Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.36

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.36.1

ततो विराटः कौन्तेयानतिमानुषविक्रमान् ।
अर्चयामास वित्तेन मानेन च महारथान्।
वचसा चैव सान्त्वेन स्नेहेन च मुदाऽन्वितः ॥ ४.३६.१ ॥

ତା'ପରେ ବିରାଟ ଅତିମାନୁଷ ପରାକ୍ରମୀ କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କୁ ଓ ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସମ୍ମାନରେ, ବାକ୍ୟ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ, ସ୍ନେହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ସମାଦର କଲେ।

4.36.2

यथैव मम रत्नानि युष्माकं तानि वै तथा ।
कार्यं कुरुत तैः सर्वैर्यथाकामं यथासुखम् ॥ ४.३६.२ ॥

ମୋ ରତ୍ନସବୁ ଯେପରି, ସେସବୁ ତୁମମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେପରି; ସେସବୁ ସହିତ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଓ ସୁଖ ଅନୁସାରେ ସବୁ କର।

4.36.3

ददाम्यलंकृताः कन्या वसूनि विविधानि च ।
मनसा चाप्यभिप्रेतं यद्वः शत्रुनिबर्हणाः ॥ ४.३६.३ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକଗଣ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ କନ୍ୟା ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଧନ ଦେବି; ତୁମ ମନକୁ ଯାହା ଇଷ୍ଟ ତାହାମଧ୍ୟ ଦେବି।

4.36.4

युष्माकं विक्रमादद्य मुक्तोऽहं स्वस्तिमानिह ।
तस्माद्भवन्तो मत्स्यानामीश्वराः सर्व एव हि ॥ ४.३६.४ ॥

ଆଜି ତୁମମାନଙ୍କ ବିକ୍ରମରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି; ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର।

4.36.5

तं तथावादिनं तत्र कौरवेयाः पृथक्पृथक् ।
ऊचुः प्रहृष्टमनसो युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ४.३६.५ ॥

ସେଠାରେ ସେପରି କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପ୍ରସନ୍ନମନା କୌରବେୟମାନେ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ କହିଲେ।

4.36.6

प्रतिनन्दामहे वाचं सर्वथैव विशांपते ।
एतावताऽद्य प्रीताःस्मो यत्त्वं मुक्तोसि शत्रुभिः ॥ ४.३६.६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ବାକ୍ୟକୁ ଆମେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ସ୍ୱାଗତ କରୁଛୁ; ଆଜି ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲ, ଏତିକିରେ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ।

4.36.7

यत्त्वं मुक्तोसि शत्रुभ्यो ह्येतत्कार्यं हितं हि नः ।
न किंचित्कार्यमस्माकं न धनं मृगयामहे ॥ ४.३६.७ ॥

ଆପଣ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ତାହାହିଁ ଆମ ପାଇଁ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ। ଆମର ଆଉ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଧନ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଖୋଜୁ ନାହୁଁ।

4.36.8

अथाब्रवीत्प्रीतमना मात्स्यराजो युधिष्ठिरम् ।
निर्भरः प्रीतिपूरेण हर्षगद्गदया गिरा ॥ ४.३६.८ ॥

ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ସ୍ନେହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ହର୍ଷରେ ଗଦ୍‌ଗଦ ସ୍ୱରରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।

4.36.9

पुनरेव महाबाहुर्विराटो राजसत्तमः ।
एहि त्वामभिषेक्ष्यामि मत्स्यराजस्तु नो भवान् ॥ ४.३६.९ ॥

ପୁଣି ମହାବାହୁ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାଟ କହିଲେ: ଆସନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଅଭିଷେକ କରିବି; ଆପଣ ହିଁ ଆମର ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ହେବେ।

4.36.10

मनसा चाप्यभिप्रेतं यत्ते शत्रुनिबर्हण ।
तत्तेऽहं संप्रदास्यामि सर्वमर्हति नो भवान् ॥ ४.३६.१० ॥

ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛିତ, ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି। ଆପଣ ଆମଠାରୁ ସବୁକିଛି ପାଇବାର ଯୋଗ୍ୟ।

4.36.11

रत्नानि गाः सुवर्णं च मणिमुक्तमथापि वा ।
वैयाघ्रपद्य विप्रेन्द्र सर्वथैव नमोस्तु ते ॥ ४.३६.११ ॥

ରତ୍ନ, ଗାଈ, ସୁନା, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯାହା ହେଉ — ହେ ବୈୟାଘ୍ରପଦ୍ୟ, ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଥା ନମସ୍କାର।

4.36.12

त्वत्कृते ह्यद्य पश्यामि राज्यमात्मानमेव च ।
यतश्च जातः संरम्भः स च शत्रुर्वशं गतः ॥ ४.३६.१२ ॥

ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ମୁଁ ମୋ ରାଜ୍ୟ ଓ ନିଜକୁ ଦେଖୁଛି; ଯାହାଠାରୁ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମିଥିଲା, ସେ ଶତ୍ରୁ ଏବେ ବଶରେ ଆସିଛନ୍ତି।

4.36.13

ततो युधिष्ठिरो मात्स्यं पुनरेवाब्रवीद्वचः ।
प्रतिनन्दामि ते वाचं मनोज्ञां मात्स्य भाषितां ॥ ४.३६.१३ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ: ହେ ମତ୍ସ୍ୟ, ତୁମର କହିଥିବା ମନୋହର ବାଣୀକୁ ମୁଁ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି।

4.36.14

आनृशंस्यपरो नित्यं सुमुखः सततं भवान् ।
पुनरेव विराटश्च राजा कङ्कमभाषत ॥ ४.३६.१४ ॥

ଆପଣ ସର୍ବଦା ଦୟାଳୁ ଏବଂ ସର୍ବଦା ପ୍ରସନ୍ନମୁଖ। ପୁଣି ରାଜା ବିରାଟ କଙ୍କଙ୍କୁ କହିଲେ।

4.36.15

अहो शूद्रस्य कर्माणि वललस्य द्विजोत्तम ।
सोहं शूद्रेण संग्रामे वललेनाभिरक्षितः ॥ ४.३६.१५ ॥

ଅହୋ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଶୂଦ୍ର ବଲ୍ଲଭଙ୍କ କର୍ମ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ! ସେହି ଶୂଦ୍ର ବଲ୍ଲଭ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

4.36.16

त्वत्कृते सर्वमेवैतदुपपन्नं ममानघ ।
वरं वृष्णीष्व भद्रं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ ४.३६.१६ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ମୋର ଏ ସବୁ ସଂପନ୍ନ ହେଲା। ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ, ବର ମାଗ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି କୁହ।

4.36.17

ददामि ते महाप्रीत्या रत्नान्युच्चावचान्यहम् ।
शयनासनयानानि कन्याश्च समलंकुताः ॥ ४.३६.१७ ॥

ଅତି ସ୍ନେହରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରତ୍ନ, ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଯାନ ଏବଂ ସଜ୍ଜିତ କନ୍ୟାମାନେ ଦେଉଛି।

4.36.18

हस्त्यश्वरथसङ्घाश्च राष्ट्राणि विविधानि च ।
एतानि च मम प्रीत्या प्रतिगृह्ण ममान्तिके ॥ ४.३६.१८ ॥

ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥର ଦଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ। ମୋ ସ୍ନେହରେ ଏସବୁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଗ୍ରହଣ କର।

4.36.19

तं तथावादिनं तत्र कौरव्यः प्रत्यभाषत ।
एषैव तु मम प्रीतिर्यत्त्वं मुक्तोसि शत्रुभिः ॥ ४.३६.१९ ॥

ସେପରି କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ କୌରବ୍ୟ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଉତ୍ତର ଦେଲେ — ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛ, ଏହାହିଁ ମୋର ସନ୍ତୋଷ।

4.36.20

प्रतीतश्चेत्पुरं तुष्टः प्रविशाद्य परंतप ।
दारैः पुत्रैश्च संश्लिष्य सा हि प्रीतिर्ममातुला ॥ ४.३६.२० ॥

ଯଦି ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଆଜି ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କର; ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର; ମାମୁ, ଏହାହିଁ ମୋର ସନ୍ତୋଷ।

4.36.21

सुशर्माणं तु राजेन्द्र सभृत्यबलवाहनम् ।
विसर्जय नरश्रेष्ठं वरमेतदहं वृणे ॥ ४.३६.२१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭୃତ୍ୟ, ସେନା ଓ ବାହନ ସହିତ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର; ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ବରକୁ ମୁଁ ମାଗୁଛି।

4.36.22

एवमुक्ते तु कङ्केन विराटो राजसत्तमः ।
प्रत्युवाच ततः कङ्कं सुशर्मा यातु चेष्टतः ॥ ४.३६.२२ ॥

କଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିରାଟ କଙ୍କଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ — ସୁଶର୍ମା ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରେ ସେଠାକୁ ଯାଉ।

4.36.23

गच्छन्तु दूतास्त्वरिता नगरं तव पार्थिव ।
सुहृदां प्रियमाख्यातुं घोषयन्तु च ते जयम् ॥ ४.३६.२३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ନଗରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଶୁଭବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ଏବଂ ତୁମର ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ।

4.36.24

ततस्तद्वचनान्मात्स्यो दूतान्राजा समादिशत् ।
आचक्षध्वं पुरं सत्वा संग्रामे विजयं मम ॥ ४.३६.२४ ॥

ତା'ର କଥାରେ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ — ନଗରକୁ ଯାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ବିଜୟ ଘୋଷଣା କର।

4.36.25

कुमार्यः समलंकृत्य प्रयागच्छन्तु मे पुरात् ।
वादित्राणि च सर्वाणि गणिकाश्च स्वलंकृताः ।
प्रत्यायान्तु च मे शीघ्रं नागराः सर्व एव ते ॥ ४.३६.२५ ॥

କୁମାରୀମାନେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ମୋ ନଗରରୁ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟ ଏବଂ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗଣିକାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଫେରନ୍ତୁ।

4.36.26

एवमुक्तास्तथा दूता रात्रौ यात्वा तु केवलम् ।
ततोऽन्तरे चानुषिता दूताः शीघ्रानुयायिनः ॥ ४.३६.२६ ॥

ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଦୂତମାନେ ରାତିରେ ଏକାକୀ ଯାତ୍ରା କଲେ। ପରେ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ସେହି ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଦୂତମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

4.36.27

नगरं प्राविशंस्ते वै सूर्ये सम्यगथोदिते ।
विराटनगरं प्राप्य शीघ्रं नान्दीमघोषयन् ।
पताकोच्छ्रयमाल्याढ्यं पुरमप्रतिमं यथा ॥ ४.३६.२७ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ଉଦିତ ହେବା ପରେ ସେମାନେ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବିରାଟନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ନାନ୍ଦୀ-ଘୋଷ କଲେ; ପତାକା ଓ ମାଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଅତୁଳନୀୟ ନଗରର ଘୋଷଣା କଲେ।