महाभारत · अध्याय 4.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.37.1
याते त्रिगर्तान्मात्स्ये तु पशूंस्तान्वै परीप्सति ।
दुर्योधनः सहामात्यैर्विराट पुरमभ्यगात् ॥ ४.३७.१ ॥
मत्स्य त्रिगर्तांकडे गेले असता, दुर्योधन आपल्या अमात्यांसह त्या गुरांना पकडण्याच्या इच्छेने विराटाच्या नगराकडे गेला.
4.37.2
भीष्मद्रोणौ च कर्णश्च कृपश्च परमास्त्रवित् ।
द्रौणिश्च सौबलश्चैव तथा दुःशासनः शलः ॥ ४.३७.२ ॥
भीष्म आणि द्रोण, कर्ण, परम अस्त्रांचा जाणकार कृप, द्रोणपुत्र अश्वत्थामा, सुबलपुत्र शकुनी, दुःशासन आणि शल्य (हेही त्याच्यासोबत होते).
4.37.3
विविंशतिर्विकर्णश्च चित्रसेनश्च वीर्यवान् ।
दुःसहो दुर्मुखश्चैव एते चान्ये महारथाः ॥ ४.३७.३ ॥
विविंशती, विकर्ण, पराक्रमी चित्रसेन, दुःसह आणि दुर्मुख, आणि हे व इतर महारथीही (त्याच्यासोबत होते).
4.37.4
सर्वे मत्स्यानुपागम्य विराटस्य महीपतेः ।
गोपान्विद्राव्य तरसा गोधनं जह्रुरोजसा ॥ ४.३७.४ ॥
सर्वांनी मत्स्यांजवळ जाऊन, राजा विराटाच्या गोपालांना पांगवून, वेगाने व बळाने गोधन पळवून नेले.
4.37.5
गवां शतसहस्राणि कुरवः कालयन्ति च ।
महता रथवंशेन परिगृह्य समन्ततः ॥ ४.३७.५ ॥
कुरूंनी प्रचंड रथसेनेने चहूबाजूंनी वेढून लाखो गायी हाकून नेण्यास सुरुवात केली.
4.37.6
गोपालानां तु घोषेषु हन्यतां तैर्महारथैः ।
आरावः सुमहानासीत्संप्रहारे भयंकरे ॥ ४.३७.६ ॥
त्या महारथींनी गोपालांच्या गोठ्यांत प्रहार केले असता, त्या भयंकर संघर्षात मोठा आक्रोश उठला.
4.37.7
गवाध्यक्षस्तु संत्रस्तो रथमास्थाय सत्वरः ।
जगाम नगरायैव परिक्रोशंस्तदाऽऽर्तवत् ॥ ४.३७.७ ॥
गोरक्षकाध्यक्ष घाबरून रथावर चढला आणि त्वरेने नगराकडे गेला; त्यावेळी दुःखाने मोठ्याने ओरडत.
4.37.8
स प्रविश्य पुरं राज्ञो नृपवेश्माभ्ययात्ततः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णमाख्यातुं प्रविवेश ह ॥ ४.३७.८ ॥
तो नगरात प्रवेश करून राजाच्या राजवाड्याकडे गेला; मग रथातून त्वरेने उतरून सांगण्यासाठी आत शिरला.
4.37.9
दृष्ट्वा भूमिंजयं नाम पुत्रं मात्स्यस्य मानिनम् ।
तस्मै च सर्वमाचष्ट राष्ट्रस्य पशुकर्षणम् ॥ ४.३७.९ ॥
मत्स्य राजाचा अभिमानी पुत्र भूमिंजय याला पाहून त्याने राज्यातील गुरे पळवल्याची सर्व हकीकत त्याला सांगितली.
4.37.10
गवां शतसहस्राणि कुरबः कालयन्ति ते ।
प्रतिजेतुं समुत्तिष्ठ गोधनं राष्ट्रवर्धन ॥ ४.३७.१० ॥
कौरव शेकडो हजार गायी हाकून नेत आहेत. हे राष्ट्रवर्धना, गोधन परत जिंकण्यासाठी उठ.
4.37.11
राजपुत्र हितप्रेप्सुः क्षिप्रं निर्याहि वै स्वयम् ।
त्वां हि मत्स्यो महीपालः शून्यपालमिहाकरोत् ॥ ४.३७.११ ॥
हे राजपुत्रा, हित इच्छून तूच लवकर निघ; कारण भूपाल मत्स्य राजाने तुला येथे रिकाम्या नगराचा रक्षक केले आहे.
4.37.12
त्वां वै परिषदो मध्ये श्लाघते स नराधिपः ।
पुत्रो ममानुरूपश्च शूरश्चेति कुलोद्वहः ॥ ४.३७.१२ ॥
तो नरााधिप सभेच्या मध्यभागी तुझी प्रशंसा करतो: ‘माझा पुत्र योग्य आणि शूर आहे’ असे म्हणत, हे कुलाचा भार वाहणाऱ्या.
4.37.13
इष्वस्त्रनिपुणो योधः सदा वीरश्च मे सुतः ।
समर्थः समरे योद्धुं कौरवैः सह तादृशै ॥ ४.३७.१३ ॥
माझा पुत्र बाण व अस्त्रांत निपुण योद्धा आहे, सदैव वीर आहे; अशा कौरवांशी युद्ध करण्यास समर्थ आहे.
4.37.14
तस्य तत्सत्यमेवास्तु मनुष्येन्द्रस्य भाषितम् ।
जयश्च नियतो युद्धे कौरवाश्च ध्रुवं हताः ॥ ४.३७.१४ ॥
त्या मनुष्येन्द्राचे हे वचन खरे ठरो. युद्धात निश्चित विजय होवो, आणि कौरव खरोखर मारले जावोत.
4.37.15
आवर्तय कुरूञ्जित्वा पशून्पशुपतिर्यथा ।
निर्दर्हषामनीकानि भीमेन शरतेजसा ॥ ४.३७.१५ ॥
पशुपती जसे पशूंना परत आणतो तसे कुरूंना जिंकून परत आणा; भीमाच्या बाणतेजाने शत्रुसैन्य जाळून टाका.
4.37.16
धनुश्च्युतै रुक्मपुङ्खैश्चित्रैः संनतपर्वभिः ।
द्विषतां भिन्ध्यनीकानि गजानामिव यूथपः ॥ ४.३७.१६ ॥
धनुष्यातून सुटलेल्या सुवर्णपंखी, तेजस्वी, वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी शत्रूंच्या सैन्याला भेदून टाका; यूथपती हत्तींच्या कळपाला भेदतो तसे.
4.37.17
पाशोपधानां ज्यातन्त्रीं चापदण्डां महास्वनाम् ।
शरवर्णां धनुर्वीणां शत्रुमध्ये प्रवादय ॥ ४.३७.१७ ॥
पाशाचा आधार असलेली, प्रत्यंचा तंतू असलेली, धनुष्यदंड असलेली, महानाद करणारी, बाणांच्या रंगाची धनुर्वीणा शत्रूंच्या मध्ये वाजव.
4.37.18
निर्याहि नगराच्छीघ्रं राजपुत्र किमास्यते ।
श्वेताः काञ्चनसंनाहा रथे युज्यन्तु ते हयाः ।
ध्वजं च सिहं सौवर्णमुच्छ्रयस्व तथा विभो ॥ ४.३७.१८ ॥
राजपुत्रा, लवकर नगरातून निघ; का बसला आहेस? पांढरे, सोनेरी चिलखत असलेले तुझे घोडे रथाला जुंपू दे. हे विभो, सोनेरी सिंहध्वज उंच फडकव.
4.37.19
रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्रा मुक्ता हस्तवता त्वया ।
छादयन्तु शराः सूर्यं राज्ञमायुर्निरोधकाः ॥ ४.३७.१९ ॥
सोनेरी पिसांचे, स्वच्छ टोकांचे बाण तुझ्या कुशल हातांनी सोडले जाऊन सूर्याला झाकून टाकोत; ते राजाचे आयुष्य रोखणारे ठरोत.
4.37.20
रणे जित्वा कुरून्सर्वान्वज्रपाणिरिवासुरान् ।
यशो महदवाप्य त्वं प्रविरोदं पुरं पुनः ॥ ४.३७.२० ॥
युद्धात सर्व कुरूंना जिंकून, वज्रपाणी इंद्राने असुरांना जिंकले तसे, महान यश मिळवून तू पुन्हा नगरात प्रवेश कर.
4.37.21
त्वं हि राष्ट्रस्य परमा गतिर्मात्स्यपतेः सुतः ।
गतिमन्तो भवन्त्वद्य सर्वे विषयवासिनः ॥ ४.३७.२१ ॥
तूच या राष्ट्राचा परम आधार आहेस, मत्स्यराजाच्या पुत्रा; आज राज्यातील सर्व रहिवाशांना आधार मिळो.
4.37.22
यथा हि पाण्डुपुत्राणामर्जुनो जयतांवरः ।
एवमेव गतिर्नूनं भवान्विपयवासिनाम् ॥ ४.३७.२२ ॥
पांडुपुत्रांमध्ये विजयी लोकांत श्रेष्ठ अर्जुन जसा आधार आहे, तसाच निश्चितच तू या देशवासियांचा आधार आहेस.