Mahābhārata · Adhyāya 4.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.31.1
अथाऽब्रवीत्सभामध्ये द्रोणः सूक्ष्मार्थदर्शिवान् ।
न तादृशा विनश्यन्ति नापि यान्ति पराभवम् ॥ ४.३१.१ ॥
Entonces Droṇa, que ve los significados sutiles, habló en medio de la asamblea: Hombres como estos no perecen ni caen en la derrota.
4.31.2
शूराश्च कृतविद्याश्च बुद्धिमन्तो जितेन्द्रियाः ।
धर्मज्ञाः सत्यसन्धाश्च युधिष्ठिरमनुव्रताः ॥ ४.३१.२ ॥
Héroes, diestros en el saber, sabios, dueños de sus sentidos, conocedores del dharma, fieles a sus juramentos, que siguen a Yudhiṣṭhira.
4.31.3
नीतिधर्मार्थतत्वज्ञं पितृवच्च समाहितम् ।
धर्मे स्थितं सत्यधृतिं ज्येष्ठं श्रेष्ठापचायिनम् ॥ ४.३१.३ ॥
Conocedor de la esencia de la política, el dharma y la riqueza, sereno como un padre, firme en el dharma y en la verdad, el mayor, que honra a los mejores.
4.31.4
अनुव्रता महात्मानो भ्रातरो भ्रातरं प्रियम् ।
अजातशत्रुं श्रीमन्तं सर्वभ्रातॄननुव्रतम् ॥ ४.३१.४ ॥
Los hermanos magnánimos, que seguían al querido hermano, Ajātaśatru, el glorioso; todos los hermanos lo seguían.
4.31.5
तेषां तथाविधेयानां निभृतानां महात्मनाम् ।
किमर्थं नीतिमान्प्राज्ञः श्रेयो नैषां करिष्यति ॥ ४.३१.५ ॥
Para aquellos grandes de alma, obedientes y dominados, ¿por qué el hombre sabio y prudente en la política no haría lo bueno?
4.31.6
तस्माद्यत्नात्परीक्षध्वं न तावत्समयो गतः ।
न ते विनाशमृच्छेयुरिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ ४.३१.६ ॥
Por tanto, examinadlos con cuidado; aún no ha pasado el momento. Que no caigan en la ruina es mi firme opinión.
4.31.7
चिन्त्यतां चैव यत्कार्यं तच्च क्षिप्रमकालिकम् ।
क्रियतां साधु संचिन्त्य वासश्चैषां प्रचिन्त्यतां ॥ ४.३१.७ ॥
Que se considere la tarea, y que se haga pronto, sin demora. Hazlo tras pensarlo bien; que también se planifique su morada.
4.31.8
यथा च पाण्डुपुत्राणां सर्वार्थेषु धृतात्मनाम् ।
प्रवृत्तिरुपलभ्येत तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ४.३१.८ ॥
Que se disponga una política tal que puedan conocerse los movimientos de los hijos de Pāṇḍu, firmes de ánimo en todos sus asuntos.
4.31.9
सर्वोपायैर्यतस्व त्वं यथा पश्यसि पाण्डवान् ।
दुर्ज्ञेयाः खलु शूरास्ते रक्ष्या नित्यं च दैवतैः ॥ ४.३१.९ ॥
Esfuérzate por todos los medios para que puedas ver a los Pāṇḍavas. Esos héroes son en verdad difíciles de conocer, y siempre son protegidos por los dioses.
4.31.10
शुद्धात्मा मानवान्पार्थः सत्यवान्नीतिमाञ्शुचिः ।
तेजोराशिभिरापूर्णो दहेदपि च चक्षुषा ॥ ४.३१.१० ॥
Ese Pārtha, puro de alma, veraz, sabio en la política y sin mancha, está lleno de montones de esplendor; podría quemar incluso con su mirada.
4.31.11
तस्माद्यत्नश्च क्रियतां भूयश्च मृगयामहे ।
ब्राह्मणैश्चारकैः सिद्धैस्तापसैर्निपुणैरपि ॥ ४.३१.११ ॥
Por tanto, que se haga el esfuerzo y busquemos de nuevo, también mediante brahmanes, espías, adeptos, ascetas y hombres hábiles.
4.31.12
विविधैस्तत्परैः सम्यङ्विर्भीकैस्तज्ज्ञसंमतैः ।
अन्वेष्टव्या मनुष्येन्द्र पाण्डवाश्छन्नचारिणः ॥ ४.३१.१२ ॥
Oh señor de los hombres, los Pāṇḍavas, que se mueven disfrazados, deben ser buscados cuidadosamente por diversas personas, dedicadas a ello, sin miedo y aprobadas por los conocedores.
4.31.13
ततः शान्तनवो धीमान्भारतानां पितामहः ।
श्रुतवान्देशकालज्ञो नीतिमांश्च महामतिः ॥ ४.३१.१३ ॥
Entonces Bhīṣma, abuelo de los Bhāratas, hijo de Śantanu, sabio, versado, conocedor del lugar y del tiempo, diestro en la política y de gran entendimiento, habló.
4.31.14
तस्मिन्नुपरते वाक्ये आचार्यस्य महात्मनः ।
अनन्तरमुवाचेदं वाक्यं हेत्वर्थसंमितम् ॥ ४.३१.१४ ॥
Cuando terminó el discurso del magnánimo maestro, a continuación pronunció estas palabras, medidas en razón y sentido.
4.31.15
युधिष्ठिरे समायुक्तां धर्मज्ञे धर्मसंहिताम् ।
पाण्डवे नित्यमव्यग्रां गिरं भीष्मः समाददे ॥ ४.३१.१५ ॥
Bhīṣma comenzó su palabra, dirigida a Yudhiṣṭhira, el Pāṇḍava que conoce el dharma, llena de dharma, siempre serena.
4.31.16
असत्सु दुर्लभां नित्यं सतां चाभिमतां सद ।
भीष्मस्त्वभ्यवदत्तत्र गिरं साधुभिरर्चिताम् ॥ ४.३१.१६ ॥
Allí Bhīṣma pronunció una palabra rara entre los malvados, siempre apreciada por los buenos y honrada por los sabios.
4.31.17
यथा नो ब्राह्मणोऽवादीदाचार्यः सर्वधर्मवित् ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्ना नाशं नायान्ति पाण्डवाः ॥ ४.३१.१७ ॥
Como nos dijo el maestro brahmán, conocedor de todo el dharma, los Pāṇḍavas, dotados de saber y buena conducta, no caerán en la ruina.
4.31.18
सर्वलक्षणसंपन्नाः साधुवृत्तसमन्विताः ।
वृद्धानुशासने यत्ताः सत्यधर्मपरायणाः ॥ ४.३१.१८ ॥
Dotados de todos los signos auspiciosos, poseedores de buena conducta, atentos a la enseñanza de los mayores, entregados a la verdad y al dharma.
4.31.19
समयं समयज्ञास्ते पालयन्तः शुभव्रताः ।
न विषीदन्ति ते पार्था उद्वहन्तः सतां धुरम् ॥ ४.३१.१९ ॥
Conocedores de los términos del pacto y cumpliéndolo, aquellos hijos de Pṛthā, de votos auspiciosos, no desfallecen; soportan la carga de los buenos.
4.31.20
तपसा चैव गुप्तास्ते स्ववीर्येण च पाण्डवाः ।
न नाशमभिगच्छेयुरिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ ४.३१.२० ॥
Protegidos por la austeridad y por su propio valor, aquellos Pāṇḍavas no alcanzarán la ruina; tal es mi firme convicción.
4.31.21
क्षत्रधर्मरता नित्यं केशवानुगताः सदा ।
प्रवीरपुरुषास्ते वै महात्मानो महाबलाः ॥ ४.३१.२१ ॥
Siempre entregados al deber del guerrero, siempre siguiendo a Keśava, aquellos excelentes varones heroicos son magnánimos y de gran fuerza.
4.31.22
तत्र बुद्धिं प्रवक्ष्यामि पाण्डवान्वेषणे शृणु ।
न तु नीतिः सुनीतस्य शक्यते वेदितुं परैः ॥ ४.३१.२२ ॥
En este asunto te expondré mi consejo sobre la búsqueda de los Pāṇḍavas; escucha. Una política bien concebida no puede ser conocida por otros.
4.31.23
यत्तु शक्यमिहास्माभिस्तान्वै संचिन्त्य पाण्डवान् ।
बुद्ध्या प्रणेतुं तत्तेऽहं प्रवक्ष्यामि निबोध तत् ॥ ४.३१.२३ ॥
Tras considerar bien a los Pāṇḍavas, lo que aquí podemos hacer para conducirlos con inteligencia, eso te lo diré; compréndelo.
4.31.24
न त्वियं साधु वक्तव्या तस्य नीतिः कथंचन ।
वृद्धानुशासने तात तिष्ठतः सत्यशीलिनः ॥ ४.३१.२४ ॥
Pero, querido, esta política de ningún modo debe exponerse bien a quien permanece en la enseñanza de los ancianos y es de natural veraz.
4.31.25
अयुक्तं तु मया वक्तुं तुल्या मे कुरुपाण्डवाः ।
निवासं पाण्डुपुत्राणां संचिन्त्य च वदाम्यहम्।
बहुना किं प्रलापेन यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ४.३१.२५ ॥
No me corresponde hablar, pues los Kurus y los Pāṇḍavas son iguales para mí; lo digo solo tras considerar el lugar de residencia de los hijos de Pāṇḍu. ¿Para qué más palabrería? Donde está el dharma, allí está la victoria.
4.31.26
अवश्यं तु नियुक्तेन सभामध्ये विवक्षता ।
यथार्हमिह वक्तव्यं सर्वथा धर्मलिप्सया ॥ ४.३१.२६ ॥
Quien ha sido designado para hablar en medio de la asamblea, deseando hablar, debe ciertamente hablar aquí como corresponde, en todo sentido deseando el dharma.
4.31.27
यत्र नाहं तथा मन्ये यथाऽन्ये मेनिरे जनाः ।
निवासं पाण्डुपुत्राणां शृणुष्वं मनुजाधिप ॥ ४.३१.२७ ॥
Allí donde no pienso como piensan otros hombres, escucha, oh señor de los hombres, la morada de los hijos de Pāṇḍu.
4.31.28
भ्रातृभिः सहितो वीरैः कृष्णया च महायशाः ।
किमर्थं स महाराजो नात्मश्रेयो भविष्यति ॥ ४.३१.२८ ॥
¿Por qué ese gran rey, de gran renombre, junto a sus heroicos hermanos y Kṛṣṇā, no procuraría su propio bien?
4.31.29
पाण्डवो निकृतः पूर्वं यथावद्विदितं तव ।
क्लेशितश्च पुरे नित्यं राज्यकामैश्च सांप्रतम्।
छन्नश्चरति तस्मात्स प्रकृत्या नीतिमान्नृपः ॥ ४.३१.२९ ॥
El Pāṇḍava fue antes agraviado, como bien sabes, y fue constantemente hostigado en la ciudad por los que anhelaban el reino; ahora vaga oculto. Por tanto, ese rey es prudente por naturaleza.
4.31.30
वर्षमेकं सुसंच्छन्नमुष्य वासमनुत्तमम् ।
आयाति चोदये काले क्षिप्रं दक्ष्यसि पाण्डवं ॥ ४.३१.३० ॥
Tras haber morado un año en el mejor ocultamiento, él vendrá; en el momento oportuno pronto verás al Pāṇḍava.
4.31.31
सोदरैः सहितं वीरं द्रौपद्या च परंतप ।
संविधत्स्व महाबाहो यथा नः स्यात्सुखोदयः ॥ ४.३१.३१ ॥
¡Oh abrasador de enemigos, oh de brazos poderosos!, dispón que nos encontremos con aquel héroe (Yudhiṣṭhira) junto a sus hermanos y Draupadī, para que nuestro ascenso sea venturoso.
4.31.32
यस्मिन्स राजा वसति च्छन्नः सत्त्वभृतांवरः ।
भविष्यन्ति नरास्तत्र रागमोहविवर्जिताः ॥ ४.३१.३२ ॥
Allí donde aquel rey, el mejor de los valientes, habita oculto, la gente estará libre de pasión y de ofuscación.
4.31.33
नाधयो हि महाराज न व्याधिः क्षत्रियर्षभ ।
पुरे जनपदे वाऽपि यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.३३ ॥
Oh gran rey, toro entre los kṣatriyas, en la ciudad o el reino donde reine el rey Yudhiṣṭhira no habrá angustia mental ni enfermedad.
4.31.34
दानशीलो वदान्यश्च निभृतो ह्रीनिषेवकः ।
प्रियवाक्सत्यवाक्शूरो धर्मशीलो जितेन्द्रियः।
हृष्टः पुष्टः शुचिर्दक्षो यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.३४ ॥
Allí donde esté el rey Yudhiṣṭhira, generoso y liberal, sereno, devoto de la modestia, de palabras amables y veraces, valiente, virtuoso, dueño de sus sentidos, alegre, sano, puro y hábil.
4.31.35
नासूयको न चापीर्ष्युर्नाभिमानी न मत्सरी ।
भविष्यति जनस्तत्र स्वयं धर्ममनुव्रतः ॥ ४.३१.३५ ॥
La gente de allí no será criticona, ni envidiosa, ni celosa, ni soberbia, ni mezquina; por voluntad propia seguirá el dharma.
4.31.36
ब्रह्मघोषाश्च भूयांसः पुण्यशब्दास्तथैव च ।
क्रतवश्च भविष्यन्ति भूयांसो भूरिदक्षिणाः ॥ ४.३१.३६ ॥
Habrá muchos sonidos de recitación védica y muchos sonidos auspiciosos, y muchos sacrificios con abundantes ofrendas.
4.31.37
सदा च तत्र पर्जन्यः सम्यग्वर्षी न संशयः ।
संपन्नसस्या च मही भविष्यति निरामया ॥ ४.३१.३७ ॥
Allí la nube de lluvia siempre llovera bien, sin duda; y la tierra estará rica en cosechas y libre de enfermedad.
4.31.38
रसवन्ति च धान्यानि गुणवन्ति फलानि च ।
गन्धवन्ति च माल्यानि शुभशब्दा च भारती ॥ ४.३१.३८ ॥
Los granos serán sabrosos y los frutos excelentes; las guirnaldas serán fragantes, y la palabra de los Bharatas estará llena de sonidos auspiciosos.
4.31.39
वायुश्च सुखसंस्पर्शो यत्र राजा युधिष्ठिरः ।
नीरोगास्तत्र विद्यन्ते वधबन्धा न सन्ति च ॥ ४.३१.३९ ॥
Donde está el rey Yudhiṣṭhira, el viento tiene un tacto agradable; allí las personas están libres de enfermedad, y no hay muerte ni cautiverio.
4.31.40
न चोरा न च दण्डाश्च न च बाधा भवन्त्युत ।
नाशक्ता न च दुष्टाश्च यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४० ॥
Donde está el rey Yudhiṣṭhira no hay ladrones ni castigos; no ocurre daño, y no hay ni débiles ni malvados.
4.31.41
भयं च नाविशेत्तत्र निष्प्रतीपं च दर्शनम् ।
बहुक्षीरास्तथा गावः सुपुष्टाश्च सुदोहनाः ॥ ४.३१.४१ ॥
Que allí no entre el miedo y que la vista sea favorable; las vacas darán mucha leche, estarán bien alimentadas y serán fáciles de ordeñar.
4.31.42
पयांसि दधिसर्पीषि रसवन्ति हितानि च ।
सलिलानि प्रसन्नानि सर्वे भावाश्च शोभनाः ॥ ४.३१.४२ ॥
La leche, el yogur y la mantequilla clarificada serán sabrosos y saludables; las aguas serán claras, y todas las condiciones serán auspiciosas.
4.31.43
गुणवन्ति च पानानि भोज्यानि विविधानि च ।
तत्र देशे भविष्यन्ति यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४३ ॥
En aquel país donde estará el rey Yudhiṣṭhira habrá bebidas excelentes y diversos alimentos.
4.31.44
रसाः स्पर्शाश्च गन्धाश्च शब्दाश्चापि गुणान्विताः ।
दृश्यानि च प्रसन्नानि यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४४ ॥
Donde esté el rey Yudhiṣṭhira, los sabores, los tactos, los olores y los sonidos también estarán dotados de buenas cualidades, y las vistas serán agradables.
4.31.45
धर्माश्च तत्र सर्वैस्तु सेविताश्च द्विजातिभिः ।
स्वैःस्वैर्गुणैश्च संयुक्ता कस्मिन्वर्षे त्रयोदशे ।
देशे तस्मिन्भविष्यन्ति तत पाण्डवसंश्रिते ॥ ४.३१.४५ ॥
En aquel país donde habitarán los Pāṇḍavas, en el decimotercer año, los deberes sagrados serán practicados por todos, y los dvijas los seguirán cada uno con sus propias virtudes.
4.31.46
संप्रीतिमाञ्जनस्तत्र संतुष्टः शुचिरव्ययः ।
देवतातिथिभूयांस्तु सर्वभूतानुरागवान् ॥ ४.३१.४६ ॥
La gente de allí estará muy complacida, contenta, pura e imperecedera, muy dedicada a los dioses y a los huéspedes, y llena de amor por todos los seres.
4.31.47
इष्टदानमहोत्साहा नित्यं धर्मपरायणाः ।
व्यक्तवाक्यास्ततस्तात शुभकल्याणमङ्गलाः ॥ ४.३१.४७ ॥
Serán muy fervientes en la donación apreciada, siempre dedicados al dharma, claros en el hablar; entonces, querido, estarán llenos de buena fortuna, bienestar y bendiciones.
4.31.48
शुभत्विषः शुभेच्छाश्च नित्यतुष्टाः श्रियाऽन्विताः ।
भविष्यन्ति जनास्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४८ ॥
Donde esté el rey Yudhiṣṭhira, la gente tendrá un esplendor auspicioso, deseará el bien, estará siempre satisfecha y dotada de prosperidad.
4.31.49
नित्योत्सवप्रमुदितो नित्यहृष्टः श्रिया वृतः ।
भविष्यति निवासोऽयं यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४९ ॥
Esta morada, donde estará el rey Yudhiṣṭhira, siempre estará alegre con festividades, siempre gozosa y colmada de prosperidad.
4.31.50
धर्मज्ञः स तु दुर्ज्ञेयः सर्वज्ञैश्च द्विजातिभिः ।
किंपुनः प्राकृतैस्तात पार्थो विज्ञायते क्वचित् ॥ ४.३१.५० ॥
Él conoce el dharma y es difícil de conocer incluso para los brahmanes omniscientes; ¿cómo, querido, podría Pārtha ser comprendido alguna vez por gente común?
4.31.51
यस्मिन्सत्यं धृतिर्दानं परा शान्तिर्ध्रुवा क्षमा ।
ह्रीः श्रीः कीर्तिः परं तेज आनृशंस्यमथार्जवम् ॥ ४.३१.५१ ॥
En quien están la veracidad, la firmeza, la generosidad, la paz suprema e inquebrantable, el perdón, la modestia, la gloria, la fama, el supremo esplendor, la bondad y la rectitud.
4.31.52
तस्मान्निवासः पार्थानां चिन्त्यतां यद्ब्रवीमि वः ।
गतिर्वा परमा तत्र नोत्सहे वक्तुमन्यथा ॥ ४.३१.५२ ॥
Por tanto, considerad la morada de los Pārthas que os digo; allí reside la meta suprema. No me atrevo a decir lo contrario.
4.31.53
एवमेतत्तु संचिन्त्य यत्कृत्यं साधु मन्यसे ।
तत्क्षिप्रं कुरु कौरव्य यद्येतच्छ्रद्दधासि मे।
कुलस्य हि क्षमं तात यदहं प्रब्रवीमि ते ॥ ४.३१.५३ ॥
Habiendo reflexionado así, haz pronto lo que consideres bueno, descendiente de los Kurus, si confías en mí; pues lo que te digo, querido, es verdaderamente conveniente para la familia.