มหาภารตะ · อัธยายะ 4.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.33.1
ततस्तेषां महाराज तत्रैवामिततेजसाम् ।
छद्मलिङ्गप्रविष्टानां पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ४.३३.१ ॥
ครั้งนั้น มหาราชเอ๋ย ณ ที่นั้นเอง ปาณฑพผู้มีเดชไม่มีประมาณ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ซึ่งเข้ามาอยู่ในวิราฏนครด้วยการปลอมตัว
4.33.2
व्यतीतः समयः सम्यग्विराटनगरे सताम् ।
कुर्वतां तस्य कर्माणि वीराटस्य महीपतेः ॥ ४.३३.२ ॥
กาลเวลาผ่านไปด้วยดีในนครของวิราฏะ สำหรับบรรดาผู้ทรงคุณธรรมเหล่านั้น ขณะที่พวกเขาทำหน้าที่รับใช้พระเจ้าวิราฏะ
4.33.3
कीचके तु हते राजा विराटः परवीरहा ।
परां संभावनां चक्रे कुन्तीपुत्रे युधिष्ठिरे ॥ ४.३३.३ ॥
เมื่อกีจกะถูกสังหารแล้ว พระเจ้าวิราฏะ ผู้ปราบวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ได้ถวายเกียรติยศสูงสุดแก่ยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี
4.33.4
ततस्त्रयोदशस्वान्ते तस्य वर्षस्य भारत ।
शुशर्मणा गृहीतं तु गोधनं तरसा बहु ॥ ४.३३.४ ॥
ครั้นเมื่อปีที่สิบสามสิ้นสุดลง โอ ภารตะ ศุศรมันได้ยึดฝูงโคจำนวนมากไปโดยกำลัง
4.33.5
ततः शब्दो महानासीद्रेणुश्च दिवमस्पृशत् ।
शङ्खदुन्दुभिघोषश्च भेरीणां च महास्वनः।
गवाश्वरथनागानां निश्वनश्च पदातिनाम् ॥ ४.३३.५ ॥
แล้วก็มีเสียงดังใหญ่หลวงเกิดขึ้น ฝุ่นฟุ้งขึ้นจนแตะท้องฟ้า มีเสียงสังข์และกลองศึกดังกึกก้อง เสียงเบ้อเร่อของกลองใหญ่ดังสนั่น และเสียงอึกทึกของโค ม้า รถ ช้าง และทหารราบ
4.33.6
एवं तैस्त्वभिनिर्याय मत्स्यराजस्य गोधने ।
त्रिगर्तैर्गृह्यमाणे तु गोपालाः प्रत्यषेधयन् ॥ ४.३३.६ ॥
เมื่อพวกเขาออกมาเช่นนั้น และพวกตรีคารตะกำลังยึดฝูงโคของพระเจ้ามัตสยะ คนเลี้ยงโคจึงต่อต้านพวกเขา
4.33.7
अथ त्रिगर्ता बहवः परिगृह्य धनं बहु ।
परिक्षिप्य हयैः शीघ्रै रथव्रातैश्च भारत।
गोपालान्प्रत्ययुध्यन्त रणे कृत्वा जये धृतिम् ॥ ४.३३.७ ॥
ฝ่ายตรีคารตะจำนวนมากยึดทรัพย์สมบัติและฝูงโคไว้เป็นอันมาก แล้วล้อมไว้ด้วยม้าเร็วและกองรถศึก โอ ภารตะ พวกเขาตั้งใจจะชนะ จึงเข้าสู้รบกับคนเลี้ยงโคในสนามรบ
4.33.8
ते हन्यमाना बहुभिः प्रासतोमरपाणिभिः ।
गोपाला गोकुले भक्ता वारयामासुरोजसा ॥ ४.३३.८ ॥
คนเลี้ยงโคที่ถูกหอกและหลาวในมือของศัตรูจำนวนมากแทง ซึ่งผูกพันกับคอกโค ได้ใช้กำลังต้านทานพวกเขาไว้
4.33.9
परश्वथैश्च मुसलैर्भिण्डिपालैश्च मुद्गरैः ।
गोपालाः कर्षणैश्चित्रैर्जघ्नुरश्वान्समन्ततः ॥ ४.३३.९ ॥
คนเลี้ยงโคใช้ขวาน กระบอง หนังสติ๊กและค้อนตี และใช้ไม้ปลายแหลมหลากหลายชนิดตีม้าไปทุกทิศ
4.33.10
ते हन्यमानाः संक्रुद्धास्त्रिगर्ता रथयोधिनः ।
विसृज्य शरवर्षणि गोपानद्रावयन्बलात् ॥ ४.३३.१० ॥
พลรถตรีคารตะที่ถูกตีและโกรธจัด ได้ปล่อยฝนลูกศรออกมา และบังคับให้คนเลี้ยงโคหนีไป
4.33.11
हन्यमानेषु गोपेषु विमुखेषु विशांपते ।
ततो युवानः संभीताः श्वसन्तो रेणुगुण्ठिताः ॥ ४.३३.११ ॥
เมื่อคนเลี้ยงโคถูกตีจนหันหลังหนี โอ จ้าวแห่งมนุษย์ บรรดาชายหนุ่มก็หวาดกลัว หอบหายใจ และเต็มไปด้วยฝุ่น จึงพากันหนีไป
4.33.12
जवेन महता चैव गोपालाः पुरमाव्रजन् ।
विराटनगरं प्राप्य नरा राजानमब्रुवन् ॥ ४.३३.१२ ॥
คนเลี้ยงโครีบเดินทางด้วยความเร็วอย่างยิ่งกลับเข้าสู่เมือง เมื่อมาถึงวิราฏนคร ชายเหล่านั้นจึงทูลพระราชา
4.33.13
सभायां राजशार्दूलमासीनं पाण्डवैः सह ।
शूरैः परिवृतं योधैः कुण्डलाङ्गदधारिभिः ॥ ४.३३.१३ ॥
ในท้องพระโรง ราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ประทับอยู่กับปาณฑพ ล้อมรอบด้วยนักรบผู้กล้าหาญซึ่งสวมตุ้มหูและสายรัดต้นแขน
4.33.14
सद्भिश्च पण्डितैः सार्धं मन्त्रिभिश्चापि संवृतम् ।
दृष्ट्वा शीघ्रं तु गोपाला विराटमिदमब्रवन् ॥ ४.३३.१४ ॥
เมื่อเห็นพระองค์ประทับล้อมรอบด้วยผู้ทรงคุณธรรม นักปราชญ์ และที่ปรึกษา คนเลี้ยงโคจึงรีบกราบทูลพระเจ้าวิราฏะด้วยถ้อยคำเหล่านี้
4.33.15
अस्मान्युधि विनिर्जित्य परिभूय सबान्धवान् ।
षष्टिं गवां सहस्राणि त्रिगर्ताः कालयन्ति ।
ता निवर्तय राजेन्द्र मा नेशुः पशवस्तव ॥ ४.३३.१५ ॥
พวกตรีคารตะเอาชนะพวกเราในการรบ และทำให้พวกเราและญาติพี่น้องต้องอับอาย กำลังต้อนโคหกหมื่นตัวไป ขอพระองค์ทรงนำโคเหล่านั้นกลับคืนมา โอ จอมกษัตริย์ เกรงว่าฝูงสัตว์ของพระองค์จะสูญหายไป
4.33.16
श्रुत्वा तु वचनं तेषां गोपालानामरिंदमः ।
स राजा महतीं सेनां मात्स्यानां समवाहयत्।
रथनागाश्वकलिलां पत्तिध्वजसमाकुलाम् ॥ ४.३३.१६ ॥
เมื่อได้ฟังคำของคนเลี้ยงโคเหล่านั้น พระราชาผู้ปราบศัตรูจึงส่งกองทัพใหญ่ของชาวมัตสยะออกไป กองทัพนั้นเต็มไปด้วยรถ ช้าง และม้า แน่นขนัดไปด้วยทหารราบและธง
4.33.17
राजानो राजपुत्राश्च तनुत्राण्यथ भेजिरे ।
भानुमन्ति विवातानि सूपसेव्यानि भागशः ॥ ४.३३.१७ ॥
จากนั้น บรรดากษัตริย์และราชกุมารก็สวมเกราะ เกราะนั้นเปล่งประกาย เจาะไม่เข้า ได้รับการดูแลอย่างดี และแบ่งจ่ายตามความจำเป็น
4.33.18
पृथक्काञ्चनसन्नाहान्रथेष्वश्वानयोजयन् ।
उत्कृष्य पाशान्मौर्वीणां शूराश्चापेष्वयोजयन् ॥ ४.३३.१८ ॥
ม้าที่สวมเครื่องประดับทองถูกเทียมเข้ากับรถแต่ละคัน และบรรดาวีรบุรุษแก้เชือกผูกสายธนูออก แล้วขึงสายเข้ากับคันธนู
4.33.19
दृढमायसगर्भं तु कवचं तप्तकाञ्चनम् ।
विराटस्य प्रियो भ्राता शतानीकोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.१९ ॥
ศตานีกะ น้องชายที่รักของพระเจ้าวิราฏะ นำเกราะแข็งแกร่งที่มีแกนเหล็ก ทำด้วยทองคำหลอมแดง มาถวาย
4.33.20
सर्वभारसहं वर्म कल्याणपटलं दृढम् ।
शतानीकादवरजो मदिराक्षोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.२० ॥
มทิราเกษ น้องชายของศตานีกะ นำเกราะแข็งแกร่งที่รับน้ำหนักได้ทั้งหมด และประกอบด้วยแผ่นโลหะอันงดงามซ้อนกันอย่างประณีต มาถวาย
4.33.21
उत्सेधे यस्य पद्मानि शतं सौगन्धिकानि च ।
मृष्टहाटकपर्यन्तं सूर्यदत्तोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.२१ ॥
สูรยทัตตะนำรถที่มีดอกบัวหนึ่งร้อยดอกและดอกสเซาคันธิกะอยู่บนยอด ขอบรถประดับด้วยทองคำขัดเงา
4.33.22
दृढमायसगर्भं च श्वेतं रुक्मपरिष्कृतम् ।
विराटस्य सुतो ज्येष्ठो वीरः शङ्खोऽभ्यहारयत् ॥ ४.३३.२२ ॥
ศังขะ โอรสผู้เป็นพี่ใหญ่ของวิราฏะ นักรบผู้กล้าหาญ นำเกราะขาวที่แข็งแรง มีแกนเหล็กและประดับด้วยทองคำมาถวาย
4.33.23
शतसूर्यं शतावर्तं शतबिन्दु शताक्षिमत् ।
अभेद्यकल्पं मत्स्यानां राजा कवचमाहरत् ॥ ४.३३.२३ ॥
พระราชาแห่งมัตสยะนำเกราะที่มีดวงอาทิตย์หนึ่งร้อยดวง วงวนหนึ่งร้อยวง จุดหนึ่งร้อยจุด และตาหนึ่งร้อยดวง เกือบจะไม่อาจเจาะทะลุได้ มาถวาย
4.33.24
ततो नानातनुत्राणि स्वानिस्वानि महाबलाः ।
युयुत्सवोऽभ्यनह्यन्त देवकल्पाः प्रहारिणः ॥ ४.३३.२४ ॥
จากนั้นนักรบผู้ทรงพลังผู้ปรารถนาจะรบ ผู้มีรูปดุจเทพ ผู้ฟาดฟันอย่างหาญกล้า ต่างสวมเกราะของตนที่แตกต่างกันไป
4.33.25
सोपस्करेषु शुभ्रेषु महत्सु च महारथाः ।
पृथक्काञ्चनसन्नाहान्रथेष्वश्वानयोजयन् ॥ ४.३३.२५ ॥
บนรถศึกอันงดงามและใหญ่โต พร้อมเครื่องประกอบ บรรดารถีผู้ยิ่งใหญ่ต่างยกม้าเทียมรถแยกกัน โดยสวมเกราะทองคำ
4.33.26
सूर्यचन्द्रप्रतीकाशे मणिहेमविभूषिते ।
महाप्रमाणं मत्स्यस्य ध्वजमुच्छ्रियते रथे ॥ ४.३३.२६ ॥
บนรถศึกมีการชูธงใหญ่ของพระราชาแห่งมัตสยะ ซึ่งส่องประกายดุจพระอาทิตย์และพระจันทร์ ประดับด้วยอัญมณีและทองคำ
4.33.27
ध्वजान्बहुविधाकारान्सौवर्णान्हेममालिनः ।
यथास्वं क्षत्रियाः शूरा रथेषु समयोजयन् ॥ ४.३३.२७ ॥
กษัตริย์ผู้กล้าหาญแต่ละพระองค์ได้ติดธงทองคำหลากรูปแบบบนรถศึกของตน ตามแต่ที่ตนพึงมี ประดับด้วยพวงทองคำ
4.33.28
रथेषु युज्यमानेषु कङ्को राजानमब्रवीत् ।
मया ह्यस्रं चतुर्वर्गमवाप्तमृषिसत्तमात् ॥ ४.३३.२८ ॥
ขณะที่กำลังเทียมรถศึก กังกะกล่าวกับพระราชาว่า "ข้าพเจ้าได้รับอาวุธทั้งสี่ประเภทจากฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุด"
4.33.29
दंशितो रथमास्थाय पदं निर्याम्यहं गवाम् ।
अयं च बलवाञ्छरो वललो दृश्यतेऽनघ ॥ ४.३३.२९ ॥
ข้าพเจ้าสวมเกราะขึ้นประทับบนรถศึกเพื่อออกไปยังฝูงโค โอ้ผู้ไร้บาป ดูเถิด ศรและวลละผู้ทรงพลังปรากฏอยู่ที่นี่
4.33.30
गोसङ्ख्यमश्वबन्धं च संयोजय रथेषु वैः ।
नैतेन जातु युध्द्येयुर्गवार्थमिति मे मतिः ॥ ४.३३.३० ॥
จงเทียมจำนวนโคและสายบังเหียนม้าเข้ากับรถศึกเถิด ตามความเห็นของข้าพเจ้า ด้วยวิธีนี้พวกเขาจะไม่รบกันเพื่อโคเลย
4.33.31
अथ मात्स्योऽब्रवीद्राजा शतानीकं जघन्यजम् ।
कङ्कश्च वललः सूदो दामग्रन्थिश्च वीर्यवान् ॥ ४.३३.३१ ॥
จากนั้นพระราชาแห่งมัตสยะตรัสกับศตานีกะ น้องชายของพระองค์ว่า กังกะ วัลลละ พ่อครัว และทามครันถิผู้ทรงพลังด้วย
4.33.32
तन्त्रिपालश्च गोसङ्ख्यो यथा ते पुरुषर्षभाः ।
शूराः सुवीराः पुरुषा नागराजवरोपमाः ।
युद्ध्येयुरिति मे बुद्धिर्वर्तते नात्र संशयः ॥ ४.३३.३२ ॥
ตันตริปาละและโคสังขยะด้วย เช่นเดียวกับท่าน บุรุษผู้ประเสริฐ ผู้กล้าหาญและนักรบผู้เข้มแข็ง ดุจช้างหลวงที่ดีที่สุด จะออกรบ นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า และไม่มีความสงสัยในเรื่องนี้
4.33.33
एतेपामपि दीयन्तां रथा ध्वजपताकिनः ।
कवचानि विचित्राणि दृढानि च लघूनि च ॥ ४.३३.३३ ॥
ขอให้มอบรถศึกที่มีธงและธงแถบแก่บุคคลเหล่านี้ด้วย และเกราะอันหลากสี แข็งแรงแต่เบา
4.33.34
प्रतिमुञ्चन्तु गात्रेषु दीयन्तामायुधानि च ।
नेमे जातु न युद्ध्य्रेयुरिति मे धीयते मतिः ॥ ४.३३.३४ ॥
ขอให้พวกเขาสวมเกราะบนร่างกาย และขอให้มอบอาวุธด้วย ข้าพเจ้ามั่นใจว่าคนเหล่านี้จะไม่มีวันถอยหนีจากการรบ
4.33.35
तच्छ्रुत्वा नृपतेर्वाक्यं शीघ्रं त्वरितमानसः ।
शतानीकः स पार्थभ्यो रथान्राजन्समादिशत् ॥ ४.३३.३५ ॥
เมื่อศตานีกะได้ฟังถ้อยคำของพระราชา ใจของเขาเร่งรีบ โอ้พระราชา เขาจึงสั่งให้จัดรถศึกแก่บรรดาปาณฑพอย่างรวดเร็ว
4.33.36
सहदेवाय राज्ञे च भीमाय नकुलाय च ।
तान्दृष्ट्वा सहसा सूता राजभक्तिपुरस्कृताः ॥ ४.३३.३६ ॥
สำหรับสหเทวะ พระราชา ภีมะ และนกุละ เมื่อบรรดารถีเห็นพวกเขา ก็รีบเข้ามาด้วยความจงรักภักดีต่อพระราชา
4.33.37
निर्दिष्टा नरदेवेन रथाञ्छीघ्रमयोजयन् ।
कवचानि विचित्राणि नवानि च दृढानि च ॥ ४.३३.३७ ॥
ตามคำสั่งของจอมนรา บรรดารถีรีบเทียมรถศึกและเตรียมเกราะที่หลากหลาย ใหม่ และแข็งแรง
4.33.38
विराटः प्रददौ यानि तेषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तान्यामुच्य शरीरेषु दंशितास्ते महारथाः ॥ ४.३३.३८ ॥
บรรดามหารถเหล่านั้นสวมเกราะที่วิราฏะมอบให้แก่ผู้มีการกระทำที่ไม่เหน็ดเหนื่อย แล้วก็ยืนพร้อมรบ
4.33.39
तरस्विनश्छन्नरूपाः सर्वशस्त्रविशारदाः ।
रथान्हेमपरिष्कारान्समास्थाय महारथाः।
पाण्डवा निर्ययुर्हृष्टा दंशिता राजसत्तम ॥ ४.३३.३९ ॥
บรรดาปาณฑพผู้ว่องไวในรูปปลอมแปลง ชำนาญในอาวุธทุกชนิด ประทับบนรถศึกประดับทอง มหารถเหล่านั้นออกไปด้วยความยินดีและพร้อมรบ โอ้ผู้ประเสริฐสุดในหมู่กษัตริย์
4.33.40
विराटमन्वयुः पश्चात्सहिताः कुरुपुङ्गवाः ।
चत्वारो भ्रातरः शूराः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः ॥ ४.३३.४० ॥
บรรดาพี่น้องทั้งสี่ ปาณฑพผู้กล้าหาญ ผู้มีความแกล้วกล้าอันแท้จริง พร้อมด้วยวีรบุรุษแห่งกุรุ ติดตามวิราฏะจากด้านหลัง
4.33.41
दीर्घानां च दृढानां च धनुषां ते यथाबलम् ।
उत्कृष्य पाशान्मौर्वीणां वीराश्चापेष्वयोजयन् ॥ ४.३३.४१ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นตามกำลังของตน ดึงบ่วงของสายธนูจากคันธนูยาวและแข็งแรง แล้วสวมสายเข้ากับคันธนู
4.33.42
ततः सुवाससः सर्वे वीराश्चन्दनरूषिताः ।
चोदिता नरदेवेन क्षिप्रमश्वानचोदयन् ॥ ४.३३.४२ ॥
ต่อจากนั้น วีรบุรุษทั้งหมดสวมอาภรณ์อย่างดี ทาด้วยจันทน์ ถูกพระราชาเร่งเร้า จึงเร่งม้าให้วิ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว
4.33.43
ते हया हेमसंच्छन्ना बृहन्तः साधुवाहिनः ।
चोदिताः प्रत्यदृश्यन्त पत्रिणामिव पङ्क्तयः ॥ ४.३३.४३ ॥
ม้าใหญ่เหล่านั้นคลุมด้วยทองคำ ฝึกมาดีในการลากรถ เมื่อถูกเร่งก็ปรากฏให้เห็นดุจแถวของนก
4.33.44
भीमरूपाश्च मातङ्गाः प्रभिन्नकरटामुखाः ।
स्वारूढा युद्धकुशलैर्महामात्राधिरोहिताः ॥ ४.३३.४४ ॥
ช้างที่มีรูปร่างน่าเกรงขาม มีขมับและปากไหลด้วยน้ำมันมด มีควาญใหญ่ที่เชี่ยวชาญการรบขึ้นคุมอยู่อย่างดี
4.33.45
क्षरन्त इव जीमूताः सुदन्ताः षाष्टिहायनाः ।
राजानमन्वयुः पश्चात्क्रामन्त इव पर्वताः ॥ ४.३३.४५ ॥
ช้างเหล่านั้นดุจเมฆที่หยดน้ำ มีงาสวยงาม อายุหกสิบปี เดินตามพระราชาไปข้างหลัง เคลื่อนไปดุจภูเขาที่เคลื่อนที่
4.33.46
दृढायुधजनाकीर्णं रथाश्वगजसंकुलम् ।
तद्बलाग्रं विराटस्य शक्रस्येव तदा बभौ ॥ ४.३३.४६ ॥
กองทัพหน้าของพระเจ้าวิราฏ เต็มไปด้วยทหารที่ถืออาวุธมั่นคง แน่นขนัดด้วยรถ ม้า และช้าง ในตอนนั้นส่องแสงรุ่งเรืองดุจของพระอินทร์
4.33.47
तं प्रयान्तं महाराज निनीषन्तं गवां पदम् ।
विशारदानां वैश्यानां प्रकृष्टानां तदा नृप ॥ ४.३३.४७ ॥
ข้าแต่มหาราช ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ ในตอนนั้นพ่อค้าวาณิชผู้ชำนาญและยอดเยี่ยมเห็นพระองค์เสด็จออกไป ปรารถนาจะนำฝูงโคไปยังที่ใหม่
4.33.48
विंशतिस्तु सहस्राणि नराणामनुयायिनाम् ।
अष्टौ रथसहस्राणि दश नागशतानि च ।
विंशच्चाश्वसहस्राणि मात्स्यानां त्वरितं ययुः ॥ ४.३३.४८ ॥
ทหารที่ตามไปยี่สิบพันคน รถรบแปดพันคัน ช้างหนึ่งพันเชือก และม้ายี่สิบพันตัว กองทัพแห่งมัตสยะเคลื่อนไปอย่างรวดเร็ว
4.33.49
तदनीकं विराटस्य शुशुभेऽतीव भारत ।
वसन्ते बहुपुष्पाढ्यं काननं चित्रितं यथा ॥ ४.३३.४९ ॥
ข้าแต่พระภารตะ กองทัพของพระเจ้าวิราฏนั้นรุ่งเรืองยิ่งนัก ดุจป่าที่เต็มไปด้วยดอกไม้มากมายในฤดูวสันต์ มีสีสันหลากหลาย