ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.22.1
सा सूतपुत्राभिहता राजपुत्री सुदुःखिता ।
वधं कृष्णा परीप्सन्ती सूतपुत्रस्य भामिनी ॥ ४.२२.१ ॥
ಸೂತಪುತ್ರನಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾದಳು. ಸೂತಪುತ್ರನ ವಧೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದ ಆ ಭಾಮಿನಿ ಕೃಷ್ಣೆ (ದ್ರೌಪದಿ).
4.22.2
जगामावासमेवाथ तदा सा द्रुपदात्मजा ।
कृत्वा शौचं यथान्यायं कृष्णा सा तनुमध्यमा ॥ ४.२२.२ ॥
ಆಗ ಆ ದ್ರುಪದಪುತ್ರಿ ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಶೌಚವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಆ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸೊಂಟದ ಕೃಷ್ಣೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿದಳು.
4.22.3
गात्राणि वाससी चैव प्रक्षाल्य सलिलेन सा ।
चिन्तयामास रुदती तस्य दुःखस्य निर्णयम् ॥ ४.२२.३ ॥
ನೀರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅಳುತ್ತಾ ಆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಅವಳು ಚಿಂತಿಸಿದಳು.
4.22.4
किं करोमि क्व गच्छामि कथं कार्यं भवेन्मम ।
इत्येवं चिन्तयित्वा सा भीमं तं मनसाऽगमत्।
अन्यः कर्ता विना भीमान्न मेऽद्य मनसेप्सितम् ॥ ४.२२.४ ॥
'ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ನನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಹೇಗೆ ಆಗಬೇಕು?' ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಭೀಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಭೀಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಂದು ನನ್ನ ಮನದ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
4.22.5
प्रादुर्भूते क्षणे रात्रौ विहाय शयनं स्वकम् ।
दुःखेन महता युक्ता मानसेन मनस्विनी ।
प्राद्रवन्नाथमिच्छन्ती तथा नाथवती सती ॥ ४.२२.५ ॥
ರಾತ್ರಿಯ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮಹಾ ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಮನಸ್ವಿನಿ, ರಕ್ಷಕನನ್ನು ಬಯಸಿ ಓಡಿದಳು. ಹೀಗೆ ರಕ್ಷಕನುಳ್ಳವಳಾಗಬಯಸಿದ ಆ ಸತಿ.
4.22.6
सा वै महानसं प्राप्य भीमसेनं सुचिस्मिता ।
उपासर्पत पाञ्चाली वासितेव महागजम् ॥ ४.२२.६ ॥
ಆ ಸುಂದರ ನಗೆಯ ಪಾಂಚಾಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಳು, ಮದಿಸಿದ ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಮಹಾಗಜವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವಂತೆ.
4.22.7
सर्वश्वेतेव माहेयी वने वृद्धा त्रिहायणी ।
महर्पभं यथा सुप्तमर्थिनी वननिर्झरे ।
संप्रसुप्तं तथा सिंहिं मृगराजवधूरिव ॥ ४.२२.७ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿಯ ಮಾಹೇಯಿ, ವೃದ್ಧೆ ಮೂರು ವರ್ಷದವಳು, ಕಾಡಿನ ಝರಿಯ ಬಳಿ ಮಲಗಿರುವ ಮಹಾ ವೃಷಭವನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ, ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಹವನ್ನು ಮೃಗರಾಜನ ಪತ್ನಿ ಸೇರಿದಂತೆ.
4.22.8
अभिप्रसार्य बाहुभ्यां पतिं सुप्तं समाश्लिषत् ।
सुजातं गोमतीतीरे सालं वल्लीव पुष्पिता ॥ ४.२२.८ ॥
ಎರಡೂ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ಮಲಗಿದ ಪತಿಯನ್ನು ಅವಳು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು, ಗೋಮತೀ ತೀರದ ಸುಂದರ ಸಾಲ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಬಳ್ಳಿ ಸುತ್ತುವಂತೆ.
4.22.9
परिस्पृस्य च पाणिभ्यां पतिं सुप्तमबोधयत् ।
श्रीरिवान्या महोत्साहं सुप्तं विष्णुमिवार्णवे ।
क्षौमावदाते शयने शयानं वृषभेक्षणम् ॥ ४.२२.९ ॥
ಕೈಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮಲಗಿದ ಪತಿಯನ್ನು ಅವಳು ಎಬ್ಬಿಸಿದಳು, ಮಹೋತ್ಸಾಹಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶ್ರೀ ಎಬ್ಬಿಸುವಂತೆ, ಬಿಳಿ ರೇಷ್ಮೆ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ ವೃಷಭನೇತ್ರನನ್ನು.
4.22.10
यथा शची देवराजं रुद्राणी शंकरं यथा ।
ब्रह्माणमिव सावित्री देवसेना गुहं यथा ॥ ४.२२.१० ॥
ಶಚಿ ದೇವರಾಜನನ್ನು, ರುದ್ರಾಣಿ ಶಂಕರನನ್ನು, ಸಾವಿತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ದೇವಸೇನಾ ಗುಹನನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ.
4.22.11
दिशागजसमाकारं गजं गजवधूरिव ।
भीमं प्राबोधयत्कान्ता लक्ष्मीर्दामोदरं यथा ॥ ४.२२.११ ॥
ದಿಗ್ಗಜದಂತಹ ಆಕಾರದ ಆನೆಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಎಬ್ಬಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಭೀಮನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಾಮೋದರನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದಂತೆ.
4.22.12
वीणेव मधुरालापा स्वरं गान्धारमाश्रिता ।
अभ्यभाषत पाञ्चाली कौरवं पाण्डुनन्दनम् ॥ ४.२२.१२ ॥
ವೀಣೆಯಂತೆ ಮಧುರ ಮಾತಿನ ಪಾಂಚಾಲಿ ಗಾಂಧಾರ ಸ್ವರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪಾಂಡುನಂದನ ಕೌರವನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದಳು.
4.22.13
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ किं शेषे भीमसेन मृतो यथा ।
न मृतः स हि पापीयान्भार्यामालम्ब्य जीवति ॥ ४.२२.१३ ॥
ಏಳು, ಏಳು! ಭೀಮಸೇನ, ಸತ್ತವನಂತೆ ಏಕೆ ಮಲಗಿರುವೆ? ಆ ಪಾಪಿ ಸತ್ತಿಲ್ಲ; ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದಾನೆ.
4.22.14
तस्मिञ्जीवति पापिष्ठे सेनावाहे मम द्विषि ।
तत्कर्मं कृतवत्यद्य कथं निद्रां निषेवसे ॥ ४.२२.१४ ॥
ಆ ಪಾಪಿ, ನನ್ನ ವೈರಿ, ಸೇನಾಪತಿ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ, ಇಂದು ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಹೇಗೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
4.22.15
सुखसुप्तश्च तं शब्दं निशम्य स वृकोदरः ।
संवेदितः कुरुश्रेष्ठः तोत्रैरिव महागजः ॥ ४.२२.१५ ॥
ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೃಕೋದರನು ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಂಕುಶಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಗಜದಂತೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತನು.
4.22.16
स वै विहाय शयनं यस्मिन्सुप्तः प्रबोधितः ।
उदतिष्ठदमेयात्मा पर्यङ्के सोत्तरच्छदे ॥ ४.२२.१६ ॥
ಅವನು ಮಲಗಿದ್ದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಚ್ಚೆತ್ತು, ಅಮಿತಾತ್ಮನು ಹೊದಿಕೆ ಹಾಸಿದ ಆ ಮಂಚದಿಂದ ಎದ್ದನು.
4.22.17
उपवेश्य च दुर्धर्पः पाञ्चालकुलवर्धनीम् ।
अथाब्रवीद्राजपुत्रीं कौरव्यो महिषीं प्रियाम् ॥ ४.२२.१७ ॥
ಆ ದುರ್ಧರ್ಷ ಕೌರವನು, ಪಾಂಚಾಲ ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ರಾಜಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಹಿಷಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.22.18
केनार्थेन च संप्राप्ता त्वरितेव ममान्तिकम् ।
न ते प्रकृतिमान्वर्णः कृशा त्वमभिलक्ष्यसे ॥ ४.२२.१८ ॥
ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಅವಸರವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆ? ನಿನ್ನ ಸಹಜ ವರ್ಣ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ನೀನು ಕೃಶಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವೆ.
4.22.19
प्रकाशं यदि वा गुह्यं सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
आचक्ष्व त्वमशेषेण सर्वं विद्यामहं यथा ॥ ४.२२.१९ ॥
ಇದು ಬಹಿರಂಗವಾದುದೋ ಅಥವಾ ಗುಟ್ಟಾದುದೋ, ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು. ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು, ನಾನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ.
4.22.20
सुखं वा यदि वा दुःखं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
यद्यप्यसुकरं कर्म कृतमित्यवधारय ॥ ४.२२.२० ॥
ಸುಖವೋ ದುಃಖವೋ, ಶುಭವೋ ಅಶುಭವೋ, ಕೆಲಸ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
4.22.21
अहमेव हि ते कृष्णे विश्वास्यः सर्वकर्मसु ।
अहमापत्सु चापि त्वां मोक्षयामि पुनः पुनः ॥ ४.२२.२१ ॥
ಕೃಷ್ಣೆ, ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನೇ ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹನು. ಆಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಬಿಡಿಸುವೆನು.
4.22.22
शीघ्रमुक्त्वा यथाकामं यत्ते कार्यं विवक्षितम् ।
गच्छ वै शयनायैव यावदन्यो न बुध्यते ॥ ४.२२.२२ ॥
ನೀನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದುದನ್ನು ಇಷ್ಟದಂತೆ ಬೇಗನೆ ಹೇಳಿ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಲಗಲು ಹೋಗು.
4.22.23
सा लञ्जमाना भीता च अधोमुखमुखी ततः ।
नोवाच किंचिद्वचनं बाष्पदूषितलोचना ॥ ४.२२.२३ ॥
ನಾಚಿ, ಹೆದರಿ, ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಆಗ ಏನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ.
4.22.24
अथाब्रवीद्भीमपराक्रमो बली वृकोदरः पाण्डवमुख्यसंमतः ।
प्रब्रूहि किं ते करवाणि सुन्दरि प्रियं प्रिये वारणमत्तगामिनि ॥ ४.२२.२४ ॥
ಆಗ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನನೆಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿ ಬಲಶಾಲಿ ವೃಕೋದರನು ಹೇಳಿದನು: ಸುಂದರಿ, ಹೇಳು, ನಿನಗೆ ಏನು ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲಿ? ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಿಯೆ!
4.22.25
अशोच्यता कुतस्तस्या यस्या भर्ता युधिष्ठिरः ।
जानन्सर्वाणि दुःखानि किं मां भीमानुपृच्छसि ॥ ४.२२.२५ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಗಂಡನಾಗಿರುವವಳಿಗೆ ದುಃಖಿಸದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನೂ ಬಲ್ಲೆ ನೀನು, ಭೀಮ, ನನ್ನನ್ನೇಕೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ?
4.22.26
यन्मां दासीप्रवादेन प्रातिकामी तदाऽनयत् ।
सभायां परिषन्मध्ये तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ ४.२२.२६ ॥
ಆಗ ಪ್ರಾತಿಕಾಮಿ ನನ್ನನ್ನು 'ದಾಸಿ' ಎಂದು ಕರೆದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದದ್ದು ನನ್ನ ಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.
4.22.27
विकृष्टा हास्तिनपुरे सभायां राजसंसदि ।
दुःशासनेन केशान्ते परामृष्टा रजस्वला ॥ ४.२२.२७ ॥
ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು; ದುಃಶಾಸನನು ಕೂದಲು ಹಿಡಿದು, ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದನು.
4.22.28
क्षत्रियैस्तत्र कर्णाद्यैर्दृष्टा दुर्योधनेन च ।
श्वशुराभ्यां च भीष्मेण विदुरेण च धीमता।
द्रोणेन च महाबाहो कृपेण च परंतप ॥ ४.२२.२८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಾದಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ದುರ್ಯೋಧನ, ಮಾವಂದಿರು, ಭೀಷ್ಮ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದುರ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಕೃಪ ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಎ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ!
4.22.29
साऽहं श्वशुरयोर्मध्ये भ्रातृमध्ये च पाण्डव ।
केशे गृहीत्वा च सभां नीता जीवति वै त्वयि ॥ ४.२२.२९ ॥
ನಾನು ಮಾವಂದಿರ ಮಧ್ಯೆ, ಸೋದರರ ಮಧ್ಯೆ, ಎ ಪಾಂಡವ, ಕೂದಲು ಹಿಡಿದು ಸಭೆಗೆ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟೆ—ನೀನು ಬದುಕಿದ್ದಾಗಲೇ.
4.22.30
विप्रयुक्ता ततश्चाहं वने राज्याद्वनं गता ।
साऽहं वने दुर्वसतिं वसती त्वध्वकर्शिता ।
जटासुरपरिक्लेशात्प्राप्तापि सुमहद्भयम् ॥ ४.२२.३० ॥
ಆಮೇಲೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ನಾನು ಹೋದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ವಾಸಮಾಡುತ್ತ, ದಾರಿಯ ಆಯಾಸದಿಂದ ದಣಿದು, ಜಟಾಸುರನ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಭಯವನ್ನೂ ಪಡೆದೆ.
4.22.31
पार्थिवस्य सुता नाम कानु जीवेन मादृशी ।
अनुभूय भृशं दुःखमन्यत्र द्रौपदीं प्रभो ॥ ४.२२.३१ ॥
ರಾಜನ ಮಗಳಾದ ನನ್ನಂತಹವಳು ಬದುಕಿರುವಾಗ ಇಷ್ಟು ಅಪಾರ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವಳು ಯಾರು? ಓ ಪ್ರಭು, ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರು?
4.22.32
वनवासगता चाहं सैन्धवेन दुरात्मना ।
परामृष्टा द्वितीयं च सोद्रुमुत्सहते तु का ॥ ४.२२.३२ ॥
ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ದುರಾತ್ಮ ಸೈಂಧವ ಮುಟ್ಟಿದ್ದ. ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಇದೆ?
4.22.33
पद्भ्यां पर्यचरं चाहं देशान्विषमसंस्थितान् ।
दुर्गाञ्श्वापदसंकीर्णांस्त्वयि जीवति पाण्डवे ॥ ४.२२.३३ ॥
ಓ ಪಾಂಡವನೇ, ನೀನು ಬದುಕಿರುವಾಗ ನಾನು ನಡೆದೇ ಒರಟು, ದುರ್ಗಮ, ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದೆ.
4.22.34
ततोऽहं द्वादशे वर्षे वन्यमूलफलाशना ।
इदं पुरमनुप्राप्ता सुदेष्णापरिचारिका।
परस्त्रियमुपातिष्ठे सत्यधर्मपरायणा ॥ ४.२२.३४ ॥
ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಬೇರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಈ ನಗರ ಸೇರಿ ಸುದೇಷ್ಣೆಯ ದಾಸಿಯಾದೆ. ಸತ್ಯಧರ್ಮ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದೆ.
4.22.35
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम् ।
नित्यं पिषे विराटस्य त्वयि जीवति पाण्डव ॥ ४.२२.३५ ॥
ಓ ಪಾಂಡವನೇ, ನೀನು ಬದುಕಿರುವಾಗ ನಾನು ವಿರಾಟನಿಗಾಗಿ ಗೋಶೀರ್ಷಕ, ಪದ್ಮಕ, ಹರಿಶ್ಯಾಮ ಚಂದನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಅರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.22.36
साऽहं बहूनिः दुःखानि गणयामि न ते कृते ॥ ४.२२.३६ ॥
ನಾನು ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದವುಗಳನ್ನೂ ಎಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.22.37
मत्स्यराजसमक्षं तु तस्य धूर्तस्य पश्यतः ।
कीचकेन पदा स्पृष्टा का नु जीवेत मादृशी ॥ ४.२२.३७ ॥
ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಆ ದುಷ್ಟನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೀಚಕನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನಂಥ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾರು ಬದುಕಬಲ್ಲಳು?
4.22.38
एवं बहुविधैर्दुःखैः क्लिश्यमाना च पाण्डव ।
न मां जानासि कौन्तेय किं फलं जीवितेन मे ॥ ४.२२.३८ ॥
ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು, ಓ ಪಾಂಡವ, ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಓ ಕೌಂತೇಯ, ನನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಫಲ?
4.22.39
द्रुपदस्य सुता चाहं धृष्टद्युम्नस्य चानुजा ।
अग्निकुण्डात्समुद्भूता नोर्व्यां जातु चराम्यहम् ॥ ४.२२.३९ ॥
ನಾನು ದ್ರುಪದನ ಮಗಳು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ತಂಗಿ. ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವಳು. ನಾನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದವಳಲ್ಲ.
4.22.40
कीचकं चेन्न हन्यास्त्वं ग्रीवां बद्ध्वा जले म्रिये ।
विषमालेड्य पास्यामि प्रवेक्ष्याम्यथवाऽनलं ॥ ४.२२.४० ॥
ನೀನು ಕೀಚಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೊರಳಿಗೆ ಉರುಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ; ಅಥವಾ ವಿಷವನ್ನು ನೆಕ್ಕಿ ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ; ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.22.41
आत्मानं नाशयिष्यामि वृक्षमारुह्य वा पते ।
शस्त्रेणाङ्गं च भेत्स्यामि किं फलं जीवितेन मे ॥ ४.२२.४१ ॥
ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ಅಥವಾ ಮರ ಏರಿ, ಓ ಪತಿಯೇ; ಅಥವಾ ಆಯುಧದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಫಲ?
4.22.42
योऽयं राज्ञो विराटस्य कीचको नाम भारत ।
सेनानीः पुरुषव्याघ्र स्यालः परमदुर्मतिः ॥ ४.२२.४२ ॥
ಓ ಭರತನೇ, ಈ ವಿರಾಟರಾಜನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಕೀಚಕನೆಂಬವನು — ಓ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ — ರಾಜನ ಮೈದುನ; ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು.
4.22.43
स मां सैरन्ध्रिवेषेण वसन्तीं राजवेश्मनि ।
नित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मम भवेति वै ॥ ४.२२.४३ ॥
ರಾಜಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೈರಂಧ್ರಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಸದಾ 'ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು.
4.22.44
तेनैवमुच्यमानाया वधार्हेणारिसूदन ।
कालेनेव फलं पक्वं हृदयं मे विदीर्यते ॥ ४.२२.४४ ॥
ಅರಿಸೂದನ! ಸಾವಿಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಾಲ ಬಂದು ಹಣ್ಣಾದ ಫಲದಂತೆ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ.
4.22.45
शरणं भव कौन्तेय मा स्म गच्छे युधिष्ठिरम् ।
निरुद्योगं निरामर्षं निर्वीर्यमरिमर्दन ॥ ४.२२.४५ ॥
ಕೌಂತೇಯ! ನನಗೆ ಶರಣನಾಗು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿ ಹೋಗಬೇಡ. ಅರಿಮರ್ದನ! ಅವನು ಉದ್ಯೋಗರಹಿತ, ರೋಷರಹಿತ, ವೀರ್ಯರಹಿತ.
4.22.46
मा स्म सीमन्तिनी काचिञ्जनयेत्पुत्रमीदृशम् ॥ ४.२२.४६ ॥
ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಇಂತಹ ಮಗನನ್ನು ಹೆರದಿರಲಿ.
4.22.47
विजानामि तवामर्षं बलं वीर्यं च पाण्डव ।
ततोऽहं परिदेवामि चाग्रतस्ते महाबल ॥ ४.२२.४७ ॥
ಪಾಂಡವ! ನಿನ್ನ ರೋಷ, ಬಲ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾಬಲನೇ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಾನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.22.48
यथा यूथपतिर्मत्तः कुञ्जरः षाष्टिहायनः ।
भूमौ निपतितं बिल्वं पद्भ्यमाक्रम्य पीडयेत् ॥ ४.२२.४८ ॥
ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಯೂಥಪತಿ ಆನೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಬಿಲ್ವಫಲವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿದು ಪುಡಿಮಾಡುವಂತೆ.
4.22.49
तथैव च शिरस्तस्य निपात्य धरणीतले ।
वामेन पुरुषव्याघ्र मर्द मादेन पाण्डव ॥ ४.२२.४९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಸಿ, ಓ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಪಾಂಡವ, ಎಡ ಕಾಲಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಸಕಿಬಿಡು.
4.22.50
स चेदुद्यन्तमादित्यं प्रातरुत्थाय पश्यति ।
कीचकः शर्वरीं व्युष्टां नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ४.२२.५० ॥
ಕೀಚಕನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾದರೆ, ನಾನು ಬದುಕಲು ಧೈರ್ಯಪಡಲಾರೆ.
4.22.51
शापितोसि मम प्राणैः सुकृतेनार्जुनस्य च ।
युधिष्ठिरस्य पादाभ्यां यमयोर्जीवितेन च।
कीचकस्य वधं नाद्य प्रतिजानासि भारत ॥ ४.२२.५१ ॥
ನನ್ನ ಪ್ರಾಣದ ಮೇಲೆ, ಅರ್ಜುನನ ಪುಣ್ಯದ ಮೇಲೆ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ, ಯಮಳರ ಜೀವದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಭಾರತ, ಇಂದು ಕೀಚಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನೆಂದು ನೀನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ?
4.22.52
भ्रात च विगर्हस्व ज्येष्ठं दुर्द्यूतदेविनम् ।
यस्मास्मि कर्मणा प्राप्ता दुःखमेतदनन्तकम् ॥ ४.२२.५२ ॥
ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ನಿನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ನಿಂದಿಸು. ಅವನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ನಾನು ಈ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
4.22.53
येषां मुख्यतमो ज्येष्ठो भवेत्तु कुलपांसनः ।
भ्रातरं परमन्वीयुस्तेऽपि शालीनबुद्धयः ॥ ४.२२.५३ ॥
ಯಾರ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಿರಿಯನು ಕುಲವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವರೂ ವಿನಯ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆ ಅಣ್ಣನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
4.22.54
को हि राज्यं परित्यज्य सपुत्रपशुबान्धवम् ।
प्रव्रजेत महारण्यमजिनैः परिवारितः ॥ ४.२२.५४ ॥
ರಾಜ್ಯ, ಮಕ್ಕಳು, ಪಶುಗಳು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ?
4.22.55
यदि निष्कसहस्राणि यद्वाऽन्यत्सारवद्धनम् ।
सायं प्रातरदेविष्यदपि संवत्सरायुतम् ॥ ४.२२.५५ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸಂಪತ್ತಾಗಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಂಜೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ನೀಡಬಹುದಿತ್ತು.
4.22.56
रुक्मं हिरण्यं वासांसि यानं युग्यमजाविकम् ।
अश्वाश्वतरसङ्घाश्च न जातु क्षयमाव्रजेत् ॥ ४.२२.५६ ॥
ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ, ಬಂಗಾರ, ವಸ್ತ್ರ, ರಥ, ಎಳೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿ, ಮೇಕೆ ಕುರಿ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
4.22.57
सोयं द्यूतप्रवादेन श्रियश्चैवावरोपितः ।
तूष्णीमास्ते यथा मूढः स्वानि कर्माणि चिन्तयन् ॥ ४.२२.५७ ॥
ಜೂಜಿನ ಮಾತಿನಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು ಇವನೇ; ಮೂಢನಂತೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.22.58
पुरा दशसहस्राणि दन्तिनां वाजिनामपि ।
यं यान्तमनुयान्ति स्म सोयं द्यूतेन जीवति ॥ ४.२२.५८ ॥
ಹಿಂದೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಯಾರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವೋ, ಅವನೇ ಇಂದು ಜೂಜಿನಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.22.59
तथा शतसहस्राणि स्त्रीणाममिततेजसाम् ।
उपासते स्म राजानमिन्द्रप्रस्थे युधिष्ठिरम् ॥ ४.२२.५९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
4.22.60
शतं दासीसहस्राणां यस्य नित्यं महानसे ।
पात्रहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत ॥ ४.२२.६० ॥
ಯಾರ ಮಹಾಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ದಾಸಿಯರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದು ಹಗಲಿರುಳು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೋ.
4.22.61
एष निष्कसहस्राणि दत्त्वा प्रातर्दिनेदिने ।
द्यूतजेन ह्यनर्थेन महता समुपावृतः ॥ ४.२२.६१ ॥
ಇವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೂ ಜೂಜಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಹಾ ಅನರ್ಥದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
4.22.62
एनं सुस्वरसंपन्ना बहवः सूतमागधाः ।
सुप्तं प्रातरुपातिष्ठन्सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ४.२२.६२ ॥
ಇಂಪಾದ ಕಂಠವುಳ್ಳ ಅನೇಕ ಸೂತ-ಮಾಗಧರು, ಹೊಳೆಯುವ ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವನ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
4.22.63
सहस्रं वालखिल्यानां सहस्रमुदवासिनाम् ।
सहस्रमश्मकुट्टानां सहस्रं वायुभोजिनाम् ॥ ४.२२.६३ ॥
ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಸಾವಿರ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಸಾವಿರ, ಕಲ್ಲು ಕುಟ್ಟಿ ಜೀವಿಸುವವರು ಸಾವಿರ, ವಾಯುಭಕ್ಷಕರು ಸಾವಿರ.
4.22.64
सहस्रं मुनिपत्नीनां सहस्रं ब्रह्मचारिणाम् ।
सहस्रं मौनशीलानां सहस्रं गृहमेधिनाम् ॥ ४.२२.६४ ॥
ಮುನಿಪತ್ನಿಯರು ಸಾವಿರ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಸಾವಿರ, ಮೌನಶೀಲರು ಸಾವಿರ, ಗೃಹಸ್ಥರು ಸಾವಿರ.
4.22.65
हंसाः परमहंसाश्च योगिनश्च द्विजातयः ।
कुटीरकाः परिव्राजो ये चान्ये वनचारिणः ॥ ४.२२.६५ ॥
ಹಂಸರು, ಪರಮಹಂಸರು, ಯೋಗಿಗಳು, ದ್ವಿಜರು, ಕುಟೀರವಾಸಿಗಳು, ಪರಿವ್ರಾಜಕರು, ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇತರರು.
4.22.66
संविभक्तात्मकाश्चैव बहवश्चोर्ध्वरेतसः ।
चतुर्वेदविदो विप्राः शिक्षामीमांसपारगाः ।
क्रमपाठाश्च ये विप्राः सामाध्यायनिकाश्च ये ॥ ४.२२.६६ ॥
ತಮ್ಮನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಡುವ ಅನೇಕರು, ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಕರು, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ವಿಪ್ರರು, ಶಿಕ್ಷಾ ಮೀಮಾಂಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು, ಕ್ರಮಪಾಠಿಗಳು, ಸಾಮವೇದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಪ್ರರು.
4.22.67
सहस्रमृषयो यस्य नित्यमासन्सभासदः ।
तपःश्रुतोपसंपन्नाः सर्वकामैरुपास्थिताः ॥ ४.२२.६७ ॥
ಯಾರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಾವಿರ ಋಷಿಗಳು ಸಭಾಸದರಾಗಿದ್ದರೋ, ಅವರು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು; ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
4.22.68
अन्धान्वृद्धाननाथांस्तु सर्वराष्ट्रेषु दुःखितान् ।
बिभर्त्यन्नार्थिनो नित्यमानृशंस्याद्युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.६८ ॥
ಕುರುಡರು, ವೃದ್ಧರು, ಅನಾಥರು, ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ದುಃಖಿತರು ಮತ್ತು ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡುವವರನ್ನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಸದಾ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
4.22.69
स एष निलयं प्राप्तो मत्स्यस्य परिचारकः ।
सभायां विनतो राज्ञः कङ्को नाम युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.६९ ॥
ಆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅವನ ಸೇವಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ರಾಜನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಂಕ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿನಯದಿಂದ ಇದ್ದಾನೆ.
4.22.70
इन्द्रप्रस्थे निवसतः समये यस्य पार्थिवाः ।
आसन्बलिकराः सर्वे सोन्येभ्यो भृतिमिच्छति ॥ ४.२२.७० ॥
ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಕಪ್ಪ ಕೊಡುವವರಾಗಿದ್ದರು; ಈಗ ಅವನು ಇತರರಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.22.71
पार्थिवाः पृथिवीपाला यस्यासन्वशवर्तिनः ।
स वशे विवशो राज्ञां परेषामद्य वर्तते ॥ ४.२२.७१ ॥
ಯಾರಿಗೆ ವಶವರ್ತಿಗಳಾದ ಭೂಪಾಲರು ಇದ್ದರೋ, ಅವನು ಇಂದು ಇತರ ರಾಜರ ವಶದಲ್ಲಿ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
4.22.72
संप्राप्य पृथिवीं कृत्स्नां रश्मिवानिव तेजसा ।
सोद्य राज्ञो विराटस्य सभास्तारो युधिष्ठिरः ॥ ४.२२.७२ ॥
ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವನು ಇಂದು ವಿರಾಟರಾಜನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
4.22.73
यमुपासत राजानं सभायामृषिसत्तमाः ।
तमुपासीनमद्यान्यं पश्य पाण्डव पाण्डवम् ॥ ४.२२.७३ ॥
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು ಯಾರನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿದರೋ, ಆ ರಾಜನನ್ನೇ ಇಂದು ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು, ಪಾಂಡವನೇ, ಪಾಂಡವನನ್ನು.
4.22.74
अनवद्यं महाप्राज्ञं जीवितार्थेन संवृतम् ।
दृष्ट्वा कस्य न दुःखं स्याद्धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ४.२२.७४ ॥
ನಿರ್ದೋಷಿಯೂ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಹೋದವನೂ ಆದ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರಿಗೆ ದುಃಖವಾಗದು?
4.22.75
उपास्ते स्म सभायां यं कृत्स्नाऽपि च वसुन्धरा ।
तमुपासीनमद्यान्यं पश्य भारत भारतम् ॥ ४.२२.७५ ॥
ಇಡೀ ಭೂಮಿಯೂ ಯಾರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತೋ, ಆ ರಾಜನನ್ನೇ ಇಂದು ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು, ಭಾರತನೇ, ಭಾರತನನ್ನು.
4.22.76
एवं बहुविदैर्दुःखैः पीड्यमानामनाथवत् ।
शोकसागरमध्यस्थां किं मां भीम न पश्यसि ॥ ४.२२.७६ ॥
ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅನಾಥೆಯಂತೆ ಶೋಕಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು, ಭೀಮಾ, ನೀನು ಏಕೆ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ?
4.22.77
इदं तु मे दुःखतरं यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
न मेऽभ्यसूया कर्तव्या दुःखादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ ४.२२.७७ ॥
ಭಾರತನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಿರುವುದು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವಾದದ್ದು. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಸೂಯೆ ಪಡಬೇಡ; ದುಃಖದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.22.78
शार्दूलैर्महिषैर्नागौरगारे योत्स्यसे सदा ।
कैकेय्याः प्रेक्षमाणायास्तदा मे कश्मलोऽभवत् ॥ ४.२२.७८ ॥
ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಮ್ಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಸದಾ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ; ಕೈಕೇಯಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಗ ನನಗೆ ಮೂರ್ಛೆಯಂತಾಯಿತು.
4.22.79
हसन्त्यन्तःपुरे नार्यो मम चेष्टां निरीक्ष्य च ॥ ४.२२.७९ ॥
ಅಂತಃಪುರದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನನ್ನ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಕ್ಕರು.
4.22.80
तत उत्थाय कैकेयी सर्वास्ताः प्रत्यभाषत ।
प्रेक्ष्य मामनवद्याङ्गीं कश्मलाभिहतामिव ॥ ४.२२.८० ॥
ಆಗ ಕೈಕೇಯಿ ಎದ್ದು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ನಿರ್ದೋಷ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ ನನ್ನನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟವಳಂತೆ ನೋಡಿ.
4.22.81
स्नेहात्संवासजादेव तदा वै चारुहासिनी ।
युध्यमानं महावीर्यमिमं समनुशोचति ॥ ४.२२.८१ ॥
ಆಗ ಚಾರುಹಾಸಿನಿ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ನೇಹದಿಂದ, ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಮಹಾವೀರನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾಳೆ.
4.22.82
कल्याणरूपा सैरन्ध्री वललश्चापि सुन्दरः ।
स्त्रीणां चित्तं हि दुर्ज्ञेयं युक्तरूपौ हि मे मतौ ॥ ४.२२.८२ ॥
ಸೈರಂಧ್ರಿ ಸುಂದರ ರೂಪದವಳು; ವಲಲನೂ ಸುಂದರನು. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾಗದದು; ಇಬ್ಬರೂ ಯೋಗ್ಯ ರೂಪದವರೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
4.22.83
सैरन्ध्री प्रियसंवासान्नित्यं करुणवादिनी ।
अस्मिन्राजकुले चैतौ तुल्यकालनिवासिनौ ॥ ४.२२.८३ ॥
ಸೈರಂಧ್ರಿ ಪ್ರಿಯ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಸದಾ ಕರುಣೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದವರು.
4.22.84
इति ब्रुवाणा वाक्यानि सा मां नित्यमजीजपत् ।
क्रुध्यन्तीं मां च संप्रेक्ष्य पर्यशङ्कत मां त्वयि ॥ ४.२२.८४ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕೋಪಗೊಂಡ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹಪಟ್ಟಳು.
4.22.85
तस्यां तथा ब्रुवन्त्यां तु भीमो भीमपराक्रमः ।
नोवाच किंचिद्वचनं संरम्भाद्रक्तलोचनः ॥ ४.२२.८५ ॥
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೀಮನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
4.22.86
ज्ञात्वा-तु रुषितं भीमं द्रौपदी पुनरब्रवीत् ।
शोके यौधिष्ठिरे मग्ना नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ ४.२२.८६ ॥
ಭೀಮನು ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತ ದ್ರೌಪದಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು: "ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ನಾನು ಬದುಕಲು ಉತ್ಸಾಹ ಹೊಂದಿಲ್ಲ."
4.22.87
यंस्तु देवान्मनुष्यांश्च सर्वानेकरथोऽजयत् ।
सोयं राज्ञो विराटस्य कन्यानां नर्तको युवा।
आस्ते वेषप्रतिच्छन्नः कन्यानां परिचारकः ॥ ४.२२.८७ ॥
ಒಬ್ಬನೇ ರಥದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಗೆದ್ದವನು, ಅದೇ ಯುವ ನರ್ತಕ ಈಗ ವಿರಾಟ ರಾಜನ ಕನ್ಯೆಯರ ಸೇವಕನಾಗಿ ವೇಷ ಮರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
4.22.88
योऽतर्पयदमेयात्मा खाण्डवे जातवेदसम् ।
सोऽन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ॥ ४.२२.८८ ॥
ಖಾಂಡವ ವನದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ ಅಪರಿಮಿತ ಆತ್ಮದವನು, ಪಾರ್ಥನು ಈಗ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
4.22.89
यस्माद्भयममित्राणां सदैव पुरुषर्षभात् ।
स लोकपरिभूतेन वेषेणास्ते धनंजयः ॥ ४.२२.८९ ॥
ಯಾರ ಭಯದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಸದಾ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದರೋ, ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನಂಜಯನು ಲೋಕದಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತವಾದ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.
4.22.90
यस्यं ज्यातलनिर्घोषात्समकम्पन्त शत्रवः ।
षण्डरूपं वहन्तं तं गीतं नृत्तावलम्बनम् ।
कुर्वन्तमर्जुनं दृष्ट्वा न मे स्वास्थ्यं मनो व्रजेत् ॥ ४.२२.९० ॥
ಯಾರ ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳೆಲ್ಲ ನಡುಗಿದರೋ, ಆ ಅರ್ಜುನನು ಷಂಡನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡುತ್ತಾ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗದು.
4.22.91
स्त्रियो गीतस्वरात्तस्य मुदिताः पर्युपासते ॥ ४.२२.९१ ॥
ಅವನ ಗೀತದ ಸ್ವರದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನ ಸುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.
4.22.92
किरीटं सूर्यसंकाशं यस्य मूर्धन्यशोभत ।
वेणीविकृतकेशान्तः सोऽयमद्य धनंजयः ॥ ४.२२.९२ ॥
ಯಾರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತೋ, ಜಡೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕೂದಲ ತುದಿಯುಳ್ಳ ಆ ಧನಂಜಯನೇ ಇಂದು ಇವನು.
4.22.93
यस्मिन्नस्त्राणि दिव्यानि समस्तानि महात्मनि ।
आधारः सर्वविद्यानां यो धारयति कुण्डले ॥ ४.२२.९३ ॥
ಯಾವ ಮಹಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿವೆಯೋ, ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರನಾದವನು, ಎರಡು ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವವನು ಅವನೇ.
4.22.94
यं वै राजसहस्राणि तेजसाऽप्रतिमं भुवि ।
समरे नातिवर्तन्ते वेलामिव महोर्मयः ॥ ४.२२.९४ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನನ್ನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರೂ ದಾಟಲಾರರು — ಮಹಾ ಅಲೆಗಳು ದಂಡೆಯನ್ನು ದಾಟದಂತೆ.
4.22.95
सोयं राज्ञो विराटस्य कन्यानां नर्तको युवा ।
आस्ते वेषप्रतिच्छन्नः कन्यानां परिचारकः ॥ ४.२२.९५ ॥
ಇವನು ರಾಜ ವಿರಾಟನ ಕನ್ಯೆಯರಿಗೆ ನರ್ತಕನಾದ ಯುವಕ; ವೇಷದಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿ ಕನ್ಯೆಯರ ಸೇವಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
4.22.96
यस्य स्म रथनिर्घोषात्समकम्पत मेदिनी ।
सपर्वतवनाकाशा सहस्थावरजङ्गमा ॥ ४.२२.९६ ॥
ಯಾರ ರಥದ ಘೋಷದಿಂದ ಪರ್ವತ, ವನ, ಆಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿ, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡುಗಿತ್ತೋ.
4.22.97
यस्मिञ्जाते महेष्वासे कुन्त्याः प्रीतिरवर्धत ।
न स शोचति मामद्य भीमसेन तवानुजः ॥ ४.२२.९७ ॥
ಯಾವ ಮಹಾಧನುರ್ಧರನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಕುಂತಿಯ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚಿತೋ, ಭೀಮಸೇನ, ನಿನ್ನ ಆ ತಮ್ಮ ಇಂದು ನನಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.22.98
विभूषितमलंकारैः कुण्डलैः परिपातुकैः ।
कम्बुपाणिमथायान्तं दृष्ट्वा सीदति मे मनः ॥ ४.२२.९८ ॥
ಆಭರಣಗಳಿಂದ, ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಹಿಡಿದು ಬರುವವನನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.
4.22.99
वेणीविकृतकेशान्तं भीमधन्वानमर्जुनम् ।
कन्यापरिवृतं दृष्ट्वा शोकं गच्छति मे मनः ॥ ४.२२.९९ ॥
ಜಡೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತುದಿಯ ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಭೀಮಧನ್ವಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಶೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
4.22.100
यदा ह्येनं परिवृतं कन्याभिर्देवरूपिणम् ।
प्रच्छन्नमिव मातङ्गं परिपूर्णं करेणुभिः ॥ ४.२२.१०० ॥
ಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ದೇವರೂಪಿಯಾದ ಅವನು, ಹೆಣ್ಣಾನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಡಗಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಇರುವಾಗ...
4.22.101
मात्स्यं पार्थं च गायन्तं विराटं समुपस्थितम् ।
पश्यामि तूर्यमध्यस्थं दृष्ट्वा मुह्यति मे मनः ॥ ४.२२.१०१ ॥
ಮತ್ಸ್ಯರಾಜ ವಿರಾಟನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಥನು ಹಾಡುತ್ತಾ ವಾದ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
4.22.102
नूनमार्या न जानाति कृच्छ्रं प्राप्तं धनंजयम् ।
अजातशत्रुं कौरव्यं मग्नं द्युर्द्यूतदेविनम् ॥ ४.२२.१०२ ॥
ಆರ್ಯೆ (ಕುಂತಿ) ಧನಂಜಯನು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಅಜಾತಶತ್ರು ಕೌರವ್ಯನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆಂದೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
4.22.103
ऐन्द्रवारुणवायव्यब्रह्माग्नेयैः सवैष्णवैः ।
अग्नीन्संतर्पयन्पार्थः सर्वशत्रुनिबर्हणः।
दिव्यैरस्त्रैरमेयात्मा सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ॥ ४.२२.१०३ ॥
ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ವಾಯು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಅಗ್ನಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತ, ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಅಮೇಯಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥನು ಏಕರಥದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದನು.
4.22.104
कौबेरं वैष्णवं शैवमस्त्राण्यन्यानि भारत ।
दर्शयन्नस्त्रवीर्यं च वासुदेवसहायवान् ॥ ४.२२.१०४ ॥
ಭಾರತ, ಕುಬೇರ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವನ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ, ಅಸ್ತ್ರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ, ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಹೊಂದಿದವನು.
4.22.105
दिव्यं गान्धर्वमस्त्रं च वायव्यमथ वैष्णवम् ।
ब्राह्मं पाशुपतं चैव स्थूणाकर्णं च दर्शयन् ॥ ४.२२.१०५ ॥
ದಿವ್ಯ ಗಾಂಧರ್ವ ಅಸ್ತ್ರ, ವಾಯವ್ಯ, ನಂತರ ವೈಷ್ಣವ, ಬ್ರಾಹ್ಮ, ಪಾಶುಪತ, ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತ.
4.22.106
पौलोमान्कालकेयांश्च इन्द्रशत्रून्महाबलान् ।
निवातकवचैः सार्धं घोरानेकरथोऽजयत्।
सोन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ॥ ४.२२.१०६ ॥
ಪೌಲೋಮರು, ಕಾಲಕೇಯರು, ಇಂದ್ರನ ಮಹಾಬಲ ಶತ್ರುಗಳು, ನಿವಾತಕವಚರೊಂದಿಗೆ ಘೋರರನ್ನು ಏಕರಥದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದನು; ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾರ್ಥನು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದನು.
4.22.107
यो वै महातपः कुर्वन्महाबलपराक्रमः ।
युद्धेन तोषयामास शंकरं शूलपाणिनम् ॥ ४.२२.१०७ ॥
ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಹಾಬಲ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಶೂಲಪಾಣಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದವನು.
4.22.108
कन्यापुरगतं दृष्ट्वा गोष्ठेष्विव महावृषम् ।
स्त्रीवेषविकृतं पार्थं कुन्तीं गच्छति मे मनः ॥ ४.२२.१०८ ॥
ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿರುವ, ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾವೃಷಭನಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀವೇಷದಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕುಂತಿಯ ಮಗನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
4.22.109
यः स्त्रीभिर्नित्यसंपन्नो रूपेणास्त्रेण मेधया ।
सोऽश्वबन्धो विराटस्य पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ४.२२.१०९ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ ಸದಾ ಶೋಭಿಸಿದವನು, ರೂಪ, ಅಸ್ತ್ರ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ಈಗ ವಿರಾಟನ ಅಶ್ವಪಾಲಕ. ನೋಡು, ಕಾಲದ ತಿರುವನ್ನು.
4.22.110
राजकन्याश्च वेश्याश्च विशां दुहितरश्च याः ।
सर्वाः सारयुता नार्यो दामग्रन्थिवशं गताः ।
प्रेष्यकर्मणि तं दृष्ट्वा शोचामि विलपामि च ॥ ४.२२.११० ॥
ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು, ವೇಶ್ಯೆಯರು, ವೈಶ್ಯರ ಪುತ್ರಿಯರು, ಗುಣವತಿಯರಾದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ದಾರದ ಗಂಟಿನ ವಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದರು. ಸೇವಕನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಶೋಕಿಸಿ ಗೋಳಾಡುತ್ತೇನೆ.
4.22.111
विराटमुपतिष्ठन्तं दर्शयन्तं च वाजिनम् ।
अभ्यकीर्यन्त बृन्दानि दामग्रन्थिमुदीक्षितुम् ।
विनयन्तं जवेनाश्वान्धर्मराजस्य पश्यतः ॥ ४.२२.१११ ॥
ವಿರಾಟನ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕುದುರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ, ಪಣದ ಗಂಟನ್ನು ನೋಡಲು ಜನಸಮೂಹ ನೆರೆಯಿತು. ಧರ್ಮರಾಜನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ವೇಗದಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿದನು.
4.22.112
किंनु मां मन्यसे पार्थ सुखितेति परन्तप ।
तथा दृष्ट्वा यवीयांसं सहदेवं युधांपतिम् ॥ ४.२२.११२ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ನಾನು ಸುಖವಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ನೀನು ಏಕೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಕಿರಿಯವನಾದ ಸಹದೇವನನ್ನು, ಯೋಧರ ನಾಯಕನನ್ನು ನೋಡಿಯೂ.
4.22.113
तं दृष्ट्वा गोषु गोसङ्ख्यं वत्सचर्मक्षितीशयम् ।
दुःखशोकपरीताङ्गी पाण्डुभूताऽस्मि पाण्डव ॥ ४.२२.११३ ॥
ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಾ, ಕರುವಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವ, ದುಃಖ ಶೋಕದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ನನ್ನ ದೇಹ ಪಾಂಡುವರ್ಣವಾಗಿದೆ.
4.22.114
सहदेवस्य वृत्तानि चिन्तयन्ती पुनःपुनः ।
न पश्यामि महाभाग सहदेवस्य दुःष्कृतम्।
यस्मादेवंविधं क्लेशं प्राप्नुयात्सत्यविक्रमः ॥ ४.२२.११४ ॥
ಸಹದೇವನ ನಡತೆಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಸಹದೇವನ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಇಂತಹ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಾಗಲು.
4.22.115
दूयामि भरतश्रेष्ठ दृष्ट्वा ते भ्रातरं प्रियम् ।
गोषु गोवृषसंकाशं मात्स्येनापि निवेशितम् ॥ ४.२२.११५ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರನು ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಗೂಳಿಯಂತೆ, ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ನೊಂದಿದ್ದೇನೆ.
4.22.116
संरब्धतररक्ताक्षं गोपालानां पुरोगमम् ।
विराटमभिनन्दन्तं वित्ते मे भवति ज्वरः ॥ ४.२२.११६ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ, ಗೊಲ್ಲರ ಮುಂದಾಳಾದ, ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿರಾಟನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ಜ್ವರದಂತಹ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
4.22.117
सहदेवं हि मे नित्यं वीरमार्या प्रशंसति ।
महाभिजनसंपन्नो नीतिमान्कुलवानपि ॥ ४.२२.११७ ॥
ಉನ್ನತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ನೀತಿವಂತನೂ, ಸತ್ಕುಲದವನೂ ಆದ ವೀರ ಸಹದೇವನನ್ನು ಆರ್ಯೆ ಸದಾ ಹೊಗಳುತ್ತಾಳೆ.
4.22.118
हीनिषेवो ह्यनवमो धार्मिकश्च प्रियश्च मे ।
स तेऽरण्येषु वोढव्यः पाञ्चालि रजनीष्वपि ॥ ४.२२.११८ ॥
ಅವನು ನಾಚಿಕೆಯುಳ್ಳವನು, ನ್ಯೂನತೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಧಾರ್ಮಿಕನು, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ಓ ಪಾಂಚಾಲಿ, ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲೂ ಅವನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕಾದವನು.
4.22.119
सुकुमारश्च शूरश्च राजानं चाप्यनुव्रतः ।
ज्येष्ठापचायिनं वीरं स्वयं पाञ्चालि भोजयेः ॥ ४.२२.११९ ॥
ಅವನು ಸುಕುಮಾರನು, ಶೂರನು, ರಾಜನಿಗೂ ವಿಧೇಯನು. ಓ ಪಾಂಚಾಲಿ, ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಆ ವೀರನಿಗೆ ನೀನೇ ಊಟ ಬಡಿಸಬೇಕು.
4.22.120
इत्युवाच हि मां कुन्ती रुदती पुत्रगृद्धिनी ।
प्रव्रजन्तं महारण्यं तं परिष्वज्य तिष्ठती ॥ ४.२२.१२० ॥
ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಕುಂತಿ ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು; ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದಾಗ.
4.22.121
तं दृष्ट्वा गोषु गोपालवेषमास्थाय धिष्ठितम् ।
सहदेवं युधांश्रेष्ठं किंनु जीवामि पाण्डवः ॥ ४.२२.१२१ ॥
ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಪಾಲನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿರುವ ಯೋಧಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಹದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಲಿ, ಓ ಪಾಂಡವ?
4.22.122
एवं दुःखशताविष्टा युधिष्ठिरनिमित्ततः ॥ ४.२२.१२२ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೀಗೆ ನೂರು ದುಃಖಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ.
4.22.123
पुनः प्रतिविशिष्टानि दुःखानि शृणु भारत ।
वर्धन्ते मयि कौन्तेय वक्ष्याम्यन्यानि तानि वै ॥ ४.२२.१२३ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಮತ್ತೆ ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ಕೌಂತೇಯ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಇತರ ದುಃಖಗಳನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
4.22.124
युष्मासु ध्रियमाणेषु दुःखानि विविधान्युत ।
शोषयन्ति शरीरं मे किंनु दुःखतरं ततः ॥ ४.२२.१२४ ॥
ನೀವು ಬದುಕಿರುವಾಗಲೂ ವಿವಿಧ ದುಃಖಗಳು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖ ಯಾವುದು?
4.22.125
एकभर्ता तु या नारी सा सुखेनैव वर्तते ।
पञ्च मे पतयः सन्ति मम दुःखमनन्तकम् ॥ ४.२२.१२५ ॥
ಒಬ್ಬನೇ ಪತಿಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀ ಸುಖದಿಂದಲೇ ಬದುಕುತ್ತಾಳೆ. ನನಗೆ ಐವರು ಪತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ; ನನ್ನ ದುಃಖ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದದ್ದು.