Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 4.32

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

4.32.1

ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृतस्तदा ।
युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भापितम् ॥ ४.३२.१ ॥

ત્યારે શારદ્વતે આ વચન કહ્યું. વૃદ્ધે પાંડવો વિશે જે કહ્યું તે યોગ્ય અને સમયોચિત હતું.

4.32.2

धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं सर्वं सत्यं सहेतुकम् ।
तत्रानुरूपं भीष्मस्य ममापि वचनं शृणु ॥ ४.३२.२ ॥

ધર્મ અને અર્થથી યુક્ત, મૃદુ, સર્વ સત્ય અને કારણસહિત આ બધું કહેવાયું છે. તેને અનુરૂપ ભીષ્મનું અને મારું વચન પણ સાંભળ.

4.32.3

तेषां चैव गतिस्तत्र र्निवासश्चानुचिन्त्यताम् ।
नीतिर्विधीयतां तत्र सांप्रतं या हिता भवेत् ॥ ४.३२.३ ॥

તેમની ગતિ અને ત્યાં તેમના નિવાસનો પણ વિચાર કરવો જોઈએ. હવે જે હિતકારી નીતિ હોય, તે જ ત્યાં નક્કી કરવી.

4.32.4

नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतोऽपि बुभूषता ।
किं पुनः पाण्डवाः शूरा विद्वांसो बलिनस्तथा ॥ ४.३२.४ ॥

હે તાત, જે સમૃદ્ધિ ઇચ્છે છે તેણે શત્રુને સામાન્ય હોય તો પણ તુચ્છ ગણવો નહીં. તો શૂરવીર, વિદ્વાન અને બળવાન પાંડવોને કેવી રીતે તુચ્છ ગણી શકાય?

4.32.5

तस्मात्सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयमागते ॥ ४.३२.५ ॥

તેથી મહાત્મા પાંડવો છદ્મવેશે પ્રવેશી ગુપ્ત ભાવે છુપાયેલા હોય ત્યારે, યોગ્ય સમય આવી ગયો છે.

4.32.6

स्वराष्ट्रे परराष्ट्रे च ज्ञातव्यं बलमात्मनः ।
उदयः पाण्डवानां च प्राप्तकालो न संशयः ॥ ४.३२.६ ॥

પોતાના રાષ્ટ્રમાં અને પરરાષ્ટ્રમાં પોતાનું બળ જાણવું જોઈએ. પાંડવોના ઉદયનો સમય આવી ગયો છે, એમાં શંકા નથી.

4.32.7

निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः ।
महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यमितौजसः ॥ ४.३२.७ ॥

નિવૃત્ત સમયવાળા, મહાત્મા અને મહાબળવાન પાર્થો — મહાન ઉત્સાહી, અમિત તેજસ્વી પાંડવો થશે.

4.32.8

तस्माद्बलं च कोशं च नातिश्चापि विधीयताम् ।
यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक् तैः संदधामहे ॥ ४.३२.८ ॥

તેથી બળ અને કોશ પણ યોગ્ય રીતે ગોઠવો — અતિ નહીં, ઓછું પણ નહીં; કાલોદય આવે ત્યારે તેમની સાથે યોગ્ય સંધિ કરી શકીશું.

4.32.9

यत्र यन्मन्यसे श्रेयो बुध्यस्व बलमात्मनः ।
नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च ॥ ४.३२.९ ॥

જ્યાં જે તને શ્રેયસ્કર લાગે, ત્યાં તારા પોતાના બળને સમજ — બધા મિત્રોમાં, બળવાનોમાં અને નિર્બળોમાં પણ નિશ્ચિતપણે.

4.32.10

सारं फल्गु बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत ।
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलमात्मनः ॥ ४.३२.१० ॥

હે ભારત, સારભૂત અને નિઃસાર બળને જાણીને, મધ્યસ્થને પણ જાણીને — પોતાના રાષ્ટ્રમાં અને પરરાષ્ટ્રોમાં પોતાનું બળ જાણવું જોઈએ.

4.32.11

अप्रहृशष्टं प्राहृष्टं वा संदधाम तथा परैः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन बलिकर्मणा ॥ ४.३२.११ ॥

તેઓ પ્રસન્ન હોય કે અપ્રસન્ન, તેમ જ શત્રુઓ સાથે સંધિ કરીએ — સામ, દાન, ભેદ, દંડ અને બલિકર્મ વડે.

4.32.12

न्यायेनाक्रम्य च परान्बलाच्चानम्य दुर्बलान् ।
सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम् ॥ ४.३२.१२ ॥

ન્યાયથી શત્રુ પર આક્રમણ કરીને, બળથી નિર્બળોને નમાવીને, મિત્રોને સાંત્વના આપીને — બળની વાત પણ સુખપૂર્વક કહેવાય.

4.32.13

स्वकोशबलसंवृद्धः सम्यक्सिद्धिमवाप्स्यसि ।
योत्स्यसे चापि बलिभिररिभिः प्रत्युपस्थितैः।
अन्यैस्त्वं पाण्डवैर्वाऽपि हीनैः स्वबलवाहनैः ॥ ४.३२.१३ ॥

તારો કોશ અને સૈન્ય વધતાં તું યોગ્ય સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરીશ. તારી સામે ઊભેલા બળવાન શત્રુઓ સાથે, અથવા પોતાની સેના અને વાહનોથી હીન અન્ય પાંડવો સાથે તારે યુદ્ધ કરવું પડશે.

4.32.14

एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवहर्तासि न्यायतः ।
यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखमवाप्स्यसि ॥ ४.३२.१४ ॥

આ રીતે બધું સારી રીતે નક્કી કરીને તું ન્યાયપૂર્વક વ્યવહાર કરીશ. હે મનુષ્યેન્દ્ર, યથાકાળ વર્તીને તું લાંબા સમય સુધી સુખ પ્રાપ્ત કરીશ.

4.32.15

भीष्माद्रोणकृपैरुक्ते कर्णदुःशासनादिभिः ।
ततो दुर्योधनो वाक्यं श्रुत्वा तेषां महात्मनाम् ।
मुहूर्तमनुसंचिन्त्य सचिवानिदमब्रवीत् ॥ ४.३२.१५ ॥

ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપે કહેલાં વચનો અને કર્ણ, દુઃશાસન વગેરેએ કહેલાં વચનો સાંભળીને, દુર્યોધન એ મહાત્માઓની વાત ક્ષણભર વિચારીને પોતાના સચિવોને આમ બોલ્યો.

4.32.16

श्रुतमेतन्मया पूर्वं कथासु जनसंसदि ।
धीराणां शास्त्रविदुषां प्राज्ञानां मतिनिश्चये ।
कृतिनां सारफल्गुत्वे जानामि नयचक्षुषा ॥ ४.३२.१६ ॥

આ વાત મેં પહેલાં જનસભામાં કથાઓમાં સાંભળી છે. ધીર, શાસ્ત્રજ્ઞ, પ્રાજ્ઞોના નિશ્ચિત મતમાં, અને કુશળોની સાર તથા તુચ્છને ઓળખવાની શક્તિમાં આ છે. નીતિની દૃષ્ટિથી હું આ જાણું છું.

4.32.17

सत्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसंभवे ।
सांप्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ॥ ४.३२.१७ ॥

સાહસમાં, બાહુબળમાં, ધૈર્યમાં, પ્રાણમાં, શરીરથી ઉત્પન્ન થવામાં, હાલ દૈત્ય, મનુષ્ય અને રાક્ષસોવાળા માનવલોકમાં.

4.32.18

चत्वारस्तु नरव्याघ्रा बले शक्रोपमा भुवि ।
उत्तमाः प्राणिनां तेषां नास्ति कश्चिद्बले समः ॥ ४.३२.१८ ॥

પૃથ્વી પર બળમાં ઇન્દ્ર સમાન ચાર નરવ્યાઘ્રો હતા. પ્રાણીઓમાં તેઓ ઉત્તમ હતા; બળમાં તેમની સમાન કોઈ ન હતું.

4.32.19

बलदेवश्च भीमश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥ ४.३२.१९ ॥

બળદેવ, ભીમ, વીર્યવાન મદ્રરાજ, અને ચોથો કીચક; તેમાં પાંચમાને અમે સાંભળ્યો નથી.

4.32.20

अन्योन्यानन्तरबलाः परस्परजयैपिणः ।
बाहूयुद्धमभीप्सन्तो नित्यं संरब्धमानसाः ॥ ४.३२.२० ॥

એકબીજાના લગભગ સમાન બળવાળા, એકબીજા પર વિજય ઇચ્છનારા, સદા બાહુયુદ્ધની ઇચ્છા રાખનારા, ક્રોધિત મનવાળા.

4.32.21

तेनाहमवगच्छामि प्रत्ययेन वृकोदरम् ।
मनस्यभिनिविष्टं मे व्यक्तं जीवन्ति पाण्डवाः ॥ ४.३२.२१ ॥

તે પ્રમાણથી હું વૃકોદર (ભીમ) જીવિત છે એમ જાણું છું; મારા મનમાં દૃઢ છે — પાંડવો જીવિત છે તે સ્પષ્ટ છે.

4.32.22

तत्राहं कीचकं मन्ये भीमसेनेन मारितम् ।
सैरन्ध्रीं द्रौपदीं मन्ये नात्र कार्या विचारणा ॥ ४.३२.२२ ॥

ત્યાં હું માનું છું કે કીચકને ભીમસેને મારી નાખ્યો; સૈરંધ્રીને હું દ્રૌપદી માનું છું — આમાં શંકા ન કરવી.

4.32.23

शङ्के कृष्णानिमित्तं तु भीमसेनेन कीचकः ।
गन्धर्वव्यपदेशेन हतो निशि महाबलः ॥ ४.३२.२३ ॥

કૃષ્ણા (દ્રૌપદી)ના કારણે, ગંધર્વના બહાના હેઠળ, રાત્રે મહાબળવાન કીચકને ભીમસેને માર્યો એવી મને શંકા છે.

4.32.24

को हि शक्तः परो भीमात्कीचकं हन्तुमोजसा ।
शस्त्रं विना बाहुबलात्तथा सर्वाङ्गचूर्णने ॥ ४.३२.२४ ॥

ભીમ સિવાય બીજો કોણ શસ્ત્ર વિના, બાહુબળથી કીચકને મારીને તેનાં સર્વ અંગો ચૂરેચૂરા કરવા સમર્થ છે?

4.32.25

मर्दितुं वा तथा तीव्रं चर्ममांसास्थिचूर्णनम् ।
रूपमन्यत्समास्थाय भीमस्यैतद्विचेष्टितम् ॥ ४.३२.२५ ॥

અથવા આ રીતે ભયંકર રીતે ચામડી, માંસ, હાડકાં ચૂરા કરવા; બીજું રૂપ ધારણ કરીને ભીમનું આ કૃત્ય છે.

4.32.26

ध्रुवं कृष्णानिमित्तं तु भीमसेनेन सूतजाः ।
गन्धर्वव्यपदेशेन हता निशि न संशयः ॥ ४.३२.२६ ॥

ચોક્કસ કૃષ્ણાને કારણે ભીમસેને ગંધર્વના બહાને રાત્રે સૂતપુત્રોને મારી નાખ્યા; એમાં શંકા નથી.

4.32.27

पितामहेन ये चोक्ता देशस्य च जनस्य च ।
गुणास्ते मत्स्यराष्ट्रेषु बहुशोऽपि मया श्रुताः ॥ ४.३२.२७ ॥

પિતામહે દેશ અને લોકોના જે ગુણો કહ્યા હતા, તે મત્સ્ય રાષ્ટ્રમાં મેં ઘણી વાર સાંભળ્યા છે.

4.32.28

विराटनगरे मन्ये पाण्डवाश्छन्नचारिणः ।
निवसन्ति पुरे रम्ये तत्र यात्रा विधीयताम् ॥ ४.३२.२८ ॥

વિરાટ નગરમાં પાંડવો વેશ બદલીને રહે છે એવું મને લાગે છે; ત્યાં જવાની યોજના થાય.

4.32.29

मत्स्यराष्ट्रं गमिष्यामो ग्रहीष्यामश्च गोधनम् ।
गृहीते गोधने नूनं तेऽपि योत्स्यन्ति पाण्डवाः ॥ ४.३२.२९ ॥

આપણે મત્સ્ય રાષ્ટ્રમાં જઈશું અને ગોધન પકડીશું; ગોધન પકડાશે ત્યારે પાંડવો પણ ચોક્કસ લડશે.

4.32.30

अपूर्णे समये चापि यदि पश्येम पाण्डवान् ।
द्वादशान्यानि वर्षाणि प्रवेक्ष्यन्ति पुनर्वनम् ॥ ४.३२.३० ॥

સમય પૂરો થયા પહેલાં જો આપણે પાંડવોને જોઈ લઈએ, તો તેઓ ફરી બાર વર્ષ વનમાં પ્રવેશશે.

4.32.31

तस्मादन्यतरेणापि लाभोऽस्माकं भविष्यति ।
कोशवृद्धिरिहास्माकं शत्रूणां निधनं भवेत् ॥ ४.३२.३१ ॥

તેથી બંનેમાંથી ગમે તે પરિણામ આવે, આપણને લાભ થશે; અહીં આપણો ખજાનો વધશે અને શત્રુઓનો નાશ થશે.

4.32.32

कथं सुयोधनं गच्छेद्युधिष्ठिरभृतः पुरा ।
एतच्चापि वदत्येष मात्स्यः परिभवान्मयि ॥ ४.३२.३२ ॥

પહેલાં યુધિષ્ઠિરથી પોષાયેલો તે સુયોધન પાસે કેવી રીતે જઈ શકે? મત્સ્યરાજ મારા પ્રત્યે તિરસ્કારથી આ પણ કહે છે.

4.32.33

तस्मात्कर्तव्यमेतद्वै तत्र यात्रा विधीयताम् ।
एतत्सुनीतं मन्येऽहं सर्वेषां यदि रोचते ॥ ४.३२.३३ ॥

તેથી આ જ કરવું જોઈએ; ત્યાં પ્રયાણનો આદેશ અપાય. જો સૌને ગમે તો આ ઉત્તમ નીતિ છે એમ હું માનું છું.

4.32.34

ततो राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपः ।
पूर्वमाभाष्य कर्णेन तथा दुःशासनेन च।
प्राप्तकालमिदं वाक्यमुवाच त्वरितो बली ॥ ४.३२.३४ ॥

પછી ત્રિગર્તોનો રાજા સુશર્મા, રથસેનાઓનો સ્વામી, પહેલાં કર્ણ અને દુઃશાસન સાથે વાત કરીને, સમયોચિત આ વચન ઉતાવળે બોલ્યો — તે બળવાન હતો.

4.32.35

असकृन्निकृतः पूर्वं मात्स्यसाल्वेयकेकयैः ।
सूतेनैव च मात्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः ॥ ४.३२.३५ ॥

પહેલાં મત્સ્ય, શાલ્વ અને કેકયોએ વારંવાર અમારું અપમાન કર્યું; મત્સ્યરાજના સારથિ કીચકે પણ વારંવાર.

4.32.36

बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद्बलवता विभो ।
स कर्णमभिवीक्ष्याथ दुर्योधनमभाषत ॥ ४.३२.३६ ॥

હે પ્રભુ, પોતાના સ્વજનો સાથે બળવાનથી બળપૂર્વક પીડિત થયેલો તે કર્ણ તરફ જોઈને પછી દુર્યોધનને બોલ્યો.

4.32.37

राष्ट्रं ममासकृद्राजन्राज्ञा मात्स्येन बाधितम् ॥ ४.३२.३७ ॥

હે રાજન, મારું રાષ્ટ્ર મત્સ્યરાજા દ્વારા વારંવાર પીડિત થયું છે.

4.32.38

प्रणेता कीचकस्तस्य बलोत्सिक्तोऽभवन्पुरा ।
अमर्षी दुर्जयो जेता प्रख्यातबलपौरुषः ।
स हतस्तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसकृत् ॥ ४.३२.३८ ॥

તેનો સેનાપતિ કીચક પૂર્વે બળના મદથી ફૂલેલો હતો. તે ક્રોધી, અજેય, વિજેતા, પ્રખ્યાત બળ-પરાક્રમવાળો હતો. તે પાપકર્મી, ક્રૂર કર્મ કરનાર ત્યાં ગંધર્વોએ માર્યો ગયો.

4.32.39

तस्मिन्विनिहते राजन्हीनदर्पो निराश्रयः ।
भविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः ॥ ४.३२.३९ ॥

હે રાજન, તે માર્યો જતાં વિરાટ અભિમાન વિનાનો, આશ્રય વિનાનો અને ઉત્સાહ વિનાનો થશે એવો મારો મત છે.

4.32.40

तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचतेऽनघ ।
कौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः ॥ ४.३२.४० ॥

હે નિષ્પાપ, જો તને ગમે તો ત્યાં મારી યાત્રા યોગ્ય માનું છું — કૌરવો સૌને અને મહાત્મા કર્ણને પણ.

4.32.41

एतत्कार्यमहं मन्ये परमात्ययिकं महत् ।
राष्ट्रं तस्याभियास्यामो धनधान्यसमाकुलम् ॥ ४.३२.४१ ॥

આ કાર્ય અત્યંત તાત્કાલિક અને મહાન છે એમ હું માનું છું — ધનધાન્યથી ભરેલા તેના રાષ્ટ્ર પર આપણે ચડાઈ કરીશું.

4.32.42

आददामोऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि च ।
ग्रामान्राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः ॥ ४.३२.४२ ॥

અમે તેનાં વિવિધ રત્નો અને ધન લઈ લઈશું; તેનાં ગામો અને રાજ્યો પણ ભાગે ભાગે છીનવી લઈશું.

4.32.43

अथवा गोसहस्राणि बहूनि शुभदर्शन ।
विविधानि हरिष्यामः प्रतीपीड्य पुरं बलात् ॥ ४.३२.४३ ॥

અથવા, હે શુભદર્શન, નગરને બળપૂર્વક પીડીને તેની હજારો ગાયો અને વિવિધ વસ્તુઓ હરી લઈશું.

4.32.44

कौरवैः सह संगमय त्रिगर्तैश्च विशांपते ।
गास्तस्यापहरिष्यामः सह सर्वैर्महारथैः ॥ ४.३२.४४ ॥

હે વિશાંપતિ, કૌરવો અને ત્રિગર્તો સાથે મળીને, સર્વ મહારથીઓ સાથે તેની ગાયો હરી લઈશું.

4.32.45

सन्धिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमोऽस्य पौरुषम् ।
हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशमेवानयामहे ॥ ४.३२.४५ ॥

અથવા તેની સાથે સંધિ કરીને તેનું પૌરુષ બાંધી દઈશું; અથવા તેની સંપૂર્ણ સેનાનો વધ કરીને તેને વશ કરીશું.

4.32.46

तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम् ।
भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः ॥ ४.३२.४६ ॥

તેને ન્યાયપૂર્વક વશ કરીને આપણે સુખે રહીશું; તમારું બળ પણ વધશે, એમાં સંશય નથી.

4.32.47

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कर्णो राजानमब्रवीत् ॥ ४.३२.४७ ॥

તેમનું એ વચન સાંભળીને કર્ણે રાજાને કહ્યું.

4.32.48

सूक्तं सुशर्मणा वाक्यं प्राप्तकालमिदं वचः ।
तस्मात्क्षिप्रं विनिर्यामो योजयित्वा वरूथिनीं ॥ ४.३२.४८ ॥

સુશર્માનું આ વચન યોગ્ય છે, આ સમયોચિત વાણી છે. તેથી સેનાને સજાવીને ઝડપથી પ્રયાણ કરીએ.

4.32.49

यदेतत्तेऽभिरुचितं मम चैतद्धि रोचते ।
प्रविभज्य च सैन्यानि यथा वा मन्यते भवान् ॥ ४.३२.४९ ॥

જે તમને ગમે તે મને પણ ગમે છે. અને તમને જેમ યોગ્ય લાગે તેમ સેનાઓના વિભાગ કરો.

4.32.50

प्रज्ञावान्कुलवृद्धश्च सर्वेषां नः पितामहः ।
आचार्यश्च कृपो विद्वाञ्शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ४.३२.५० ॥

બુદ્ધિમાન અને કુળવૃદ્ધ અમારા પિતામહ (ભીષ્મ) છે; આચાર્ય કૃપ વિદ્વાન છે; અને સુબલનો પુત્ર શકુનિ પણ છે.

4.32.51

मन्यन्ते ते यथा सर्वे तथा यात्रा विधीयताम् ।
संमन्त्र्य चाशु गच्छामः साधनार्थं महीपते ॥ ४.३२.५१ ॥

બધા તમને યોગ્ય લાગે તેમ યાત્રાની વ્યવસ્થા થાય. હે રાજન્, વિચારવિમર્શ કરીને ઝડપથી કાર્યસિદ્ધિ માટે જઈએ.

4.32.52

किंनु नः पाण्डवैः कार्यं हीनार्थबलपौरुषैः ।
अत्यन्तं हि प्रनष्टास्ते प्राप्ता वाऽपि यमक्षयम् ॥ ४.३२.५२ ॥

પાંડવો સાથે આપણું શું કામ? તેઓ ધન, બળ અને પરાક્રમ વિનાના છે; તેઓ સંપૂર્ણ નાશ પામ્યા છે, અથવા યમલોક પહોંચ્યા છે.

4.32.53

तद्भवांश्चतुरङ्गेण बलेन महता वृतः ।
विराटनगरं यातु सर्वसैन्येन भारत।
आदास्यामोऽथ गास्तस्य विविधानि वसूनि च ॥ ४.३२.५३ ॥

તેથી તમે ચતુરંગ મહાસેનાથી ઘેરાઈને, હે ભારત, સમગ્ર સેના સાથે વિરાટ નગર જાઓ. ત્યાંથી આપણે તેની ગાયો અને વિવિધ ધન છીનવી લઈશું.

4.32.54

ततो दुर्योधनो राजा वचः श्रुत्वा तु तस्य तत् ।
वैकर्तनस्य कर्णस्य क्षिप्रमाज्ञापयत्स्वयम्।
शासने नित्ययुक्तं तु दुःशासनमनन्तरम् ॥ ४.३२.५४ ॥

ત્યારે રાજા દુર્યોધને તેની વાત સાંભળીને પોતે જ વૈકર્તન કર્ણને તરત આજ્ઞા આપી; આજ્ઞાપાલનમાં સદા તત્પર દુઃશાસનને પણ પછી.

4.32.55

सह वृद्धैस्तु संमन्त्र्य क्षिप्रं योजय वाहिनीम् ।
यथोद्देशं तु गच्छामः सहिताः सर्वकौरवैः ॥ ४.३२.५५ ॥

વડીલો સાથે મંત્રણા કરીને ઝડપથી સેનાને ગોઠવો; બધા કૌરવો સાથે મળીને નિયત સ્થળ તરફ જઈએ.

4.32.56

सुशर्मा तु यथोद्दिष्टं देशं यातु महारथः ।
त्रिगर्तैः सहितः सर्वैः प्रख्यातबलपौरुषैः।
प्रागेव हि सुसंयत्तो विराटनगरं प्रति ॥ ४.३२.५६ ॥

મહારથી સુશર્મા નિર્દેશિત દેશ તરફ જાય; પ્રસિદ્ધ બળ-પરાક્રમવાળા સર્વ ત્રિગર્તો સાથે, પહેલેથી પૂરી તૈયારી કરીને વિરાટનગર તરફ.

4.32.57

जघन्यतो वयं तत्र यास्यामो दिवसान्तरे ।
विषयं मत्स्यराजस्य सुसमृद्धं सुसंहितम् ॥ ४.३२.५७ ॥

અમે પાછળથી બીજા દિવસે ત્યાં જઈશું; મત્સ્યરાજાના તે અત્યંત સમૃદ્ધ અને સુરક્ષિત દેશ તરફ.

4.32.58

सुशर्मणा गृहीते तु मत्स्यराजस्य गोधने ।
विराटः सैन्यमादाय त्रिगर्तैः सह योत्स्यति ॥ ४.३२.५८ ॥

સુશર્માએ મત્સ્યરાજાનું ગોધન પકડી લીધા પછી વિરાટ સેના લઈને ત્રિગર્તો સાથે લડશે.

4.32.59

अपरं दिवसं गास्तु तत्र गृह्णन्तु कौरवाः ।
गवार्थे पाण्डवास्तत्र योत्स्यन्ति कुरुभिः सह ॥ ४.३२.५९ ॥

બીજા દિવસે કૌરવો ત્યાં ગાયો પકડી લે; ગાયો માટે પાંડવો ત્યાં કુરુઓ સાથે લડશે.

4.32.60

तथा गत्वा यथोद्देशं विराटनगरान्तिके ।
क्षिप्रं गोष्ठं समासाद्य गृह्णन्तु विपुलं धनम् ॥ ४.३२.६० ॥

એ રીતે નિર્દિષ્ટ સ્થળે જઈ, વિરાટ નગર પાસેના ગોશાળામાં ઝડપથી પહોંચીને વિપુલ ધન કબજે કરે.

4.32.61

गवां शतसहस्राणि श्रीमन्ति गुणवन्ति च ।
वयमस्य निगृह्णीमो द्विधा कृत्वा च वाहिनीम् ॥ ४.३२.६१ ॥

સેંકડો હજારો સુંદર અને ગુણવાન ગાયોને અમે એની પાસેથી કબજે કરીશું; સેનાને બે ભાગમાં વહેંચીને.

4.32.62

ते स्म गत्वा यथोद्दिष्टं देशं मत्स्यमहीपतेः ।
संनद्धा रथिनः सर्वे सपताका बलोत्कटाः।
प्रतिवैरं चिकीर्षन्तो गोषु गृद्धा महाबलाः ॥ ४.३२.६२ ॥

તેઓ સર્વે મત્સ્યરાજના દેશમાં નિર્દિષ્ટ સ્થળે જઈ, કવચ ધારણ કરી, ધ્વજા સાથે બળવાન રથીઓ બની, વૈરનો બદલો લેવા ઇચ્છતા, ગાયોમાં લોભી મહાબળવાન.

4.32.63

आदत्त गाः सुशर्माऽथ कृष्णपक्षस्य चाष्टमीम् ॥ ४.३२.६३ ॥

પછી સુશર્માએ કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમીએ ગાયો હરી લીધી.

4.32.64

अपरे दिवसे सर्वे राजन्संभूय कौरवाः ।
नवम्यां ते न्यगृह्णन्त गोकुलानि सहस्रशः।
कौरवास्तु महावीर्या मत्स्यानां विषयान्तरे ॥ ४.३२.६४ ॥

બીજા દિવસે, હે રાજન, સર્વ કૌરવોએ સંગઠિત થઈ નવમીએ હજારો ગોધન કબજે કર્યા; મહાપરાક્રમી કૌરવો મત્સ્યોના બીજા પ્રદેશમાં હતા.