Mahābhārata · Adhyāya 4.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.22.1
सा सूतपुत्राभिहता राजपुत्री सुदुःखिता ।
वधं कृष्णा परीप्सन्ती सूतपुत्रस्य भामिनी ॥ ४.२२.१ ॥
Von dem Wagenlenkersohn gekränkt, war die Prinzessin tief betrübt; Kṛṣṇā, die stolze Frau, suchte seinen Tod.
4.22.2
जगामावासमेवाथ तदा सा द्रुपदात्मजा ।
कृत्वा शौचं यथान्यायं कृष्णा सा तनुमध्यमा ॥ ४.२२.२ ॥
Dann ging die Tochter Drupadas zu ihrer Wohnung; nachdem sie sich gemäß der Ordnung gereinigt hatte, begab sich Kṛṣṇā mit schlanker Taille dorthin.
4.22.3
गात्राणि वाससी चैव प्रक्षाल्य सलिलेन सा ।
चिन्तयामास रुदती तस्य दुःखस्य निर्णयम् ॥ ४.२२.३ ॥
Nachdem sie ihre Glieder und Gewänder mit Wasser gewaschen hatte, dachte sie weinend darüber nach, wie diesem Leid ein Ende zu setzen sei.
4.22.4
किं करोमि क्व गच्छामि कथं कार्यं भवेन्मम ।
इत्येवं चिन्तयित्वा सा भीमं तं मनसाऽगमत्।
अन्यः कर्ता विना भीमान्न मेऽद्य मनसेप्सितम् ॥ ४.२२.४ ॥
»Was soll ich tun? Wohin soll ich gehen? Wie soll meine Aufgabe vollbracht werden?« So denkend wandte sie sich im Geiste dem Bhīma zu. Heute gibt es keinen anderen Vollbringer meines Herzenswunsches als Bhīma.
4.22.5
प्रादुर्भूते क्षणे रात्रौ विहाय शयनं स्वकम् ।
दुःखेन महता युक्ता मानसेन मनस्विनी ।
प्राद्रवन्नाथमिच्छन्ती तथा नाथवती सती ॥ ४.२२.५ ॥
In einem Augenblick der Nacht verließ sie ihr eigenes Lager, die hochgesinnte Frau, erfüllt von großem seelischem Kummer; sie lief, einen Beschützer begehrend — so die Tugendhafte, die einen Beschützer haben wollte.
4.22.6
सा वै महानसं प्राप्य भीमसेनं सुचिस्मिता ।
उपासर्पत पाञ्चाली वासितेव महागजम् ॥ ४.२२.६ ॥
Die lieblich lächelnde Pāñcālī erreichte die Küche und näherte sich Bhīmasena, wie eine brünstige Elefantenkuh sich einem gewaltigen Elefanten nähert.
4.22.7
सर्वश्वेतेव माहेयी वने वृद्धा त्रिहायणी ।
महर्पभं यथा सुप्तमर्थिनी वननिर्झरे ।
संप्रसुप्तं तथा सिंहिं मृगराजवधूरिव ॥ ४.२२.७ ॥
Wie eine ganz weiße Büffelkuh, alt und dreijährig, die den großen Stier sucht, der am Waldbach schläft, so nähert sich die Gattin des Tierkönigs dem tief schlafenden Löwen.
4.22.8
अभिप्रसार्य बाहुभ्यां पतिं सुप्तं समाश्लिषत् ।
सुजातं गोमतीतीरे सालं वल्लीव पुष्पिता ॥ ४.२२.८ ॥
Sie streckte beide Arme aus und umarmte ihren schlafenden Gatten, wie eine blühende Ranke einen wohlgewachsenen Sāla-Baum am Ufer der Gomatī umschlingt.
4.22.9
परिस्पृस्य च पाणिभ्यां पतिं सुप्तमबोधयत् ।
श्रीरिवान्या महोत्साहं सुप्तं विष्णुमिवार्णवे ।
क्षौमावदाते शयने शयानं वृषभेक्षणम् ॥ ४.२२.९ ॥
Sie berührte ihn mit den Händen und weckte ihren schlafenden Gatten, wie eine andere Śrī den schlafenden Viṣṇu von großer Kraft im Ozean weckt, den Stieräugigen, der auf einem Lager aus weißer Seide liegt.
4.22.10
यथा शची देवराजं रुद्राणी शंकरं यथा ।
ब्रह्माणमिव सावित्री देवसेना गुहं यथा ॥ ४.२२.१० ॥
Wie Śacī dem König der Götter, wie Rudrāṇī dem Śaṃkara, wie Sāvitrī dem Brahmā, wie Devasenā dem Guha.
4.22.11
दिशागजसमाकारं गजं गजवधूरिव ।
भीमं प्राबोधयत्कान्ता लक्ष्मीर्दामोदरं यथा ॥ ४.२२.११ ॥
Wie eine Elefantenkuh den Elefanten weckt, dessen Gestalt den Weltelefanten gleicht, so weckte seine geliebte Gattin Bhīma, wie Lakṣmī den Dāmodara weckt.
4.22.12
वीणेव मधुरालापा स्वरं गान्धारमाश्रिता ।
अभ्यभाषत पाञ्चाली कौरवं पाण्डुनन्दनम् ॥ ४.२२.१२ ॥
Pāñcālī, mit Worten so süß wie eine Vīṇā, griff auf den Gāndhāra-Ton zurück und sprach den Kaurava an, den Sohn des Pāṇḍu.
4.22.13
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे भीमसेन मृतो यथा ।
न मृतः स हि पापीयान्भार्यामालम्ब्य जीवति ॥ ४.२२.१३ ॥
Steh auf, steh auf! Warum liegst du da wie ein Toter, Bhīmasena? Jener Frevler ist nicht tot; er lebt, sich auf seine Gattin stützend.
4.22.14
तस्मिञ्जीवति पापिष्ठे सेनावाहे मम द्विषि ।
तत्कर्मं कृतवत्यद्य कथं निद्रां निषेवसे ॥ ४.२२.१४ ॥
Während jener übelste Heerführer, mein Feind, noch lebt und heute jene Tat begangen hat, wie kannst du dich dem Schlaf hingeben?
4.22.15
सुखसुप्तश्च तं शब्दं निशम्य स वृकोदरः ।
संवेदितः कुरुश्रेष्ठः तोत्रैरिव महागजः ॥ ४.२२.१५ ॥
Als jener Vṛkodara, der friedlich schlief, das Geräusch hörte, erwachte er wie ein großer Elefant, den man mit Stacheln aufscheucht — der Beste der Kurus.
4.22.16
स वै विहाय शयनं यस्मिन्सुप्तः प्रबोधितः ।
उदतिष्ठदमेयात्मा पर्यङ्के सोत्तरच्छदे ॥ ४.२२.१६ ॥
Das Lager verlassend, auf dem er geschlafen hatte, erwachte der Unermessliche und erhob sich von dem mit einer Decke bedeckten Polster.
4.22.17
उपवेश्य च दुर्धर्पः पाञ्चालकुलवर्धनीम् ।
अथाब्रवीद्राजपुत्रीं कौरव्यो महिषीं प्रियाम् ॥ ४.२२.१७ ॥
Nachdem er die Prinzessin, die das Geschlecht der Pāñcāla mehrt, zum Sitzen gebracht hatte, sprach der unbezwingbare Kaurava zu seiner geliebten Hauptgemahlin.
4.22.18
केनार्थेन च संप्राप्ता त्वरितेव ममान्तिकम् ।
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कृशा त्वमभिलक्ष्यसे ॥ ४.२२.१८ ॥
Aus welchem Grund bist du so eilig zu mir gekommen? Deine natürliche Hautfarbe ist nicht zu sehen; du erscheinst abgemagert.
4.22.19
प्रकाशं यदि वा गुह्यं सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
आचक्ष्व त्वमशेषेण सर्वं विद्यामहं यथा ॥ ४.२२.१९ ॥
Ob offen oder geheim, du solltest alles erzählen. Sag mir alles vollständig, damit ich es erfahre.
4.22.20
सुखं वा यदि वा दुःखं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
यद्यप्यसुकरं कर्म कृतमित्यवधारय ॥ ४.२२.२० ॥
Ob Glück oder Leid, Gutes oder Böses, und auch wenn die Tat schwer war: Wisse, dass sie getan ist.
4.22.21
अहमेव हि ते कृष्णे विश्वास्यः सर्वकर्मसु ।
अहमापत्सु चापि त्वां मोक्षयामि पुनः पुनः ॥ ४.२२.२१ ॥
O Kṛṣṇā, nur ich bin in allen Taten deines Vertrauens würdig. Auch in Unglücksfällen werde ich dich immer wieder befreien.
4.22.22
शीघ्रमुक्त्वा यथाकामं यत्ते कार्यं विवक्षितम् ।
गच्छ वै शयनायैव यावदन्यो न बुध्यते ॥ ४.२२.२२ ॥
Nachdem du schnell gesagt hast, was du sagen wolltest, wie du es wünschst, geh schlafen, bevor es ein anderer merkt.
4.22.23
सा लञ्जमाना भीता च अधोमुखमुखी ततः ।
नोवाच किंचिद्वचनं बाष्पदूषितलोचना ॥ ४.२२.२३ ॥
Da sagte sie, beschämt und verängstigt, das Gesicht gesenkt, die Augen von Tränen getrübt, nichts.
4.22.24
अथाब्रवीद्भीमपराक्रमो बली वृकोदरः पाण्डवमुख्यसंमतः ।
प्रब्रूहि किं ते करवाणि सुन्दरि प्रियं प्रिये वारणमत्तगामिनि ॥ ४.२२.२४ ॥
Da sprach Bhīma von schrecklicher Tapferkeit, stark, Vṛkodara, geachtet als Oberster der Pāṇḍavas: Sag mir, Schöne, welche liebe Sache soll ich für dich tun? O Geliebte, du, die du gehst wie ein brünstiger Elefant!
4.22.25
अशोच्यता कुतस्तस्या यस्या भर्ता युधिष्ठिरः ।
जानन्सर्वाणि दुःखानि किं मां भीमानुपृच्छसि ॥ ४.२२.२५ ॥
Wie könnte sie frei von Kummer sein, deren Gatte Yudhiṣṭhira ist? Da du alle Leiden kennst, Bhīma, warum fragst du mich?
4.22.26
यन्मां दासीप्रवादेन प्रातिकामी तदाऽनयत् ।
सभायां परिषन्मध्ये तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ ४.२२.२६ ॥
Jenes Wort 'Dienerin', mit dem Prātikāmin mich damals in die Versammlung, mitten in den Rat, brachte, schneidet mir ins Mark.
4.22.27
विकृष्टा हास्तिनपुरे सभायां राजसंसदि ।
दुःशासनेन केशान्ते परामृष्टा रजस्वला ॥ ४.२२.२७ ॥
In Hāstinapura in die königliche Versammlung geschleift, wurde ich von Duḥśāsana an den Haaren gepackt, während ich menstruierte.
4.22.28
क्षत्रियैस्तत्र कर्णाद्यैर्दृष्टा दुर्योधनेन च ।
श्वशुराभ्यां च भीष्मेण विदुरेण च धीमता।
द्रोणेन च महाबाहो कृपेण च परंतप ॥ ४.२२.२८ ॥
Dort sahen mich die Krieger um Karṇa, Duryodhana, meine Schwiegerväter, Bhīṣma, der weise Vidura, Droṇa und Kṛpa, o Feindeverbrenner.
4.22.29
साऽहं श्वशुरयोर्मध्ये भ्रातृमध्ये च पाण्डव ।
केशे गृहीत्वा च सभां नीता जीवति वै त्वयि ॥ ४.२२.२९ ॥
Ich, inmitten meiner Schwiegerväter und inmitten der Brüder, o Pāṇḍava, wurde an den Haaren in die Versammlung geschleift — während du lebtest.
4.22.30
विप्रयुक्ता ततश्चाहं वने राज्याद्वनं गता ।
साऽहं वने दुर्वसतिं वसती त्वध्वकर्शिता ।
जटासुरपरिक्लेशात्प्राप्तापि सुमहद्भयम् ॥ ४.२२.३० ॥
Dann ging ich, getrennt, vom Königreich in den Wald. Im Wald in einer harten Wohnung lebend, von der Wegstrecke erschöpft, erlitt ich durch die Qual Jaṭāsuras auch große Furcht.
4.22.31
पार्थिवस्य सुता नाम कानु जीवेन मादृशी ।
अनुभूय भृशं दुःखमन्यत्र द्रौपदीं प्रभो ॥ ४.२२.३१ ॥
Welche andere Königstochter, die lebt wie ich, hat so großes Leid erduldet, o Herr, außer Draupadī?
4.22.32
वनवासगता चाहं सैन्धवेन दुरात्मना ।
परामृष्टा द्वितीयं च सोद्रुमुत्सहते तु का ॥ ४.२२.३२ ॥
Als ich im Waldexil war, legte der boshafte Saindhava Hand an mich. Welche Frau wagte es, dies ein zweites Mal zu ertragen?
4.22.33
पद्भ्यां पर्यचरं चाहं देशान्विषमसंस्थितान् ।
दुर्गाञ्श्वापदसंकीर्णांस्त्वयि जीवति पाण्डवे ॥ ४.२२.३३ ॥
O Pāṇḍava, solange du lebtest, wanderte ich zu Fuß durch rauhe, schwierige Länder, voller wilder Tiere.
4.22.34
ततोऽहं द्वादशे वर्षे वन्यमूलफलाशना ।
इदं पुरमनुप्राप्ता सुदेष्णापरिचारिका।
परस्त्रियमुपातिष्ठे सत्यधर्मपरायणा ॥ ४.२२.३४ ॥
Dann, im zwölften Jahr, von wilden Wurzeln und Früchten lebend, kam ich in diese Stadt und wurde Dienerin der Sudeṣṇā. Der Wahrheit und dem Dharma ergeben, diente ich der Frau eines anderen.
4.22.35
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम् ।
नित्यं पिषे विराटस्य त्वयि जीवति पाण्डव ॥ ४.२२.३५ ॥
O Pāṇḍava, solange du lebst, zerreibe ich für Virāṭa jeden Tag das Gośīrṣa-, Padmaka- und Hari-śyāma-Sandelholz.
4.22.36
साऽहं बहूनिः दुःखानि गणयामि न ते कृते ॥ ४.२२.३६ ॥
Meine vielen Leiden zähle ich nicht, auch nicht die, die deinetwegen waren.
4.22.37
मत्स्यराजसमक्षं तु तस्य धूर्तस्य पश्यतः ।
कीचकेन पदा स्पृष्टा का नु जीवेत मादृशी ॥ ४.२२.३७ ॥
Vor dem König der Matsya, während jener Schurke zusieht, welche Frau wie ich könnte leben, von Kīcakas Fuß berührt?
4.22.38
एवं बहुविधैर्दुःखैः क्लिश्यमाना च पाण्डव ।
न मां जानासि कौन्तेय किं फलं जीवितेन मे ॥ ४.२२.३८ ॥
So von vielerlei Leid gequält, o Pāṇḍava, erkennst du mich nicht? O Sohn der Kuntī, was nützt mir das Leben?
4.22.39
द्रुपदस्य सुता चाहं धृष्टद्युम्नस्य चानुजा ।
अग्निकुण्डात्समुद्भूता नोर्व्यां जातु चराम्यहम् ॥ ४.२२.३९ ॥
Ich bin die Tochter Drupadas und die jüngere Schwester Dhṛṣṭadyumnas, aus der Opferfeuergrube geboren; niemals bin ich als gewöhnliche Frau auf der Erde gewandelt.
4.22.40
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं ग्रीवां बद्ध्वा जले म्रिये ।
विषमालेड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलं ॥ ४.२२.४० ॥
Wenn du Kīcaka nicht tötest, werde ich mit einer Schlinge um den Hals im Wasser sterben, oder Gift lecken und trinken, oder ins Feuer gehen.
4.22.41
आत्मानं नाशयिष्यामि वृक्षमारुह्य वा पते ।
शस्त्रेणाङ्गं च भेत्स्यामि किं फलं जीवितेन मे ॥ ४.२२.४१ ॥
Ich werde mich selbst vernichten, oder auf einen Baum steigen, o Gemahl, oder meinen Körper mit einer Waffe durchbohren. Was nützt mir das Leben?
4.22.42
योऽयं राज्ञो विराटस्य कीचको नाम भारत ।
सेनानीः पुरुषव्याघ्र स्यालः परमदुर्मतिः ॥ ४.२२.४२ ॥
O Nachfahre Bharatas, dieser Kīcaka, der Feldherr des Königs Virāṭa — o Tiger unter den Menschen —, ist der Schwager des Königs, von äußerst boshaftem Sinn.
4.22.43
स मां सैरन्ध्रिवेषेण वसन्तीं राजवेश्मनि ।
नित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मम भवेति वै ॥ ४.२२.४३ ॥
Im Palast des Königs, als Dienerin Sairandhrī verkleidet, sagte jener Bösgesinnte stets zu mir: »Werde meine Frau.«
4.22.44
तेनैवमुच्यमानाया वधार्हेणारिसूदन ।
कालेनेव फलं पक्वं हृदयं मे विदीर्यते ॥ ४.२२.४४ ॥
Vernichter der Feinde, während er, des Todes würdig, so zu mir spricht, zerreißt mein Herz wie eine reife Frucht, wenn ihre Zeit gekommen ist.
4.22.45
शरणं भव कौन्तेय मा स्म गच्छे युधिष्ठिरम् ।
निरुद्योगं निरामर्षं निर्वीर्यमरिमर्दन ॥ ४.२२.४५ ॥
Sohn der Kuntī, sei mein Zuflucht; geh nicht zu Yudhiṣṭhira. Zermalmer der Feinde, er ist ohne Tatkraft, ohne Zorn, ohne Kraft.
4.22.46
मा स्म सीमन्तिनी काचिञ्जनयेत्पुत्रमीदृशम् ॥ ४.२२.४६ ॥
Möge keine Frau einen solchen Sohn gebären.
4.22.47
विजानामि तवामर्षं बलं वीर्यं च पाण्डव ।
ततोऽहं परिदेवामि चाग्रतस्ते महाबल ॥ ४.२२.४७ ॥
Pāṇḍava, ich kenne deinen Zorn, deine Kraft und deine Tapferkeit; darum, Mächtiger, klage ich vor dir.
4.22.48
यथा यूथपतिर्मत्तः कुञ्जरः षाष्टिहायनः ।
भूमौ निपतितं बिल्वं पद्भ्यमाक्रम्य पीडयेत् ॥ ४.२२.४८ ॥
Wie ein rasender Herdenführer-Elefant, sechzig Jahre alt, eine auf den Boden gefallene Bilva-Frucht mit den Füßen zertritt und zermalmt.
4.22.49
तथैव च शिरस्तस्य निपात्य धरणीतले ।
वामेन पुरुषव्याघ्र मर्द मादेन पाण्डव ॥ ४.२२.४९ ॥
Ebenso, indem du seinen Kopf zu Boden streckst, o Tiger unter den Menschen, Pāṇḍava, zermalme ihn mit deinem linken Fuß.
4.22.50
स चेदुद्यन्तमादित्यं प्रातरुत्थाय पश्यति ।
कीचकः शर्वरीं व्युष्टां नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ४.२२.५० ॥
Wenn Kīcaka am Morgen aufsteht und die aufgehende Sonne sieht und die Nacht zum Morgen geworden ist, werde ich nicht wagen zu leben.
4.22.51
शापितोसि मम प्राणैः सुकृतेनार्जुनस्य च ।
युधिष्ठिरस्य पादाभ्यां यमयोर्जीवितेन च।
कीचकस्य वधं नाद्य प्रतिजानासि भारत ॥ ४.२२.५१ ॥
Ich beschwöre dich bei meinem Leben, bei Arjunas Verdienst, bei den Füßen Yudhiṣṭhiras und beim Leben der Zwillinge: Wirst du heute nicht geloben, Kīcaka zu töten, o Bhārata?
4.22.52
भ्रात च विगर्हस्व ज्येष्ठं दुर्द्यूतदेविनम् ।
यस्मास्मि कर्मणा प्राप्ता दुःखमेतदनन्तकम् ॥ ४.२२.५२ ॥
Und tadle deinen ältesten Bruder, dem schändlichen Würfelspiel verfallen, durch dessen Tat ich in dieses endlose Leid geraten bin.
4.22.53
येषां मुख्यतमो ज्येष्ठो भवेत्तु कुलपांसनः ।
भ्रातरं परमन्वीयुस्तेऽपि शालीनबुद्धयः ॥ ४.२२.५३ ॥
Auch jene, unter denen der vorderste, der älteste, ein Schänder der Familie ist, folgen, bescheidenen Sinnes, eben diesem Bruder.
4.22.54
को हि राज्यं परित्यज्य सपुत्रपशुबान्धवम् ।
प्रव्रजेत महारण्यमजिनैः परिवारितः ॥ ४.२२.५४ ॥
Wer würde, nachdem er Reich, Söhne, Vieh und Verwandte verlassen hat, in den großen Wald ziehen, in Felle gekleidet?
4.22.55
यदि निष्कसहस्राणि यद्वाऽन्यत्सारवद्धनम् ।
सायं प्रातरदेविष्यदपि संवत्सरायुतम् ॥ ४.२२.५५ ॥
Wären es tausende Goldmünzen oder anderer beträchtlicher Reichtum, so hätte man ihn morgens und abends zehntausend Jahre lang geben können.
4.22.56
रुक्मं हिरण्यं वासांसि यानं युग्यमजाविकम् ।
अश्वाश्वतरसङ्घाश्च न जातु क्षयमाव्रजेत् ॥ ४.२२.५६ ॥
Goldschmuck, Gold, Gewänder, Wagen, Zugtiere, Ziegen und Schafe sowie Herden von Pferden und Maultieren würden niemals abnehmen.
4.22.57
सोयं द्यूतप्रवादेन श्रियश्चैवावरोपितः ।
तूष्णीमास्ते यथा मूढः स्वानि कर्माणि चिन्तयन् ॥ ४.२२.५७ ॥
Dieser ist es, der durch das Gerede vom Würfelspiel selbst seines Glücks beraubt wurde und wie ein Tor schweigend dasitzt und über seine eigenen Taten grübelt.
4.22.58
पुरा दशसहस्राणि दन्तिनां वाजिनामपि ।
यं यान्तमनुयान्ति स्म सोयं द्यूतेन जीवति ॥ ४.२२.५८ ॥
Er, dem einst zehntausend Elefanten und Pferde folgten, wenn er ging, lebt nun vom Würfelspiel.
4.22.59
तथा शतसहस्राणि स्त्रीणाममिततेजसाम् ।
उपासते स्म राजानमिन्द्रप्रस्थे युधिष्ठिरम् ॥ ४.२२.५९ ॥
Ebenso dienten in Indraprastha Hunderttausende von Frauen von unermesslicher Strahlkraft dem König Yudhiṣṭhira.
4.22.60
शतं दासीसहस्राणां यस्य नित्यं महानसे ।
पात्रहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ४.२२.६० ॥
In dessen großer Küche Hunderttausende von Dienerinnen mit Gefäßen in den Händen Tag und Nacht die Gäste speisten.
4.22.61
एष निष्कसहस्राणि दत्त्वा प्रातर्दिनेदिने ।
द्यूतजेन ह्यनर्थेन महता समुपावृतः ॥ ४.२२.६१ ॥
Jeden Morgen, Tag für Tag, gibt er tausende Goldmünzen, und doch ist er von dem großen, aus dem Würfelspiel entstandenen Unheil umschlossen.
4.22.62
एनं सुस्वरसंपन्ना बहवः सूतमागधाः ।
सुप्तं प्रातरुपातिष्ठन्सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४.२२.६२ ॥
Viele Barden und Lobsänger mit süßen Stimmen, mit wohlpolierten Juwelenohrringen, warteten ihm am Morgen auf, während er noch schlief.
4.22.63
सहस्रं वालखिल्यानां सहस्रमुदवासिनाम् ।
सहस्रमश्मकुट्टानां सहस्रं वायुभोजिनाम् ॥ ४.२२.६३ ॥
Tausend Vālakhilyas, tausend Bewohner des Wassers, tausend Steinzerkleinerer und tausend Luftesser.
4.22.64
सहस्रं मुनिपत्नीनां सहस्रं ब्रह्मचारिणाम् ।
सहस्रं मौनशीलानां सहस्रं गृहमेधिनाम् ॥ ४.२२.६४ ॥
Tausend Frauen von Weisen, tausend zölibatäre Schüler, tausend, die Schweigen üben, und tausend Haushälter.
4.22.65
हंसाः परमहंसाश्च योगिनश्च द्विजातयः ।
कुटीरकाः परिव्राजो ये चान्ये वनचारिणः ॥ ४.२२.६५ ॥
Schwäne und höchste Schwäne, Yogins und Zweimalgeborene, Hüttenbewohner, umherziehende Bettelmönche und die anderen Waldwanderer.
4.22.66
संविभक्तात्मकाश्चैव बहवश्चोर्ध्वरेतसः ।
चतुर्वेदविदो विप्राः शिक्षामीमांसपारगाः ।
क्रमपाठाश्च ये विप्राः सामाध्यायनिकाश्च ये ॥ ४.२२.६६ ॥
Viele, die sich ganz hingeben, die Ūrdhvaretas, Brahmanen, die in den vier Veden bewandert sind und Meister der Phonetik und Mīmāṃsā, Rezitatoren des Krama, und die Brahmanen, die den Sāmaveda studieren.
4.22.67
सहस्रमृषयो यस्य नित्यमासन्सभासदः ।
तपःश्रुतोपसंपन्नाः सर्वकामैरुपास्थिताः ॥ ४.२२.६७ ॥
In dessen Versammlung stets tausend Weise als Mitglieder saßen, mit Askese und Wissen ausgestattet und in allen Wünschen versorgt.
4.22.68
अन्धान्वृद्धाननाथांस्तु सर्वराष्ट्रेषु दुःखितान् ।
बिभर्त्यन्नार्थिनो नित्यमानृशंस्याद्युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.६८ ॥
Aus Mitgefühl versorgt Yudhiṣṭhira stets die Blinden, Alten, Hilflosen und Leidenden in allen Reichen sowie die Nahrungsuchenden.
4.22.69
स एष निलयं प्राप्तो मत्स्यस्य परिचारकः ।
सभायां विनतो राज्ञः कङ्को नाम युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.६९ ॥
Dieser Yudhiṣṭhira ist in die Residenz des Matsya-Königs als sein Diener gekommen und sitzt demütig in der Versammlung des Königs unter dem Namen Kaṅka.
4.22.70
इन्द्रप्रस्थे निवसतः समये यस्य पार्थिवाः ।
आसन्बलिकराः सर्वे सोन्येभ्यो भृतिमिच्छति ॥ ४.२२.७० ॥
Zu der Zeit, als er in Indraprastha wohnte, waren alle Könige ihm tributpflichtig; nun sucht er seinen Unterhalt bei anderen.
4.22.71
पार्थिवाः पृथिवीपाला यस्यासन्वशवर्तिनः ।
स वशे विवशो राज्ञां परेषामद्य वर्तते ॥ ४.२२.७१ ॥
Derjenige, dem Erdenbeschützer-Könige gehorchten, lebt heute machtlos unter der Herrschaft anderer Könige.
4.22.72
संप्राप्य पृथिवीं कृत्स्नां रश्मिवानिव तेजसा ।
सोद्य राज्ञो विराटस्य सभास्तारो युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.७२ ॥
Derjenige, der die ganze Erde gewann und wie die Sonne an Glanz strahlte, sitzt heute als Diener in der Versammlung König Virāṭas.
4.22.73
यमुपासत राजानं सभायामृषिसत्तमाः ।
तमुपासीनमद्यान्यं पश्य पाण्डव पाण्डवम् ॥ ४.२२.७३ ॥
Den König, den die besten der Weisen in der Versammlung verehrten, siehe ihn heute sitzend, einem anderen dienend, o Pāṇḍava, den Pāṇḍava.
4.22.74
अनवद्यं महाप्राज्ञं जीवितार्थेन संवृतम् ।
दृष्ट्वा कस्य न दुःखं स्याद्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ४.२२.७४ ॥
Wer würde nicht trauern, wenn er Yudhiṣṭhira sieht, den König des Dharma, makellos und von großer Weisheit, um des Lebensunterhalts willen geschmälert?
4.22.75
उपास्ते स्म सभायां यं कृत्स्नाऽपि च वसुन्धरा ।
तमुपासीनमद्यान्यं पश्य भारत भारतम् ॥ ४.२२.७५ ॥
Den König, in dessen Versammlung selbst die ganze Erde ihm diente, siehe ihn heute sitzend, einem anderen dienend, o Bhārata, den Bhārata.
4.22.76
एवं बहुविदैर्दुःखैः पीड्यमानामनाथवत् ।
शोकसागरमध्यस्थां किं मां भीम न पश्यसि ॥ ४.२२.७६ ॥
So von vielen Leiden gequält, stehe ich wie eine Schutzlose inmitten des Ozeans des Kummers – warum siehst du mich nicht, o Bhīma?
4.22.77
इदं तु मे दुःखतरं यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
न मेऽभ्यसूया कर्तव्या दुःखादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ ४.२२.७७ ॥
O Bhārata, was ich dir sagen werde, ist noch schmerzlicher. Empfinde keine Missgunst gegen mich; aus Kummer spreche ich dies.
4.22.78
शार्दूलैर्महिषैर्नागौरगारे योत्स्यसे सदा ।
कैकेय्याः प्रेक्षमाणायास्तदा मे कश्मलोऽभवत् ॥ ४.२२.७८ ॥
Im Palast musstest du stets gegen Tiger, Büffel und Elefanten kämpfen; während Kaikeyī zusah, überkam mich damals eine Ohnmacht.
4.22.79
हसन्त्यन्तःपुरे नार्यो मम चेष्टां निरीक्ष्य च ॥ ४.२२.७९ ॥
Die Frauen des inneren Palastes lachten, als sie mein Verhalten sahen.
4.22.80
तत उत्थाय कैकेयी सर्वास्ताः प्रत्यभाषत ।
प्रेक्ष्य मामनवद्याङ्गीं कश्मलाभिहतामिव ॥ ४.२२.८० ॥
Da erhob sich Kaikeyī und antwortete allen, als sie mich sah, die Makellose, wie von Bestürzung getroffen.
4.22.81
स्नेहात्संवासजादेव तदा वै चारुहासिनी ।
युध्यमानं महावीर्यमिमं समनुशोचति ॥ ४.२२.८१ ॥
Da trauert die Süßlächelnde aus Zuneigung, die aus dem gemeinsamen Leben entstand, um diesen mächtigen Kämpfer, der kämpft.
4.22.82
कल्याणरूपा सैरन्ध्री वललश्चापि सुन्दरः ।
स्त्रीणां चित्तं हि दुर्ज्ञेयं युक्तरूपौ हि मे मतौ ॥ ४.२२.८२ ॥
Sairandhrī ist schön von Gestalt, und Valala ist ebenfalls hübsch. Der Sinn der Frauen ist wahrlich schwer zu ergründen; mir scheinen die beiden gut zueinander zu passen.
4.22.83
सैरन्ध्री प्रियसंवासान्नित्यं करुणवादिनी ।
अस्मिन्राजकुले चैतौ तुल्यकालनिवासिनौ ॥ ४.२२.८३ ॥
Sairandhrī, aus lieber Gemeinschaft, spricht stets mitleidig; in diesem königlichen Hause haben diese beiden gleich lange gewohnt.
4.22.84
इति ब्रुवाणा वाक्यानि सा मां नित्यमजीजपत् ।
क्रुध्यन्तीं मां च संप्रेक्ष्य पर्यशङ्कत मां त्वयि ॥ ४.२२.८४ ॥
Solche Worte sprechend, besänftigte sie mich stets; als sie mich zornig sah, verdächtigte sie mich deinetwegen.
4.22.85
तस्यां तथा ब्रुवन्त्यां तु भीमो भीमपराक्रमः ।
नोवाच किंचिद्वचनं संरम्भाद्रक्तलोचनः ॥ ४.२२.८५ ॥
Während sie so sprach, sagte Bhīma von schrecklicher Tapferkeit, mit vor Zorn geröteten Augen, kein Wort.
4.22.86
ज्ञात्वा-तु रुषितं भीमं द्रौपदी पुनरब्रवीत् ।
शोके यौधिष्ठिरे मग्ना नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ४.२२.८६ ॥
Da sie wusste, dass Bhīma zornig war, sprach Draupadī erneut: "Im Kummer um Yudhiṣṭhira versunken, habe ich nicht den Mut zu leben."
4.22.87
यंस्तु देवान्मनुष्यांश्च सर्वानेकरथोऽजयत् ।
सोयं राज्ञो विराटस्य कन्यानां नर्तको युवा।
आस्ते वेषप्रतिच्छन्नः कन्यानां परिचारकः ॥ ४.२२.८७ ॥
Er, der allein auf einem Streitwagen Götter und Menschen besiegte, dieser junge Tänzer weilt nun verkleidet als Diener der Mädchen des Königs Virāṭa.
4.22.88
योऽतर्पयदमेयात्मा खाण्डवे जातवेदसम् ।
सोऽन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ॥ ४.२२.८८ ॥
Der mit unermesslicher Seele, der Agni im Khāṇḍava-Wald sättigte, Pārtha, weilt nun im inneren Palast, verborgen wie ein Feuer in einem Brunnen.
4.22.89
यस्माद्भयममित्राणां सदैव पुरुषर्षभात् ।
स लोकपरिभूतेन वेषेणास्ते धनंजयः ॥ ४.२२.८९ ॥
Der Stier unter den Männern, vor dem die Feinde stets Furcht empfanden, Dhanaṃjaya weilt nun in einer von der Welt verachteten Gestalt.
4.22.90
यस्यं ज्यातलनिर्घोषात्समकम्पन्त शत्रवः ।
षण्डरूपं वहन्तं तं गीतं नृत्तावलम्बनम् ।
कुर्वन्तमर्जुनं दृष्ट्वा न मे स्वास्थ्यं मनो व्रजेत् ॥ ४.२२.९० ॥
Bei dessen Bogensehnentönen alle Feinde zugleich zitterten — wenn ich Arjuna sehe, in der Gestalt eines Eunuchen, singend und sich auf den Tanz stützend, kann mein Geist keine Ruhe finden.
4.22.91
स्त्रियो गीतस्वरात्तस्य मुदिताः पर्युपासते ॥ ४.२२.९१ ॥
Von dem Klang seines Gesangs erfreut, umringen ihn die Frauen und dienen ihm.
4.22.92
किरीटं सूर्यसंकाशं यस्य मूर्धन्यशोभत ।
वेणीविकृतकेशान्तः सोऽयमद्य धनंजयः ॥ ४.२२.९२ ॥
Dieser, auf dessen Haupt eine Krone wie die Sonne glänzte, mit gebundenen Haarspitzen zu einem Zopf – das ist heute der Dhanaṃjaya.
4.22.93
यस्मिन्नस्त्राणि दिव्यानि समस्तानि महात्मनि ।
आधारः सर्वविद्यानां यो धारयति कुण्डले ॥ ४.२२.९३ ॥
In diesem hochherzigen Mann wohnen alle göttlichen Waffen; er ist die Stütze allen Wissens, und er trägt die beiden Ohrringe.
4.22.94
यं वै राजसहस्राणि तेजसाऽप्रतिमं भुवि ।
समरे नातिवर्तन्ते वेलामिव महोर्मयः ॥ ४.२२.९४ ॥
Dessen unvergleichliche Kraft auf Erden selbst tausend Könige im Kampf nicht überschreiten können, wie große Wogen das Ufer nicht überschreiten.
4.22.95
सोयं राज्ञो विराटस्य कन्यानां नर्तको युवा ।
आस्ते वेषप्रतिच्छन्नः कन्यानां परिचारकः ॥ ४.२२.९५ ॥
Dieser junge Mann ist der Tänzer der Mädchen des Königs Virāṭa; in Verkleidung verborgen, sitzt er als Diener der Mädchen da.
4.22.96
यस्य स्म रथनिर्घोषात्समकम्पत मेदिनी ।
सपर्वतवनाकाशा सहस्थावरजङ्गमा ॥ ४.२२.९६ ॥
Beim Dröhnen seines Wagens erzitterte die Erde mit Bergen, Wäldern und Himmel und allen Wesen, den beweglichen wie den unbeweglichen.
4.22.97
यस्मिञ्जाते महेष्वासे कुन्त्याः प्रीतिरवर्धत ।
न स शोचति मामद्य भीमसेन तवानुजः ॥ ४.२२.९७ ॥
Als jener große Bogenschütze geboren wurde, wuchs Kuntīs Freude. O Bhīmasena, dein jüngerer Bruder trauert heute nicht um mich.
4.22.98
विभूषितमलंकारैः कुण्डलैः परिपातुकैः ।
कम्बुपाणिमथायान्तं दृष्ट्वा सीदति मे मनः ॥ ४.२२.९८ ॥
Geschmückt mit Ornamenten und strahlenden Ohrringen, sehe ich ihn mit der Muschel in der Hand kommen, und mein Herz sinkt.
4.22.99
वेणीविकृतकेशान्तं भीमधन्वानमर्जुनम् ।
कन्यापरिवृतं दृष्ट्वा शोकं गच्छति मे मनः ॥ ४.२२.९९ ॥
Wenn ich Arjuna mit dem furchtbaren Bogen sehe, das Haar geflochten und an den Spitzen verändert, von Jungfrauen umgeben, verfällt mein Geist dem Schmerz.
4.22.100
यदा ह्येनं परिवृतं कन्याभिर्देवरूपिणम् ।
प्रच्छन्नमिव मातङ्गं परिपूर्णं करेणुभिः ॥ ४.२२.१०० ॥
Wenn er, göttergestaltig, von Jungfrauen umgeben ist, wie ein verborgener Elefant, umringt von Elefantenkühen...
4.22.101
मात्स्यं पार्थं च गायन्तं विराटं समुपस्थितम् ।
पश्यामि तूर्यमध्यस्थं दृष्ट्वा मुह्यति मे मनः ॥ ४.२२.१०१ ॥
Ich sehe Pārtha vor König Virāṭa der Matsya singen, inmitten der Musiker stehend; ihn so zu sehen, verwirrt meinen Geist.
4.22.102
नूनमार्या न जानाति कृच्छ्रं प्राप्तं धनंजयम् ।
अजातशत्रुं कौरव्यं मग्नं द्युर्द्यूतदेविनम् ॥ ४.२२.१०२ ॥
Gewiss weiß die edle Dame nicht, dass Dhanaṃjaya in Not geraten ist und Ajātaśatru, der Kaurava, im Würfelspiel versunken ist.
4.22.103
ऐन्द्रवारुणवायव्यब्रह्माग्नेयैः सवैष्णवैः ।
अग्नीन्संतर्पयन्पार्थः सर्वशत्रुनिबर्हणः।
दिव्यैरस्त्रैरमेयात्मा सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ॥ ४.२२.१०३ ॥
Die Feuer mit den göttlichen Waffen Indras, Varuṇas, Vāyus, Brahmās und Agnis sowie mit Viṣṇus Waffe zufriedenstellend, besiegte Pārtha, der Vernichter aller Feinde von unermesslichem Selbst, allein auf seinem Wagen alle.
4.22.104
कौबेरं वैष्णवं शैवमस्त्राण्यन्यानि भारत ।
दर्शयन्नस्त्रवीर्यं च वासुदेवसहायवान् ॥ ४.२२.१०४ ॥
O Bhārata, der die Waffen Kuberas, Viṣṇus, Śivas und andere zeigte und die Macht seiner Waffen offenbarte, mit Vāsudeva als Verbündetem.
4.22.105
दिव्यं गान्धर्वमस्त्रं च वायव्यमथ वैष्णवम् ।
ब्राह्मं पाशुपतं चैव स्थूणाकर्णं च दर्शयन् ॥ ४.२२.१०५ ॥
Die göttliche Waffe der Gandharvas, die Vāyavya, dann die Vaiṣṇava, die Brāhma, die Pāśupata und die Sthūṇākarṇa zeigend.
4.22.106
पौलोमान्कालकेयांश्च इन्द्रशत्रून्महाबलान् ।
निवातकवचैः सार्धं घोरानेकरथोऽजयत्।
सोन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ॥ ४.२२.१०६ ॥
Auf seinem einzigen Wagen besiegte er die Paulomas und Kālakeyas, die mächtigen Feinde Indras, samt den schrecklichen Nivātakavacas; Pārtha, der in den Frauengemächern weilte, war wie ein in einen Brunnen eingeschlossenes Feuer.
4.22.107
यो वै महातपः कुर्वन्महाबलपराक्रमः ।
युद्धेन तोषयामास शंकरं शूलपाणिनम् ॥ ४.२२.१०७ ॥
Derjenige, der große Askese übte und mit großer Kraft und Tapferkeit im Kampf Śaṃkara, den Dreizackträger, erfreute.
4.22.108
कन्यापुरगतं दृष्ट्वा गोष्ठेष्विव महावृषम् ।
स्त्रीवेषविकृतं पार्थं कुन्तीं गच्छति मे मनः ॥ ४.२२.१०८ ॥
Als ich Pārtha sehe, der in die Frauengemächer gegangen ist, wie ein großer Stier in den Viehställen, im Frauengewand verkleidet, wendet sich mein Geist dem Sohn Kuntīs zu.
4.22.109
यः स्त्रीभिर्नित्यसंपन्नो रूपेणास्त्रेण मेधया ।
सोऽश्वबन्धो विराटस्य पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ४.२२.१०९ ॥
Er, der stets unter den Frauen glänzte, geschickt in Schönheit, Waffen und Weisheit, ist nun Virāṭas Pferdewärter. Sieh die Wende der Zeit.
4.22.110
राजकन्याश्च वेश्याश्च विशां दुहितरश्च याः ।
सर्वाः सारयुता नार्यो दामग्रन्थिवशं गताः ।
प्रेष्यकर्मणि तं दृष्ट्वा शोचामि विलपामि च ॥ ४.२२.११० ॥
Königstöchter, Kurtisanen und Töchter des Volkes, alle Frauen von Adel, sind in die Gewalt der geknoteten Schnur geraten. Als ich ihn in dienender Arbeit sehe, klage und jammere ich.
4.22.111
विराटमुपतिष्ठन्तं दर्शयन्तं च वाजिनम् ।
अभ्यकीर्यन्त बृन्दानि दामग्रन्थिमुदीक्षितुम् ।
विनयन्तं जवेनाश्वान्धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ४.२२.१११ ॥
Während er Virāṭa diente und das Pferd vorführte, sammelten sich Menschenmengen, um den Knoten der Wette zu sehen. Während der König des Dharma zusah, schulte er die Pferde rasch.
4.22.112
किंनु मां मन्यसे पार्थ सुखितेति परन्तप ।
तथा दृष्ट्वा यवीयांसं सहदेवं युधांपतिम् ॥ ४.२२.११२ ॥
O Pārtha, o Verbrenner der Feinde, warum glaubst du, ich sei glücklich? Ebenso, wenn ich den jüngeren Sahadeva sehe, den Herrn der Krieger.
4.22.113
तं दृष्ट्वा गोषु गोसङ्ख्यं वत्सचर्मक्षितीशयम् ।
दुःखशोकपरीताङ्गी पाण्डुभूताऽस्मि पाण्डव ॥ ४.२२.११३ ॥
Als ich ihn unter dem Vieh zählen und auf der Erde auf einem Kalbfell liegen sah, o Pāṇḍava, wurde mein von Leid und Kummer umgebener Körper bleich.
4.22.114
सहदेवस्य वृत्तानि चिन्तयन्ती पुनःपुनः ।
न पश्यामि महाभाग सहदेवस्य दुःष्कृतम्।
यस्मादेवंविधं क्लेशं प्राप्नुयात्सत्यविक्रमः ॥ ४.२२.११४ ॥
Immer wieder das Verhalten Sahadevas bedenkend, o Hochgesegnete, sehe ich keine Verfehlung Sahadevas, derentwegen der wahrhaft Tapfere ein solches Leid erleiden müsste.
4.22.115
दूयामि भरतश्रेष्ठ दृष्ट्वा ते भ्रातरं प्रियम् ।
गोषु गोवृषसंकाशं मात्स्येनापि निवेशितम् ॥ ४.२२.११५ ॥
O Bester der Bharatas, da ich deinen lieben Bruder unter dem Vieh wie einen Stier unter Kühen sehe, eingesetzt sogar vom König der Matsya, bin ich betrübt.
4.22.116
संरब्धतररक्ताक्षं गोपालानां पुरोगमम् ।
विराटमभिनन्दन्तं वित्ते मे भवति ज्वरः ॥ ४.२२.११६ ॥
Wenn ich Virāṭa sehe, mit sehr zornigen, geröteten Augen, an der Spitze der Hirten, sich an seinem Reichtum erfreuend, steigt in meinem Herzen ein Fieber auf.
4.22.117
सहदेवं हि मे नित्यं वीरमार्या प्रशंसति ।
महाभिजनसंपन्नो नीतिमान्कुलवानपि ॥ ४.२२.११७ ॥
Die edle Frau preist stets meinen Helden Sahadeva, der von großer Abstammung, klug und aus gutem Hause ist.
4.22.118
हीनिषेवो ह्यनवमो धार्मिकश्च प्रियश्च मे ।
स तेऽरण्येषु वोढव्यः पाञ्चालि रजनीष्वपि ॥ ४.२२.११८ ॥
Er ist bescheiden, makellos, rechtschaffen und mir lieb. O Pāñcālī, er ist es, der dich im Walde, selbst in den Nächten, begleiten sollte.
4.22.119
सुकुमारश्च शूरश्च राजानं चाप्यनुव्रतः ।
ज्येष्ठापचायिनं वीरं स्वयं पाञ्चालि भोजयेः ॥ ४.२२.११९ ॥
Zart und dennoch tapfer, und auch dem König ergeben, dieser Held, der seinen älteren Bruder ehrt, o Pāñcālī, sollst du selbst speisen.
4.22.120
इत्युवाच हि मां कुन्ती रुदती पुत्रगृद्धिनी ।
प्रव्रजन्तं महारण्यं तं परिष्वज्य तिष्ठती ॥ ४.२२.१२० ॥
So sprach Kuntī zu mir, weinend und nach ihren Söhnen verlangend, ihn umarmend und stehend, als er in den großen Wald aufbrach.
4.22.121
तं दृष्ट्वा गोषु गोपालवेषमास्थाय धिष्ठितम् ।
सहदेवं युधांश्रेष्ठं किंनु जीवामि पाण्डवः ॥ ४.२२.१२१ ॥
Wie könnte ich weiterleben, wenn ich ihn sehe, Sahadeva, den besten der Krieger, stehend unter den Kühen in der Verkleidung eines Kuhhirten, o Pāṇḍava?
4.22.122
एवं दुःखशताविष्टा युधिष्ठिरनिमित्ततः ॥ ४.२२.१२२ ॥
So von hundert Leiden um Yudhiṣṭhiras willen heimgesucht,
4.22.123
पुनः प्रतिविशिष्टानि दुःखानि शृणु भारत ।
वर्धन्ते मयि कौन्तेय वक्ष्याम्यन्यानि तानि वै ॥ ४.२२.१२३ ॥
Höre noch einmal, o Bhārata, von jenen Leiden, die mir eigen sind. Sie wachsen in mir, o Sohn der Kuntī; auch die anderen will ich dir nennen.
4.22.124
युष्मासु ध्रियमाणेषु दुःखानि विविधान्युत ।
शोषयन्ति शरीरं मे किंनु दुःखतरं ततः ॥ ४.२२.१२४ ॥
Während ihr lebt, verzehren mir vielfältige Leiden den Leib. Welches Leid könnte größer sein als dieses?
4.22.125
एकभर्ता तु या नारी सा सुखेनैव वर्तते ।
पञ्च मे पतयः सन्ति मम दुःखमनन्तकम् ॥ ४.२२.१२५ ॥
Eine Frau mit nur einem Gatten lebt wahrlich in Glück; ich habe fünf Gatten, und mein Leid ist ohne Ende.