มหาภารตะ · อัธยายะ 4.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.24.1
आश्वासयंस्तां पाञ्चालीं भीमसेन उवाच ह ।
शृणु भद्रे वरारोहे क्रोधात्तत्र तु चिन्तितम् ॥ ४.२४.१ ॥
ภีมเสนปลอบโยนนางเทราปที แล้วกล่าวว่า ฟังเถิด ผู้มีนิ้วมือ แม่งามหน้า ซึ่งข้าได้ตั้งใจไว้ที่นั่นด้วยความโกรธ
4.24.2
त्वं वै सभागतां दृष्ट्वा मात्स्यानां कदनं महत् ।
कर्तुकामेन भद्रं ते वृक्षश्चावेक्षितो मया ॥ ४.२४.२ ॥
เมื่อเห็นเจ้ามาในสภา และปรารถนาจะก่อการสังหารใหญ่หลวงต่อชาวมัตสยะ ขอให้เจ้าจงเจริญ ข้าจึงมองไปยังต้นไม้นั้น
4.24.3
तत्र मां धर्मराजस्तु कटाक्षेण न्यवारयत् ।
तज्ज्ञात्वाऽवाङ्भुखस्तूष्णीमास्थितोस्मि महानसं ॥ ४.२४.३ ॥
ที่นั่น พระธรรมราชาได้ห้ามข้าด้วยการเหลือบมองด้วยหางตา ข้าเข้าใจดังนั้นแล้วจึงยืนนิ่งในห้องครัว หน้าก้มลง
4.24.4
शृणुष्वान्यत्प्रतिज्ञातं यद्वदामीह भामिनि ।
धिगस्तु मे बाहुबलं गाण्डीवं फल्गुनस्य च।
यत्ते रक्तौ पुरा भूत्वा पाणी कृतकिणाविमौ ॥ ४.२४.४ ॥
ฟังเถิด ผู้งดงาม ข้าจะประกาศคำปฏิญาณอีกข้อหนึ่งที่นี่ ขอให้ความแข็งแรงของแขนข้า และคันธนู คาณฑีว ของพระผู้ประพาลคุณ จงต่ำช้า เพราะมือทั้งสองของเจ้าซึ่งเคยนุ่มและแดงมาแต่ก่อน บัดนี้กลายเป็นด้านหนาไปแล้ว
4.24.5
तदद्य मां तु तपति यत्कृतं न मया पुरा ।
सभायां स्म विराटस्य करोमि कदनं महत् ॥ ४.२४.५ ॥
เพราะฉะนั้น บัดนี้สิ่งที่ข้าไม่ได้ทำในกาลก่อนกำลังแผดเผาข้า คือในสภาของท้าววิราฏ ข้าจะก่อการสังหารใหญ่หลวง
4.24.6
तत्र मे कारणं भाति कौन्तेयो यत्प्रतीक्षते ।
तदहं तस्य विज्ञाय स्थितो धर्मस्य शासने ॥ ४.२४.६ ॥
เหตุผลของข้าที่นั่นดูเหมือนจะเป็นเช่นนี้ คือบุตรของกุนตีกำลังรออยู่ ดังนั้น เมื่อรู้ความตั้งพระทัยของพระองค์แล้ว ข้าจึงยังคงอยู่ใต้คำสั่งของธรรม
4.24.7
यच्च राज्यात्प्रच्यवनं कुरूणामवधश्च यः ।
सुयोधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ॥ ४.२४.७ ॥
และการที่กุรุต้องพลัดจากราชอาณาจักร และการสังหารที่เกิดขึ้นผ่านสุโยธน์ กรรณะ ศกุนิ บุตรของสุพละ
4.24.8
दुःशासनस्य पापस्य यन्मया न हृतं शिरः ।
तन्मां दहति कल्याणि हृदि शल्यमिवार्पितम् ॥ ४.२४.८ ॥
ที่ข้ามิได้ตัดศีรษะของทุศศาสน์ผู้ชั่วร้าย ข้อนี้แหละ ผู้เป็นมงคล เผาผลาญข้า ดุจหนามที่ปักอยู่ในหัวใจ
4.24.9
अपि चान्यद्वरारोहे स्मरिष्यसि वचो मम ।
पुण्ये तीरे सरस्वत्या यत्प्रतिष्ठाम संगताः ।
तत्राहमब्रवं कृष्णे सर्वक्लेशाननुस्मरन् ॥ ४.२४.९ ॥
และอีกประการหนึ่ง ผู้มีสะโพกงาม เจ้าจะยังจำคำของข้าได้ ที่ฝั่งอันศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำสรัสวดี เมื่อเราชุมนุมกันเพื่อตั้งที่อยู่ ข้าได้ระลึกถึงความทุกข์ยากทั้งปวง แล้วกล่าวขึ้นที่นั่น
4.24.10
न चाहमनुगच्छेयं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
धनञ्जयं च पाञ्चालि माद्रिपुत्रौ च भ्रातरौ।
कृत्वैतां च मतिं कृष्णे युधिष्ठिरमगर्हयम् ॥ ४.२४.१० ॥
ข้าจะไม่ตามพระธรรมราชายุธิษฐิระ ทั้งธนัญชัย ผู้เป็นปาญจาลี และพี่น้องทั้งสองซึ่งเป็นบุตรของมาทรี ข้าตั้งความคิดนี้ไว้แล้ว ผู้เป็นกฤษณา ข้าจึงได้ตำหนิยุธิษฐิระ
4.24.11
परुषं वचनं श्रुत्वा मम धर्मात्मजस्तदा ।
हीमान्वाक्यमहीनार्थं ब्रुवन्राजा युधिष्ठिरः ।
सर्वानन्वनयद्भ्रातॄन्मुनेर्धौम्यस्य पश्यतः ॥ ४.२४.११ ॥
เมื่อธรรมาตมชบุตรได้ยินถ้อยคำรุนแรงของข้าแล้ว พระราชายุธิษฐิระผู้ถ่อมตน ได้กล่าวถ้อยคำที่เปี่ยมด้วยความหมาย และนำพี่น้องทั้งหมดกลับไป ต่อหน้าฤๅษีธเมียะ
4.24.12
मा रोदी राज्ञि लोकानां सर्वागमगुणान्विता ।
रक्षितव्यं सहास्माभिः सत्यमप्रतिमं भुवि ॥ ४.२४.१२ ॥
ขอพระนางอย่าร่ำไห้เลยพระราชินี ผู้ประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวงของคัมภีร์ทั้งหลาย พวกเราทั้งหมดต้องร่วมกันรักษาความจริง ซึ่งในโลกนี้หาสิ่งเทียบมิได้
4.24.13
अनुनीतेषु चास्मासु अनुनीता त्वमप्यसि ।
मा धर्मं जहि सुश्रोणि क्रोधं जहि महामते ॥ ४.२४.१३ ॥
เมื่อพวกเราได้รับการปลอบโยนแล้ว แม้เจ้าก็ได้รับการปลอบโยนแล้ว ผู้มีสะโพกงาม อย่าละทิ้งธรรม ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ จงละทิ้งความโกรธเสียเถิด
4.24.14
इमं तु समुपालम्भं त्वत्तो राजा युधिष्ठिरः ।
शृणुयाद्यदि कल्याणि कृत्स्नं जह्यात्स जीवितं ॥ ४.२४.१४ ॥
ผู้เป็นมงคล หากพระราชายุธิษฐิระได้ฟังคำตำหนินี้จากเจ้า พระองค์คงจะสละชีวิตทั้งหมดของพระองค์
4.24.15
धनञ्जयो वा सुश्रोणि यमौ चापि सुमध्यमे ।
लोकान्तरगतेष्वेषु नाहं शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ ४.२४.१५ ॥
ผู้มีสะโพกงาม ผู้มีเอวบางงดงาม หากธนัญชัยหรือฝาแฝดทั้งสองต้องไปสู่อีกโลกหนึ่ง ข้าจะไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้
4.24.16
धर्मं शृणुष्व पाञ्चालि यत्ते वक्ष्यामि मानिनि ॥ ४.२४.१६ ॥
ฟังธรรมเถิด ปาญจาลี ผู้ทรงเกียรติ สิ่งที่ข้าจะกล่าวแก่เจ้า
4.24.17
दुहिता जनकस्यासीद्वैदेही यदि ते श्रुता ।
पतिमन्वचरत्सीता महारण्यनिवासिनम् ॥ ४.२४.१७ ॥
ถ้าเจ้าเคยได้ยินมา สีดาพระธิดาของชนก ผู้มีนามว่าไวเทหี ได้ติดตามสามีของนางผู้อยู่ในป่าใหญ่
4.24.18
वसन्ती च महारण्ये रामस्य महिषी प्रिया ।
रावणेन हृता सीता राक्षसीभिश्च तर्जिता।
सा क्लिश्यमाना सुश्रोणी राममेवान्वपद्यत ॥ ४.२४.१८ ॥
สีดาผู้เป็นมเหสีเอกและเป็นที่รักของพระราม ผู้อยู่ในป่าใหญ่ ถูกราวณะฉุดไป และถูกนางรากษสีข่มขู่ นางผู้มีสะโพกงามทนทุกข์ จึงยึดพระรามไว้แต่เพียงผู้เดียว
4.24.19
लोपामुद्रा तथा भीरु भर्तारमृषिसत्तमम् ।
भगवन्तमगस्त्यं सा वनायैवान्वपद्यत ॥ ४.२४.१९ ॥
แม้โลปามุทราผู้ขี้อาย ก็ได้ติดตามพระอคัสตยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี เป็นสามี และได้เข้าป่าตามพระองค์ไป
4.24.20
सुकन्या नाम शर्यातेर्भार्गवच्यवनं वने ।
वल्मीकभूतं साध्वी तमन्वपद्यत भामिनी ॥ ४.२४.२० ॥
สุกันยาพระธิดาของศรยาติ ผู้บริสุทธิ์และงดงาม ได้ติดตามจยวนะแห่งสายภฤคุ ผู้กลายเป็นจอมปลวกในป่า
4.24.21
नालायनी चेन्द्रसेना रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
पतिमन्वचरद्वृद्धं पुरा वर्षसहस्रिणम् ॥ ४.२४.२१ ॥
นาลายนีและอินทรเสนา ผู้ไม่มีใครเทียบได้ในความงามบนแผ่นดิน ในกาลก่อนได้ปรนนิบัติสามีของตน ผู้ชราอายุพันปี
4.24.22
नलं राजानमेवाथ दमयन्ती वनान्तरे ।
अन्वगच्छत्पुरा कृष्णे तथा भर्तॄंस्त्वमन्वगाः ॥ ४.२४.२२ ॥
ในกาลก่อน ทมยันตีในป่าลึกได้ติดตามพระเจ้านลเพียงลำพัง ข้าแต่กฤษณา เจ้าก็ได้ติดตามสามีทั้งหลายของเจ้าเช่นนั้นเหมือนกัน
4.24.23
यथैताः कीर्तिता नार्यो रूपवत्यः पतिव्रताः ।
तथा त्वमपि कल्याणि सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ ४.२४.२३ ॥
ดังที่สตรีผู้งดงามและซื่อสัตย์ต่อสามีเหล่านี้ได้ถูกกล่าวถึงแล้ว ข้าแต่ผู้เป็นมงคล เจ้าก็ประกอบด้วยคุณความดีทั้งปวงเช่นนั้นเหมือนกัน
4.24.24
मा दीर्घं क्षम कालं त्वं त्रिंशद्रात्रमनिन्दिते ।
पूर्णे त्रयोदशे वर्षे राज्ञां राज्ञी भविष्यसि ॥ ४.२४.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้ตำหนิ จงอดทนรอคอยเวลาอันยาวนานนี้ไว้ เมื่อสามสิบราตรีและปีที่สิบสามสิ้นสุดลง เจ้าจะเป็นราชินีแห่งบรรดากษัตริย์
4.24.25
सत्येन ते शपे चाहं भविता नान्यथेति च ॥ ४.२४.२५ ॥
ข้าขอสาบานต่อเจ้าด้วยความสัตย์จริง เรื่องนี้จะเป็นไปเช่นนั้นเป็นแน่ มิได้เป็นอย่างอื่นเลย
4.24.26
सर्वासां परमस्त्रीणां प्रामाण्यं कर्तुमर्हसि ।
सर्वेषां च नरेन्द्राणां मूर्ध्नि स्थास्यसि भामिनि ॥ ४.२४.२६ ॥
เจ้าสมควรที่จะมีอำนาจเหนือสตรีผู้สูงส่งทั้งปวง ข้าแต่ผู้รุ่งโรจน์ เจ้าจะยืนอยู่เหนือศีรษะของกษัตริย์ทั้งปวง
4.24.27
भर्तृभक्त्या च वृत्तेन भोगानाप्स्यसि दुर्लभान् ।
यातायां तु प्रतिज्ञायां महान्तं भोगमाप्नुयाः ॥ ४.२४.२७ ॥
ด้วยความซื่อสัตย์ต่อสามีและด้วยความประพฤติอันดี เจ้าจะได้รับความสุขสบายอันหาได้ยาก และเมื่อกำหนดเวลาแห่งคำปฏิญาณผ่านพ้นไป เจ้าจะได้รับความสุขอันยิ่งใหญ่
4.24.28
गुरुभक्तिकृतं ज्ञात्वा राज्ञां मूर्ध्नि स्थिता भवेः ॥ ४.२४.२८ ॥
เมื่อรู้ว่าสิ่งนี้ได้กระทำขึ้นด้วยความเคารพต่อผู้ใหญ่ เจ้าจะได้ยืนอยู่เหนือศีรษะของบรรดากษัตริย์
4.24.29
आर्तप्रलापा कौन्तेय न राजानमुपालभे ।
अपारयन्त्या दुःखानि कृतं बाष्पप्रमोचनम् ॥ ४.२४.२९ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งกุนตี ด้วยความทุกข์ระทม ข้าคร่ำครวญ ข้าจึงมิได้ตำหนิพระราชา เพราะไม่อาจทนความทุกข์ของข้าได้ ข้าจึงได้หลั่งน้ำตาออกมา
4.24.30
इदं तु दुःखं कौन्तेय ममासद्यं निबोध तत् ॥ ४.२४.३० ॥
แต่ข้าแต่บุตรแห่งกุนตี จงฟังความทุกข์นี้ที่ได้มาประสบแก่ข้า
4.24.31
योऽयं राज्ञो विराटस्य सूतपुत्रस्तु कीचकः ।
स्यालो नाम प्रवादेन भोजस्त्रैगर्तदेशजः ॥ ४.२४.३१ ॥
กีจกะผู้นี้เป็นบุตรของสารถีของพระเจ้าวิราฏ ซึ่งตามชื่อเสียงเรียกขานกันว่าเป็นพี่เขยของพระราชา เขาเป็นชาวโภชะ เกิดในแคว้นไตรคารตะ
4.24.32
त्यक्तधर्मो नृशंसश्च सर्वार्थेषु च वल्लभः ।
नित्यमेवाह दुष्टात्मा भार्या मे भव शोभने ।
अविनीतः सुदुष्टात्मा मामनाथेति चिन्तयन् ॥ ४.२४.३२ ॥
ผู้ชั่วร้ายคนนั้น ผู้ละทิ้งธรรม โหดร้าย และเป็นที่โปรดปรานในทุกกิจการ พร่ำพูดอยู่เสมอว่า “แม่นางเอ๋ย จงเป็นภรรยาของข้าเถิด” คนที่ไร้มารยาทและชั่วช้าอย่างยิ่งคนนี้คิดเช่นนั้น เพราะเห็นว่าข้าไม่มีผู้คุ้มครอง
4.24.33
किमुक्तेन व्यतीतेन भीमसेन महाबल ।
प्रत्युपस्थितकालस्य कार्यस्यानन्तरो भव ॥ ४.२४.३३ ॥
จะกล่าวถึงสิ่งที่ผ่านไปแล้วไปทำไมเล่า ข้าแต่ภีมเสน ผู้มีกำลังมหาศาล จงลงมือทำภารกิจที่เวลากำลังมาถึงได้แล้วโดยทันที
4.24.34
ममेह भीम कैकेयी रूपाद्धि भयशङ्किता ।
नित्यमुद्विजते राजा कथं नेयादिमामिति ॥ ४.२४.३४ ॥
ข้าแต่ภีมะ ที่นี่ไกเกยีผู้หวาดกลัวด้วยเหตุที่ข้ามีรูปโฉมงดงาม จึงหวาดระแวงอยู่เสมอ พระราชาก็กระวนกระวายอยู่เป็นนิตย์ คิดว่า ‘เขาจะนำนางนี้ไปหาพระองค์ได้อย่างไร’
4.24.35
तस्या विदित्वा तं भावं स्वयं चानृतदर्शनः ।
कीचकोपि च दुष्टात्मा पुनः प्रार्थयते च मां ॥ ४.२४.३५ ॥
กีจกะผู้ชั่วช้า ซึ่งรู้เจตนาของนางและตัวเขาเองก็มีรูปลักษณ์เป็นคนหลอกลวง ได้ตั้งใจวอนขอข้าอีกครั้ง
4.24.36
तमहं कुपिता भीम पुनः कोपं नियम्य च ।
अब्रवं कामसंमूढमात्मानं रक्ष कीचक ॥ ४.२४.३६ ॥
ข้าโกรธเคืองเขา แล้วข่มความโกรธไว้อีกครั้ง จึงกล่าวกับเขาผู้หลงใหลด้วยกามว่า กีจกะ จงปกป้องตนเองเถิด
4.24.37
गन्धर्वाणामहं भार्या पञ्चानां महिषी प्रिया ।
ते त्वां निहन्युर्दुर्धर्षाः शूराः साहसकारिणः ॥ ४.२४.३७ ॥
ข้าเป็นภรรยาของพวกคนธรรพ์ เป็นมเหสีเอกที่รักของทั้งห้า บุรุษผู้กล้าหาญ ไม่มีใครต่อต้านได้ และชอบการกระทำที่ผาดโผนเหล่านั้นจะฆ่าเจ้าเสีย
4.24.38
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा कीचकः प्रत्युवाच ह ।
नाहं बिभेमि भैरन्ध्रि गन्धर्वाणां शुचिस्मिते ॥ ४.२४.३८ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น กีจกะผู้มีใจชั่วร้ายจึงตอบว่า “ข้าไม่กลัวพวกคนธรรพ์หรอก ข้าแต่ไภรันธรี ข้าแต่ผู้ยิ้มอย่างสดใส”
4.24.39
शतं सहस्रमपि वा गन्धर्वाणामहं रणे ।
समागतं हनिष्यामि त्वं भीरु कुरु मे क्षणम् ॥ ४.२४.३९ ॥
แม้คนธรรพ์ร้อยหรือพันตนมาประชันกันในสนามรบ ข้าก็จะสังหารให้หมด เจ้าผู้ขี้กลัวเอ๋ย จงให้เวลาข้าสักครู่เถิด
4.24.40
इत्युक्ता चाब्रवं सूतं कामातुरमहं पुनः ।
न त्वं प्रतिबलस्तेषां गन्धर्वाणां यशस्विनाम् ॥ ४.२४.४० ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น ข้าก็พูดกับสารถีผู้ถูกกามเผาผลาญอีกครั้งว่า เจ้าไม่ใช่คู่ต่อสู้ของพวกคนธรรพ์ผู้รุ่งเรืองเหล่านั้นเลย
4.24.41
धर्मे स्थिताऽस्मि सततं कुलशीलसमन्विता ।
नेच्छामि किंचिद्वध्यं त्वां तस्माज्जीवसि कीचक ॥ ४.२४.४१ ॥
ข้าตั้งมั่นอยู่ในธรรมเสมอ ประกอบด้วยตระกูลและความประพฤติอันดี ข้าไม่ปรารถนาจะทำร้ายท่านแม้เพียงเล็กน้อย ดังนั้น กีจกะ ท่านจึงยังมีชีวิตอยู่
4.24.42
एवमुक्तस्तु दुष्टात्मा प्रहस्य स्वनवत्ततः ।
न तिष्ठिति स सन्मार्गे न च धर्मं बुभूषति ॥ ४.२४.४२ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น กีจกะผู้มีใจชั่วก็หัวเราะลั่นและคำรามออกมา เขาไม่ดำรงอยู่บนทางอันดี และไม่ปรารถนาจะค้ำจุนธรรม
4.24.43
पापात्मा पापकारी च कामराजवशानुगः ।
अविनीतश्च दुष्टात्मा प्रत्याख्यातः पुनः पुनः ॥ ४.२४.४३ ॥
กีจกะผู้มีใจบาป ทำบาป ตกอยู่ใต้อำนาจของราชาแห่งกาม ไร้มารยาทและมีใจชั่วร้าย ถูกปฏิเสธซ้ำแล้วซ้ำเล่า
4.24.44
दर्शनेदर्शने हन्याद्यदि जह्यां च जीवितम् ।
धर्मे प्रयतमानानां महान्धर्मो नशिष्यति ॥ ४.२४.४४ ॥
หากเขาฆ่าข้า ไม่ว่าจะต่อหน้าหรือลับหลัง ข้าก็จะสละชีวิตเช่นกัน ธรรมอันยิ่งใหญ่ของผู้ที่พยายามรักษาธรรมจะไม่สูญหายไป
4.24.45
समयं रक्षमाणानां दारा वो न भवन्ति च ।
भार्याजां रक्ष्यमाणायां प्रजा भवति रक्षिता।
प्रजायां रक्ष्यमाणायामात्मा भवति रक्षितः ॥ ४.२४.४५ ॥
สำหรับผู้ที่รักษาคำปฏิญาณ ภรรยาของเขาย่อมไม่สูญหาย เมื่อภรรยาได้รับการคุ้มครอง บุตรหลานก็ได้รับการคุ้มครอง เมื่อบุตรหลานได้รับการคุ้มครอง ตัวตนก็ได้รับการคุ้มครอง
4.24.46
वंदतां वर्णधर्मांश्च ब्राह्मणानां च मे श्रुतम् ।
क्षत्रियस्य सदा धर्मो नान्यो दस्युनिबर्हणात् ॥ ४.२४.४६ ॥
ข้าได้ยินจากพราหมณ์ผู้อธิบายหน้าที่ของวรรณะทั้งหลายว่า ธรรมของกษัตริย์นั้นมีเพียงการปราบโจรผู้ปล้นสะดมเท่านั้นเสมอไป
4.24.47
पश्यतो धर्मराजस्य कीचको माऽन्वधावत ।
तवेव च समक्षं वै भीमसेन महाबल ॥ ४.२४.४७ ॥
ขอให้กีจกะอย่าไล่ตามข้า ขณะที่พระธรรมราชากำลังทอดพระเนตรอยู่ ข้าแต่ภีมเสน ผู้มีกำลังมหาศาล เรื่องนี้กำลังเกิดขึ้นต่อหน้าท่านเองทีเดียว
4.24.48
त्वया चाहं परित्राता भीम तस्माञ्जटासुरात् ॥ ४.२४.४८ ॥
ข้าแต่ภีมะ ท่านนั่นแหละที่ช่วยข้าให้พ้นจากอสูรชฎาสูระ
4.24.49
जयद्रथं तथैव त्वमजैषीर्भ्रातृभिः सह ।
जहीममपि पापिष्ठं योयं मामवमन्यते ।
कीचको राजवाल्लभ्याच्छोककृन्मम भारत ॥ ४.२४.४९ ॥
ท่านก็ได้เอาชนะชัยทรถในทำนองเดียวกันนั้น พร้อมด้วยพี่น้องของท่าน ขอให้สังหารกีจกะผู้บาปหนาที่ดูหมิ่นข้านี้ด้วยเถิด ข้าแต่ภารตะ เขาทำให้ข้าเศร้าโศกเพราะความโปรดปรานของพระราชา
4.24.50
कीचकं कामसन्तप्तं भिन्धि कुम्भमिवाश्मनि ।
यो निमित्तमनर्थानां बहूनां मम भारत ॥ ४.२४.५० ॥
จงทุบกีจกะผู้ถูกความปรารถนาเผาผลาญให้แหลกดั่งการทุบหม้อกับก้อนหิน ข้าแต่ภารตะ เขาเป็นต้นเหตุของความวิบัติมากมายที่เกิดแก่ข้า
4.24.51
तं चेञ्जीवन्तमादित्यः प्रातरभ्युदयिष्यति ।
विषमालोड्य पास्यामि मा कीचकवशंगमम् ॥ ४.२४.५१ ॥
หากพระอาทิตย์ขึ้นในวันพรุ่งนี้ตอนเช้า ขณะที่เขายังมีชีวิตอยู่ ข้าจะผสมยาพิษแล้วดื่มเสีย ดีกว่าจะตกไปอยู่ในอำนาจของกีจกะ
4.24.52
श्रेयो हि मरणं मह्यं भीमसेन तवाग्रतः ।
इत्युक्त्वा प्रारुदत्कृष्णा भीमस्योरसि संश्रिता ॥ ४.२४.५२ ॥
ข้าแต่ภีมเสน สำหรับข้า การตายต่อหน้าท่านนั้นประเสริฐกว่า กล่าวดังนี้แล้ว กฤษณาก็กอดอกภีมะและร่ำไห้เสียงดัง
4.24.53
भीमश्च तां परिष्वज्य महत्सान्त्वं प्रयुज्य च ।
कीचकं मनसाऽगच्छत्सृक्किणी परिलेलिहन् ॥ ४.२४.५३ ॥
ภีมะโอบกอดนางและปลอบโยนอย่างมาก ในใจเขาก็มุ่งไปหากีจกะ พลางเลียริมฝีปากของตน
4.24.54
आश्वासयित्वा बहुशो भृशमार्तां सुमध्यमाम् ।
हेतुतत्वार्थसंयुक्तैर्वचोभिर्द्रुपदात्मजाम् ॥ ४.२४.५४ ॥
ปลอบโยนนางซ้ำแล้วซ้ำเล่า เจ้าหญิงธิดาของท้าวทรุปทะผู้มีเอวบอบบางและกำลังทุกข์ระทม ด้วยถ้อยคำที่ประกอบด้วยเหตุผล ความจริง และความหมายอันลึกซึ้ง
4.24.55
प्रमृज्य वदनं तस्याः पाणिनाऽश्रुसमाकुलम् ।
उवाच चैनां दुःखार्तां भीमः क्रोधसमन्वितः ॥ ४.२४.५५ ॥
ภีมะเช็ดใบหน้าของนางที่เปียกชุ่มด้วยน้ำตาด้วยมือของตน แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับนางผู้ทุกข์ระทมด้วยความโศก ด้วยใจที่เต็มไปด้วยความโกรธ