മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.24.1
आश्वासयंस्तां पाञ्चालीं भीमसेन उवाच ह ।
शृणु भद्रे वरारोहे क्रोधात्तत्र तु चिन्तितम् ॥ ४.२४.१ ॥
പാഞ്ചാലിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞു: കേൾക്കുക, ഭദ്രേ, സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, അവിടെ കോപത്താൽ ഞാൻ ചിന്തിച്ചത്.
4.24.2
त्वं वै सभागतां दृष्ट्वा मात्स्यानां कदनं महत् ।
कर्तुकामेन भद्रं ते वृक्षश्चावेक्षितो मया ॥ ४.२४.२ ॥
സഭയിൽ വന്ന നിന്നെ കണ്ട്, മത്സ്യരുടെ മഹാ സംഹാരം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, നിനക്ക് മംഗളം — ഞാൻ വൃക്ഷത്തെ നോക്കി.
4.24.3
तत्र मां धर्मराजस्तु कटाक्षेण न्यवारयत् ।
तज्ज्ञात्वाऽवाङ्भुखस्तूष्णीमास्थितोस्मि महानसं ॥ ४.२४.३ ॥
അവിടെ ധർമ്മരാജൻ കടാക്ഷത്താൽ എന്നെ തടഞ്ഞു. അത് മനസ്സിലാക്കി, മുഖം താഴ്ത്തി, മൗനമായി അടുക്കളയിൽ നിന്നു.
4.24.4
शृणुष्वान्यत्प्रतिज्ञातं यद्वदामीह भामिनि ।
धिगस्तु मे बाहुबलं गाण्डीवं फल्गुनस्य च।
यत्ते रक्तौ पुरा भूत्वा पाणी कृतकिणाविमौ ॥ ४.२४.४ ॥
ഭാമിനീ, ഇവിടെ ഞാൻ പറയുന്ന മറ്റൊരു പ്രതിജ്ഞ കേൾക്കുക — എന്റെ ബാഹുബലത്തിനും ഫൽഗുനന്റെ ഗാണ്ഡീവത്തിനും ധിക്കാരം; നിന്റെ ഈ രണ്ടു കൈകളും മുമ്പ് ചുവന്ന് തഴമ്പുള്ളതായത് അതിനാലല്ലോ.
4.24.5
तदद्य मां तु तपति यत्कृतं न मया पुरा ।
सभायां स्म विराटस्य करोमि कदनं महत् ॥ ४.२४.५ ॥
അതുകൊണ്ട് ഇന്ന് എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നത്: മുമ്പ് ഞാൻ ചെയ്യാത്തത് — വിരാടന്റെ സഭയിൽ മഹാ സംഹാരം ഞാൻ ചെയ്യും.
4.24.6
तत्र मे कारणं भाति कौन्तेयो यत्प्रतीक्षते ।
तदहं तस्य विज्ञाय स्थितो धर्मस्य शासने ॥ ४.२४.६ ॥
അവിടെ എന്റെ കാരണം ഇതാണെന്ന് തോന്നുന്നു: കൗന്തേയൻ കാത്തിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അവന്റെ ഉദ്ദേശ്യം അറിഞ്ഞ്, ധർമ്മശാസനത്തിൽ ഞാൻ നിൽക്കുന്നു.
4.24.7
यच्च राज्यात्प्रच्यवनं कुरूणामवधश्च यः ।
सुयोधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ॥ ४.२४.७ ॥
കുരുക്കളുടെ രാജ്യനാശവും സുയോധനൻ, കർണൻ, ശകുനി സൗബലൻ എന്നിവരാൽ ഉണ്ടായ വധവും.
4.24.8
दुःशासनस्य पापस्य यन्मया न हृतं शिरः ।
तन्मां दहति कल्याणि हृदि शल्यमिवार्पितम् ॥ ४.२४.८ ॥
പാപിയായ ദുഃശാസനന്റെ തല ഞാൻ വെട്ടിയില്ലല്ലോ; കല്യാണീ, അത് ഹൃദയത്തിൽ തറച്ച മുള്ളുപോലെ എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
4.24.9
अपि चान्यद्वरारोहे स्मरिष्यसि वचो मम ।
पुण्ये तीरे सरस्वत्या यत्प्रतिष्ठाम संगताः ।
तत्राहमब्रवं कृष्णे सर्वक्लेशाननुस्मरन् ॥ ४.२४.९ ॥
ഹേ വരാരോഹേ, എന്റെ മറ്റൊരു വാക്കും നീ ഓർക്കും—പുണ്യമായ സരസ്വതീതീരത്ത് നാം ഒത്തുചേർന്ന് വസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും ഓർത്തുകൊണ്ട് ഞാൻ അവിടെ പറഞ്ഞു.
4.24.10
न चाहमनुगच्छेयं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
धनञ्जयं च पाञ्चालि माद्रिपुत्रौ च भ्रातरौ।
कृत्वैतां च मतिं कृष्णे युधिष्ठिरमगर्हयम् ॥ ४.२४.१० ॥
ഞാൻ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരനെയും ധനഞ്ജയനെയും, പാഞ്ചാലീ, മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും പിന്തുടരില്ല; കൃഷ്ണേ, ഈ തീരുമാനത്തോടെ ഞാൻ യുധിഷ്ഠിരനെ നിന്ദിച്ചു.
4.24.11
परुषं वचनं श्रुत्वा मम धर्मात्मजस्तदा ।
हीमान्वाक्यमहीनार्थं ब्रुवन्राजा युधिष्ठिरः ।
सर्वानन्वनयद्भ्रातॄन्मुनेर्धौम्यस्य पश्यतः ॥ ४.२४.११ ॥
എന്റെ കഠിനവാക്കുകൾ കേട്ട്, അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ, ലജ്ജാശീലനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ, അർത്ഥപൂർണ്ണമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, മുനി ധൗമ്യൻ കാൺകെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരെയും തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.
4.24.12
मा रोदी राज्ञि लोकानां सर्वागमगुणान्विता ।
रक्षितव्यं सहास्माभिः सत्यमप्रतिमं भुवि ॥ ४.२४.१२ ॥
രാജ്ഞീ, എല്ലാ ശാസ്ത്രഗുണങ്ങളും ഉള്ള നീ കരയരുത്. ഭൂമിയിലെ അതുല്യമായ സത്യത്തെ നാം എല്ലാവരും ചേർന്ന് സംരക്ഷിക്കണം.
4.24.13
अनुनीतेषु चास्मासु अनुनीता त्वमप्यसि ।
मा धर्मं जहि सुश्रोणि क्रोधं जहि महामते ॥ ४.२४.१३ ॥
ഞങ്ങൾ ശാന്തരായ ശേഷം നീയും ശാന്തയായി. സുന്ദരീ, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്; മഹാമതേ, കോപം ഉപേക്ഷിക്കൂ.
4.24.14
इमं तु समुपालम्भं त्वत्तो राजा युधिष्ठिरः ।
शृणुयाद्यदि कल्याणि कृत्स्नं जह्यात्स जीवितं ॥ ४.२४.१४ ॥
കല്യാണീ, നിന്നിൽ നിന്ന് യുധിഷ്ഠിര രാജാവ് ഈ ശകാരം കേട്ടാൽ, അദ്ദേഹം തന്റെ ജീവൻ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിക്കും.
4.24.15
धनञ्जयो वा सुश्रोणि यमौ चापि सुमध्यमे ।
लोकान्तरगतेष्वेषु नाहं शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ ४.२४.१५ ॥
സുന്ദരകടിയേ, സുമധ്യമേ, ധനഞ്ജയനോ ഇരട്ടകളോ മറ്റു ലോകത്തേക്ക് പോയാൽ ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കില്ല.
4.24.16
धर्मं शृणुष्व पाञ्चालि यत्ते वक्ष्यामि मानिनि ॥ ४.२४.१६ ॥
പാഞ്ചാലീ, മാനിനീ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയാൻ പോകുന്ന ധർമ്മം കേൾക്കൂ.
4.24.17
दुहिता जनकस्यासीद्वैदेही यदि ते श्रुता ।
पतिमन्वचरत्सीता महारण्यनिवासिनम् ॥ ४.२४.१७ ॥
ജനകന്റെ പുത്രിയായ വൈദേഹി സീത, നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, മഹാവനത്തിൽ വസിച്ച തന്റെ ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ചു.
4.24.18
वसन्ती च महारण्ये रामस्य महिषी प्रिया ।
रावणेन हृता सीता राक्षसीभिश्च तर्जिता।
सा क्लिश्यमाना सुश्रोणी राममेवान्वपद्यत ॥ ४.२४.१८ ॥
മഹാരണ്യത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന, രാമന്റെ പ്രിയപത്നിയായ സീതയെ രാവണൻ അപഹരിച്ചു; രാക്ഷസിമാർ അവളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി. വേദനിച്ച ആ സുന്ദരകടിയുള്ള സീത രാമനെ മാത്രം ഭജിച്ചു.
4.24.19
लोपामुद्रा तथा भीरु भर्तारमृषिसत्तमम् ।
भगवन्तमगस्त्यं सा वनायैवान्वपद्यत ॥ ४.२४.१९ ॥
അതുപോലെ ഭീരുവായ ലോപാമുദ്ര, ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ അഗസ്ത്യനെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ച് വനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു.
4.24.20
सुकन्या नाम शर्यातेर्भार्गवच्यवनं वने ।
वल्मीकभूतं साध्वी तमन्वपद्यत भामिनी ॥ ४.२४.२० ॥
ശര്യാതിയുടെ മകളായ സുകന്യ എന്ന സാധ്വിയായ തേജസ്വിനി, കാട്ടിൽ പുറ്റായി മാറിയ ഭാർഗവ ച്യവനനെ അനുസരിച്ചു.
4.24.21
नालायनी चेन्द्रसेना रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
पतिमन्वचरद्वृद्धं पुरा वर्षसहस्रिणम् ॥ ४.२४.२१ ॥
നാലായനിയും ഇന്ദ്രസേനയും ഭൂമിയിൽ സൗന്ദര്യത്തിൽ അതുല്യരായിരുന്നു; പണ്ട് ആയിരം വർഷം പ്രായമുള്ള വൃദ്ധനായ ഭർത്താവിനെ അവർ ശുശ്രൂഷിച്ചു.
4.24.22
नलं राजानमेवाथ दमयन्ती वनान्तरे ।
अन्वगच्छत्पुरा कृष्णे तथा भर्तॄंस्त्वमन्वगाः ॥ ४.२४.२२ ॥
മുൻപ് ദമയന്തി കാടിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് നളരാജാവിനെ മാത്രം അനുഗമിച്ചു; കൃഷ്ണേ, അതുപോലെ നീയും നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാരെ അനുഗമിച്ചു.
4.24.23
यथैताः कीर्तिता नार्यो रूपवत्यः पतिव्रताः ।
तथा त्वमपि कल्याणि सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ ४.२४.२३ ॥
ഈ സുന്ദരികളായ, പതിവ്രതകളായ സ്ത്രീകൾ എങ്ങനെ കീർത്തിക്കപ്പെട്ടുവോ, അതുപോലെ കല്യാണീ, നീയും എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നയാണ്.
4.24.24
मा दीर्घं क्षम कालं त्वं त्रिंशद्रात्रमनिन्दिते ।
पूर्णे त्रयोदशे वर्षे राज्ञां राज्ञी भविष्यसि ॥ ४.२४.२४ ॥
കുറ്റമറ്റവളേ, ദീർഘകാലം ക്ഷമിക്കുക. മുപ്പത് രാത്രികളും പതിമൂന്നാം വർഷവും പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ നീ രാജാക്കന്മാരുടെ റാണിയാകും.
4.24.25
सत्येन ते शपे चाहं भविता नान्यथेति च ॥ ४.२४.२५ ॥
സത്യത്തിൽ ഞാൻ നിനക്കായി സത്യം ചെയ്യുന്നു; അത് ഇങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കും, മറ്റൊന്നായിട്ടല്ല.
4.24.26
सर्वासां परमस्त्रीणां प्रामाण्यं कर्तुमर्हसि ।
सर्वेषां च नरेन्द्राणां मूर्ध्नि स्थास्यसि भामिनि ॥ ४.२४.२६ ॥
എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളുടെയും മേൽ നിനക്ക് അധികാരം നടത്താൻ അർഹതയുണ്ട്; ഹേ ഭാമിനീ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും ശിരസ്സിൽ നീ നിൽക്കും.
4.24.27
भर्तृभक्त्या च वृत्तेन भोगानाप्स्यसि दुर्लभान् ।
यातायां तु प्रतिज्ञायां महान्तं भोगमाप्नुयाः ॥ ४.२४.२७ ॥
ഭർത്തൃഭക്തിയാലും സദ്വൃത്തത്താലും നീ ദുർലഭമായ സുഖങ്ങൾ നേടും; പ്രതിജ്ഞാകാലം കഴിഞ്ഞാൽ മഹാസുഖം നേടും.
4.24.28
गुरुभक्तिकृतं ज्ञात्वा राज्ञां मूर्ध्नि स्थिता भवेः ॥ ४.२४.२८ ॥
ഗുരുജനങ്ങളോടുള്ള ഭക്തിയാൽ ചെയ്ത കർമ്മം അറിഞ്ഞ് നീ രാജാക്കന്മാരുടെ ശിരസ്സിൽ നിൽക്കും.
4.24.29
आर्तप्रलापा कौन्तेय न राजानमुपालभे ।
अपारयन्त्या दुःखानि कृतं बाष्पप्रमोचनम् ॥ ४.२४.२९ ॥
കൗന്തേയാ, ദുഃഖത്താൽ വിലപിക്കുന്ന ഞാൻ രാജാവിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ദുഃഖങ്ങൾ സഹിക്കാനാവാതെ ഞാൻ കണ്ണീർ പൊഴിച്ചു.
4.24.30
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासद्यं निबोध तत् ॥ ४.२४.३० ॥
കുന്തീപുത്രാ, എന്നാൽ എന്റെ മേൽ വന്നുവീണ ഈ ദുഃഖം കേൾക്കുക.
4.24.31
योऽयं राज्ञो विराटस्य सूतपुत्रस्तु कीचकः ।
स्यालो नाम प्रवादेन भोजस्त्रैगर्तदेशजः ॥ ४.२४.३१ ॥
വിരാടരാജാവിന്റെ സൂതപുത്രനായ കീചകൻ ഉണ്ടല്ലോ, അവൻ പ്രസിദ്ധിപ്രകാരം ശ്യാലനാണ്; ഭോജവംശജനും ത്രൈഗർത്ത ദേശത്ത് ജനിച്ചവനുമാണ്.
4.24.32
त्यक्तधर्मो नृशंसश्च सर्वार्थेषु च वल्लभः ।
नित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मे भव शोभने ।
अविनीतः सुदुष्टात्मा मामनाथेति चिन्तयन् ॥ ४.२४.३२ ॥
ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച, ക്രൂരനും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രിയപ്പെട്ടവനുമായ ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് എപ്പോഴും പറയുന്നു, 'സുന്ദരീ, എന്റെ ഭാര്യയാകൂ' എന്ന്; അവിനീതനും അതിദുഷ്ടനുമായ അവൻ എന്നെ അനാഥയെന്നു കരുതി ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു.
4.24.33
किमुक्तेन व्यतीतेन भीमसेन महाबल ।
प्रत्युपस्थितकालस्य कार्यस्यानन्तरो भव ॥ ४.२४.३३ ॥
കഴിഞ്ഞതു പറഞ്ഞിട്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? ഹേ ഭീമസേനാ, മഹാബലാ, സമയമെത്തിയ കാര്യത്തിൽ ഉടൻ മുഴുകുക.
4.24.34
ममेह भीम कैकेयी रूपाद्धि भयशङ्किता ।
नित्यमुद्विजते राजा कथं नेयादिमामिति ॥ ४.२४.३४ ॥
ഹേ ഭീമാ, ഇവിടെ എന്റെ രൂപംമൂലം കൈകേയി ഭയത്താൽ ശങ്കിതയാണ്; രാജാവ് എപ്പോഴും ഉദ്വിഗ്നനാണ്, 'ഇവളെ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് എങ്ങനെ കൊണ്ടുപോകാതിരിക്കും' എന്ന്.
4.24.35
तस्या विदित्वा तं भावं स्वयं चानृतदर्शनः ।
कीचकोपि च दुष्टात्मा पुनः प्रार्थयते च मां ॥ ४.२४.३५ ॥
അവളുടെ ആ ഭാവം അറിഞ്ഞ്, സ്വയം വഞ്ചകമായ രൂപമുള്ള ദുഷ്ടാത്മാവായ കീചകൻ വീണ്ടും എന്നോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.
4.24.36
तमहं कुपिता भीम पुनः कोपं नियम्य च ।
अब्रवं कामसंमूढमात्मानं रक्ष कीचक ॥ ४.२४.३६ ॥
ഞാൻ കോപിച്ച്, വീണ്ടും കോപം അടക്കി, കാമമോഹിതനായ അവനോട് പറഞ്ഞു: കീചകാ, നിന്നെത്തന്നെ രക്ഷിക്കുക.
4.24.37
गन्धर्वाणामहं भार्या पञ्चानां महिषी प्रिया ।
ते त्वां निहन्युर्दुर्धर्षाः शूराः साहसकारिणः ॥ ४.२४.३७ ॥
ഞാൻ ഗന്ധർവന്മാരുടെ ഭാര്യയാണ്, അഞ്ചുപേർക്കും പ്രിയപ്പെട്ട പട്ടമഹിഷി. അവർ അജേയരും ശൂരരും സാഹസികരുമാണ്; അവർ നിന്നെ കൊല്ലും.
4.24.38
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा कीचकः प्रत्युवाच ह ।
नाहं बिभेमि भैरन्ध्रि गन्धर्वाणां शुचिस्मिते ॥ ४.२४.३८ ॥
അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദുഷ്ടചിത്തനായ കീചകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: ഭൈരന്ധ്രീ, ശുചിസ്മിതേ, ഞാൻ ഗന്ധർവന്മാരെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
4.24.39
शतं सहस्रमपि वा गन्धर्वाणामहं रणे ।
समागतं हनिष्यामि त्वं भीरु कुरु मे क्षणम् ॥ ४.२४.३९ ॥
ഗന്ധർവന്മാർ നൂറോ ആയിരമോ യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചുവന്നാലും ഞാൻ അവരെ കൊല്ലും. ഭീരൂ, എനിക്ക് ഒരു നിമിഷം തരൂ.
4.24.40
इत्युक्ता चाब्रवं सूतं कामातुरमहं पुनः ।
न त्वं प्रतिबलस्तेषां गन्धर्वाणां यशस्विनाम् ॥ ४.२४.४० ॥
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കാമാതുരനായ സൂതനോട് ഞാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: യശസ്വികളായ ആ ഗന്ധർവന്മാർക്ക് നീ തുല്യനല്ല.
4.24.41
धर्मे स्थिताऽस्मि सततं कुलशीलसमन्विता ।
नेच्छामि किंचिद्वध्यं त्वां तस्माज्जीवसि कीचक ॥ ४.२४.४१ ॥
ഞാൻ എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവളാണ്, കുലശീലങ്ങളോടു കൂടിയവളാണ്. നിനക്ക് ഒരു വധവും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് കീചകാ, നീ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നത്.
4.24.42
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा प्रहस्य स्वनवत्ततः ।
न तिष्ठिति स सन्मार्गे न च धर्मं बुभूषति ॥ ४.२४.४२ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ദുഷ്ടാത്മാവായ കീചകൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഉറക്കെ മുഴങ്ങി. അവൻ സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിൽക്കുന്നില്ല, ധർമ്മം പാലിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല.
4.24.43
पापात्मा पापकारी च कामराजवशानुगः ।
अविनीतश्च दुष्टात्मा प्रत्याख्यातः पुनः पुनः ॥ ४.२४.४३ ॥
പാപാത്മാവും പാപം ചെയ്യുന്നവനും കാമരാജന്റെ വശത്ത് നടക്കുന്നവനും അവിനീതനും ദുഷ്ടാത്മാവുമായ കീചകൻ വീണ്ടും വീണ്ടും തള്ളപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
4.24.44
दर्शनेदर्शने हन्याद्यदि जह्यां च जीवितम् ।
धर्मे प्रयतमानानां महान्धर्मो नशिष्यति ॥ ४.२४.४४ ॥
അവൻ എന്നെ കണ്ടാലും കാണാതിരുന്നാലും കൊന്നാൽ ഞാനും ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും; ധർമ്മത്തിനായി പ്രയത്നിക്കുന്നവരുടെ മഹാധർമ്മം നശിക്കുകയില്ല.
4.24.45
समयं रक्षमाणानां दारा वो न भवन्ति च ।
भार्याजां रक्ष्यमाणायां प्रजा भवति रक्षिता।
प्रजायां रक्ष्यमाणायामात्मा भवति रक्षितः ॥ ४.२४.४५ ॥
തങ്ങളുടെ നിയമം (സമയം) കാക്കുന്നവർക്ക് ഭാര്യമാർ നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. ഭാര്യ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടാൽ സന്തതി സംരക്ഷിതമാകും; സന്തതി സംരക്ഷിതമായാൽ ആത്മാവും സംരക്ഷിതമാകും.
4.24.46
वंदतां वर्णधर्मांश्च ब्राह्मणानां च मे श्रुतम् ।
क्षत्रियस्य सदा धर्मो नान्यो दस्युनिबर्हणात् ॥ ४.२४.४६ ॥
വർണധർമ്മങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരിൽനിന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: ക്ഷത്രിയന്റെ ധർമ്മം എപ്പോഴും ദസ്യുക്കളെ നിഗ്രഹിക്കുന്നതാണ്; മറ്റൊന്നല്ല.
4.24.47
पश्यतो धर्मराजस्य कीचको माऽन्वधावत ।
तवेव च समक्षं वै भीमसेन महाबल ॥ ४.२४.४७ ॥
ധർമ്മരാജൻ കാണ്കെ കീചകൻ എന്നെ പിന്തുടരരുത്; മഹാബലനായ ഭീമസേനാ, ഇത് നിന്റെ മുന്നിൽത്തന്നെയാണ് നടക്കുന്നത്.
4.24.48
त्वया चाहं परित्राता भीम तस्माञ्जटासुरात् ॥ ४.२४.४८ ॥
ഭീമാ, ആ ജടാസുരനിൽ നിന്ന് എന്നെ നീയാണ് രക്ഷിച്ചത്.
4.24.49
जयद्रथं तथैव त्वमजैषीर्भ्रातृभिः सह ।
जहीममपि पापिष्ठं योयं मामवमन्यते ।
कीचको राजवाल्लभ्याच्छोककृन्मम भारत ॥ ४.२४.४९ ॥
നീ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ജയദ്രഥനെയും അതുപോലെ ജയിച്ചു. എന്നെ അവഹേളിക്കുന്ന ആ പാപിയായ കീചകനെയും കൊല്ലുക. രാജാവിന്റെ പ്രീതിയാൽ കീചകൻ എനിക്ക് ദുഃഖം നൽകുന്നു, ഭാരതാ.
4.24.50
कीचकं कामसन्तप्तं भिन्धि कुम्भमिवाश्मनि ।
यो निमित्तमनर्थानां बहूनां मम भारत ॥ ४.२४.५० ॥
കാമത്താൽ പൊള്ളുന്ന കീചകനെ കല്ലിൽ കുടം ഉടയ്ക്കുന്നതുപോലെ ഉടയ്ക്കുക. അവൻ എന്റെ പല അനർത്ഥങ്ങൾക്കും കാരണക്കാരനാണ്, ഭാരതാ.
4.24.51
तं चेञ्जीवन्तमादित्यः प्रातरभ्युदयिष्यति ।
विषमालोड्य पास्यामि मा कीचकवशंगमम् ॥ ४.२४.५१ ॥
അവൻ ജീവനോടെയിരിക്കെ നാളെ രാവിലെ സൂര്യനുദിച്ചാൽ ഞാൻ വിഷം കലർത്തി കുടിക്കും; കീചകന്റെ വശത്തേക്ക് ഞാൻ പോകില്ല.
4.24.52
श्रेयो हि मरणं मह्यं भीमसेन तवाग्रतः ।
इत्युक्त्वा प्रारुदत्कृष्णा भीमस्योरसि संश्रिता ॥ ४.२४.५२ ॥
ഭീമസേനാ, നിന്റെ മുന്നിൽ വെച്ചുള്ള എന്റെ മരണമാണ് എനിക്ക് ശ്രേയസ്കരം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് കൃഷ്ണ ഭീമന്റെ മാറിൽ ചേർന്ന് കരഞ്ഞു.
4.24.53
भीमश्च तां परिष्वज्य महत्सान्त्वं प्रयुज्य च ।
कीचकं मनसाऽगच्छत्सृक्किणी परिलेलिहन् ॥ ४.२४.५३ ॥
ഭീമൻ അവളെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് വലിയ ആശ്വാസം നൽകി, ചുണ്ടുകൾ നക്കിക്കൊണ്ട് മനസ്സാൽ കീചകന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
4.24.54
आश्वासयित्वा बहुशो भृशमार्तां सुमध्यमाम् ।
हेतुतत्वार्थसंयुक्तैर्वचोभिर्द्रुपदात्मजाम् ॥ ४.२४.५४ ॥
അതിദുഃഖിതയായ സുന്ദരമധ്യയായ ദ്രുപദപുത്രിയെ, കാരണവും സത്യവും അർത്ഥവുമുള്ള വാക്കുകളാൽ പലതവണ ആശ്വസിപ്പിച്ച്.
4.24.55
प्रमृज्य वदनं तस्याः पाणिनाऽश्रुसमाकुलम् ।
उवाच चैनां दुःखार्तां भीमः क्रोधसमन्वितः ॥ ४.२४.५५ ॥
കണ്ണീരിൽ മുങ്ങിയ അവളുടെ മുഖം കൈകൊണ്ട് തുടച്ച്, ക്രോധം നിറഞ്ഞ ഭീമൻ ദുഃഖാർത്തയായ അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.