्मि पाण्डव ॥ ४.२२.११३ ॥
彼が牛の数を数え、子牛の皮の上で地に横たわるのを見て、パーンダヴァよ、悲しみと嘆きに囲まれた私の身体は青ざめた。
4.22.114
सहदेवस्य वृत्तानि चिन्तयन्ती पुनःपुनः ।
न पश्यामि महाभाग सहदेवस्य दुःष्कृतम्।
यस्मादेवंविधं क्लेशं प्राप्नुयात्सत्यविक्रमः ॥ ४.२२.११४ ॥
サハデーヴァの振る舞いを幾度も思い返すのですが、偉大なる幸運の人よ、真の勇者がこのような苦難に遭うほどの過ちはサハデーヴァにあるとは見えません。
4.22.115
दूयामि भरतश्रेष्ठ दृष्ट्वा ते भ्रातरं प्रियम् ।
गोषु गोवृषसंकाशं मात्स्येनापि निवेशितम् ॥ ४.२२.११५ ॥
バラタ族の最良の人よ、あなたの愛しい兄弟が、マツヤ国王によって、雌牛の群れの中の雄牛のように牛飼いに据えられているのを見て、私は苦しんでいます。
4.22.116
संरब्धतररक्ताक्षं गोपालानां पुरोगमम् ।
विराटमभिनन्दन्तं वित्ते मे भवति ज्वरः ॥ ४.२२.११६ ॥
怒りで赤く血走った目をし、牧童たちの長であり、富を喜ぶヴィラータを見ると、私の心に熱病のような苦しみが起こります。
4.22.117
सहदेवं हि मे नित्यं वीरमार्या प्रशंसति ।
महाभिजनसंपन्नो नीतिमान्कुलवानपि ॥ ४.२२.११७ ॥
高貴な女性は、私の英雄サハデーヴァを常に称賛します。彼は高貴な血筋に生まれ、思慮深く、良家の出です。
4.22.118
हीनिषेवो ह्यनवमो धार्मिकश्च प्रियश्च मे ।
स तेऽरण्येषु वोढव्यः पाञ्चालि रजनीष्वपि ॥ ४.२२.११८ ॥
彼は慎み深く、非の打ち所がなく、正しい人で、私には愛しい者です。パーンチャーリーよ、森の中でも夜でも、あなたに仕えるべきは彼なのです。
4.22.119
सुकुमारश्च शूरश्च राजानं चाप्यनुव्रतः ।
ज्येष्ठापचायिनं वीरं स्वयं पाञ्चालि भोजयेः ॥ ४.२२.११९ ॥
彼は繊細でありながら勇敢で、王にも従順です。兄を敬うその英雄に、パーンチャーリーよ、あなた自身が食事を供してください。
4.22.120
इत्युवाच हि मां कुन्ती रुदती पुत्रगृद्धिनी ।
प्रव्रजन्तं महारण्यं तं परिष्वज्य तिष्ठती ॥ ४.२२.१२० ॥
息子を慕って泣きながら、大森林へ旅立つ彼を抱きしめて立っていたクンティーは、私にこう言った。
4.22.121
तं दृष्ट्वा गोषु गोपालवेषमास्थाय धिष्ठितम् ।
सहदेवं युधांश्रेष्ठं किंनु जीवामि पाण्डवः ॥ ४.२२.१२१ ॥
牛の間に牧童の姿で立つ、勇士の中の最良者サハデーヴァを見て、パーンドゥの子よ、どうして私は生きていられようか。
4.22.122
एवं दुःखशताविष्टा युधिष्ठिरनिमित्ततः ॥ ४.२२.१२२ ॥
ユディシュティラのせいで、このように百もの苦悩に襲われて、
4.22.123
पुनः प्रतिविशिष्टानि दुःखानि शृणु भारत ।
वर्धन्ते मयि कौन्तेय वक्ष्याम्यन्यानि तानि वै ॥ ४.२२.१२३ ॥
バーラタよ、私に特有のその苦しみをもう一度聞いて下さい。クンティーの子よ、それらは私の内で増していく。他のものも語りましょう。
4.22.124
युष्मासु ध्रियमाणेषु दुःखानि विविधान्युत ।
शोषयन्ति शरीरं मे किंनु दुःखतरं ततः ॥ ४.२२.१२४ ॥
あなた方が生きていても、様々な苦悩が私の身体を衰えさせる。それより大きな苦しみがあろうか。
4.22.125
एकभर्ता तु या नारी सा सुखेनैव वर्तते ।
पञ्च मे पतयः सन्ति मम दुःखमनन्तकम् ॥ ४.२२.१२५ ॥
夫が一人の女は、まことに幸せに暮らす。私には五人の夫がいて、私の苦しみは果てしない。