มหาภารตะ · อัธยายะ 4.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.34.1
निर्याय नगराच्छूरा व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
त्रिगर्तानस्पृशन्मात्स्याः मूर्येऽस्तंगमिते सति ॥ ४.३४.१ ॥
เมื่อดวงอาทิตย์ตกลงแล้ว วีรชนมัตสยะยกทัพที่จัดเป็นกระบวนรบออกจากนคร และเข้าโจมตีตริกรรตะ
4.34.2
ते त्रिगर्ताश्च मात्स्याश्च व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
अन्योन्यमभिवर्तन्ते गोषु गृद्धा महाबलाः ॥ ४.३४.२ ॥
ตริกรรตะและมัตสยะเหล่านั้น ทัพจัดเป็นกระบวนรบ ผู้โจมตีและมีกำลังมหาศาล ต่างกระหน่ำโจมตีซึ่งกันและกัน เพราะปรารถนาฝูงวัว
4.34.3
भीमाश्च मत्तमातङ्गास्तोमराङ्कुशचोदिताः ।
ग्रामणीयैः समारूढाः कुशलैर्हस्तिसादिभिः ॥ ४.३४.३ ॥
ช้างศึกตัวใหญ่ที่คลั่งไคล้น่าสะพรึงกลัว ถูกกระตุ้นด้วยหอกและขอสับช้าง มีนายกองขึ้นขี่ พร้อมด้วยควาญช้างที่ชำนาญ
4.34.4
तेषां समागमो घोरस्तुमुलो रोमहर्षणः ।
घ्नतां परस्परं राजन्यमराष्ट्रविवर्धनः ॥ ४.३४.४ ॥
การปะทะของทั้งสองฝ่ายน่าสะพรึงกลัว วุ่นวายอลหม่าน ชวนให้ขนลุก ข้าแต่พระราชา ทั้งสองฝ่ายต่างฆ่าฟันกัน ทำให้กษัตริย์และบ้านเมืองพินาศยิ่งขึ้น
4.34.5
देवासुरसमो राजन्नासीत्सूर्येऽबलम्बति ।
पदातिरथनागेन्द्रहयारोहबलौघवान् ॥ ४.३४.५ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อดวงอาทิตย์กำลังทอดตัวลง การรบนั้นเหมือนสงครามระหว่างเทวดากับอสูร เต็มไปด้วยกำลังพลมหาศาลทั้งทหารราบ รถศึก ช้างศึกใหญ่ และทหารม้า
4.34.6
अन्योन्यमभ्यापततां निघ्नतां चेतरेतरम् ।
उदतिष्ठद्रजो भौमं न प्राज्ञायत किंचन ॥ ४.३४.६ ॥
เมื่อต่างฝ่ายพุ่งเข้าใส่กันและฟาดฟันกัน ฝุ่นดินก็ฟุ้งขึ้น จนไม่อาจมองเห็นสิ่งใดได้เลย
4.34.7
पक्षिणश्चापतन्भूमौ सैन्येन रजसा वृताः ।
इषुभिर्व्यतिसर्पद्भिरादित्योऽन्तरधीयत ॥ ४.३४.७ ॥
นกต่างๆ ที่ถูกฝุ่นจากกองทัพปกคลุม ร่วงลงสู่พื้นดิน ลูกศรที่พุ่งข้ามกันไปมาบดบังดวงอาทิตย์ไว้
4.34.8
खद्योतैरिव संयुक्तमन्तरिक्षमजायत ॥ ४.३४.८ ॥
ท้องฟ้าดูราวกับเต็มไปด้วยหิ่งห้อย
4.34.9
रुक्मपृष्ठानि चापानि विचेरुर्विद्युतो यथा ।
नर्दतां लोकवीराणां सव्यं दक्षिणमस्यताम् ॥ ४.३४.९ ॥
คันธนูด้ามทองคำเคลื่อนไหวไปมาดั่งสายฟ้า ส่วนมือซ้ายและมือขวาของวีรบุรุษแห่งโลกผู้คำรามก้อง ต่างยิงลูกศรออกไป
4.34.10
रथा रथैः समाजग्मुः पत्तयश्च पदातिभिः ।
सादिनः सादिभिर्जग्मुर्गजैश्चापि महागजाः ॥ ४.३४.१० ॥
รถศึกประจันกับรถศึก ทหารราบประจันกับทหารราบ ทหารม้าประจันกับทหารม้า และช้างศึกใหญ่ประจันกับช้างศึกใหญ่
4.34.11
असिभिः पट्टसैश्चापि शक्तिभिस्तोमरैरपि ।
संरब्धाः समरे योधा निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ४.३४.११ ॥
ด้วยดาบ ดาบสองคม หอก และหอกซัด นักรบที่โกรธเกรี้ยวในสนามรบต่างฟาดฟันกันจนล้มตาย
4.34.12
निघ्नन्तः समरेऽन्योन्यं हृष्टाः परिघपाणयः ।
न शेकुरतिसंक्रुद्धाः शूराः कर्तुं पराङ्भुखम् ॥ ४.३४.१२ ॥
นักรบผู้กล้าหาญถือกระบองเหล็กไว้ในมือ ต่างฟาดฟันกันในสนามรบด้วยความปีติยินดี และด้วยความโกรธจัด จึงไม่อาจหันหลังให้ข้าศึกได้
4.34.13
रक्ताधरोष्ठं सुनसं क्लृप्तश्मश्रु स्वलंकृतम् ।
अदृश्यत शिरश्छिन्नं रजोविध्वस्तकुण्डलम् ॥ ४.३४.१३ ॥
มีศีรษะที่ถูกตัดขาดซึ่งเห็นได้ มีริมฝีปากล่างแดงฉาน จมูกงาม หนวดเครารับแต่งไว้ ประดับประดาไว้อย่างงดงาม ตุ้มหูที่ห้อยอยู่ถูกเหวี่ยงจนจมลงไปในฝุ่นดิน
4.34.14
दृश्यन्ते तत्र गात्राणि वीरैश्छिन्नानि सर्वशः ।
सालस्कन्धनिकाशानि क्षत्रियाणा महामृधे ॥ ४.३४.१४ ॥
ในการรบใหญ่นั้น มีร่างกายของกษัตริย์นักรบซึ่งถูกวีรบุรุษตัดขาดกระจัดกระจายไปทั่ว เห็นได้ชัดดุจลำต้นต้นสาละ
4.34.15
नागभोगनिकाशैश्च बाहुभिश्चन्दनोक्षितैः ।
आकीर्णा वसुधा तत्र शिरोभिश्च सकुण्डलैः ॥ ४.३४.१५ ॥
ที่นั่นพื้นดินเต็มไปด้วยแขนที่ดูเหมือนขดของงู ชโลมด้วยจันทน์ และมีศีรษะที่ประดับด้วยตุ้มหูกระจัดกระจายอยู่ทั่วไป
4.34.16
यथा वा वाससी श्लक्ष्णे महारजतरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वद्भाति वसुन्धरा ॥ ४.३४.१६ ॥
ดั่งหญิงสาวผิวคล้ำคนหนึ่งสวมผ้าสองผืนเรียบลื่นย้อมด้วยสีเงินที่งดงาม แผ่นดินก็ส่องประกายงามเช่นนั้น
4.34.17
उपाशाम्यद्रजो भौमं रुधिरेण प्रवर्षता ।
कश्मलं प्राविशद्धोरं निर्मर्यादमवर्तत ॥ ४.३४.१७ ॥
ฝุ่นดินถูกทำให้สงบลงด้วยเลือดที่ไหลนองลงมา ความยุ่งเหยิงน่ากลัวได้เข้าครอบงำ และทุกขอบเขตก็ถูกทำลายลง
4.34.18
युधिष्ठिरोऽपि धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितस्तदा ।
व्यूहं कृत्वा विराटस्य अन्वयुध्यत पाण्डवः ॥ ४.३४.१८ ॥
ฝ่ายพระยุธิษฐิระผู้มีจิตใจประกอบด้วยธรรม พร้อมด้วยพี่น้องของพระองค์ในครั้งนั้น ได้จัดกระบวนทัพและต่อสู้เพื่อท้าววิราฏ ปาณฑพผู้นั้นได้ออกรบ
4.34.19
आत्मानं श्येनवत्कृत्वा तुण्डमासीद्युधिष्ठिरः ।
पक्षौं यमौ च भवतः पुच्छमासीद्वृकोदरः ॥ ४.३४.१९ ॥
พระยุธิษฐิระทรงกลายเป็นดั่งนกเหยี่ยว เป็นจงอยปาก ฝาแฝดทั้งสองเป็นปีกทั้งสองข้าง และวฤโกทร (ภีมะ) เป็นหาง
4.34.20
सहस्रं न्यहनत्तत्र कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनस्तु संक्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
द्विसहस्रं रथान्वीरः परलोकं प्रवेशयत् ॥ ४.३४.२० ॥
ที่นั่น พระยุธิษฐิระผู้เป็นโอรสของพระนางกุนตี ได้สังหารนักรบไปหนึ่งพัน ส่วนภีมเสนผู้โกรธจัดและเป็นเลิศกว่าบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง วีรบุรุษผู้นั้นได้ส่งรถศึกสองพันคันไปสู่โลกอื่น
4.34.21
नकुलस्त्रिशतं जघ्ने सहदेवश्चतुःशतम् ।
शतानीकः शतं जघ्ने मदिराश्वश्चतुःशतम् ॥ ४.३४.२१ ॥
นกุลสังหารได้สามร้อย สหเทวะสี่ร้อย ศตานีกะสังหารได้หนึ่งร้อย และมทิราศวะสี่ร้อย
4.34.22
प्रहृष्टां महतीं सेनां त्रिगर्तानां महाबलौ ।
आर्च्छतां बहुसंरब्धौ केशाकेशि रथारथि ॥ ४.३४.२२ ॥
วีรบุรุษทั้งสองผู้ทรงพลังยิ่ง โกรธแค้นอย่างรุนแรง พุ่งเข้าใส่กองทัพอันใหญ่โตและปีติยินดีของตรีคารตะ ต่างจับผมกัน รถรบปะทะรถรบ
4.34.23
लक्षयित्वा त्रिगर्तानां तौ प्रविष्टौ महाचमूम् ।
जग्मतुः सूर्यदत्तश्च वललश्चापि पृष्ठतः ॥ ४.३४.२३ ॥
ครั้นมองเห็นพวกตรีคารตะแล้ว ทั้งสองก็เข้าไปในกองทัพใหญ่ สูรยทัตตะและวลละก็รุกไปจากด้านหลังเช่นกัน
4.34.24
शङ्खो विराटपुत्रश्च महेष्वासो महाबलः ।
विनिघ्नन्समरे शूरान्प्रविवेश महाचमूम् ॥ ४.३४.२४ ॥
ศังขะ โอรสของวิราฏ ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่และมีพลังมาก สังหารวีรชนในการรบ แล้วเข้าไปในกองทัพใหญ่
4.34.25
विराटस्तत्र संग्रामे हत्वा पञ्चशतं रथान् ।
कुञ्जराणां शतं चैव सहस्रं वाजिनां तथा ॥ ४.३४.२५ ॥
ณ สนามรบนั้น วิราฏ หลังจากสังหารรถรบห้าร้อยคัน ช้างหนึ่งร้อยเชือก และม้าหนึ่งพันตัวเช่นกัน
4.34.26
चरन्स विविधान्मार्गान्रथेन रथिनांवरः ।
त्रिगर्तानां सुशर्माणमार्च्छद्रुक्मरथं रणे ॥ ४.३४.२६ ॥
ขับรถรบไปตามเส้นทางต่าง ๆ มากมาย ผู้เป็นเลิศในบรรดาคนขับรถรบไปพบสุศรรมันแห่งตรีคารตะ ผู้มีรถรบเป็นทองคำ ในการรบ
4.34.27
तौ तु प्राहरतां तत्र महेष्वासौ महाबलौ ।
अन्योन्यमभिनिघ्नन्तौ गोषु गोवृषभाविव ॥ ४.३४.२७ ॥
ทั้งสองผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่และมีพลังมากนั้น ต่างโจมตีกันที่นั่น ฟาดฟันกันและกัน ดุจโคผู้สองตัวในหมู่โค
4.34.28
राजसिंहौ सुसंरब्धौ विरेजतुरमर्षणौ ।
कृतास्रौ निशितैर्बाणैरसिशक्तिपरश्वथैः ॥ ४.३४.२८ ॥
สองราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ โกรธจัดและไม่ยอมอดกลั้น ปรากฏเด่นชัด เชี่ยวชาญในอาวุธ ด้วยลูกศรคม ดาบ หอก และขวาน
4.34.29
ततो रथाभ्यां रथिनौ व्यतीयातां समन्ततः ।
शरान्ससृजतुः शीघ्रं तोयधारा घनाविव ॥ ४.३४.२९ ॥
ต่อมา คนขับรถรบทั้งสองจากรถรบของตน รุกเข้าหากันจากทุกด้าน และยิงลูกศรออกไปอย่างรวดเร็ว ดุจสายน้ำจากเมฆฝน
4.34.30
अन्योन्यमभिसंरब्धौ दन्ताभ्यामिव कुञ्जरौ ।
कृतास्त्रौ निशितैर्बाणैर्दारयामासतू रणे ॥ ४.३४.३० ॥
ทั้งสองผู้เชี่ยวชาญในอาวุธ โกรธจัดต่อกัน ดุจช้างสองเชือกที่ใช้งาช้าง ฉีกกันและกันด้วยลูกศรคมในการรบ
4.34.31
मात्स्यो राजा सुशर्माणं विव्याध निशितैः शरैः ।
पञ्चभिः पञ्चभिर्बाणैर्विव्याध चतुरो हयान् ॥ ४.३४.३१ ॥
พระราชามัตสยะยิงสุศรรมันด้วยลูกศรคม และยิงม้าทั้งสี่ตัวตัวละห้าลูก
4.34.32
द्वाभ्यां सूतं च विव्याध केतुं च त्रिभिराशुगैः ।
तथैव मात्स्यराजं तु सुशर्मा युद्धदुर्मदः ।
पञ्चाशद्भिः शितैर्बाणैविव्याध परमास्त्रवित् ॥ ४.३४.३२ ॥
ยิงคนขับรถด้วยสองลูก และยิงธงด้วยลูกศรเร็วสามลูก ฝ่ายสุศรรมันผู้คลั่งไคล้ในการรบและเชี่ยวชาญอาวุธอันสูงสุด ก็ยิงพระราชามัตสยะด้วยลูกศรคมห้าสิบลูกเช่นกัน
4.34.33
तयोर्बलानि राजेन्द्र समस्तानि महारणे ।
नाजानन्त तदाऽन्योन्यं प्रदोषे रजसा वृते ॥ ४.३४.३३ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ ในการรบใหญ่นั้น กองทัพทั้งสองฝ่ายต่างไม่อาจจำกันได้อีก เมื่อพลบค่ำและถูกฝุ่นคลุมไปทั่ว