ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.24.1
आश्वासयंस्तां पाञ्चालीं भीमसेन उवाच ह ।
शृणु भद्रे वरारोहे क्रोधात्तत्र तु चिन्तितम् ॥ ४.२४.१ ॥
ਪਾਂਚਾਲੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਜੋ ਸੋਚਿਆ ਹੈ।
4.24.2
त्वं वै सभागतां दृष्ट्वा मात्स्यानां कदनं महत् ।
कर्तुकामेन भद्रं ते वृक्षश्चावेक्षितो मया ॥ ४.२४.२ ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਤਸਯਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ — ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।
4.24.3
तत्र मां धर्मराजस्तु कटाक्षेण न्यवारयत् ।
तज्ज्ञात्वाऽवाङ्भुखस्तूष्णीमास्थितोस्मि महानसं ॥ ४.२४.३ ॥
ਉੱਥੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਟਾਖ਼ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਈ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
4.24.4
शृणुष्वान्यत्प्रतिज्ञातं यद्वदामीह भामिनि ।
धिगस्तु मे बाहुबलं गाण्डीवं फल्गुनस्य च।
यत्ते रक्तौ पुरा भूत्वा पाणी कृतकिणाविमौ ॥ ४.२४.४ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਮੈਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਸੁਣ — ਮੇਰੀ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ, ਅਤੇ ਫੱਲਗੁਨ ਦੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ; ਤੇਰੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ ਘੱਟੇ ਪਏ ਹਨ।
4.24.5
तदद्य मां तु तपति यत्कृतं न मया पुरा ।
सभायां स्म विराटस्य करोमि कदनं महत् ॥ ४.२४.५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ — ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
4.24.6
तत्र मे कारणं भाति कौन्तेयो यत्प्रतीक्षते ।
तदहं तस्य विज्ञाय स्थितो धर्मस्य शासने ॥ ४.२४.६ ॥
ਉੱਥੇ ਮੇਰਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ: ਕੌਂਤੇਯ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ।
4.24.7
यच्च राज्यात्प्रच्यवनं कुरूणामवधश्च यः ।
सुयोधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ॥ ४.२४.७ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣਾ ਅਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਕਰਣ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਸੌਬਲ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ ਵਧ।
4.24.8
दुःशासनस्य पापस्य यन्मया न हृतं शिरः ।
तन्मां दहति कल्याणि हृदि शल्यमिवार्पितम् ॥ ४.२४.८ ॥
ਪਾਪੀ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸਿਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੱਢਿਆ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਧੱਸੇ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦਾ ਹੈ।
4.24.9
अपि चान्यद्वरारोहे स्मरिष्यसि वचो मम ।
पुण्ये तीरे सरस्वत्या यत्प्रतिष्ठाम संगताः ।
तत्राहमब्रवं कृष्णे सर्वक्लेशाननुस्मरन् ॥ ४.२४.९ ॥
ਅਤੇ ਹੇ ਵਰਾਰੋਹੇ, ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਤੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੇਂਗੀ—ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
4.24.10
न चाहमनुगच्छेयं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
धनञ्जयं च पाञ्चालि माद्रिपुत्रौ च भ्रातरौ।
कृत्वैतां च मतिं कृष्णे युधिष्ठिरमगर्हयम् ॥ ४.२४.१० ॥
ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਧਨੰਜਯ, ਹੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।
4.24.11
परुषं वचनं श्रुत्वा मम धर्मात्मजस्तदा ।
हीमान्वाक्यमहीनार्थं ब्रुवन्राजा युधिष्ठिरः ।
सर्वानन्वनयद्भ्रातॄन्मुनेर्धौम्यस्य पश्यतः ॥ ४.२४.११ ॥
ਮੇਰੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਲੱਜਾਵਾਨ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਅਰਥ-ਭਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਮੁਨੀ ਧੌਮਯ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
4.24.12
मा रोदी राज्ञि लोकानां सर्वागमगुणान्विता ।
रक्षितव्यं सहास्माभिः सत्यमप्रतिमं भुवि ॥ ४.२४.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੱਚ ਦੀ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ।
4.24.13
अनुनीतेषु चास्मासु अनुनीता त्वमप्यसि ।
मा धर्मं जहि सुश्रोणि क्रोधं जहि महामते ॥ ४.२४.१३ ॥
ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ; ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ।
4.24.14
इमं तु समुपालम्भं त्वत्तो राजा युधिष्ठिरः ।
शृणुयाद्यदि कल्याणि कृत्स्नं जह्यात्स जीवितं ॥ ४.२४.१४ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਜੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਉਲਾਹਮਾ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਗਾ।
4.24.15
धनञ्जयो वा सुश्रोणि यमौ चापि सुमध्यमे ।
लोकान्तरगतेष्वेषु नाहं शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ ४.२४.१५ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸੁਮਧਿਆਮਾ, ਧਨੰਜਯ ਜਾਂ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ, ਇਹ ਪਰਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ।
4.24.16
धर्मं शृणुष्व पाञ्चालि यत्ते वक्ष्यामि मानिनि ॥ ४.२४.१६ ॥
ਹੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਹੇ ਮਾਨਿਨੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ ਉਹ ਸੁਣ।
4.24.17
दुहिता जनकस्यासीद्वैदेही यदि ते श्रुता ।
पतिमन्वचरत्सीता महारण्यनिवासिनम् ॥ ४.२४.१७ ॥
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਮਹਾਂਬਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ ਸੀ।
4.24.18
वसन्ती च महारण्ये रामस्य महिषी प्रिया ।
रावणेन हृता सीता राक्षसीभिश्च तर्जिता।
सा क्लिश्यमाना सुश्रोणी राममेवान्वपद्यत ॥ ४.२४.१८ ॥
ਮਹਾਂ-ਬਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਟਰਾਣੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਹਰ ਲਿਆ; ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਇਆ। ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਹੀ ਰਹੀ।
4.24.19
लोपामुद्रा तथा भीरु भर्तारमृषिसत्तमम् ।
भगवन्तमगस्त्यं सा वनायैवान्वपद्यत ॥ ४.२४.१९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਪੋਕ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਵਾਨ ਅਗਸਤਯ ਨੂੰ ਪਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਬਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ।
4.24.20
सुकन्या नाम शर्यातेर्भार्गवच्यवनं वने ।
वल्मीकभूतं साध्वी तमन्वपद्यत भामिनी ॥ ४.२४.२० ॥
ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਦੀ ਧੀ ਸੁਕੰਨਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਉਹ ਸਾਧਵੀ ਤੇਜਸਵਿਨੀ, ਬਣ ਵਿੱਚ ਵਾਂਬੀ ਬਣੇ ਭਾਰਗਵ ਚਯਵਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ।
4.24.21
नालायनी चेन्द्रसेना रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
पतिमन्वचरद्वृद्धं पुरा वर्षसहस्रिणम् ॥ ४.२४.२१ ॥
ਨਾਲਾਯਨੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਸੇਨਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
4.24.22
नलं राजानमेवाथ दमयन्ती वनान्तरे ।
अन्वगच्छत्पुरा कृष्णे तथा भर्तॄंस्त्वमन्वगाः ॥ ४.२४.२२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ ਬਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜਾ ਨਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਚੱਲੀ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ।
4.24.23
यथैताः कीर्तिता नार्यो रूपवत्यः पतिव्रताः ।
तथा त्वमपि कल्याणि सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ ४.२४.२३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਰੂਪਵਤੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ।
4.24.24
मा दीर्घं क्षम कालं त्वं त्रिंशद्रात्रमनिन्दिते ।
पूर्णे त्रयोदशे वर्षे राज्ञां राज्ञी भविष्यसि ॥ ४.२४.२४ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾਰੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਬਰ ਰੱਖ। ਤੀਹ ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣੇਂਗੀ।
4.24.25
सत्येन ते शपे चाहं भविता नान्यथेति च ॥ ४.२४.२५ ॥
ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ।
4.24.26
सर्वासां परमस्त्रीणां प्रामाण्यं कर्तुमर्हसि ।
सर्वेषां च नरेन्द्राणां मूर्ध्नि स्थास्यसि भामिनि ॥ ४.२४.२६ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹੇਂਗੀ।
4.24.27
भर्तृभक्त्या च वृत्तेन भोगानाप्स्यसि दुर्लभान् ।
यातायां तु प्रतिज्ञायां महान्तं भोगमाप्नुयाः ॥ ४.२४.२७ ॥
ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੁਰਲੱਭ ਸੁਖ ਪਾਏਂਗੀ; ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਪਾਏਂਗੀ।
4.24.28
गुरुभक्तिकृतं ज्ञात्वा राज्ञां मूर्ध्नि स्थिता भवेः ॥ ४.२४.२८ ॥
ਵੱਡਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਵੇਂਗੀ।
4.24.29
आर्तप्रलापा कौन्तेय न राजानमुपालभे ।
अपारयन्त्या दुःखानि कृतं बाष्पप्रमोचनम् ॥ ४.२४.२९ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਏ।
4.24.30
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासद्यं निबोध तत् ॥ ४.२४.३० ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਈ ਇਹ ਪੀੜ ਸੁਣੋ।
4.24.31
योऽयं राज्ञो विराटस्य सूतपुत्रस्तु कीचकः ।
स्यालो नाम प्रवादेन भोजस्त्रैगर्तदेशजः ॥ ४.२४.३१ ॥
ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕੀਚਕ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲਾ ਹੈ, ਭੋਜਵੰਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ।
4.24.32
त्यक्तधर्मो नृशंसश्च सर्वार्थेषु च वल्लभः ।
नित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मे भव शोभने ।
अविनीतः सुदुष्टात्मा मामनाथेति चिन्तयन् ॥ ४.२४.३२ ॥
ਧਰਮ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ ਸਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ'; ਬੇਅਦਬ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਟ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਿਆਸਰੀ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
4.24.33
किमुक्तेन व्यतीतेन भीमसेन महाबल ।
प्रत्युपस्थितकालस्य कार्यस्यानन्तरो भव ॥ ४.२४.३३ ॥
ਬੀਤੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਹੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਮਹਾਬਲੀ, ਜੋ ਕੰਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਲੱਗ ਜਾ।
4.24.34
ममेह भीम कैकेयी रूपाद्धि भयशङ्किता ।
नित्यमुद्विजते राजा कथं नेयादिमामिति ॥ ४.२४.३४ ॥
ਹੇ ਭੀਮ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਕੈਕੇਈ ਡਰ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਬੇਚੈਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇ'।
4.24.35
तस्या विदित्वा तं भावं स्वयं चानृतदर्शनः ।
कीचकोपि च दुष्टात्मा पुनः प्रार्थयते च मां ॥ ४.२४.३५ ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਭਾਵ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਧੋਖੇ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ ਕੀਚਕ ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.24.36
तमहं कुपिता भीम पुनः कोपं नियम्य च ।
अब्रवं कामसंमूढमात्मानं रक्ष कीचक ॥ ४.२४.३६ ॥
ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਕਾਮ-ਮੋਹਿਤ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲੀ: ਕੀਚਕ, ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
4.24.37
गन्धर्वाणामहं भार्या पञ्चानां महिषी प्रिया ।
ते त्वां निहन्युर्दुर्धर्षाः शूराः साहसकारिणः ॥ ४.२४.३७ ॥
ਮੈਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਪੰਜਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਟਰਾਣੀ। ਉਹ ਅਜੇਯ, ਸੂਰਮੇ, ਸਾਹਸੀ ਹਨ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।
4.24.38
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा कीचकः प्रत्युवाच ह ।
नाहं बिभेमि भैरन्ध्रि गन्धर्वाणां शुचिस्मिते ॥ ४.२४.३८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਕੀਚਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਹੇ ਭੈਰੰਧਰੀ, ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਮੈਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।
4.24.39
शतं सहस्रमपि वा गन्धर्वाणामहं रणे ।
समागतं हनिष्यामि त्वं भीरु कुरु मे क्षणम् ॥ ४.२४.३९ ॥
ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸੌ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀ ਜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਭੀਰੂ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਦੇ।
4.24.40
इत्युक्ता चाब्रवं सूतं कामातुरमहं पुनः ।
न त्वं प्रतिबलस्तेषां गन्धर्वाणां यशस्विनाम् ॥ ४.२४.४० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਕਾਮ-ਪੀੜਤ ਸੂਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਸ਼ਸਵੀ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
4.24.41
धर्मे स्थिताऽस्मि सततं कुलशीलसमन्विता ।
नेच्छामि किंचिद्वध्यं त्वां तस्माज्जीवसि कीचक ॥ ४.२४.४१ ॥
ਮੈਂ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹਾਂ, ਕੁਲ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਵਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਇਸੇ ਲਈ ਹੇ ਕੀਚਕ, ਤੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈਂ।
4.24.42
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा प्रहस्य स्वनवत्ततः ।
न तिष्ठिति स सन्मार्गे न च धर्मं बुभूषति ॥ ४.२४.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਕੀਚਕ ਹੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਬੋਲਿਆ। ਉਹ ਸਨਮਾਰਗ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4.24.43
पापात्मा पापकारी च कामराजवशानुगः ।
अविनीतश्च दुष्टात्मा प्रत्याख्यातः पुनः पुनः ॥ ४.२४.४३ ॥
ਪਾਪੀ-ਆਤਮਾ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨੀਤ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
4.24.44
दर्शनेदर्शने हन्याद्यदि जह्यां च जीवितम् ।
धर्मे प्रयतमानानां महान्धर्मो नशिष्यति ॥ ४.२४.४४ ॥
ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਨਾ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ; ਧਰਮ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
4.24.45
समयं रक्षमाणानां दारा वो न भवन्ति च ।
भार्याजां रक्ष्यमाणायां प्रजा भवति रक्षिता।
प्रजायां रक्ष्यमाणायामात्मा भवति रक्षितः ॥ ४.२४.४५ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ (ਨਿਯਮ) ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਖੁੱਸਦੀਆਂ। ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੰਤਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੰਤਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
4.24.46
वंदतां वर्णधर्मांश्च ब्राह्मणानां च मे श्रुतम् ।
क्षत्रियस्य सदा धर्मो नान्यो दस्युनिबर्हणात् ॥ ४.२४.४६ ॥
ਵਰਣ-ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ਖੱਤਰੀ ਦਾ ਧਰਮ ਸਦਾ ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
4.24.47
पश्यतो धर्मराजस्य कीचको माऽन्वधावत ।
तवेव च समक्षं वै भीमसेन महाबल ॥ ४.२४.४७ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕੀਚਕ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਭੱਜੇ; ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.24.48
त्वया चाहं परित्राता भीम तस्माञ्जटासुरात् ॥ ४.२४.४८ ॥
ਭੀਮ, ਉਸ ਜਟਾਸੁਰ ਤੋਂ ਤੂੰ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ।
4.24.49
जयद्रथं तथैव त्वमजैषीर्भ्रातृभिः सह ।
जहीममपि पापिष्ठं योयं मामवमन्यते ।
कीचको राजवाल्लभ्याच्छोककृन्मम भारत ॥ ४.२४.४९ ॥
ਤੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਯਦਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਲਾਡ ਕਾਰਨ ਕੀਚਕ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
4.24.50
कीचकं कामसन्तप्तं भिन्धि कुम्भमिवाश्मनि ।
यो निमित्तमनर्थानां बहूनां मम भारत ॥ ४.२४.५० ॥
ਕਾਮ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਤੋੜ ਦੇ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਨਰਥਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
4.24.51
तं चेञ्जीवन्तमादित्यः प्रातरभ्युदयिष्यति ।
विषमालोड्य पास्यामि मा कीचकवशंगमम् ॥ ४.२४.५१ ॥
ਜੇ ਉਹ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਘੋਲ ਕੇ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ, ਕੀਚਕ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ।
4.24.52
श्रेयो हि मरणं मह्यं भीमसेन तवाग्रतः ।
इत्युक्त्वा प्रारुदत्कृष्णा भीमस्योरसि संश्रिता ॥ ४.२४.५२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭੀਮ ਦੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗੀ।
4.24.53
भीमश्च तां परिष्वज्य महत्सान्त्वं प्रयुज्य च ।
कीचकं मनसाऽगच्छत्सृक्किणी परिलेलिहन् ॥ ४.२४.५३ ॥
ਭੀਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਚੱਟਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀਚਕ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
4.24.54
आश्वासयित्वा बहुशो भृशमार्तां सुमध्यमाम् ।
हेतुतत्वार्थसंयुक्तैर्वचोभिर्द्रुपदात्मजाम् ॥ ४.२४.५४ ॥
ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਕਾਰਨ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਰਥ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਢਾਰਸ ਦੇ ਕੇ.
4.24.55
प्रमृज्य वदनं तस्याः पाणिनाऽश्रुसमाकुलम् ।
उवाच चैनां दुःखार्तां भीमः क्रोधसमन्वितः ॥ ४.२४.५५ ॥
ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭੀਮ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।