മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.34.1
निर्याय नगराच्छूरा व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
त्रिगर्तानस्पृशन्मात्स्याः मूर्येऽस्तंगमिते सति ॥ ४.३४.१ ॥
സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട വീരന്മാരായ മത്സ്യർ, വ്യൂഹം ചമച്ച സേനയോടെ ത്രിഗർത്തരെ ആക്രമിച്ചു.
4.34.2
ते त्रिगर्ताश्च मात्स्याश्च व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
अन्योन्यमभिवर्तन्ते गोषु गृद्धा महाबलाः ॥ ४.३४.२ ॥
വ്യൂഹം ചമച്ച ആ ത്രിഗർത്തരും മത്സ്യരും, പശുക്കളിൽ മോഹം പൂണ്ട മഹാബലന്മാരായി, പരസ്പരം നേരിട്ടു.
4.34.3
भीमाश्च मत्तमातङ्गास्तोमराङ्कुशचोदिताः ।
ग्रामणीयैः समारूढाः कुशलैर्हस्तिसादिभिः ॥ ४.३४.३ ॥
ഭയങ്കരരായ മദയാനകൾ, കുന്തങ്ങളും അങ്കുശങ്ങളും കൊണ്ട് പ്രേരിതരായി, നായകരാൽ കയറ്റപ്പെട്ട്, നിപുണരായ ആനപ്പാപ്പന്മാരോടെ.
4.34.4
तेषां समागमो घोरस्तुमुलो रोमहर्षणः ।
घ्नतां परस्परं राजन्यमराष्ट्रविवर्धनः ॥ ४.३४.४ ॥
അവരുടെ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഭയങ്കരവും ആരവമുള്ളതും രോമാഞ്ചം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമായിരുന്നു; രാജാവേ, പരസ്പരം പ്രഹരിച്ച് രാജാക്കന്മാരുടെയും രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും നാശം വർധിപ്പിച്ചു.
4.34.5
देवासुरसमो राजन्नासीत्सूर्येऽबलम्बति ।
पदातिरथनागेन्द्रहयारोहबलौघवान् ॥ ४.३४.५ ॥
രാജാവേ, സൂര്യൻ താഴ്ന്നുകൊണ്ടിരിക്കെ ആ യുദ്ധം ദേവാസുരയുദ്ധം പോലെ ആയിരുന്നു; കാലാൾ, രഥം, ശ്രേഷ്ഠ ആനകൾ, കുതിരപ്പടയാളികൾ എന്നിവരുടെ ബലപ്രവാഹം അതിലുണ്ടായിരുന്നു.
4.34.6
अन्योन्यमभ्यापततां निघ्नतां चेतरेतरम् ।
उदतिष्ठद्रजो भौमं न प्राज्ञायत किंचन ॥ ४.३४.६ ॥
പരസ്പരം ആക്രമിച്ച് ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ പ്രഹരിക്കുമ്പോൾ ഭൂമിയിലെ പൊടി ഉയർന്നു; ഒന്നും തിരിച്ചറിയാനായില്ല.
4.34.7
पक्षिणश्चापतन्भूमौ सैन्येन रजसा वृताः ।
इषुभिर्व्यतिसर्पद्भिरादित्योऽन्तरधीयत ॥ ४.३४.७ ॥
സൈന്യത്തിന്റെ പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ട പക്ഷികൾ നിലത്തു വീണു; പരസ്പരം കടന്നുപോകുന്ന അമ്പുകളാൽ സൂര്യൻ മറഞ്ഞു.
4.34.8
खद्योतैरिव संयुक्तमन्तरिक्षमजायत ॥ ४.३४.८ ॥
ആകാശം മിന്നാമിനുങ്ങുകളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെയായി.
4.34.9
रुक्मपृष्ठानि चापानि विचेरुर्विद्युतो यथा ।
नर्दतां लोकवीराणां सव्यं दक्षिणमस्यताम् ॥ ४.३४.९ ॥
സ്വർണ്ണപ്പുറമുള്ള വില്ലുകൾ മിന്നൽപോലെ ചലിച്ചു; ഗർജ്ജിക്കുന്ന ലോകവീരന്മാരുടെ ഇടത്തും വലത്തും കൈകൾ അമ്പെയ്തു.
4.34.10
रथा रथैः समाजग्मुः पत्तयश्च पदातिभिः ।
सादिनः सादिभिर्जग्मुर्गजैश्चापि महागजाः ॥ ४.३४.१० ॥
രഥങ്ങൾ രഥങ്ങളോടും കാലാൾ കാലാൾകളോടും കുതിരപ്പടയാളികൾ കുതിരപ്പടയാളികളോടും മഹാഗജങ്ങൾ ഗജങ്ങളോടും ഏറ്റുമുട്ടി.
4.34.11
असिभिः पट्टसैश्चापि शक्तिभिस्तोमरैरपि ।
संरब्धाः समरे योधा निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ४.३४.११ ॥
വാളുകൾ, പട്ടസങ്ങൾ, ശക്തികൾ, തോമരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും കോപാകുലരായ യോദ്ധാക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
4.34.12
निघ्नन्तः समरेऽन्योन्यं हृष्टाः परिघपाणयः ।
न शेकुरतिसंक्रुद्धाः शूराः कर्तुं पराङ्भुखम् ॥ ४.३४.१२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം അടിച്ചുകൊണ്ട്, കയ്യിൽ പരിഘങ്ങളുമായി സന്തോഷിച്ച, അതിക്രുദ്ധരായ വീരന്മാർക്ക് പിന്തിരിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
4.34.13
रक्ताधरोष्ठं सुनसं क्लृप्तश्मश्रु स्वलंकृतम् ।
अदृश्यत शिरश्छिन्नं रजोविध्वस्तकुण्डलम् ॥ ४.३४.१३ ॥
ചുവന്ന അധരോഷ്ഠവും സുന്ദരമായ മൂക്കും ഒതുക്കിയ താടിയും നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും പൊടിയിൽ ചിതറിയ കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ള ഒരു വെട്ടിമാറ്റിയ തല കാണപ്പെട്ടു.
4.34.14
दृश्यन्ते तत्र गात्राणि वीरैश्छिन्नानि सर्वशः ।
सालस्कन्धनिकाशानि क्षत्रियाणा महामृधे ॥ ४.३४.१४ ॥
ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാർ എല്ലായിടത്തും വെട്ടിമാറ്റിയ, സാലവൃക്ഷത്തടികൾ പോലെയുള്ള ക്ഷത്രിയരുടെ അവയവങ്ങൾ കാണപ്പെട്ടു.
4.34.15
नागभोगनिकाशैश्च बाहुभिश्चन्दनोक्षितैः ।
आकीर्णा वसुधा तत्र शिरोभिश्च सकुण्डलैः ॥ ४.३४.१५ ॥
അവിടെ ഭൂമി നാഗശരീരങ്ങൾ പോലെയുള്ള, ചന്ദനം പൂശിയ ബാഹുക്കളാലും കുണ്ഡലങ്ങളോടുകൂടിയ തലകളാലും നിറഞ്ഞുകിടന്നു.
4.34.16
यथा वा वाससी श्लक्ष्णे महारजतरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वद्भाति वसुन्धरा ॥ ४.३४.१६ ॥
മിനുസമുള്ളതും വെള്ളിനിറത്തിൽ ചായം പൂശിയതുമായ രണ്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച ശ്യാമവർണ്ണയായ യുവതി ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ ആ ഭൂമി ശോഭിച്ചു.
4.34.17
उपाशाम्यद्रजो भौमं रुधिरेण प्रवर्षता ।
कश्मलं प्राविशद्धोरं निर्मर्यादमवर्तत ॥ ४.३४.१७ ॥
രക്തം വർഷിച്ചതോടെ ഭൂമിയിലെ പൊടി അടങ്ങി; ഭയങ്കരമായ മോഹം പ്രവേശിച്ചു; മര്യാദ ലംഘിക്കപ്പെട്ടു.
4.34.18
युधिष्ठिरोऽपि धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितस्तदा ।
व्यूहं कृत्वा विराटस्य अन्वयुध्यत पाण्डवः ॥ ४.३४.१८ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ യുധിഷ്ഠിരനും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വ്യൂഹം ചമച്ച് വിരാടന്റെ പക്ഷത്ത് യുദ്ധം ചെയ്തു.
4.34.19
आत्मानं श्येनवत्कृत्वा तुण्डमासीद्युधिष्ठिरः ।
पक्षौं यमौ च भवतः पुच्छमासीद्वृकोदरः ॥ ४.३४.१९ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ സ്വയം പരുന്തിനെപ്പോലെ രൂപപ്പെടുത്തി കൊക്കായി നിന്നു; യമളന്മാർ ചിറകുകളായും വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) വാലായും മാറി.
4.34.20
सहस्रं न्यहनत्तत्र कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनस्तु संक्रुद्धः सर्वशस्त्रभृतांवरः ।
द्विसहस्रं रथान्वीरः परलोकं प्रवेशयत् ॥ ४.३४.२० ॥
അവിടെ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ആയിരം പേരെ വധിച്ചു; സർവശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമസേനൻ കോപത്തോടെ ആ വീരൻ രണ്ടായിരം രഥങ്ങളെ പരലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
4.34.21
नकुलस्त्रिशतं जघ्ने सहदेवश्चतुःशतम् ।
शतानीकः शतं जघ्ने मदिराश्वश्चतुःशतम् ॥ ४.३४.२१ ॥
നകുലൻ മുന്നൂറ് പേരെയും സഹദേവൻ നാനൂറ് പേരെയും വധിച്ചു; ശതാനീകൻ നൂറ് പേരെയും മദിരാശ്വൻ നാനൂറ് പേരെയും വധിച്ചു.
4.34.22
प्रहृष्टां महतीं सेनां त्रिगर्तानां महाबलौ ।
आर्च्छतां बहुसंरब्धौ केशाकेशि रथारथि ॥ ४.३४.२२ ॥
ത്രിഗർത്തരുടെ സന്തോഷത്തിലായ മഹാസേനയുടെ മേൽ ആ രണ്ട് മഹാബലന്മാരും അത്യന്തം കോപത്തോടെ ചാടിവീണു—മുടി പിടിച്ചും രഥത്തോട് രഥം മുട്ടിച്ചും.
4.34.23
लक्षयित्वा त्रिगर्तानां तौ प्रविष्टौ महाचमूम् ।
जग्मतुः सूर्यदत्तश्च वललश्चापि पृष्ठतः ॥ ४.३४.२३ ॥
ത്രിഗർത്തരെ കണ്ടെത്തി ആ രണ്ടുപേരും ആ മഹാസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു; സൂര്യദത്തനും വലലനും പിന്നിൽ നിന്നും മുന്നോട്ടുപോയി.
4.34.24
शङ्खो विराटपुत्रश्च महेष्वासो महाबलः ।
विनिघ्नन्समरे शूरान्प्रविवेश महाचमूम् ॥ ४.३४.२४ ॥
വിരാടന്റെ പുത്രൻ ശംഖൻ, മഹാവില്ലാളിയും മഹാബലനുമായി; യുദ്ധത്തിൽ ശൂരന്മാരെ വീഴ്ത്തിക്കൊണ്ട് ആ മഹാസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
4.34.25
विराटस्तत्र संग्रामे हत्वा पञ्चशतं रथान् ।
कुञ्जराणां शतं चैव सहस्रं वाजिनां तथा ॥ ४.३४.२५ ॥
അവിടെ ആ യുദ്ധത്തിൽ വിരാടൻ അഞ്ഞൂറ് രഥങ്ങളെയും നൂറ് ആനകളെയും അതുപോലെ ആയിരം കുതിരകളെയും വധിച്ചു.
4.34.26
चरन्स विविधान्मार्गान्रथेन रथिनांवरः ।
त्रिगर्तानां सुशर्माणमार्च्छद्रुक्मरथं रणे ॥ ४.३४.२६ ॥
രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ രഥത്തിൽ പലവഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ സ്വർണ്ണരഥമുള്ള ത്രിഗർത്തരുടെ സുശർമ്മനെ എത്തി.
4.34.27
तौ तु प्राहरतां तत्र महेष्वासौ महाबलौ ।
अन्योन्यमभिनिघ्नन्तौ गोषु गोवृषभाविव ॥ ४.३४.२७ ॥
ആ രണ്ടു മഹാധനുർധരരും മഹാബലരുമായവർ അവിടെ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു—പശുക്കൾക്കിടയിൽ രണ്ടു കാളകൾ കുത്തുന്നതുപോലെ.
4.34.28
राजसिंहौ सुसंरब्धौ विरेजतुरमर्षणौ ।
कृतास्रौ निशितैर्बाणैरसिशक्तिपरश्वथैः ॥ ४.३४.२८ ॥
അത്യന്തം കോപിതരും അസഹിഷ്ണുക്കളും അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണരുമായ ആ രണ്ടു രാജസിംഹങ്ങൾ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളോടും വാൾ, ശക്തി, മഴു എന്നിവയോടും പ്രകാശിച്ചു.
4.34.29
ततो रथाभ्यां रथिनौ व्यतीयातां समन्ततः ।
शरान्ससृजतुः शीघ्रं तोयधारा घनाविव ॥ ४.३४.२९ ॥
പിന്നെ ആ രണ്ടു രഥികളും തങ്ങളുടെ രഥങ്ങളിൽനിന്ന് എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പരസ്പരം അടുത്തു, മേഘങ്ങളുടെ ജലധാരപോലെ വേഗത്തിൽ ശരങ്ങൾ വർഷിച്ചു.
4.34.30
अन्योन्यमभिसंरब्धौ दन्ताभ्यामिव कुञ्जरौ ।
कृतास्त्रौ निशितैर्बाणैर्दारयामासतू रणे ॥ ४.३४.३० ॥
പരസ്പരം അത്യന്തം കോപിതരായി, രണ്ടു ആനകൾ കൊമ്പുകൊണ്ട് കുത്തുന്നതുപോലെ, അസ്ത്രനിപുണരായ അവർ യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ പരസ്പരം കീറി.
4.34.31
मात्स्यो राजा सुशर्माणं विव्याध निशितैः शरैः ।
पञ्चभिः पञ्चभिर्बाणैर्विव्याध चतुरो हयान् ॥ ४.३४.३१ ॥
മത്സ്യരാജാവ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് സുശർമ്മനെ പ്രഹരിച്ചു. പിന്നെ അഞ്ചഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് നാല് കുതിരകളെയും പ്രഹരിച്ചു.
4.34.32
द्वाभ्यां सूतं च विव्याध केतुं च त्रिभिराशुगैः ।
तथैव मात्स्यराजं तु सुशर्मा युद्धदुर्मदः ।
पञ्चाशद्भिः शितैर्बाणैविव्याध परमास्त्रवित् ॥ ४.३४.३२ ॥
രണ്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ട് സാരഥിയെയും മൂന്ന് വേഗമേറിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊടിയെയും പ്രഹരിച്ചു. അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ മദോന്മത്തനായ സുശർമ്മൻ, പരമാസ്ത്രവിദ്യയിൽ വിദഗ്ധനായി, അമ്പത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് മത്സ്യരാജാവിനെ പ്രഹരിച്ചു.
4.34.33
तयोर्बलानि राजेन्द्र समस्तानि महारणे ।
नाजानन्त तदाऽन्योन्यं प्रदोषे रजसा वृते ॥ ४.३४.३३ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ സന്ധ്യാസമയത്ത് പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ടതിനാൽ ഇരുപക്ഷത്തെയും സൈന്യങ്ങൾ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.