મહાભારત · અધ્યાય 4.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.41.1
सारथे किमिदं दिव्यं नागो वा यदि वा धनुः ।
सौवर्णान्यत्र पद्मानि शतपत्राणि भागशः ।
कुशाग्निप्रतितप्तानि भानुमन्ति बृहन्ति च ॥ ४.४१.१ ॥
સારથિ! આ દિવ્ય શું છે — સર્પ કે ધનુષ? અહીં સોનાના કમળો છે, સો પાંખડીવાળાં, ભાગોમાં, કુશના અગ્નિમાં તપાવેલા, તેજસ્વી અને વિશાળ.
4.41.2
बिन्दवश्चात्र सौवर्णा मणिप्रोताः समन्ततः ।
शशिसूर्यप्रभाः पृष्ठे भान्ति रुक्मपरिष्कृताः ॥ ४.४१.२ ॥
અહીં ચારે બાજુ મણિઓમાં પરોવેલાં સોનાનાં બિંદુઓ પણ છે, ચંદ્ર-સૂર્ય જેવી પ્રભાવાળાં, પીઠ પર સોનાથી શણગારાયેલાં ચમકે છે.
4.41.3
पुष्पाण्यत्र सुवर्णानि शतपत्राणि भागशः ।
विस्मापनीयरूपं च भीमं भीमप्रदर्शनम् ॥ ४.४१.३ ॥
અહીં સોનાનાં ફૂલો છે, સો પાંખડીવાળાં, ભાગોમાં; તેમનું રૂપ વિસ્મયકારી છે અને દર્શન ભયંકર છે.
4.41.4
नीलोत्पलनिभं कस्य शातकुम्भपरिष्कृतम् ।
ऋषभा यस्य सौवर्णाः पृष्ठे तिष्ठन्ति शृङ्गिणः ॥ ४.४१.४ ॥
નીલ કમળ જેવું, સોનાથી શણગારેલું આ કોનું છે? જેની પીઠ પર સોનાનાં શીંગડાંવાળા બળદ ઊભા છે?
4.41.5
तालप्रमाणं कस्येदं मणिरुक्मविभूषितम् ।
हाटकस्य सुवर्णस्य यस्मिञ्शाखामृगा दश ॥ ४.४१.५ ॥
તાડના વૃક્ષ જેટલું ઊંચું આ કોનું છે, મણિ અને સોનાથી શણગારેલું, હાટક સોનાનું, જેના પર દસ વાંદરા છે?
4.41.6
दुरानमं महादीर्घं सुरूपं दुष्प्रधर्षणम् ।
कस्येदमीदृशं चित्रं धनुः सर्वे च दंशिताः ॥ ४.४१.६ ॥
વાળવું કઠિન, અત્યંત લાંબું, સુંદર રૂપવાળું, દુર્ધર્ષ — આવું અદ્ભુત ધનુષ કોનું છે? બધા કવચધારી છે.
4.41.7
चन्द्रार्कविमलाभासः सुरूपाः सुप्रदर्शनाः ।
हंसाः पृष्ठं श्रिता यस्य कुशाग्निप्रतिमार्चिषः ।
शार्ङ्गगाण्डीवसदृशं कस्येदं सारथे धनुः ॥ ४.४१.७ ॥
ચંદ્ર અને સૂર્ય સમાન નિર્મળ પ્રભા, સુંદર રૂપ અને મનોહર દર્શનવાળા હંસો જેની પીઠ પર બેઠેલા છે, કુશાગ્નિની જ્વાળા જેવું, શાર્ઙ્ગ અને ગાંડીવ સમાન આ ધનુષ્ય કોનું છે, સારથિ?
4.41.8
चतुर्तं काञ्चनवपुर्भाति विद्युद्गणोपमम् ।
नीलोपलिप्तमच्छिदं जातरूपमयं धनुः ।
मत्स्यश्चास्य हिरण्यस्य पृष्ठे तिष्ठन्ति दंशिताः ॥ ४.४१.८ ॥
ચોથું, સુવર્ણ શરીરવાળું, વીજળીના સમૂહ સમાન ચમકતું; નીલમણિથી લેપેલું, નિર્દોષ, સોનાનું આ ધનુષ્ય છે; અને તેની સોનેરી પીઠ પર કવચધારી માછલીઓ ઊભી છે.
4.41.9
शक्रचापोपमं दिव्यं कस्येदं सारथे धनुः ।
उच्छ्रितं फणिवद्दिव्यं सारवत्त्वाद्दुरानमम् ॥ ४.४१.९ ॥
ઇન્દ્રધનુષ્ય સમાન આ દિવ્ય ધનુષ્ય કોનું છે, સારથિ? સર્પના ફેણ જેવું ઊંચું ઉઠેલું, દિવ્ય, મજબૂતીને કારણે વાળવું મુશ્કેલ.
4.41.10
सहस्रगोधाः सौवर्णा द्वीपिनश्च चतुर्दश ।
बर्हिणश्चात्र सौवर्णाः शतचन्द्रार्कभूषिताः।
जाम्बूनदविचित्राङ्गं कस्येदं पञ्चमं धनुः ॥ ४.४१.१० ॥
અહીં હજાર સોનેરી ગોધા, ચૌદ દીપડા અને સોનેરી મોર છે, સો ચંદ્ર-સૂર્યોથી શોભિત. જાંબૂનદ સોનાથી વિચિત્ર અંગોવાળું આ પાંચમું ધનુષ્ય કોનું છે?
4.41.11
कस्येमे क्षुरनाराचाः सहस्रं लोमवापिनः ।
प्रक्षिप्तास्तीक्ष्णतुण्डाग्रा उपासङ्गे हिरण्मये ॥ ४.४१.११ ॥
આ હજાર ક્ષુરનારાચ કોના છે, વાળ જેવા સૂક્ષ્મ, તીક્ષ્ણ અગ્રભાગવાળા, આ સોનેરી ભાથામાં મૂકેલા?
4.41.12
हारिद्रवर्णाः कस्येमे शिता पञ्चशतं शराः ।
आशीविषसमस्पर्शाः शिताश्चाजिंहगा दृढाः ॥ ४.४१.१२ ॥
હળદર જેવા રંગના આ પાંચસો તીક્ષ્ણ બાણ કોના છે? ઝેરી સર્પના સ્પર્શ જેવા, તીક્ષ્ણ, સીધા જનારા, દૃઢ.
4.41.13
विपाठाः पृथवः कस्य गृध्रपत्रार्धवाजिताः ।
वराहकर्णास्तीक्ष्णाग्राः कस्येमे रुचिराः शराः ॥ ४.४१.१३ ॥
ફાટેલા અગ્રભાગવાળા, પહોળા, અડધા ગીધના પીછાથી સજેલા, ભૂંડના કાન જેવા, તીક્ષ્ણ અગ્રવાળા આ સુંદર બાણ કોના?
4.41.14
वज्राशनिसमस्पर्शा वैश्वानरशिखार्चिषः ।
सुवर्णपुङ्खास्तीक्ष्णाग्राः कस्य सप्तशतं शराः ॥ ४.४१.१४ ॥
વજ્ર અને વીજળીના સ્પર્શ જેવા, અગ્નિજ્વાળા જેવા તેજસ્વી, સોનાના પુંખવાળા, તીક્ષ્ણ અગ્રવાળા આ સાતસો બાણ કોના?
4.41.15
कस्यायं सायको दीर्घो गव्ये कोशे च दंशितः ।
कस्य दण्डो दृढः श्लक्ष्णो रुचिरोऽयं प्रकाशते ॥ ४.४१.१५ ॥
ગાયના ચામડાના ભાથામાં રાખેલું આ લાંબું બાણ કોનું છે? કોનો આ દૃઢ, લીસો, સુંદર દંડ ચમકે છે?
4.41.16
वैयाघ्रकोशः कस्यायं दिव्यः शङ्खो महाप्रभः ।
कस्यार्थमसयश्चैते पञ्च शार्दूललक्षणाः ॥ ४.४१.१६ ॥
વાઘચામડાનું આ કોશ કોનું છે? આ દિવ્ય, અતિ તેજસ્વી શંખ કોનો છે? વાઘનાં ચિહ્નવાળી આ પાંચ તલવાર કોના માટે?
4.41.17
कस्यायं निर्मलः खङ्गो द्वीपिचर्मनिवासितः ।
नीलोत्पलसवर्णोऽयं कस्य खङ्गः पृथुर्महान् ॥ ४.४१.१७ ॥
ચિત્તાના ચામડામાં રાખેલી આ નિર્મળ તલવાર કોની છે? નીલકમળ જેવા રંગની આ પહોળી, મોટી તલવાર કોની છે?
4.41.18
मृगेन्द्रचर्मावसितस्तीक्ष्णधारः सुनिर्मलः ।
ऋषभाजिनकोशस्तु कस्य खङ्गो महानयम् ॥ ४.४१.१८ ॥
સિંહચર્મથી ઢંકાયેલી, તીક્ષ્ણ ધારવાળી, અતિ નિર્મળ, બળદના ચામડાના કોશવાળી આ મહાન તલવાર કોની છે?
4.41.19
यस्यापिधाने दृश्यन्ते सूर्याः पञ्च परिष्कृताः ।
कस्यायं विपुलः खङ्गः शृङ्गत्सरुमनोहरः ॥ ४.४१.१९ ॥
જેના મ્યાનમાં પાંચ સૂર્ય શોભતા દેખાય છે, શિંગડાની મૂઠથી મનોહર એવી આ વિશાળ તલવાર કોની છે?
4.41.20
निहितः पार्षते कोशे तैलधौतः समाहितः ।
प्रमाणवर्णयुक्तश्च कस्य खङ्गो महानयम्।
एतेन प्रतिविद्धः सञ्जीवेत्कश्चिन्न कुञ्जरः ॥ ४.४१.२० ॥
પાર્ષતના (ધૃષ્ટદ્યુમ્નના) કોશમાં મૂકેલી, તેલથી ધોયેલી, સુવ્યવસ્થિત, યોગ્ય માપ અને રંગવાળી આ મહાન તલવાર કોની છે? આનાથી ઘાયલ થયેલો કોઈ હાથી જીવતો નહીં રહે.
4.41.21
निर्दिशस्व यथामार्गं मया पृष्टा बृहन्नले ।
विस्मयो मे परो जातो दृष्ट्वा सर्वमिदं महत् ॥ ४.४१.२१ ॥
હે બૃહન્નળા, મેં પૂછ્યું છે તે પ્રમાણે યોગ્ય રીતે સમજાવ. આ બધું મહાન જોઈને મને ઘણું આશ્ચર્ય થયું છે.