મહાભારત · અધ્યાય 4.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.36.1
ततो विराटः कौन्तेयानतिमानुषविक्रमान् ।
अर्चयामास वित्तेन मानेन च महारथान्।
वचसा चैव सान्त्वेन स्नेहेन च मुदाऽन्वितः ॥ ४.३६.१ ॥
પછી વિરાટે અતિમાનુષ પરાક્રમી કૌંતેયોનો અને તે મહારથીઓનો ધન અને માનથી, વચનો અને સાંત્વનાથી, સ્નેહ અને પ્રસન્નતાથી સત્કાર કર્યો.
4.36.2
यथैव मम रत्नानि युष्माकं तानि वै तथा ।
कार्यं कुरुत तैः सर्वैर्यथाकामं यथासुखम् ॥ ४.३६.२ ॥
મારાં રત્નો જેવાં છે તેવાં જ તે તમારાં પણ છે; તે બધાથી તમે ઇચ્છા મુજબ અને સુખપૂર્વક કાર્ય કરો.
4.36.3
ददाम्यलंकृताः कन्या वसूनि विविधानि च ।
मनसा चाप्यभिप्रेतं यद्वः शत्रुनिबर्हणाः ॥ ४.३६.३ ॥
હે શત્રુસંહારકો, હું તમને શણગારેલી કન્યાઓ અને વિવિધ ધન આપીશ; તમારા મનને જે ઇષ્ટ હશે તે પણ આપીશ.
4.36.4
युष्माकं विक्रमादद्य मुक्तोऽहं स्वस्तिमानिह ।
तस्माद्भवन्तो मत्स्यानामीश्वराः सर्व एव हि ॥ ४.३६.४ ॥
આજે તમારા પરાક્રમથી હું અહીં સુરક્ષિત મુક્ત થયો છું; તેથી તમે સૌ મત્સ્યોના સ્વામી છો.
4.36.5
तं तथावादिनं तत्र कौरवेयाः पृथक्पृथक् ।
ऊचुः प्रहृष्टमनसो युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ४.३६.५ ॥
ત્યાં એ પ્રમાણે બોલનારને, યુધિષ્ઠિરને આગળ રાખીને પ્રસન્ન મનવાળા કૌરવેયોએ જુદા જુદા ઉત્તર આપ્યા.
4.36.6
प्रतिनन्दामहे वाचं सर्वथैव विशांपते ।
एतावताऽद्य प्रीताःस्मो यत्त्वं मुक्तोसि शत्रुभिः ॥ ४.३६.६ ॥
હે રાજા, તમારા વચનનું અમે સર્વ પ્રકારે સ્વાગત કરીએ છીએ; આજે તમે શત્રુઓથી મુક્ત થયા, એટલાથી જ અમે પ્રસન્ન છીએ.
4.36.7
यत्त्वं मुक्तोसि शत्रुभ्यो ह्येतत्कार्यं हितं हि नः ।
न किंचित्कार्यमस्माकं न धनं मृगयामहे ॥ ४.३६.७ ॥
તમે શત્રુઓથી મુક્ત થયા છો; એ જ અમારા માટે હિતકારી કાર્ય છે. અમારે બીજું કોઈ કામ નથી, અને ધન પણ અમે શોધતા નથી.
4.36.8
अथाब्रवीत्प्रीतमना मात्स्यराजो युधिष्ठिरम् ।
निर्भरः प्रीतिपूरेण हर्षगद्गदया गिरा ॥ ४.३६.८ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન મનવાળા મત્સ્યરાજે પ્રેમથી ભરાઈને, હર્ષથી ગદગદ વાણીમાં યુધિષ્ઠિરને કહ્યું.
4.36.9
पुनरेव महाबाहुर्विराटो राजसत्तमः ।
एहि त्वामभिषेक्ष्यामि मत्स्यराजस्तु नो भवान् ॥ ४.३६.९ ॥
ફરીથી મહાબાહુ, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ વિરાટે કહ્યું: આવો, હું તમારો અભિષેક કરીશ; તમે જ અમારા મત્સ્યરાજ થશો.
4.36.10
मनसा चाप्यभिप्रेतं यत्ते शत्रुनिबर्हण ।
तत्तेऽहं संप्रदास्यामि सर्वमर्हति नो भवान् ॥ ४.३६.१० ॥
હે શત્રુસંહારક, તારા મનમાં જે કંઈ ઇચ્છિત છે તે હું તને આપીશ. તમે અમારી પાસેથી સર્વ કંઈ મેળવવા યોગ્ય છો.
4.36.11
रत्नानि गाः सुवर्णं च मणिमुक्तमथापि वा ।
वैयाघ्रपद्य विप्रेन्द्र सर्वथैव नमोस्तु ते ॥ ४.३६.११ ॥
રત્નો, ગાયો, સુવર્ણ, મણિ અને મોતી, અથવા બીજું કંઈ પણ — હે વૈયાઘ્રપદ્ય, વિપ્રશ્રેષ્ઠ, તમને સર્વથા નમસ્કાર.
4.36.12
त्वत्कृते ह्यद्य पश्यामि राज्यमात्मानमेव च ।
यतश्च जातः संरम्भः स च शत्रुर्वशं गतः ॥ ४.३६.१२ ॥
તમારે કારણે આજે હું મારું રાજ્ય અને મારી જાતને જોઉં છું; જેનાથી ક્રોધ ઊપજ્યો હતો, તે શત્રુ હવે વશ થઈ ગયો છે.
4.36.13
ततो युधिष्ठिरो मात्स्यं पुनरेवाब्रवीद्वचः ।
प्रतिनन्दामि ते वाचं मनोज्ञां मात्स्य भाषितां ॥ ४.३६.१३ ॥
પછી યુધિષ્ઠિરે મત્સ્યરાજને ફરી કહ્યું: હે મત્સ્ય, તમે બોલેલાં મનોહર વચનોને હું સ્વીકારું છું.
4.36.14
आनृशंस्यपरो नित्यं सुमुखः सततं भवान् ।
पुनरेव विराटश्च राजा कङ्कमभाषत ॥ ४.३६.१४ ॥
તમે સદા દયાળુ અને સદા પ્રસન્નમુખ છો. ફરીથી વિરાટ રાજાએ કંકને કહ્યું.
4.36.15
अहो शूद्रस्य कर्माणि वललस्य द्विजोत्तम ।
सोहं शूद्रेण संग्रामे वललेनाभिरक्षितः ॥ ४.३६.१५ ॥
અહો, દ્વિજોત્તમ, શૂદ્ર વલ્લભનાં કર્મો કેવાં અદ્ભુત છે! એ શૂદ્ર વલ્લભે યુદ્ધમાં મારું રક્ષણ કર્યું.
4.36.16
त्वत्कृते सर्वमेवैतदुपपन्नं ममानघ ।
वरं वृष्णीष्व भद्रं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ ४.३६.१६ ॥
હે નિષ્પાપ, તારા કારણે જ મારું આ બધું સંપન્ન થયું. તારું કલ્યાણ થાઓ, વર માગ, તારે માટે હું શું કરું તે કહે.
4.36.17
ददामि ते महाप्रीत्या रत्नान्युच्चावचान्यहम् ।
शयनासनयानानि कन्याश्च समलंकुताः ॥ ४.३६.१७ ॥
અતિ પ્રેમથી હું તમને વિવિધ પ્રકારનાં રત્નો, શયન, આસન, વાહન અને શણગારેલી કન્યાઓ આપું છું.
4.36.18
हस्त्यश्वरथसङ्घाश्च राष्ट्राणि विविधानि च ।
एतानि च मम प्रीत्या प्रतिगृह्ण ममान्तिके ॥ ४.३६.१८ ॥
હાથી, ઘોડા, રથોના સમૂહો અને વિવિધ રાજ્યો પણ. આ બધું મારા પ્રેમથી મારી સમક્ષ સ્વીકારો.
4.36.19
तं तथावादिनं तत्र कौरव्यः प्रत्यभाषत ।
एषैव तु मम प्रीतिर्यत्त्वं मुक्तोसि शत्रुभिः ॥ ४.३६.१९ ॥
આ રીતે બોલનારને ત્યાં કૌરવ્ય (યુધિષ્ઠિર) એ ઉત્તર આપ્યો — તું શત્રુઓથી મુક્ત થયો છે એ જ મારી પ્રસન્નતા છે.
4.36.20
प्रतीतश्चेत्पुरं तुष्टः प्रविशाद्य परंतप ।
दारैः पुत्रैश्च संश्लिष्य सा हि प्रीतिर्ममातुला ॥ ४.३६.२० ॥
જો તું પ્રસન્ન અને સંતુષ્ટ હો, તો હે શત્રુદમન, આજે નગરમાં પ્રવેશ કર; પત્નીઓ અને પુત્રોને આલિંગન આપ; મામા, એ જ મારી પ્રસન્નતા છે.
4.36.21
सुशर्माणं तु राजेन्द्र सभृत्यबलवाहनम् ।
विसर्जय नरश्रेष्ठं वरमेतदहं वृणे ॥ ४.३६.२१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, સેવકો, સેના અને વાહનો સહિત સુશર્માને મુક્ત કરી દો; હે નરશ્રેષ્ઠ, આ જ વરદાન હું માગું છું.
4.36.22
एवमुक्ते तु कङ्केन विराटो राजसत्तमः ।
प्रत्युवाच ततः कङ्कं सुशर्मा यातु चेष्टतः ॥ ४.३६.२२ ॥
કંકે આમ કહ્યું ત્યારે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ વિરાટે કંકને ઉત્તર આપ્યો — સુશર્મા જ્યાં ઇચ્છે ત્યાં જાય.
4.36.23
गच्छन्तु दूतास्त्वरिता नगरं तव पार्थिव ।
सुहृदां प्रियमाख्यातुं घोषयन्तु च ते जयम् ॥ ४.३६.२३ ॥
હે રાજન, તમારા દૂતો ઝડપથી નગરમાં જાય; મિત્રોને શુભ સમાચાર આપવા અને તમારા વિજયની ઘોષણા કરવા.
4.36.24
ततस्तद्वचनान्मात्स्यो दूतान्राजा समादिशत् ।
आचक्षध्वं पुरं सत्वा संग्रामे विजयं मम ॥ ४.३६.२४ ॥
ત્યારે તેના વચનથી મત્સ્યરાજે દૂતોને આજ્ઞા આપી — નગરમાં જઈને યુદ્ધમાં મારો વિજય જાહેર કરો.
4.36.25
कुमार्यः समलंकृत्य प्रयागच्छन्तु मे पुरात् ।
वादित्राणि च सर्वाणि गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
प्रत्यायान्तु च मे शीघ्रं नागराः सर्व एव ते ॥ ४.३६.२५ ॥
કુમારીઓ સુંદર શણગાર કરીને મારા નગરથી આગળ જાય. બધાં વાદ્યો અને સુશોભિત ગણિકાઓ પણ જાય; બધા નગરજનો ઝડપથી મારી પાસે પાછા આવે.
4.36.26
एवमुक्तास्तथा दूता रात्रौ यात्वा तु केवलम् ।
ततोऽन्तरे चानुषिता दूताः शीघ्रानुयायिनः ॥ ४.३६.२६ ॥
આ પ્રમાણે આજ્ઞા પામીને દૂતો રાત્રે એકલા જ નીકળ્યા. પછી વચ્ચે વિશ્રામ કરીને તે ઝડપથી ચાલનારા દૂતો આગળ વધ્યા.
4.36.27
नगरं प्राविशंस्ते वै सूर्ये सम्यगथोदिते ।
विराटनगरं प्राप्य शीघ्रं नान्दीमघोषयन् ।
पताकोच्छ्रयमाल्याढ्यं पुरमप्रतिमं यथा ॥ ४.३६.२७ ॥
સૂર્ય સારી રીતે ઉદય પામ્યા પછી તેઓ નગરમાં પ્રવેશ્યા. વિરાટનગર પહોંચીને તેમણે તરત નાંદી-ઘોષ કર્યો; ધ્વજ અને માળાઓથી શોભતા એ અપ્રતિમ નગરની જાહેરાત કરી.