Mahābhārata · Adhyāya 4.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.33.1
ततस्तेषां महाराज तत्रैवामिततेजसाम् ।
छद्मलिङ्गप्रविष्टानां पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ४.३३.१ ॥
Entonces, oh gran rey, allí mismo, de aquellos Pāṇḍavas de incomparable esplendor y grandes almas que habían entrado disfrazados…
4.33.2
व्यतीतः समयः सम्यग्विराटनगरे सताम् ।
कुर्वतां तस्य कर्माणि वीराटस्य महीपतेः ॥ ४.३३.२ ॥
El tiempo transcurrió bien en la ciudad de Virāṭa para aquellos justos, mientras realizaban las tareas del rey Virāṭa.
4.33.3
कीचके तु हते राजा विराटः परवीरहा ।
परां संभावनां चक्रे कुन्तीपुत्रे युधिष्ठिरे ॥ ४.३३.३ ॥
Cuando Kīcaka fue muerto, el rey Virāṭa, matador de héroes enemigos, otorgó la más alta estima a Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī.
4.33.4
ततस्त्रयोदशस्वान्ते तस्य वर्षस्य भारत ।
शुशर्मणा गृहीतं तु गोधनं तरसा बहु ॥ ४.३३.४ ॥
Entonces, oh Bhārata, al final del decimotercer año, Suśarman apoderó por la fuerza un gran rebaño de ganado.
4.33.5
ततः शब्दो महानासीद्रेणुश्च दिवमस्पृशत् ।
शङ्खदुन्दुभिघोषश्च भेरीणां च महास्वनः।
गवाश्वरथनागानां निश्वनश्च पदातिनाम् ॥ ४.३३.५ ॥
Entonces surgió un gran estruendo, y el polvo tocó el cielo; hubo el fragor de caracolas y tambores, el gran clamor de los tambores de guerra, y el tumulto de ganado, caballos, carros, elefantes e infantes.
4.33.6
एवं तैस्त्वभिनिर्याय मत्स्यराजस्य गोधने ।
त्रिगर्तैर्गृह्यमाणे तु गोपालाः प्रत्यषेधयन् ॥ ४.३३.६ ॥
Así, al salir ellos y mientras los Trigarta se apoderaban del rebaño del rey de los Matsya, los pastores les opusieron resistencia.
4.33.7
अथ त्रिगर्ता बहवः परिगृह्य धनं बहु ।
परिक्षिप्य हयैः शीघ्रै रथव्रातैश्च भारत।
गोपालान्प्रत्ययुध्यन्त रणे कृत्वा जये धृतिम् ॥ ४.३३.७ ॥
Entonces los Trigartas, apoderándose de gran riqueza y de muchos rebaños, los rodearon con caballos veloces y tropas de carros, y, oh Bhārata, resueltos a la victoria, lucharon en batalla contra los pastores.
4.33.8
ते हन्यमाना बहुभिः प्रासतोमरपाणिभिः ।
गोपाला गोकुले भक्ता वारयामासुरोजसा ॥ ४.३३.८ ॥
Golpeados por muchos con lanzas y jabalinas en mano, los pastores, leales al establo, los contuvieron con fuerza.
4.33.9
परश्वथैश्च मुसलैर्भिण्डिपालैश्च मुद्गरैः ।
गोपालाः कर्षणैश्चित्रैर्जघ्नुरश्वान्समन्ततः ॥ ४.३३.९ ॥
Con hachas, mazas, bolas arrojadizas y mazos, y con variados aguijones, los pastores golpearon los caballos por todas partes.
4.33.10
ते हन्यमानाः संक्रुद्धास्त्रिगर्ता रथयोधिनः ।
विसृज्य शरवर्षणि गोपानद्रावयन्बलात् ॥ ४.३३.१० ॥
Heridos y enfurecidos, los guerreros en carros de los Trigartas desataron una lluvia de flechas y pusieron en fuga a los pastores por la fuerza.
4.33.11
हन्यमानेषु गोपेषु विमुखेषु विशांपते ।
ततो युवानः संभीताः श्वसन्तो रेणुगुण्ठिताः ॥ ४.३३.११ ॥
Cuando los pastores, golpeados, se habían vuelto de espaldas, oh señor de los hombres, entonces los jóvenes, aterrorizados, jadeantes y cubiertos de polvo, huyeron.
4.33.12
जवेन महता चैव गोपालाः पुरमाव्रजन् ।
विराटनगरं प्राप्य नरा राजानमब्रुवन् ॥ ४.३३.१२ ॥
Con gran rapidez los pastores fueron a la ciudad; al llegar a la ciudad de Virāṭa, aquellos hombres hablaron al rey.
4.33.13
सभायां राजशार्दूलमासीनं पाण्डवैः सह ।
शूरैः परिवृतं योधैः कुण्डलाङ्गदधारिभिः ॥ ४.३३.१३ ॥
En la sala de la asamblea, el tigre entre los reyes estaba sentado con los Pāṇḍavas, rodeado de guerreros heroicos que llevaban pendientes y brazaletes.
4.33.14
सद्भिश्च पण्डितैः सार्धं मन्त्रिभिश्चापि संवृतम् ।
दृष्ट्वा शीघ्रं तु गोपाला विराटमिदमब्रवन् ॥ ४.३३.१४ ॥
Al verlo rodeado de hombres dignos, sabios y consejeros, los pastores dijeron rápidamente estas palabras a Virāṭa.
4.33.15
अस्मान्युधि विनिर्जित्य परिभूय सबान्धवान् ।
षष्टिं गवां सहस्राणि त्रिगर्ताः कालयन्ति ।
ता निवर्तय राजेन्द्र मा नेशुः पशवस्तव ॥ ४.३३.१५ ॥
Tras vencernos en batalla y humillarnos junto a nuestros parientes, los Trigarta están arreando sesenta mil vacas. Haz que regresen, oh señor de reyes, para que tu ganado no se pierda.
4.33.16
श्रुत्वा तु वचनं तेषां गोपालानामरिंदमः ।
स राजा महतीं सेनां मात्स्यानां समवाहयत्।
रथनागाश्वकलिलां पत्तिध्वजसमाकुलाम् ॥ ४.३३.१६ ॥
Al escuchar sus palabras, aquel domador de enemigos puso en marcha el gran ejército de los Matsya, repleto de carros, elefantes y caballos, y lleno de infantes y estandartes.
4.33.17
राजानो राजपुत्राश्च तनुत्राण्यथ भेजिरे ।
भानुमन्ति विवातानि सूपसेव्यानि भागशः ॥ ४.३३.१७ ॥
Entonces los reyes y príncipes se pusieron sus armaduras, resplandecientes, impenetrables, bien cuidadas, repartidas por partes.
4.33.18
पृथक्काञ्चनसन्नाहान्रथेष्वश्वानयोजयन् ।
उत्कृष्य पाशान्मौर्वीणां शूराश्चापेष्वयोजयन् ॥ ४.३३.१८ ॥
Los caballos con arneses de oro fueron uncidos por separado a los carros; y los héroes, aflojando las ataduras de sus cuerdas, las colocaron en los arcos.
4.33.19
दृढमायसगर्भं तु कवचं तप्तकाञ्चनम् ।
विराटस्य प्रियो भ्राता शतानीकोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.१९ ॥
Śatānīka, el querido hermano de Virāṭa, trajo una coraza firme con núcleo de hierro, de oro fundido.
4.33.20
सर्वभारसहं वर्म कल्याणपटलं दृढम् ।
शतानीकादवरजो मदिराक्षोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.२० ॥
Madirākṣa, el hermano menor de Śatānīka, trajo una armadura firme, capaz de soportar toda carga, con hermosas capas de placas.
4.33.21
उत्सेधे यस्य पद्मानि शतं सौगन्धिकानि च ।
मृष्टहाटकपर्यन्तं सूर्यदत्तोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.२१ ॥
Sūryadatta trajo aquel en cuya altura había cien lotos y flores saugandhika, con bordes de oro pulido.
4.33.22
दृढमायसगर्भं च श्वेतं रुक्मपरिष्कृतम् ।
विराटस्य सुतो ज्येष्ठो वीरः शङ्खोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.२२ ॥
El heroico hijo mayor de Virāṭa, Śaṅkha, trajo una coraza blanca y firme con núcleo de hierro, adornada con oro.
4.33.23
शतसूर्यं शतावर्तं शतबिन्दु शताक्षिमत् ।
अभेद्यकल्पं मत्स्यानां राजा कवचमाहरत् ॥ ४.३३.२३ ॥
El rey de los Matsya trajo una armadura con cien soles, cien remolinos, cien puntos y cien ojos, casi impenetrable.
4.33.24
ततो नानातनुत्राणि स्वानिस्वानि महाबलाः ।
युयुत्सवोऽभ्यनह्यन्त देवकल्पाः प्रहारिणः ॥ ४.३३.२४ ॥
Entonces los poderosos guerreros, ansiosos de combate, golpeadores semejantes a dioses, se pusieron cada uno su propia armadura.
4.33.25
सोपस्करेषु शुभ्रेषु महत्सु च महारथाः ।
पृथक्काञ्चनसन्नाहान्रथेष्वश्वानयोजयन् ॥ ४.३३.२५ ॥
En carros brillantes y grandes, con sus pertrechos, los grandes guerreros de carro uncieron por separado caballos con armadura de oro.
4.33.26
सूर्यचन्द्रप्रतीकाशे मणिहेमविभूषिते ।
महाप्रमाणं मत्स्यस्य ध्वजमुच्छ्रियते रथे ॥ ४.३३.२६ ॥
En el carro se alzó el gran estandarte del rey de los Matsya, que brillaba como el sol y la luna, adornado con gemas y oro.
4.33.27
ध्वजान्बहुविधाकारान्सौवर्णान्हेममालिनः ।
यथास्वं क्षत्रियाः शूरा रथेषु समयोजयन् ॥ ४.३३.२७ ॥
Los valientes kshatriyas fijaron en sus carros, cada uno según le correspondía, estandartes dorados de muchas formas, engalanados con guirnaldas de oro.
4.33.28
रथेषु युज्यमानेषु कङ्को राजानमब्रवीत् ।
मया ह्यस्रं चतुर्वर्गमवाप्तमृषिसत्तमात् ॥ ४.३३.२८ ॥
Mientras se uncían los carros, Kanka dijo al rey: "He obtenido del mejor de los sabios las armas de los cuatro tipos."
4.33.29
दंशितो रथमास्थाय पदं निर्याम्यहं गवाम् ।
अयं च बलवाञ्छरो वललो दृश्यतेऽनघ ॥ ४.३३.२९ ॥
Blindado y montado en mi carro, parto hacia el ganado; y, oh sin mancha, mira, el poderoso Śara y Valala se ven aquí.
4.33.30
गोसङ्ख्यमश्वबन्धं च संयोजय रथेषु वैः ।
नैतेन जातु युध्द्येयुर्गवार्थमिति मे मतिः ॥ ४.३३.३० ॥
Une el recuento del ganado y los arreos de los caballos a los carros; en mi opinión, con esto nunca lucharán por las vacas.
4.33.31
अथ मात्स्योऽब्रवीद्राजा शतानीकं जघन्यजम् ।
कङ्कश्च वललः सूदो दामग्रन्थिश्च वीर्यवान् ॥ ४.३३.३१ ॥
Entonces el rey de los Matsya habló a Śatānīka, su hermano menor: Kaṅka, Vallala, el cocinero y el poderoso Dāmagranthi también.
4.33.32
तन्त्रिपालश्च गोसङ्ख्यो यथा ते पुरुषर्षभाः ।
शूराः सुवीराः पुरुषा नागराजवरोपमाः ।
युद्ध्येयुरिति मे बुद्धिर्वर्तते नात्र संशयः ॥ ४.३३.३२ ॥
Tantripāla y Gosaṅkhya también — como vosotros, toros entre los hombres, héroes y valientes guerreros, semejantes al mejor de los elefantes reales — lucharán; ésta es mi opinión, y no hay duda en ello.
4.33.33
एतेपामपि दीयन्तां रथा ध्वजपताकिनः ।
कवचानि विचित्राणि दृढानि च लघूनि च ॥ ४.३३.३३ ॥
Que también se les den carros con banderas y estandartes, y armaduras variadas, fuertes y ligeras.
4.33.34
प्रतिमुञ्चन्तु गात्रेषु दीयन्तामायुधानि च ।
नेमे जातु न युद्ध्य्रेयुरिति मे धीयते मतिः ॥ ४.३३.३४ ॥
Que se pongan armaduras en sus cuerpos y que también se les den armas; mi firme opinión es que estos hombres nunca deben dejar de luchar.
4.33.35
तच्छ्रुत्वा नृपतेर्वाक्यं शीघ्रं त्वरितमानसः ।
शतानीकः स पार्थभ्यो रथान्राजन्समादिशत् ॥ ४.३३.३५ ॥
Al oír las palabras del rey, Śatānīka, con ánimo apresurado, oh rey, ordenó enseguida que se asignaran carros a los Pāṇḍava.
4.33.36
सहदेवाय राज्ञे च भीमाय नकुलाय च ।
तान्दृष्ट्वा सहसा सूता राजभक्तिपुरस्कृताः ॥ ४.३३.३६ ॥
Y para Sahadeva, el rey (Yudhiṣṭhira), Bhīma y Nakula. Al verlos, los aurigas, movidos por la lealtad al rey, de pronto se apresuraron.
4.33.37
निर्दिष्टा नरदेवेन रथाञ्छीघ्रमयोजयन् ।
कवचानि विचित्राणि नवानि च दृढानि च ॥ ४.३३.३७ ॥
Dirigidos por el señor de los hombres, los aurigas uncieron rápidamente los carros y (prepararon) armaduras variadas, nuevas y resistentes.
4.33.38
विराटः प्रददौ यानि तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तान्यामुच्य शरीरेषु दंशितास्ते महारथाः ॥ ४.३३.३८ ॥
Tras ponerse en el cuerpo aquellas (armaduras) que Virāṭa había dado a aquellos de hazañas incansables, esos grandes guerreros quedaron equipados.
4.33.39
तरस्विनश्छन्नरूपाः सर्वशस्त्रविशारदाः ।
रथान्हेमपरिष्कारान्समास्थाय महारथाः।
पाण्डवा निर्ययुर्हृष्टा दंशिता राजसत्तम ॥ ४.३३.३९ ॥
Veloces, con formas disimuladas, diestros en todas las armas, aquellos grandes guerreros pāṇḍavas, subidos a carros adornados de oro, partieron alegres y armados, ¡oh el mejor de los reyes!
4.33.40
विराटमन्वयुः पश्चात्सहिताः कुरुपुङ्गवाः ।
चत्वारो भ्रातरः शूराः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः ॥ ४.३३.४० ॥
Los cuatro valientes hermanos, los pāṇḍavas, toros de los kurus de verdadero valor, juntos siguieron a Virāṭa por detrás.
4.33.41
दीर्घानां च दृढानां च धनुषां ते यथाबलम् ।
उत्कृष्य पाशान्मौर्वीणां वीराश्चापेष्वयोजयन् ॥ ४.३३.४१ ॥
Aquellos héroes, según su fuerza, tensaron los lazos de las cuerdas de sus arcos largos y firmes y los ajustaron a los arcos.
4.33.42
ततः सुवाससः सर्वे वीराश्चन्दनरूषिताः ।
चोदिता नरदेवेन क्षिप्रमश्वानचोदयन् ॥ ४.३३.४२ ॥
Entonces todos los héroes, bien vestidos y ungidos de sándalo, impulsados por el rey, hicieron avanzar rápidamente los caballos.
4.33.43
ते हया हेमसंच्छन्ना बृहन्तः साधुवाहिनः ।
चोदिताः प्रत्यदृश्यन्त पत्रिणामिव पङ्क्तयः ॥ ४.३३.४३ ॥
Los grandes caballos, cubiertos de oro y bien adiestrados para tirar, espoleados, se veían como hileras de aves.
4.33.44
भीमरूपाश्च मातङ्गाः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
स्वारूढा युद्धकुशलैर्महामात्राधिरोहिताः ॥ ४.३३.४४ ॥
Los elefantes, de forma terrible, con las sienes y las frentes manando celo, estaban bien montados por los jefes mahouts diestros en la batalla.
4.33.45
क्षरन्त इव जीमूताः सुदन्ताः षाष्टिहायनाः ।
राजानमन्वयुः पश्चात्क्रामन्त इव पर्वताः ॥ ४.३३.४५ ॥
Como nubes que gotean, de bellos colmillos, de sesenta años, seguían al rey por detrás, avanzando como montañas.
4.33.46
दृढायुधजनाकीर्णं रथाश्वगजसंकुलम् ।
तद्बलाग्रं विराटस्य शक्रस्येव तदा बभौ ॥ ४.३३.४६ ॥
Aquella vanguardia del ejército de Virāṭa, llena de hombres de armas firmes y repleta de carros, caballos y elefantes, entonces brilló como la de Indra.
4.33.47
तं प्रयान्तं महाराज निनीषन्तं गवां पदम् ।
विशारदानां वैश्यानां प्रकृष्टानां तदा नृप ॥ ४.३३.४७ ॥
Oh gran rey, oh señor de los hombres, entonces los vaiśyas hábiles y excelentes lo vieron partir, con deseo de llevarse el lugar de las vacas.
4.33.48
विंशतिस्तु सहस्राणि नराणामनुयायिनाम् ।
अष्टौ रथसहस्राणि दश नागशतानि च ।
विंशच्चाश्वसहस्राणि मात्स्यानां त्वरितं ययुः ॥ ४.३३.४८ ॥
Veinte mil hombres como seguidores, ocho mil carros, mil elefantes y veinte mil caballos: el ejército de los Matsya avanzó rápidamente.
4.33.49
तदनीकं विराटस्य शुशुभेऽतीव भारत ।
वसन्ते बहुपुष्पाढ्यं काननं चित्रितं यथा ॥ ४.३३.४९ ॥
Oh Bhārata, aquel ejército de Virāṭa resplandeció extraordinariamente, como un bosque rico en muchas flores en primavera, pintado de colores variados.