มหาภารตะ · อัธยายะ 4.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.32.1
ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृतस्तदा ।
युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भापितम् ॥ ४.३२.१ ॥
ครั้นนั้น ศารทวัต กล่าวถ้อยคำนี้ขึ้น ที่ผู้เฒ่าได้กล่าวถึงปาณฑพนั้นเหมาะสมและทันกาลแล้ว
4.32.2
धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं सर्वं सत्यं सहेतुकम् ।
तत्रानुरूपं भीष्मस्य ममापि वचनं शृणु ॥ ४.३२.२ ॥
ถ้อยคำทั้งหมดนั้นประกอบด้วยธรรมะและประโยชน์ อ่อนโยน จริงแท้ทั้งสิ้น และมีเหตุผลรองรับ บัดนี้จงฟังถ้อยคำของข้าพเจ้าเองด้วย ซึ่งสอดคล้องกับถ้อยคำของภีษมะ
4.32.3
तेषां चैव गतिस्तत्र र्निवासश्चानुचिन्त्यताम् ।
नीतिर्विधीयतां तत्र सांप्रतं या हिता भवेत् ॥ ४.३२.३ ॥
ขอให้พิจารณาถึงการเดินทางของพวกเขาและที่พำนักของพวกเขาด้วย ขอให้กำหนดนโยบายที่เป็นประโยชน์ในเวลานี้ตามที่เหมาะสมที่นั่น
4.32.4
नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतोऽपि बुभूषता ।
किं पुनः पाण्डवाः शूरा विद्वांसो बलिनस्तथा ॥ ४.३२.४ ॥
ลูกรัก ผู้ที่ปรารถนาความเจริญรุ่งเรืองไม่ควรดูหมิ่นแม้ศัตรูสามัญ ยิ่งกว่านั้นเล่า ปาณฑพผู้กล้าหาญ มีความรู้ และมีกำลังเล่า!
4.32.5
तस्मात्सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयमागते ॥ ४.३२.५ ॥
เพราะฉะนั้น เมื่อปาณฑพผู้ยิ่งใหญ่ได้เข้าไปแอบแฝงในที่ลับ มีจุดหมายซ่อนเร้น และเวลาอันเหมาะสมมาถึงแล้ว
4.32.6
स्वराष्ट्रे परराष्ट्रे च ज्ञातव्यं बलमात्मनः ।
उदयः पाण्डवानां च प्राप्तकालो न संशयः ॥ ४.३२.६ ॥
ต้องรู้กำลังของตนทั้งในแว่นแคว้นของตนเองและในแว่นแคว้นของผู้อื่น การเรืองอำนาจของปาณฑพนั้นมาถึงเวลาแล้ว ไม่มีข้อสงสัย
4.32.7
निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः ।
महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यमितौजसः ॥ ४.३२.७ ॥
ปารถะทั้งหลาย ผู้ครบกำหนดแล้ว ผู้ยิ่งใหญ่และมีกำลังมาก เต็มไปด้วยความกระตือรือร้นอย่างยิ่ง ปาณฑพจะเป็นผู้มีพลานุภาพหาประมาณมิได้
4.32.8
तस्माद्बलं च कोशं च नातिश्चापि विधीयताम् ।
यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक् तैः संदधामहे ॥ ४.३२.८ ॥
เพราะฉะนั้น ขอให้จัดกำลังและคลังให้เหมาะสม ไม่มากเกินไปและไม่น้อยเกินไป เพื่อที่เมื่อเวลาแห่งการเรืองอำนาจมาถึง เราจะได้ทำพันธมิตรกับพวกเขาอย่างเหมาะสม
4.32.9
यत्र यन्मन्यसे श्रेयो बुध्यस्व बलमात्मनः ।
नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च ॥ ४.३२.९ ॥
ในที่ใดที่ท่านเห็นว่าเป็นประโยชน์ ก็จงรู้กำลังของตนเอง ทั้งในหมู่มิตรทั้งปวง ในหมู่ผู้แข็งแรง และแน่นอนว่าในหมู่ผู้อ่อนแอด้วย
4.32.10
सारं फल्गु बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत ।
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलमात्मनः ॥ ४.३२.१० ॥
ภารตะ เมื่อรู้กำลังทั้งที่เป็นแก่นแท้และที่ไร้สาระ และรู้ถึงฝ่ายที่เป็นกลางด้วย ก็ต้องรู้กำลังของตนเองทั้งในแว่นแคว้นของตนและในแว่นแคว้นต่างถิ่น
4.32.11
अप्रहृशष्टं प्राहृष्टं वा संदधाम तथा परैः ।
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेन बलिकर्मणा ॥ ४.३२.११ ॥
ไม่ว่าพวกเขาจะพอใจหรือไม่พอใจ เราก็จงทำสันติกับศัตรูด้วยวิธีนี้ คือด้วยการประนีประนอม ด้วยการให้ ด้วยการแบ่งแยก ด้วยการลงโทษ และด้วยวิธีการเก็บส่วย
4.32.12
न्यायेनाक्रम्य च परान्बलाच्चानम्य दुर्बलान् ।
सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम् ॥ ४.३२.१२ ॥
เมื่อได้โจมตีศัตรูโดยชอบธรรม ได้ทำให้คนอ่อนแอโน้มลงด้วยกำลัง และได้ปลอบโยนมิตรทั้งหลายแล้ว ก็ให้พูดถึงกำลังด้วยถ้อยคำที่น่ารื่นหูเถิด
4.32.13
स्वकोशबलसंवृद्धः सम्यक्सिद्धिमवाप्स्यसि ।
योत्स्यसे चापि बलिभिररिभिः प्रत्युपस्थितैः।
अन्यैस्त्वं पाण्डवैर्वाऽपि हीनैः स्वबलवाहनैः ॥ ४.३२.१३ ॥
เมื่อท่านเติบใหญ่ด้วยคลังและกองทัพของตน ท่านจะได้รับความสำเร็จโดยชอบ ท่านจะต้องต่อสู้กับศัตรูผู้แข็งแกร่งที่เผชิญหน้าท่าน หรือกับปาณฑพอื่นๆ ที่ถูกลิดรอนกองกำลังและพาหนะของตนไป
4.32.14
एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवहर्तासि न्यायतः ।
यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखमवाप्स्यसि ॥ ४.३२.१४ ॥
เมื่อได้พิจารณาทุกสิ่งโดยรอบคอบดังนี้แล้ว ท่านจะดำเนินกิจการด้วยความชอบธรรม ข้าแต่จอมมนุษย์ เมื่อทำตามกาลเวลาอันควร ท่านจะได้รับความสุขสืบไปนาน
4.32.15
भीष्माद्रोणकृपैरुक्ते कर्णदुःशासनादिभिः ।
ततो दुर्योधनो वाक्यं श्रुत्वा तेषां महात्मनाम् ।
मुहूर्तमनुसंचिन्त्य सचिवानिदमब्रवीत् ॥ ४.३२.१५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่ภีษมะ โทรณะ และกฤปะ รวมทั้งกรรณะ ทุศศาสนะ และคนอื่นๆ กล่าวไว้แล้ว ทุรโยธน์ก็ครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วกล่าวถ้อยคำนี้แก่บรรดาที่ปรึกษาของตน
4.32.16
श्रुतमेतन्मया पूर्वं कथासु जनसंसदि ।
धीराणां शास्त्रविदुषां प्राज्ञानां मतिनिश्चये ।
कृतिनां सारफल्गुत्वे जानामि नयचक्षुषा ॥ ४.३२.१६ ॥
ข้าพเจ้าเคยได้ยินเรื่องนี้มาก่อนแล้ว ในเรื่องเล่าที่กล่าวในที่ประชุมของผู้คน ในการตัดสินใจอันมั่นคงของผู้มีความเพียร ผู้มีความรู้ในศาสตร์ ผู้มีปัญญา และผู้ชำนาญที่แยกแยะแก่นสารออกจากสิ่งไร้สาระ ข้าพเจ้ารู้เรื่องนี้ด้วยดวงตาแห่งนโยบาย
4.32.17
सत्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसंभवे ।
सांप्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ॥ ४.३२.१७ ॥
ในความกล้าหาญ ในกำลังแขน ในความมั่นคง ในลมปราณ ในการเกิดแห่งร่างกาย ในโลกมนุษย์ปัจจุบัน ซึ่งประกอบด้วยไทย มนุษย์ และรากษส
4.32.18
चत्वारस्तु नरव्याघ्रा बले शक्रोपमा भुवि ।
उत्तमाः प्राणिनां तेषां नास्ति कश्चिद्बले समः ॥ ४.३२.१८ ॥
บนแผ่นดินนี้มีเสือในหมู่มนุษย์สี่ตน มีกำลังเทียบเท่าพระอินทร์ พวกเขาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สัตว์มีชีวิต ไม่มีผู้ใดมีกำลังเสมอพวกเขา
4.32.19
बलदेवश्च भीमश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥ ४.३२.१९ ॥
พลเทพ ภีมะ พระราชาแห่งมัทระผู้มีวีรภาพ และผู้ที่สี่คือกีจกะ ในหมู่พวกเขานั้น เราไม่เคยได้ยินว่ามีผู้ที่ห้า
4.32.20
अन्योन्यानन्तरबलाः परस्परजयैपिणः ।
बाहूयुद्धमभीप्सन्तो नित्यं संरब्धमानसाः ॥ ४.३२.२० ॥
มีกำลังใกล้เคียงกันระหว่างกันและกัน ปรารถนาชัยชนะเหนือกันและกัน ปรารถนาการต่อสู้ด้วยหมัดอยู่เสมอ มีใจโกรธเกรี้ยว
4.32.21
तेनाहमवगच्छामि प्रत्ययेन वृकोदरम् ।
मनस्यभिनिविष्टं मे व्यक्तं जीवन्ति पाण्डवाः ॥ ४.३२.२१ ॥
ข้าพเจ้าสรุปจากหลักฐานนั้นว่า วฤโกทร (ภีมะ) ยังมีชีวิตอยู่ ความคิดนี้ฝังแน่นในใจข้าพเจ้าและชัดเจนว่า บรรดาปาณฑพยังมีชีวิตอยู่
4.32.22
तत्राहं कीचकं मन्ये भीमसेनेन मारितम् ।
सैरन्ध्रीं द्रौपदीं मन्ये नात्र कार्या विचारणा ॥ ४.३२.२२ ॥
ที่นั่น ข้าพเจ้าคิดว่ากีจกะถูกภีมเสนฆ่าตาย ข้าพเจ้าคิดว่านางพนักงานรับใช้นั้นคือเทราปที ในเรื่องนี้ไม่มีที่ให้สงสัย
4.32.23
शङ्के कृष्णानिमित्तं तु भीमसेनेन कीचकः ।
गन्धर्वव्यपदेशेन हतो निशि महाबलः ॥ ४.३२.२३ ॥
ข้าพเจ้าสงสัยว่า เพราะกฤษณา ภีมเสนจึงฆ่ากีจกะผู้มีกำลังมากในยามค่ำคืน โดยอ้างว่าเป็นคนธรรพ์
4.32.24
को हि शक्तः परो भीमात्कीचकं हन्तुमोजसा ।
शस्त्रं विना बाहुबलात्तथा सर्वाङ्गचूर्णने ॥ ४.३२.२४ ॥
ใครเล่าที่นอกจากภีมะจะสามารถฆ่ากีจกะด้วยกำลัง โดยไม่ใช้อาวุธ ด้วยกำลังแขน และบดขยี้ร่างกายทุกส่วนของเขาได้
4.32.25
मर्दितुं वा तथा तीव्रं चर्ममांसास्थिचूर्णनम् ।
रूपमन्यत्समास्थाय भीमस्यैतद्विचेष्टितम् ॥ ४.३२.२५ ॥
หรือบดขยี้หนัง เนื้อ และกระดูกอย่างรุนแรงเช่นนั้น การกระทำนี้เป็นของภีมะเอง ที่แปลงกายเป็นอีกรูปหนึ่ง
4.32.26
ध्रुवं कृष्णानिमित्तं तु भीमसेनेन सूतजाः ।
गन्धर्वव्यपदेशेन हता निशि न संशयः ॥ ४.३२.२६ ॥
แน่นอนว่า เพราะกฤษณา ภีมเสนได้ฆ่าบุตรของสารถีในยามค่ำคืน โดยอ้างว่าเป็นคนธรรพ์ ไม่มีข้อสงสัยเลย
4.32.27
पितामहेन ये चोक्ता देशस्य च जनस्य च ।
गुणास्ते मत्स्यराष्ट्रेषु बहुशोऽपि मया श्रुताः ॥ ४.३२.२७ ॥
ลักษณะของแผ่นดินและของประชาชนที่ปู่ได้บรรยายไว้ ข้าพเจ้าได้ยินมาหลายครั้งแล้วในแคว้นมัตสยะ
4.32.28
विराटनगरे मन्ये पाण्डवाश्छन्नचारिणः ।
निवसन्ति पुरे रम्ये तत्र यात्रा विधीयताम् ॥ ४.३२.२८ ॥
ข้าพเจ้าคิดว่าบรรดาปาณฑพซึ่งท่องเที่ยวในรูปปลอมตัวนั้น อาศัยอยู่ในนครวิราฏอันงดงาม ขอให้สั่งการเดินทัพไปที่นั่นเถิด
4.32.29
मत्स्यराष्ट्रं गमिष्यामो ग्रहीष्यामश्च गोधनम् ।
गृहीते गोधने नूनं तेऽपि योत्स्यन्ति पाण्डवाः ॥ ४.३२.२९ ॥
เราจะไปยังแคว้นมัตสยะและยึดฝูงโค เมื่อยึดฝูงโคได้แล้ว บรรดาปาณฑพก็คงจะต่อสู้เช่นกันแน่นอน
4.32.30
अपूर्णे समये चापि यदि पश्येम पाण्डवान् ।
द्वादशान्यानि वर्षाणि प्रवेक्ष्यन्ति पुनर्वनम् ॥ ४.३२.३० ॥
แม้ก่อนกำหนดเวลาครบ หากเราได้พบปาณฑพ พวกเขาก็จะกลับเข้าป่าอีกสิบสองปี
4.32.31
तस्मादन्यतरेणापि लाभोऽस्माकं भविष्यति ।
कोशवृद्धिरिहास्माकं शत्रूणां निधनं भवेत् ॥ ४.३२.३१ ॥
เพราะฉะนั้น ไม่ว่าจะเป็นทางใดทางหนึ่ง เราก็จะได้ประโยชน์ ที่นี่คลังของเราจะเพิ่มพูน และศัตรูของเราจะถูกทำลาย
4.32.32
कथं सुयोधनं गच्छेद्युधिष्ठिरभृतः पुरा ।
एतच्चापि वदत्येष मात्स्यः परिभवान्मयि ॥ ४.३२.३२ ॥
ผู้ที่เคยได้รับการเลี้ยงดูจากยุธิษฐิระ จะไปเข้ากับสุยอธนได้อย่างไร กษัตริย์แห่งมัตสยะนี้พูดเช่นนี้ก็เพราะดูหมิ่นข้าพเจ้า
4.32.33
तस्मात्कर्तव्यमेतद्वै तत्र यात्रा विधीयताम् ।
एतत्सुनीतं मन्येऽहं सर्वेषां यदि रोचते ॥ ४.३२.३३ ॥
เพราะฉะนั้น สิ่งที่ต้องทำก็คือ ขอให้สั่งการเดินทัพไปที่นั่นเถิด ข้าพเจ้าคิดว่านี่เป็นนโยบายที่ดี หากทุกคนพอใจ
4.32.34
ततो राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपः ।
पूर्वमाभाष्य कर्णेन तथा दुःशासनेन च।
प्राप्तकालमिदं वाक्यमुवाच त्वरितो बली ॥ ४.३२.३४ ॥
ครั้นแล้ว พระเจ้าสุศรมัน กษัตริย์แห่งตริคารตะ ผู้เป็นจอมทัพรถศึก หลังจากได้หารือกับกรรณะและทุศศาสนก่อนแล้ว ก็รีบกล่าวถ้อยคำอันเหมาะสมแก่กาลเวลานี้ ผู้นั้นเป็นผู้มีกำลังมาก
4.32.35
असकृन्निकृतः पूर्वं मात्स्यसाल्वेयकेकयैः ।
सूतेनैव च मात्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः ॥ ४.३२.३५ ॥
ในกาลก่อน พวกเราถูกมัตสยะ สาลเวยะ และเกกยะ รวมทั้งกีจกะสารถีของกษัตริย์มัตสยะ เบียดเบียนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
4.32.36
बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद्बलवता विभो ।
स कर्णमभिवीक्ष्याथ दुर्योधनमभाषत ॥ ४.३२.३६ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ข้าพเจ้าถูกผู้มีกำลังกว่าบังคับเบียดเบียนพร้อมกับญาติพี่น้องด้วยกำลัง ครั้นแล้วเขาก็มองไปยังกรรณะและกล่าวกับทุรโยธน์
4.32.37
राष्ट्रं ममासकृद्राजन्राज्ञा मात्स्येन बाधितम् ॥ ४.३२.३७ ॥
ข้าแต่พระราชา แคว้นของข้าพเจ้าถูกกษัตริย์แห่งมัตสยะเบียดเบียนซ้ำแล้วซ้ำเล่า
4.32.38
प्रणेता कीचकस्तस्य बलोत्सिक्तोऽभवन्पुरा ।
अमर्षी दुर्जयो जेता प्रख्यातबलपौरुषः ।
स हतस्तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसकृत् ॥ ४.३२.३८ ॥
กีจกะผู้เป็นแม่ทัพของเขา เคยเย่อหยิ่งด้วยกำลังมาแต่ก่อน เขาโกรธง่าย ยากที่จะพิชิต เป็นผู้ชนะ มีชื่อเสียงในกำลังและความกล้าหาญ คนชั่วผู้กระทำการโหดร้ายนั้น ถูกคนธรรพ์สังหารที่นั่น
4.32.39
तस्मिन्विनिहते राजन्हीनदर्पो निराश्रयः ।
भविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः ॥ ४.३२.३९ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อเขาถูกสังหารแล้ว วิราฏจะหมดความทะนงตน ไร้ที่พึ่งและหมดกำลังใจ นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า
4.32.40
तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचतेऽनघ ।
कौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः ॥ ४.३२.४० ॥
ข้าแต่ผู้ปราศจากบาป หากท่านพอใจ การเดินทัพของข้าพเจ้าไปที่นั่นก็เห็นว่าเหมาะสม เพื่อประโยชน์ของเการพทั้งปวงและของกรรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ด้วย
4.32.41
एतत्कार्यमहं मन्ये परमात्ययिकं महत् ।
राष्ट्रं तस्याभियास्यामो धनधान्यसमाकुलम् ॥ ४.३२.४१ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่ากิจนี้เร่งด่วนยิ่งและสำคัญยิ่ง เราจะยกทัพไปยังแคว้นของเขา ซึ่งเต็มไปด้วยทรัพย์และธัญญาหาร
4.32.42
आददामोऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि च ।
ग्रामान्राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः ॥ ४.३२.४२ ॥
เราจะยึดแก้วแหวนและทรัพย์สมบัติต่าง ๆ ของเขา และแย่งชิงหมู่บ้านและแคว้นของเขาทีละส่วน
4.32.43
अथवा गोसहस्राणि बहूनि शुभदर्शन ।
विविधानि हरिष्यामः प्रतीपीड्य पुरं बलात् ॥ ४.३२.४३ ॥
หรือมิฉะนั้น ข้าแต่ผู้มีโฉมงาม เราจะบีบบังคับนครของเขาด้วยกำลัง แล้วยึดโคนับพันและสิ่งของต่าง ๆ มากมาย
4.32.44
कौरवैः सह संगमय त्रिगर्तैश्च विशांपते ।
गास्तस्यापहरिष्यामः सह सर्वैर्महारथैः ॥ ४.३२.४४ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ เราจะร่วมมือกับเการพและตริคารตะ พร้อมด้วยมหารถทั้งหมด แล้วยึดโคของเขา
4.32.45
सन्धिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमोऽस्य पौरुषम् ।
हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशमेवानयामहे ॥ ४.३२.४५ ॥
หรือมิฉะนั้น เราจะทำสนธิสัญญากับเขา เพื่อผูกมัดความกล้าหาญของเขา หรือเมื่อสังหารกองทัพทั้งหมดของเขาแล้ว เราจะนำเขามาอยู่ใต้อำนาจของเรา
4.32.46
तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम् ।
भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः ॥ ४.३२.४६ ॥
เมื่อนำเขามาอยู่ใต้อำนาจโดยชอบธรรมแล้ว เราจะอยู่อย่างสุขสบาย และกำลังของพวกท่านจะเพิ่มพูนขึ้นอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย
4.32.47
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कर्णो राजानमब्रवीत् ॥ ४.३२.४७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเขาแล้ว กรรณะกล่าวกับพระราชา
4.32.48
सूक्तं सुशर्मणा वाक्यं प्राप्तकालमिदं वचः ।
तस्मात्क्षिप्रं विनिर्यामो योजयित्वा वरूथिनीं ॥ ४.३२.४८ ॥
ถ้อยคำที่ท่านสุศรรมันกล่าวนั้นดีแล้ว คำพูดนี้ก็ทันเวลา เพราะฉะนั้น ให้เรารีบออกเดินทาง หลังจากจัดกองทัพเข้าขบวนแล้ว
4.32.49
यदेतत्तेऽभिरुचितं मम चैतद्धि रोचते ।
प्रविभज्य च सैन्यानि यथा वा मन्यते भवान् ॥ ४.३२.४९ ॥
สิ่งที่ท่านปรารถนาก็เป็นที่พอใจของข้าพเจ้าด้วย จงแบ่งกองทัพตามที่ท่านเห็นว่าเหมาะสมเถิด
4.32.50
प्रज्ञावान्कुलवृद्धश्च सर्वेषां नः पितामहः ।
आचार्यश्च कृपो विद्वाञ्शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ४.३२.५० ॥
ปู่ของพวกเรา ผู้มีปัญญาและเป็นผู้อาวุโสในวงศ์ตระกูล คือภีษมะ อาจารย์กฤปะก็เป็นผู้รู้ และศกุนีบุตรของท้าวสุพละก็เช่นกัน
4.32.51
मन्यन्ते ते यथा सर्वे तथा यात्रा विधीयताम् ।
संमन्त्र्य चाशु गच्छामः साधनार्थं महीपते ॥ ४.३२.५१ ॥
ข้าแต่จอมปฐพี เมื่อทุกท่านเห็นชอบกันแล้ว ก็ขอให้จัดการเดินทัพเถิด หลังจากปรึกษาหารือกันแล้ว เราจะรีบไปเพื่อบรรลุจุดหมาย
4.32.52
किंनु नः पाण्डवैः कार्यं हीनार्थबलपौरुषैः ।
अत्यन्तं हि प्रनष्टास्ते प्राप्ता वाऽपि यमक्षयम् ॥ ४.३२.५२ ॥
เราจะมีธุระอะไรกับปาณฑพ ผู้ไร้ทรัพย์ ไร้กำลัง และไร้ความกล้าหาญเล่า พวกเขาพินาศไปโดยสิ้นเชิง หรือไม่ก็ไปสู่นิวาสของยมแล้ว
4.32.53
तद्भवांश्चतुरङ्गेण बलेन महता वृतः ।
विराटनगरं यातु सर्वसैन्येन भारत।
आदास्यामोऽथ गास्तस्य विविधानि वसूनि च ॥ ४.३२.५३ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าแต่ภารตะ ขอท่านจงยกไปยังนครวิราฏพร้อมด้วยกองทัพทั้งหมด ล้อมรอบด้วยกองทัพสี่เหล่าอันยิ่งใหญ่ จากนั้นเราจะยึดโคและทรัพย์สมบัติต่าง ๆ ของเขา
4.32.54
ततो दुर्योधनो राजा वचः श्रुत्वा तु तस्य तत् ।
वैकर्तनस्य कर्णस्य क्षिप्रमाज्ञापयत्स्वयम्।
शासने नित्ययुक्तं तु दुःशासनमनन्तरम् ॥ ४.३२.५४ ॥
ครั้นนั้น พระเจ้าทุรโยธน์ทรงฟังถ้อยคำนั้นแล้ว จึงทรงสั่งกรรณะบุตรของวิกรรตนะด้วยพระองค์เองโดยเร็ว และสั่งทุศศาสนะซึ่งพร้อมเสมอที่จะเชื่อฟังคำสั่งเป็นลำดับถัดไป
4.32.55
सह वृद्धैस्तु संमन्त्र्य क्षिप्रं योजय वाहिनीम् ।
यथोद्देशं तु गच्छामः सहिताः सर्वकौरवैः ॥ ४.३२.५५ ॥
จงปรึกษากับผู้อาวุโสและจัดกองทัพโดยเร็วเถิด เราจะไปยังจุดที่กำหนด พร้อมด้วยเการพทั้งหมด
4.32.56
सुशर्मा तु यथोद्दिष्टं देशं यातु महारथः ।
त्रिगर्तैः सहितः सर्वैः प्रख्यातबलपौरुषैः।
प्रागेव हि सुसंयत्तो विराटनगरं प्रति ॥ ४.३२.५६ ॥
ขอให้มหารถสุศรรมันไปยังแคว้นที่กำหนดไว้ พร้อมด้วยตริคารตะทั้งหมดซึ่งมีชื่อเสียงในด้านกำลังและความกล้าหาญ เตรียมพร้อมไว้ก่อนแล้ว มุ่งหน้าสู่นครวิราฏ
4.32.57
जघन्यतो वयं तत्र यास्यामो दिवसान्तरे ।
विषयं मत्स्यराजस्य सुसमृद्धं सुसंहितम् ॥ ४.३२.५७ ॥
เราจะไปที่นั่นจากด้านหลังในอีกวันหนึ่ง สู่แคว้นของพระเจ้ามัตสยะ ซึ่งมั่งคั่งรุ่งเรืองและมีการคุ้มกันอย่างแน่นหนา
4.32.58
सुशर्मणा गृहीते तु मत्स्यराजस्य गोधने ।
विराटः सैन्यमादाय त्रिगर्तैः सह योत्स्यति ॥ ४.३२.५८ ॥
เมื่อสุศรรมันยึดฝูงโคของพระเจ้ามัตสยะได้แล้ว วิราฏจะนำกองทัพออกสู้รบกับตริคารตะ
4.32.59
अपरं दिवसं गास्तु तत्र गृह्णन्तु कौरवाः ।
गवार्थे पाण्डवास्तत्र योत्स्यन्ति कुरुभिः सह ॥ ४.३२.५९ ॥
ในอีกวันหนึ่ง ขอให้เการพยึดโคที่นั่น เพื่อโคเหล่านั้น ปาณฑพจะรบกับกุรุที่นั่น
4.32.60
तथा गत्वा यथोद्देशं विराटनगरान्तिके ।
क्षिप्रं गोष्ठं समासाद्य गृह्णन्तु विपुलं धनम् ॥ ४.३२.६० ॥
เมื่อไปถึงจุดที่กำหนดใกล้นครวิราฏเช่นนี้แล้ว ขอให้รีบไปถึงคอกโคและยึดทรัพย์มหาศาลเถิด
4.32.61
गवां शतसहस्राणि श्रीमन्ति गुणवन्ति च ।
वयमस्य निगृह्णीमो द्विधा कृत्वा च वाहिनीम् ॥ ४.३२.६१ ॥
ข้าพเจ้าทั้งหลายจะยึดวัวอันงดงามและมีคุณภาพดีนับแสนตัวจากเขา หลังจากแบ่งกองทัพออกเป็นสองส่วน
4.32.62
ते स्म गत्वा यथोद्दिष्टं देशं मत्स्यमहीपतेः ।
संनद्धा रथिनः सर्वे सपताका बलोत्कटाः।
प्रतिवैरं चिकीर्षन्तो गोषु गृद्धा महाबलाः ॥ ४.३२.६२ ॥
เมื่อไปถึงดินแดนของพระราชาแห่งมัตสยะตามที่ได้กำหนดไว้ ทุกคนเหล่านั้นซึ่งพร้อมรบแล้ว เป็นนักรบบนรถศึกที่มีธงประจำตัว มีกำลังดุดัน ปรารถนาจะชำระความแค้นตอบแทนศัตรู โลภในวัว และเป็นผู้มีพละกำลังมหาศาล
4.32.63
आदत्त गाः सुशर्माऽथ कृष्णपक्षस्य चाष्टमीम् ॥ ४.३२.६३ ॥
ครั้นแล้ว สุศรรมัน ก็ยึดวัวไปในวันที่แปดของปักษ์มืด
4.32.64
अपरे दिवसे सर्वे राजन्संभूय कौरवाः ।
नवम्यां ते न्यगृह्णन्त गोकुलानि सहस्रशः।
कौरवास्तु महावीर्या मत्स्यानां विषयान्तरे ॥ ४.३२.६४ ॥
ในวันถัดมา โอ้พระราชา เการพทั้งหมดรวมกำลังกันยึดฝูงวัวนับพันๆ ตัวในวันที่เก้า ส่วนเการพผู้มีวีรภาพยิ่งใหญ่นั้นอยู่ในดินแดนอีกแห่งหนึ่งของมัตสยะ