มหาภารตะ · อัธยายะ 4.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.31.1
अथाऽब्रवीत्सभामध्ये द्रोणः सूक्ष्मार्थदर्शिवान् ।
न तादृशा विनश्यन्ति नापि यान्ति पराभवम् ॥ ४.३१.१ ॥
จากนั้นทรงโรณะผู้เห็นอรรถอันละเอียดอ่อนกล่าวท่ามกลางที่ประชุมว่า คนเช่นนั้นย่อมไม่พินาศ และย่อมไม่ประสบความปราชัย
4.31.2
शूराश्च कृतविद्याश्च बुद्धिमन्तो जितेन्द्रियाः ।
धर्मज्ञाः सत्यसन्धाश्च युधिष्ठिरमनुव्रताः ॥ ४.३१.२ ॥
ทั้งผู้กล้า ผู้มีความรู้ที่ได้ศึกษามาแล้ว ผู้มีปัญญา ผู้ข่มอินทรีย์ได้ ผู้รู้ธรรม ผู้มั่นในคำสัตย์ ล้วนดำเนินตามยุธิษฐิระ
4.31.3
नीतिधर्मार्थतत्वज्ञं पितृवच्च समाहितम् ।
धर्मे स्थितं सत्यधृतिं ज्येष्ठं श्रेष्ठापचायिनम् ॥ ४.३१.३ ॥
ผู้รู้แก่นแท้ของนีติ ธรรม และทรัพย์ ผู้มีใจสงบดุจบิดา ตั้งมั่นในธรรม มั่นคงในสัตย์ เป็นพี่คนโต และให้เกียรติแก่ผู้ประเสริฐ
4.31.4
अनुव्रता महात्मानो भ्रातरो भ्रातरं प्रियम् ।
अजातशत्रुं श्रीमन्तं सर्वभ्रातॄननुव्रतम् ॥ ४.३१.४ ॥
พี่น้องผู้ยิ่งใหญ่ล้วนดำเนินตามพี่ชายผู้เป็นที่รัก คืออชาตศัตรูผู้รุ่งเรือง พี่น้องทั้งปวงต่างดำเนินตามท่าน
4.31.5
तेषां तथाविधेयानां निभृतानां महात्मनाम् ।
किमर्थं नीतिमान्प्राज्ञः श्रेयो नैषां करिष्यति ॥ ४.३१.५ ॥
สำหรับผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นที่เชื่อฟังและสำรวมตน เหตุใดผู้ฉลาดในนีติและรอบรู้จะไม่ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่พวกเขาเล่า
4.31.6
तस्माद्यत्नात्परीक्षध्वं न तावत्समयो गतः ।
न ते विनाशमृच्छेयुरिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ ४.३१.६ ॥
เพราะฉะนั้นจงพิจารณาพวกเขาด้วยความเอาใจใส่ ยังไม่ถึงเวลาที่ล่วงไป ความเห็นอันมั่นคงของข้าพเจ้าคือพวกเขาจะไม่ถึงความพินาศ
4.31.7
चिन्त्यतां चैव यत्कार्यं तच्च क्षिप्रमकालिकम् ।
क्रियतां साधु संचिन्त्य वासश्चैषां प्रचिन्त्यतां ॥ ४.३१.७ ॥
ให้พิจารณากิจที่ควรทำ และให้ทำอย่างรวดเร็วโดยไม่รีรอ ให้ทำหลังจากคิดให้ถี่ถ้วนแล้ว และให้วางแผนเรื่องที่อยู่อาศัยของพวกเขาด้วย
4.31.8
यथा च पाण्डुपुत्राणां सर्वार्थेषु धृतात्मनाम् ।
प्रवृत्तिरुपलभ्येत तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ४.३१.८ ॥
ขอให้จัดวางนีติเช่นนั้น เพื่อให้ความเคลื่อนไหวของบุตรแห่งปาณฑุผู้มั่นคงในการกระทำทั้งปวง เป็นที่รับรู้ได้
4.31.9
सर्वोपायैर्यतस्व त्वं यथा पश्यसि पाण्डवान् ।
दुर्ज्ञेयाः खलु शूरास्ते रक्ष्या नित्यं च दैवतैः ॥ ४.३१.९ ॥
จงพยายามด้วยทุกวิถีทาง เพื่อให้เจ้าได้เห็นปาณฑพ เพราะวีรบุรุษเหล่านั้นยากที่จะรู้จัก และเทวดาคุ้มครองอยู่เป็นนิตย์
4.31.10
शुद्धात्मा मानवान्पार्थः सत्यवान्नीतिमाञ्शुचिः ।
तेजोराशिभिरापूर्णो दहेदपि च चक्षुषा ॥ ४.३१.१० ॥
ปารถผู้บริสุทธิ์ในจิตใจ มีสัตย์ มีปัญญาในนีติ และสะอาดบริสุทธิ์ ผู้นั้นเปี่ยมด้วยกองแห่งเดชานุภาพ แม้ด้วยการจ้องมอง เขาก็อาจเผาผลาญได้
4.31.11
तस्माद्यत्नश्च क्रियतां भूयश्च मृगयामहे ।
ब्राह्मणैश्चारकैः सिद्धैस्तापसैर्निपुणैरपि ॥ ४.३१.११ ॥
เพราะฉะนั้นขอให้ความพยายามเกิดขึ้น และให้เราค้นหาอีกครั้ง โดยให้พราหมณ์ สายลับ ผู้สำเร็จ นักพรต และผู้ชำนาญการทั้งหลายช่วยกันค้นหา
4.31.12
विविधैस्तत्परैः सम्यङ्विर्भीकैस्तज्ज्ञसंमतैः ।
अन्वेष्टव्या मनुष्येन्द्र पाण्डवाश्छन्नचारिणः ॥ ४.३१.१२ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ปาณฑพผู้เดินทางในรูปแบบปลอมตัวนั้น ควรถูกค้นหาอย่างทั่วถึงโดยบุรุษหลากหลายผู้อุทิศตนต่อภารกิจนี้ กล้าหาญ และเป็นที่ยอมรับของผู้รู้เรื่องนี้
4.31.13
ततः शान्तनवो धीमान्भारतानां पितामहः ।
श्रुतवान्देशकालज्ञो नीतिमांश्च महामतिः ॥ ४.३१.१३ ॥
ครั้นนั้น ภีษมะ บุตรแห่งศานตนุ ปู่ของชาวภารตะ ผู้มีปัญญา ผู้มีความรู้ รอบรู้เรื่องสถานที่และกาล ผู้ชำนาญนีติ และมีความเข้าใจอันยิ่งใหญ่ ได้กล่าวขึ้น
4.31.14
तस्मिन्नुपरते वाक्ये आचार्यस्य महात्मनः ।
अनन्तरमुवाचेदं वाक्यं हेत्वर्थसंमितम् ॥ ४.३१.१४ ॥
เมื่อคำพูดของอาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่นั้นจบลง ภีษมะจึงกล่าวถ้อยคำต่อจากนั้น ซึ่งมีเหตุผลและความหมายอันสมควร
4.31.15
युधिष्ठिरे समायुक्तां धर्मज्ञे धर्मसंहिताम् ।
पाण्डवे नित्यमव्यग्रां गिरं भीष्मः समाददे ॥ ४.३१.१५ ॥
ภีษมะเริ่มกล่าวถ้อยคำของตน ซึ่งกล่าวแด่ยุธิษฐิระ ปาณฑพผู้รู้ธรรม เปี่ยมด้วยธรรม และมีจิตใจมั่นคงเป็นนิตย์
4.31.16
असत्सु दुर्लभां नित्यं सतां चाभिमतां सद ।
भीष्मस्त्वभ्यवदत्तत्र गिरं साधुभिरर्चिताम् ॥ ४.३१.१६ ॥
ภีษมะได้กล่าวถ้อยคำในที่นั้น ซึ่งหาได้ยากในหมู่คนชั่ว เป็นที่ปรารถนาของคนดีเสมอ และได้รับการยกย่องจากผู้ทรงคุณธรรม
4.31.17
यथा नो ब्राह्मणोऽवादीदाचार्यः सर्वधर्मवित् ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्ना नाशं नायान्ति पाण्डवाः ॥ ४.३१.१७ ॥
ดังที่พราหมณ์อาจารย์ผู้รู้ธรรมทั้งปวงได้บอกแก่พวกเรา ปาณฑพผู้ประกอบด้วยการศึกษาและความประพฤติอันดีงาม จะไม่ถึงความพินาศ
4.31.18
सर्वलक्षणसंपन्नाः साधुवृत्तसमन्विताः ।
वृद्धानुशासने यत्ताः सत्यधर्मपरायणाः ॥ ४.३१.१८ ॥
ผู้ประกอบด้วยลักษณะอันเป็นมงคลทั้งปวง ผู้มีความประพฤติอันดีงาม ผู้พยายามปฏิบัติตามคำสอนของผู้เฒ่า ผู้ยึดมั่นในสัจจะและธรรม
4.31.19
समयं समयज्ञास्ते पालयन्तः शुभव्रताः ।
न विषीदन्ति ते पार्था उद्वहन्तः सतां धुरम् ॥ ४.३१.१९ ॥
พวกเขาผู้รู้จักข้อตกลงและรักษาไว้ ผู้มีวัตรอันเป็นมงคล ปาร์ถเหล่านั้นจะไม่ท้อแท้ เพราะพวกเขาแบกรับภาระของผู้ดีไว้
4.31.20
तपसा चैव गुप्तास्ते स्ववीर्येण च पाण्डवाः ।
न नाशमभिगच्छेयुरिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ ४.३१.२० ॥
ปาณฑพเหล่านั้นได้รับการคุ้มครองด้วยการบำเพ็ญตบะและด้วยความกล้าหาญของตนเอง จะไม่พบความพินาศ นี่คือความเชื่อมั่นอันมั่นคงของข้าพเจ้า
4.31.21
क्षत्रधर्मरता नित्यं केशवानुगताः सदा ।
प्रवीरपुरुषास्ते वै महात्मानो महाबलाः ॥ ४.३१.२१ ॥
ผู้กล้าหาญเหล่านั้นยึดมั่นในหน้าที่ของกษัตริย์อยู่เสมอ และติดตามพระเกศวะอยู่เป็นนิตย์ เป็นผู้มีจิตใจสูงส่ง มีพลังยิ่งใหญ่
4.31.22
तत्र बुद्धिं प्रवक्ष्यामि पाण्डवान्वेषणे शृणु ।
न तु नीतिः सुनीतस्य शक्यते वेदितुं परैः ॥ ४.३१.२२ ॥
ในเรื่องนี้ข้าจะกล่าวคำปรึกษาของข้าเกี่ยวกับการค้นหาปาณฑพ จงฟังเถิด นโยบายที่คิดมาดีแล้วนั้น ผู้อื่นไม่อาจรู้ได้
4.31.23
यत्तु शक्यमिहास्माभिस्तान्वै संचिन्त्य पाण्डवान् ।
बुद्ध्या प्रणेतुं तत्तेऽहं प्रवक्ष्यामि निबोध तत् ॥ ४.३१.२३ ॥
ส่วนสิ่งที่พวกเราทำได้ที่นี่ เมื่อได้พิจารณาถึงปาณฑพอย่างถ้วนทั่วแล้ว ซึ่งจะนำพวกเขากลับมาด้วยปัญญา ข้าจะบอกท่านถึงสิ่งนั้น จงเข้าใจเถิด
4.31.24
न त्वियं साधु वक्तव्या तस्य नीतिः कथंचन ।
वृद्धानुशासने तात तिष्ठतः सत्यशीलिनः ॥ ४.३१.२४ ॥
แต่ลูกรัก นโยบายนี้ไม่ควรกล่าวกับผู้ที่ยึดมั่นในคำสั่งสอนของผู้เฒ่าและมีธรรมชาติซื่อสัตย์นั้นเป็นอันขาด
4.31.25
अयुक्तं तु मया वक्तुं तुल्या मे कुरुपाण्डवाः ।
निवासं पाण्डुपुत्राणां संचिन्त्य च वदाम्यहम्।
बहुना किं प्रलापेन यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ४.३१.२५ ॥
การที่ข้าจะกล่าวนั้นไม่เหมาะสม เพราะพวกกุรุและปาณฑพล้วนเสมอเหมือนกันในสายตาข้า ข้าพูดเช่นนี้เพียงหลังจากได้พิจารณาถึงที่อยู่ของบุตรแห่งปาณฑุแล้ว เหตุใดจึงต้องพูดมากให้เปล่าประโยชน์ ที่ใดมีธรรม ที่นั่นมีชัยชนะ
4.31.26
अवश्यं तु नियुक्तेन सभामध्ये विवक्षता ।
यथार्हमिह वक्तव्यं सर्वथा धर्मलिप्सया ॥ ४.३१.२६ ॥
ผู้ได้รับมอบหมายให้พูดในท่ามกลางที่ประชุม เมื่อปรารถนาจะกล่าว ย่อมต้องกล่าวตามที่เหมาะสมที่นี่ โดยปรารถนาธรรมในทุกประการ
4.31.27
यत्र नाहं तथा मन्ये यथाऽन्ये मेनिरे जनाः ।
निवासं पाण्डुपुत्राणां शृणुष्वं मनुजाधिप ॥ ४.३१.२७ ॥
ข้ามิได้คิดเหมือนที่ผู้อื่นคิดกัน โอ้ จอมคน จงฟังถึงที่อยู่ของบุตรแห่งปาณฑุเถิด
4.31.28
भ्रातृभिः सहितो वीरैः कृष्णया च महायशाः ।
किमर्थं स महाराजो नात्मश्रेयो भविष्यति ॥ ४.३१.२८ ॥
มหาราชผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่นั้น ทรงอยู่พร้อมกับพี่น้องผู้กล้าหาญและพระกฤษณา เหตุใดพระองค์จะไม่ทรงทำให้ตนเองมีความเจริญขึ้นเล่า
4.31.29
पाण्डवो निकृतः पूर्वं यथावद्विदितं तव ।
क्लेशितश्च पुरे नित्यं राज्यकामैश्च सांप्रतम्।
छन्नश्चरति तस्मात्स प्रकृत्या नीतिमान्नृपः ॥ ४.३१.२९ ॥
ปาณฑพถูกกลั่นแกล้งมาก่อน ดังที่ท่านทราบดีอยู่แล้ว และถูกเบียดเบียนอยู่ในเมืองเป็นนิตย์โดยผู้ปรารถนาราชสมบัติ บัดนี้ท่านก็ท่องเที่ยวอยู่ในที่ซ่อนเร้น เพราะเหตุนั้นพระราชาองค์นั้นจึงเป็นผู้มีปัญญาโดยธรรมชาติ
4.31.30
वर्षमेकं सुसंच्छन्नमुष्य वासमनुत्तमम् ।
आयाति चोदये काले क्षिप्रं दक्ष्यसि पाण्डवं ॥ ४.३१.३० ॥
เมื่อได้พำนักอยู่ในที่ซ่อนเร้นอย่างดีที่สุดเป็นเวลาหนึ่งปี พระองค์จะเสด็จมา เมื่อถึงเวลาอันควร ท่านจะได้เห็นปาณฑพในไม่ช้า
4.31.31
सोदरैः सहितं वीरं द्रौपद्या च परंतप ।
संविधत्स्व महाबाहो यथा नः स्यात्सुखोदयः ॥ ४.३१.३१ ॥
โอ้ ผู้ปราบศัตรู โอ้ ผู้มีแขนทรงพลัง จงจัดให้เราได้พบวีรบุรุษนั้นพร้อมด้วยพี่น้องและเทราปที เพื่อให้โชคลาภของเราจะได้ขึ้นอย่างมีความสุข
4.31.32
यस्मिन्स राजा वसति च्छन्नः सत्त्वभृतांवरः ।
भविष्यन्ति नरास्तत्र रागमोहविवर्जिताः ॥ ४.३१.३२ ॥
ที่ใดที่พระราชาผู้เป็นยอดแห่งนักรบนั้นประทับอยู่ในที่ซ่อนเร้น ที่นั้นประชาชนจะปราศจากความกำหนัดและความหลงผิด
4.31.33
नाधयो हि महाराज न व्याधिः क्षत्रियर्षभ ।
पुरे जनपदे वाऽपि यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.३३ ॥
โอ้ มหาราช โอ้ วัวแห่งกษัตริย์ ในเมืองหรือแคว้นใดที่พระยุธิษฐิระทรงปกครอง ย่อมไม่มีความทุกข์ทางใจ และไม่มีโรคภัยเลย
4.31.34
दानशीलो वदान्यश्च निभृतो ह्रीनिषेवकः ।
प्रियवाक्सत्यवाक्शूरो धर्मशीलो जितेन्द्रियः।
हृष्टः पुष्टः शुचिर्दक्षो यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.३४ ॥
ที่ซึ่งพระยุธิษฐิระมีจิตใจเอื้อเฟื้อและเผื่อแผ่ สำรวมตน ถือความละอายเป็นที่ตั้ง กล่าวแต่คำที่น่ารักและคำสัตย์ เป็นผู้กล้าหาญ มีธรรมเป็นที่ตั้ง ข่มอินทรีย์ได้ ร่าเริง แข็งแรง บริสุทธิ์ และชำนาญ
4.31.35
नासूयको न चापीर्ष्युर्नाभिमानी न मत्सरी ।
भविष्यति जनस्तत्र स्वयं धर्ममनुव्रतः ॥ ४.३१.३५ ॥
ประชาชนที่นั่นจะไม่จับผิดผู้อื่น ไม่อิจฉาริษยา ไม่หยิ่งผยอง ไม่ถือตัว และไม่ตระหนี่ เขาจะดำเนินตามธรรมด้วยตนเอง
4.31.36
ब्रह्मघोषाश्च भूयांसः पुण्यशब्दास्तथैव च ।
क्रतवश्च भविष्यन्ति भूयांसो भूरिदक्षिणाः ॥ ४.३१.३६ ॥
จะมีเสียงสวดพระเวทมากมาย และเสียงมงคลมากมาย และการบูชายัญมากมายพร้อมด้วยทักษิณาอันอุดม
4.31.37
सदा च तत्र पर्जन्यः सम्यग्वर्षी न संशयः ।
संपन्नसस्या च मही भविष्यति निरामया ॥ ४.३१.३७ ॥
ที่นั่นเมฆฝนจะหลั่งฝนลงมาดีอยู่เสมอ ไม่ต้องสงสัย และแผ่นดินจะอุดมด้วยพืชผลและปราศจากโรคภัย
4.31.38
रसवन्ति च धान्यानि गुणवन्ति फलानि च ।
गन्धवन्ति च माल्यानि शुभशब्दा च भारती ॥ ४.३१.३८ ॥
ธัญพืชจะมีรสดี ผลไม้จะมีคุณภาพเลิศ พวงมาลัยจะหอม และถ้อยคำของชาวภรตะจะเต็มไปด้วยเสียงมงคล
4.31.39
वायुश्च सुखसंस्पर्शो यत्र राजा युधिष्ठिरः ।
नीरोगास्तत्र विद्यन्ते वधबन्धा न सन्ति च ॥ ४.३१.३९ ॥
ที่ใดที่พระยุธิษฐิระประทับ ลมก็พัดให้รู้สึกสบาย ที่นั่นประชาชนปราศจากโรค และไม่มีการฆ่าฟันหรือการจองจำ
4.31.40
न चोरा न च दण्डाश्च न च बाधा भवन्त्युत ।
नाशक्ता न च दुष्टाश्च यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४० ॥
ที่ใดที่พระยุธิษฐิระประทับ ที่นั่นไม่มีขโมย ไม่มีการลงโทษ ไม่มีความเดือดร้อนเกิดขึ้น และไม่มีทั้งคนอ่อนแอและคนชั่วร้าย
4.31.41
भयं च नाविशेत्तत्र निष्प्रतीपं च दर्शनम् ।
बहुक्षीरास्तथा गावः सुपुष्टाश्च सुदोहनाः ॥ ४.३१.४१ ॥
ในประเทศนั้นจะไม่มีความกลัวเข้ามา และการมองเห็นจะเป็นไปในทางที่เป็นมงคล โคทั้งหลายจะให้นมมาก มีร่างกายสมบูรณ์ และรีดนมได้ง่าย
4.31.42
पयांसि दधिसर्पीषि रसवन्ति हितानि च ।
सलिलानि प्रसन्नानि सर्वे भावाश्च शोभनाः ॥ ४.३१.४२ ॥
นม นมเปรี้ยว และเนยใสจะมีรสชาติดีและเป็นประโยชน์ น้ำจะใสสะอาด และสิ่งทั้งปวงจะเป็นมงคล
4.31.43
गुणवन्ति च पानानि भोज्यानि विविधानि च ।
तत्र देशे भविष्यन्ति यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४३ ॥
ในประเทศนั้น ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินยุธิษฐิระจะประทับอยู่ จะมีเครื่องดื่มชั้นเยี่ยมและอาหารนานาชนิด
4.31.44
रसाः स्पर्शाश्च गन्धाश्च शब्दाश्चापि गुणान्विताः ।
दृश्यानि च प्रसन्नानि यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४४ ॥
ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินยุธิษฐิระจะประทับอยู่ รส สัมผัส กลิ่น และเสียง ล้วนจะประกอบด้วยคุณงาม และสิ่งที่ตาเห็นก็จะน่าชื่นใจ
4.31.45
धर्माश्च तत्र सर्वैस्तु सेविताश्च द्विजातिभिः ।
स्वैःस्वैर्गुणैश्च संयुक्ता कस्मिन्वर्षे त्रयोदशे ।
देशे तस्मिन्भविष्यन्ति तत पाण्डवसंश्रिते ॥ ४.३१.४५ ॥
ในประเทศนั้นซึ่งเป็นที่อาศัยของบรรดาปาณฑพ ในปีที่สิบสามนั้น ธรรมทั้งหลายจะถูกปฏิบัติโดยทุกคน และบรรดาทวิชาติจะดำเนินตามธรรมเหล่านั้น แต่ละคนประกอบด้วยคุณธรรมของตน
4.31.46
संप्रीतिमाञ्जनस्तत्र संतुष्टः शुचिरव्ययः ।
देवतातिथिभूयांस्तु सर्वभूतानुरागवान् ॥ ४.३१.४६ ॥
ประชาชนที่นั่นจะเปี่ยมด้วยความยินดี มีความพอใจ บริสุทธิ์ และไม่เสื่อมสลาย มีความศรัทธาต่อเทวดาและแขกผู้มาเยือนอย่างยิ่ง และเปี่ยมด้วยความรักต่อสรรพสัตว์
4.31.47
इष्टदानमहोत्साहा नित्यं धर्मपरायणाः ।
व्यक्तवाक्यास्ततस्तात शुभकल्याणमङ्गलाः ॥ ४.३१.४७ ॥
พวกเขาจะมีความกระตือรือร้นในการให้ทานที่เป็นที่รัก มุ่งมั่นอยู่เสมอในธรรม และพูดจาชัดเจน ดูก่อนลูกรัก แล้วพวกเขาจะเปี่ยมด้วยโชคดี ความเจริญ และความเป็นมงคล
4.31.48
शुभत्विषः शुभेच्छाश्च नित्यतुष्टाः श्रियाऽन्विताः ।
भविष्यन्ति जनास्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४८ ॥
ในที่ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินยุธิษฐิระจะประทับอยู่ ผู้คนจะมีรัศมีงดงามอันเป็นมงคล ปรารถนาสิ่งที่ดี พอใจอยู่เสมอ และประกอบด้วยสิริมงคล
4.31.49
नित्योत्सवप्रमुदितो नित्यहृष्टः श्रिया वृतः ।
भविष्यति निवासोऽयं यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.३१.४९ ॥
ที่อยู่แห่งนี้ ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินยุธิษฐิระจะประทับอยู่ จะเปี่ยมด้วยความรื่นเริงในงานเทศกาลอยู่เสมอ มีความปีติยินดีตลอดเวลา และประกอบด้วยสิริมงคล
4.31.50
धर्मज्ञः स तु दुर्ज्ञेयः सर्वज्ञैश्च द्विजातिभिः ।
किंपुनः प्राकृतैस्तात पार्थो विज्ञायते क्वचित् ॥ ४.३१.५० ॥
พระองค์ทรงเป็นผู้รู้ธรรม และแม้แต่ทวิชาติผู้รอบรู้ก็ยากจะรู้ได้ ดูก่อนลูกรัก แล้วปารถะจะถูกคนสามัญเข้าใจได้อย่างไรเล่า
4.31.51
यस्मिन्सत्यं धृतिर्दानं परा शान्तिर्ध्रुवा क्षमा ।
ह्रीः श्रीः कीर्तिः परं तेज आनृशंस्यमथार्जवम् ॥ ४.३१.५१ ॥
ผู้ที่มีความจริง ความมั่นคง การให้ทาน ความสงบอย่างยิ่งและไม่หวั่นไหว ความอดทน ความละอาย สิริ เกียรติยศ รัศมีอันยิ่ง ความกรุณา และความซื่อตรง
4.31.52
तस्मान्निवासः पार्थानां चिन्त्यतां यद्ब्रवीमि वः ।
गतिर्वा परमा तत्र नोत्सहे वक्तुमन्यथा ॥ ४.३१.५२ ॥
เพราะเหตุนั้น ขอให้พิจารณาที่อยู่ของบรรดาปารถะที่ข้าพเจ้ากล่าวแก่พวกท่าน ที่นั่นคือที่พึ่งอันสูงสุด ข้าพเจ้าไม่ประสงค์จะกล่าวเป็นอย่างอื่น
4.31.53
एवमेतत्तु संचिन्त्य यत्कृत्यं साधु मन्यसे ।
तत्क्षिप्रं कुरु कौरव्य यद्येतच्छ्रद्दधासि मे।
कुलस्य हि क्षमं तात यदहं प्रब्रवीमि ते ॥ ४.३१.५३ ॥
เมื่อพิจารณาดังนี้แล้ว สิ่งใดที่ท่านเห็นว่าดีควรทำ ดูก่อนผู้สืบสกุลกุรุ จงรีบทำสิ่งนั้นเถิด หากท่านเชื่อถือข้าพเจ้า เพราะสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่าน ดูก่อนลูกรัก ย่อมเหมาะสมแก่วงศ์ตระกูลอย่างแท้จริง