マハーバーラタ · 章 4.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.32.1
ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृतस्तदा ।
युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भापितम् ॥ ४.३२.१ ॥
そのときシャーラドヴァタはこの言葉を述べた。老人がパーンダヴァについて語ったことは適切で時宜にかなっていた。
4.32.2
धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं सर्वं सत्यं सहेतुकम् ।
तत्रानुरूपं भीष्मस्य ममापि वचनं शृणु ॥ ४.३२.२ ॥
これはすべて法と利益を伴い、穏やかで、全く真実であり、理由が備わっている。ビーシュマの言葉に沿う私の言葉も聞け。
4.32.3
तेषां चैव गतिस्तत्र र्निवासश्चानुचिन्त्यताम् ।
नीतिर्विधीयतां तत्र सांप्रतं या हिता भवेत् ॥ ४.३२.३ ॥
彼らの進路とそこでの住まいも考慮せよ。今や有益となる政策をそこで決定せよ。
4.32.4
नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतोऽपि बुभूषता ।
किं पुनः पाण्डवाः शूरा विद्वांसो बलिनस्तथा ॥ ४.३२.४ ॥
愛しい者よ、繁栄を望む者は、ありふれた敵でさえ軽んじてはならない。ましてや勇敢で学識があり力あるパーンダヴァはなおさらである。
4.32.5
तस्मात्सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयमागते ॥ ४.३२.५ ॥
それゆえ、偉大なパーンダヴァたちが変装して入り込み、秘めた意図を隠して潜んでおり、好機が訪れたのであれば、
4.32.6
स्वराष्ट्रे परराष्ट्रे च ज्ञातव्यं बलमात्मनः ।
उदयः पाण्डवानां च प्राप्तकालो न संशयः ॥ ४.३२.६ ॥
自国においても他国においても自らの力を知るべきである。パーンダヴァの台頭の時が来た、これは疑いない。
4.32.7
निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः ।
महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यमितौजसः ॥ ४.३२.७ ॥
期限を終えたプリター の子らは、大いなる魂と大いなる力を持ち、大きな気力に満ち、無量の威力を持つパーンダヴァとなるであろう。
4.32.8
तस्माद्बलं च कोशं च नातिश्चापि विधीयताम् ।
यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक् तैः संदधामहे ॥ ४.३२.८ ॥
ゆえに、軍勢と財宝も過不足なく適切に整えよ。好機の到来したとき、彼らと正しく同盟を結べるように。
4.32.9
यत्र यन्मन्यसे श्रेयो बुध्यस्व बलमात्मनः ।
नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च ॥ ४.३२.९ ॥
何が有益だと思うところでも、自らの力を知れ。すべての味方の中で、強者の中で、そして確かに弱者の中でも。
4.32.10
सारं फल्गु बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत ।
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलमात्मनः ॥ ४.३२.१० ॥
バーラタよ、真の力と空しい力を知り、中立の者をも知って、自国と他国において自らの力を知るべきである。
4.32.11
अप्रहृशष्टं प्राहृष्टं वा संदधाम तथा परैः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन बलिकर्मणा ॥ ४.३२.११ ॥
彼らが喜んでいようと喜んでいまいと、このように敵と和を結ぼう——懐柔により、贈与により、離間により、罰により、貢ぎ物の手段により。
4.32.12
न्यायेनाक्रम्य च परान्बलाच्चानम्य दुर्बलान् ।
सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम् ॥ ४.३२.१२ ॥
正義によって敵を攻め、力によって弱者を屈服させ、味方を慰めたうえで——力についての言葉もまた心地よく語られるべきである。
4.32.13
स्वकोशबलसंवृद्धः सम्यक्सिद्धिमवाप्स्यसि ।
योत्स्यसे चापि बलिभिररिभिः प्रत्युपस्थितैः।
अन्यैस्त्वं पाण्डवैर्वाऽपि हीनैः स्वबलवाहनैः ॥ ४.३२.१३ ॥
財宝と軍勢を増して、あなたは正しく成功を得るでしょう。あなたに立ち向かう強力な敵、あるいは自らの軍勢や乗り物を失った他のパーンダヴァたちと戦うことになるでしょう。
4.32.14
एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवहर्तासि न्यायतः ।
यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखमवाप्स्यसि ॥ ४.३२.१४ ॥
このようにすべてをよく決めて、あなたは正義に従って政務を執るでしょう。人の主よ、時に応じて行えば、長く幸福を得るでしょう。
4.32.15
भीष्माद्रोणकृपैरुक्ते कर्णदुःशासनादिभिः ।
ततो दुर्योधनो वाक्यं श्रुत्वा तेषां महात्मनाम् ।
मुहूर्तमनुसंचिन्त्य सचिवानिदमब्रवीत् ॥ ४.३२.१५ ॥
ビーシュマ、ドローナ、クリパの言葉と、カルナ、ドゥッシャーサナらの言葉を聞いて、ドゥルヨーダナは尊い方々の言葉をしばらく考え、それから大臣たちにこう言った。
4.32.16
श्रुतमेतन्मया पूर्वं कथासु जनसंसदि ।
धीराणां शास्त्रविदुषां प्राज्ञानां मतिनिश्चये ।
कृतिनां सारफल्गुत्वे जानामि नयचक्षुषा ॥ ४.३२.१६ ॥
このことは以前、人々の集まりでの物語の中で聞いたことがある。堅固で、聖典に通じた賢者たちの確かな判断の中に、また、要点と些末を見分ける巧みな人々の中に、それはある。私は政略の眼でこれを知っている。
4.32.17
सत्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसंभवे ।
सांप्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ॥ ४.३२.१७ ॥
勇気において、腕力において、堅忍において、命の息において、身体からの生まれにおいて――今、阿修羅、人間、羅刹がいる人間界において。
4.32.18
चत्वारस्तु नरव्याघ्रा बले शक्रोपमा भुवि ।
उत्तमाः प्राणिनां तेषां नास्ति कश्चिद्बले समः ॥ ४.३२.१८ ॥
地上には人中の虎が四人おり、力はインドラに等しかった。彼らは生き物の中で最も優れており、力において彼らに並ぶ者はいなかった。
4.32.19
बलदेवश्च भीमश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥ ४.३२.१९ ॥
バラデーヴァ、ビーマ、勇猛なマドラ王、そして第四は カ ィーチャカ。彼らの中の第五の者については、私たちは聞いたことがない。
4.32.20
अन्योन्यानन्तरबलाः परस्परजयैपिणः ।
बाहूयुद्धमभीप्सन्तो नित्यं संरब्धमानसाः ॥ ४.३२.२० ॥
互いにほぼ等しい力を持ち、互いに勝利を求め、常に拳闘を望み、怒りに満ちた心を持つ者たち。
4.32.21
तेनाहमवगच्छामि प्रत्ययेन वृकोदरम् ।
मनस्यभिनिविष्टं मे व्यक्तं जीवन्ति पाण्डवाः ॥ ४.३२.२१ ॥
その証拠によって、私はヴリコーダラ（ビーマ）が生きていると推断する。心に確かにあり、パーンダヴァたちが生きていることは明らかだ。
4.32.22
तत्राहं कीचकं मन्ये भीमसेनेन मारितम् ।
सैरन्ध्रीं द्रौपदीं मन्ये नात्र कार्या विचारणा ॥ ४.३२.२२ ॥
そこで私はカ ィーチャカがビーマセーナに殺されたと考える。侍女はドラウパディーだったと私は思う。これには疑う余地はない。
4.32.23
शङ्के कृष्णानिमित्तं तु भीमसेनेन कीचकः ।
गन्धर्वव्यपदेशेन हतो निशि महाबलः ॥ ४.३२.२३ ॥
私はクリシュナーのために、ビーマセーナがガンダルヴァを装って夜、大力のカ ィーチャカを殺したのではないかと疑う。
4.32.24
को हि शक्तः परो भीमात्कीचकं हन्तुमोजसा ।
शस्त्रं विना बाहुबलात्तथा सर्वाङ्गचूर्णने ॥ ४.३२.२४ ॥
ビーマ以外に誰が武器なしに腕力でキーチャカを殺し、その全身の骨を砕くことができようか。
4.32.25
मर्दितुं वा तथा तीव्रं चर्ममांसास्थिचूर्णनम् ।
रूपमन्यत्समास्थाय भीमस्यैतद्विचेष्टितम् ॥ ४.३२.२५ ॥
あるいはこのように皮と肉と骨を激しく砕くこと、これは別の姿をとったビーマの所行である。
4.32.26
ध्रुवं कृष्णानिमित्तं तु भीमसेनेन सूतजाः ।
गन्धर्वव्यपदेशेन हता निशि न संशयः ॥ ४.३२.२६ ॥
まさしくクリシュナーのために、ビーマセーナはガンダルヴァを装って夜、御者の息子たちを殺したのである。疑いはない。
4.32.27
पितामहेन ये चोक्ता देशस्य च जनस्य च ।
गुणास्ते मत्स्यराष्ट्रेषु बहुशोऽपि मया श्रुताः ॥ ४.३२.२७ ॥
祖父が語った国と民の美点を、私はマツヤ国で何度も聞いてきた。
4.32.28
विराटनगरे मन्ये पाण्डवाश्छन्नचारिणः ।
निवसन्ति पुरे रम्ये तत्र यात्रा विधीयताम् ॥ ४.३२.२८ ॥
思うに、パーンダヴァたちは変装して、美しいヴィラータの都に住んでいる。そこへの進軍を命じよ。
4.32.29
मत्स्यराष्ट्रं गमिष्यामो ग्रहीष्यामश्च गोधनम् ।
गृहीते गोधने नूनं तेऽपि योत्स्यन्ति पाण्डवाः ॥ ४.३२.२९ ॥
マツヤ国へ行き、牛の財産を奪おう。牛が奪われれば、パーンダヴァたちも必ず戦うだろう。
4.32.30
अपूर्णे समये चापि यदि पश्येम पाण्डवान् ।
द्वादशान्यानि वर्षाणि प्रवेक्ष्यन्ति पुनर्वनम् ॥ ४.३२.३० ॥
期限が満ちる前にパーンダヴァたちを見つけたとしても、彼らはさらに十二年、再び森へ入ることになる。
4.32.31
तस्मादन्यतरेणापि लाभोऽस्माकं भविष्यति ।
कोशवृद्धिरिहास्माकं शत्रूणां निधनं भवेत् ॥ ४.३२.३१ ॥
ですから、どちらになろうとも我々は利を得るのです。ここで我らの財は増え、敵は滅びるでしょう。
4.32.32
कथं सुयोधनं गच्छेद्युधिष्ठिरभृतः पुरा ।
एतच्चापि वदत्येष मात्स्यः परिभवान्मयि ॥ ४.३२.३२ ॥
かつてユディシュティラに養われた者が、どうしてスヨーダナのもとへ行けようか。このマツヤの王は、私を軽んじてこのことまで言うのだ。
4.32.33
तस्मात्कर्तव्यमेतद्वै तत्र यात्रा विधीयताम् ।
एतत्सुनीतं मन्येऽहं सर्वेषां यदि रोचते ॥ ४.३२.३३ ॥
ですから、これを行うべきです。そこへの進軍を命じましょう。皆が望むなら、これは良い策だと私は思います。
4.32.34
ततो राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपः ।
पूर्वमाभाष्य कर्णेन तथा दुःशासनेन च।
प्राप्तकालमिदं वाक्यमुवाच त्वरितो बली ॥ ४.३२.३४ ॥
そこでトリガルタの王スシャルマンは、戦車部隊の長として、先にカルナおよびドゥフシャーサナと語り合ってから、その時に適った言葉を急いで述べた——彼は力強い者であった。
4.32.35
असकृन्निकृतः पूर्वं मात्स्यसाल्वेयकेकयैः ।
सूतेनैव च मात्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः ॥ ४.३२.३५ ॥
以前、我々はマツヤ、サールヴェヤ、ケーカヤに幾度も辱められ、またマツヤ王の御者キーチャカにも繰り返し辱められた。
4.32.36
बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद्बलवता विभो ।
स कर्णमभिवीक्ष्याथ दुर्योधनमभाषत ॥ ४.३२.३६ ॥
おお主よ、親族とともに強者に力ずくで苦しめられた彼は、カルナを見て、それからドゥリオーダナに語った。
4.32.37
राष्ट्रं ममासकृद्राजन्राज्ञा मात्स्येन बाधितम् ॥ ४.३२.३७ ॥
おお王よ、我が国は幾度もマツヤの王に苦しめられてきた。
4.32.38
प्रणेता कीचकस्तस्य बलोत्सिक्तोऽभवन्पुरा ।
अमर्षी दुर्जयो जेता प्रख्यातबलपौरुषः ।
स हतस्तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसकृत् ॥ ४.३२.३८ ॥
彼の将軍キーチャカは以前、力の驕りで膨れ上がっていた。彼は怒りっぽく、征服されがたく、勝者であり、武勇で名高かった。その悪行者、残虐な行いの者は、そこでガンダルヴァたちに殺された。
4.32.39
तस्मिन्विनिहते राजन्हीनदर्पो निराश्रयः ।
भविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः ॥ ४.३२.३९ ॥
おお王よ、彼が殺されれば、ヴィラータは誇りを失い、支えを失い、気力を失うであろう。それが私の考えだ。
4.32.40
तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचतेऽनघ ।
कौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः ॥ ४.३२.४० ॥
おお無垢なる者よ、もしあなたがお気に召すなら、そこへの私の遠征は相応しいと考えられる。すべてのカウラヴァたちのため、そして大いなる魂のカルナのためにも。
4.32.41
एतत्कार्यमहं मन्ये परमात्ययिकं महत् ।
राष्ट्रं तस्याभियास्यामो धनधान्यसमाकुलम् ॥ ४.३२.४१ ॥
私はこの事が極めて急務であり大いに重要だと考える。富と穀物に満ちた彼の国へ我々は進軍しよう。
4.32.42
आददामोऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि च ।
ग्रामान्राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः ॥ ४.३२.४२ ॥
我々は彼の多様な宝玉と財宝を奪い、村落と王国も少しずつ奪い取ろう。
4.32.43
अथवा गोसहस्राणि बहूनि शुभदर्शन ।
विविधानि हरिष्यामः प्रतीपीड्य पुरं बलात् ॥ ४.३२.४३ ॥
あるいは、美しき者よ、力ずくで都市を苦しめ、彼の幾千もの牛と様々な品々を奪い取ろう。
4.32.44
कौरवैः सह संगमय त्रिगर्तैश्च विशांपते ।
गास्तस्यापहरिष्यामः सह सर्वैर्महारथैः ॥ ४.३२.४४ ॥
人の主よ、クルの人々とトリガルタと結び、すべての大戦車兵と共に、彼の牛を奪い取ろう。
4.32.45
सन्धिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमोऽस्य पौरुषम् ।
हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशमेवानयामहे ॥ ४.३२.४५ ॥
あるいは彼と和約を結んで彼の勇気を縛り、あるいは彼の全軍を討ち果たして彼を我らの支配下に置こう。
4.32.46
तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम् ।
भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः ॥ ४.३२.४६ ॥
彼を正しく支配下に置けば、我々は安楽に暮らせ、あなた方の力も必ず増すだろう。疑いはない。
4.32.47
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कर्णो राजानमब्रवीत् ॥ ४.३२.४७ ॥
その言葉を聞いて、カルナは王に語った。
4.32.48
सूक्तं सुशर्मणा वाक्यं प्राप्तकालमिदं वचः ।
तस्मात्क्षिप्रं विनिर्यामो योजयित्वा वरूथिनीं ॥ ४.३२.४८ ॥
スシャルマンの言葉はよく述べられた、時宜にかなった言葉である。ゆえに軍を整えて速やかに出発しよう。
4.32.49
यदेतत्तेऽभिरुचितं मम चैतद्धि रोचते ।
प्रविभज्य च सैन्यानि यथा वा मन्यते भवान् ॥ ४.३२.४९ ॥
あなたが望むことは私も望むところです。あなたが良いと思うように軍勢を分けなさい。
4.32.50
प्रज्ञावान्कुलवृद्धश्च सर्वेषां नः पितामहः ।
आचार्यश्च कृपो विद्वाञ्शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ४.३२.५० ॥
賢明で一族の長老は私たちの祖父（ビーシュマ）であり、師クリパも学識があり、スバラの子シャクニもいる。
4.32.51
मन्यन्ते ते यथा सर्वे तथा यात्रा विधीयताम् ।
संमन्त्र्य चाशु गच्छामः साधनार्थं महीपते ॥ ४.३२.५१ ॥
皆が良いと考えるとおりに、行軍の準備をせよ。王よ、相談の上、速やかに目的を果たしに行こう。
4.32.52
किंनु नः पाण्डवैः कार्यं हीनार्थबलपौरुषैः ।
अत्यन्तं हि प्रनष्टास्ते प्राप्ता वाऽपि यमक्षयम् ॥ ४.३२.५२ ॥
財も力も勇気も失ったパーンダヴァたちに、我々が何の用があろうか。彼らは完全に滅びたか、あるいはヤマの館へ行ってしまった。
4.32.53
तद्भवांश्चतुरङ्गेण बलेन महता वृतः ।
विराटनगरं यातु सर्वसैन्येन भारत।
आदास्यामोऽथ गास्तस्य विविधानि वसूनि च ॥ ४.३२.५३ ॥
それゆえ、バーラタよ、四軍からなる大軍に囲まれて、全軍を率いてヴィラータの都へ行きなさい。そこから彼の牛と様々な財を奪い取ろう。
4.32.54
ततो दुर्योधनो राजा वचः श्रुत्वा तु तस्य तत् ।
वैकर्तनस्य कर्णस्य क्षिप्रमाज्ञापयत्स्वयम्।
शासने नित्ययुक्तं तु दुःशासनमनन्तरम् ॥ ४.३२.५४ ॥
そこで王ドゥルヨーダナは彼の言葉を聞き、自ら速やかにヴァイカルタナの子カルナに命じ、次いで命令に常に従う者ドゥフシャーサナにも命じた。
4.32.55
सह वृद्धैस्तु संमन्त्र्य क्षिप्रं योजय वाहिनीम् ।
यथोद्देशं तु गच्छामः सहिताः सर्वकौरवैः ॥ ४.३२.५५ ॥
長老たちと相談の上、速やかに軍を整えよ。すべてのクル族とともに、定めた地へ向かおう。
4.32.56
सुशर्मा तु यथोद्दिष्टं देशं यातु महारथः ।
त्रिगर्तैः सहितः सर्वैः प्रख्यातबलपौरुषैः।
प्रागेव हि सुसंयत्तो विराटनगरं प्रति ॥ ४.३२.५६ ॥
大戦車兵スシャルマンは定められた地へ行け。勇名高い力と武勇の全トリガルタを伴い、あらかじめ万全の準備をして、ヴィラータの都へ向かえ。
4.32.57
जघन्यतो वयं तत्र यास्यामो दिवसान्तरे ।
विषयं मत्स्यराजस्य सुसमृद्धं सुसंहितम् ॥ ४.३२.५७ ॥
我らは後方から別の日にそこへ行く。マツヤ王の、非常に豊かで十分に備えられた国へ。
4.32.58
सुशर्मणा गृहीते तु मत्स्यराजस्य गोधने ।
विराटः सैन्यमादाय त्रिगर्तैः सह योत्स्यति ॥ ४.३२.५८ ॥
スシャルマンがマツヤ王の牛の財産を奪えば、ヴィラータは軍を率いてトリガルタと戦うであろう。
4.32.59
अपरं दिवसं गास्तु तत्र गृह्णन्तु कौरवाः ।
गवार्थे पाण्डवास्तत्र योत्स्यन्ति कुरुभिः सह ॥ ४.३२.५९ ॥
別の日にはクル族がそこで牛を奪え。牛のためにパーンドゥ族がそこでクル族と戦うであろう。
4.32.60
तथा गत्वा यथोद्देशं विराटनगरान्तिके ।
क्षिप्रं गोष्ठं समासाद्य गृह्णन्तु विपुलं धनम् ॥ ४.३२.६० ॥
そのように指定の場所へ行き、ヴィラータの都の近くの牛小屋に速やかに着いて、莫大な富を奪い取れ。
4.32.61
गवां शतसहस्राणि श्रीमन्ति गुणवन्ति च ।
वयमस्य निगृह्णीमो द्विधा कृत्वा च वाहिनीम् ॥ ४.३२.६१ ॥
立派で優れた牛を数十万頭、我々は彼から奪い取る。軍を二つに分けて。
4.32.62
ते स्म गत्वा यथोद्दिष्टं देशं मत्स्यमहीपतेः ।
संनद्धा रथिनः सर्वे सपताका बलोत्कटाः।
प्रतिवैरं चिकीर्षन्तो गोषु गृद्धा महाबलाः ॥ ४.३२.६२ ॥
彼らは皆、マツヤ王の国の指定された場所へ行き、武装して備え、旗を掲げた戦車兵として、強大な力で、敵意に報復しようと望み、牛を貪る大力の者たちであった。
4.32.63
आदत्त गाः सुशर्माऽथ कृष्णपक्षस्य चाष्टमीम् ॥ ४.३२.६३ ॥
その時スシャルマンは、黒分の八日目に牛を奪い取った。
4.32.64
अपरे दिवसे सर्वे राजन्संभूय कौरवाः ।
नवम्यां ते न्यगृह्णन्त गोकुलानि सहस्रशः।
कौरवास्तु महावीर्या मत्स्यानां विषयान्तरे ॥ ४.३२.६४ ॥
翌日、王よ、クル族の全員が集まり、九日目に牛の群れを幾千と奪い取った。大勇の クル族は、マツヤ国の別の地域にいたのである。