Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.41

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.41.1

सारथे किमिदं दिव्यं नागो वा यदि वा धनुः ।
सौवर्णान्यत्र पद्मानि शतपत्राणि भागशः ।
कुशाग्निप्रतितप्तानि भानुमन्ति बृहन्ति च ॥ ४.४१.१ ॥

ସାରଥି! ଏହା କ'ଣ ଦିବ୍ୟ — ସର୍ପ ନା ଧନୁ? ଏଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ଅଛି, ଶହେ ପାଖୁଡ଼ାର, ଭାଗେ ଭାଗେ, କୁଶ ଅଗ୍ନିରେ ତପ୍ତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ବୃହତ।

4.41.2

बिन्दवश्चात्र सौवर्णा मणिप्रोताः समन्ततः ।
शशिसूर्यप्रभाः पृष्ठे भान्ति रुक्मपरिष्कृताः ॥ ४.४१.२ ॥

ଏଠାରେ ଚାରିପାଖେ ମଣିରେ ଗୁନ୍ଥା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ, ପୃଷ୍ଠରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଝଲସୁଛି।

4.41.3

पुष्पाण्यत्र सुवर्णानि शतपत्राणि भागशः ।
विस्मापनीयरूपं च भीमं भीमप्रदर्शनम् ॥ ४.४१.३ ॥

ଏଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପ ଅଛି, ଶହେ ପାଖୁଡ଼ାର, ଭାଗେ ଭାଗେ; ସେମାନଙ୍କ ରୂପ ବିସ୍ମୟକର, ଦର୍ଶନ ଭୟଙ୍କର।

4.41.4

नीलोत्पलनिभं कस्य शातकुम्भपरिष्कृतम् ।
ऋषभा यस्य सौवर्णाः पृष्ठे तिष्ठन्ति शृङ्गिणः ॥ ४.४१.४ ॥

ନୀଳ ପଦ୍ମ ପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ସଜ୍ଜିତ ଏହା କାହାର? କାହାର ପୃଷ୍ଠରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗର ଷଣ୍ଢ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି?

4.41.5

तालप्रमाणं कस्येदं मणिरुक्मविभूषितम् ।
हाटकस्य सुवर्णस्य यस्मिञ्शाखामृगा दश ॥ ४.४१.५ ॥

ତାଳ ଗଛ ପରିମାଣର ଏହା କାହାର, ମଣି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ବିଭୂଷିତ, ହାଟକ ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ଯାହାର ଉପରେ ଦଶଟି ବାନର ଅଛନ୍ତି?

4.41.6

दुरानमं महादीर्घं सुरूपं दुष्प्रधर्षणम् ।
कस्येदमीदृशं चित्रं धनुः सर्वे च दंशिताः ॥ ४.४१.६ ॥

ବଙ୍କା କରିବା କଷ୍ଟକର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା, ସୁନ୍ଦର ରୂପର, ଦୁର୍ଧର୍ଷ — ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁ କାହାର? ସମସ୍ତେ କବଚଧାରୀ।

4.41.7

चन्द्रार्कविमलाभासः सुरूपाः सुप्रदर्शनाः ।
हंसाः पृष्ठं श्रिता यस्य कुशाग्निप्रतिमार्चिषः ।
शार्ङ्गगाण्डीवसदृशं कस्येदं सारथे धनुः ॥ ४.४१.७ ॥

ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭା, ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ମନୋହର ଦର୍ଶନ ଥିବା ହଂସମାନେ ଯାହାର ପୃଷ୍ଠରେ ଆଶ୍ରିତ, କୁଶାଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ସଦୃଶ ଏ ଧନୁ କାହାର, ସାରଥି?

4.41.8

चतुर्तं काञ्चनवपुर्भाति विद्युद्गणोपमम् ।
नीलोपलिप्तमच्छिदं जातरूपमयं धनुः ।
मत्स्यश्चास्य हिरण्यस्य पृष्ठे तिष्ठन्ति दंशिताः ॥ ४.४१.८ ॥

ଚତୁର୍ଥ, ସୁନା ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟ, ବିଜୁଳିର ସମୂହ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ନୀଳମଣିରେ ଲିପ୍ତ, ନିର୍ଦୋଷ, ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ ଏ ଧନୁ; ଏହାର ସୁନା ପୃଷ୍ଠରେ କବଚଧାରୀ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି।

4.41.9

शक्रचापोपमं दिव्यं कस्येदं सारथे धनुः ।
उच्छ्रितं फणिवद्दिव्यं सारवत्त्वाद्दुरानमम् ॥ ४.४१.९ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସଦୃଶ ଏ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ କାହାର, ସାରଥି? ସର୍ପଫଣା ପରି ଉଚ୍ଚରେ ଉଠିଥିବା, ଦିବ୍ୟ, ସାରବତ୍ତାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ନମାଇବା କଷ୍ଟକର।

4.41.10

सहस्रगोधाः सौवर्णा द्वीपिनश्च चतुर्दश ।
बर्हिणश्चात्र सौवर्णाः शतचन्द्रार्कभूषिताः।
जाम्बूनदविचित्राङ्गं कस्येदं पञ्चमं धनुः ॥ ४.४१.१० ॥

ଏଠାରେ ହଜାରେ ସୁନା ଗୋଧା, ଚଉଦଟି ଚିତାବାଘ ଓ ସୁନା ମୟୂର ଅଛନ୍ତି, ଶହେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାରେ ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଏ ପଞ୍ଚମ ଧନୁ କାହାର?

4.41.11

कस्येमे क्षुरनाराचाः सहस्रं लोमवापिनः ।
प्रक्षिप्तास्तीक्ष्णतुण्डाग्रा उपासङ्गे हिरण्मये ॥ ४.४१.११ ॥

ଏ ହଜାରେ କ୍ଷୁରନାରାଚ କାହାର, କେଶ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ର ଥିବା, ଏ ସୁନା ତୂଣୀରରେ ରଖାଯାଇଥିବା?

4.41.12

हारिद्रवर्णाः कस्येमे शिता पञ्चशतं शराः ।
आशीविषसमस्पर्शाः शिताश्चाजिंहगा दृढाः ॥ ४.४१.१२ ॥

ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ଏହି ପାଞ୍ଚଶହ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ କାହାର? ବିଷଧର ସାପର ସ୍ପର୍ଶ ପରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସିଧା ଯାଉଥିବା, ଦୃଢ଼।

4.41.13

विपाठाः पृथवः कस्य गृध्रपत्रार्धवाजिताः ।
वराहकर्णास्तीक्ष्णाग्राः कस्येमे रुचिराः शराः ॥ ४.४१.१३ ॥

ଫାଟିଥିବା ଅଗ୍ରଭାଗ, ପ୍ରଶସ୍ତ, ଅଧା ଶଗଡ଼ ପକ୍ଷୀର ପାଖରେ ସଜ୍ଜିତ, ଶୂକରକର୍ଣ୍ଣ ପରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସୁନ୍ଦର ବାଣ କାହାର?

4.41.14

वज्राशनिसमस्पर्शा वैश्वानरशिखार्चिषः ।
सुवर्णपुङ्खास्तीक्ष्णाग्राः कस्य सप्तशतं शराः ॥ ४.४१.१४ ॥

ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳିର ସ୍ପର୍ଶ ପରି, ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁନା ପୁଙ୍ଖ ବିଶିଷ୍ଟ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଭାଗ ଏହି ସାତଶହ ବାଣ କାହାର?

4.41.15

कस्यायं सायको दीर्घो गव्ये कोशे च दंशितः ।
कस्य दण्डो दृढः श्लक्ष्णो रुचिरोऽयं प्रकाशते ॥ ४.४१.१५ ॥

ଗାଈ ଚର୍ମର ତୂଣୀରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୀର୍ଘ ବାଣ କାହାର? କାହାର ଏହି ଦୃଢ଼, ମସୃଣ, ସୁନ୍ଦର ଦଣ୍ଡ ଝଲସୁଛି?

4.41.16

वैयाघ्रकोशः कस्यायं दिव्यः शङ्खो महाप्रभः ।
कस्यार्थमसयश्चैते पञ्च शार्दूललक्षणाः ॥ ४.४१.१६ ॥

ବାଘ ଚର୍ମର ଏହି କୋଷ କାହାର? ଏହି ଦିବ୍ୟ, ଅତି ପ୍ରଭାବିତ ଶଙ୍ଖ କାହାର? ବାଘ ଚିହ୍ନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଖଡ୍ଗ କାହା ପାଇଁ?

4.41.17

कस्यायं निर्मलः खङ्गो द्वीपिचर्मनिवासितः ।
नीलोत्पलसवर्णोऽयं कस्य खङ्गः पृथुर्महान् ॥ ४.४१.१७ ॥

ଚିତାବାଘ ଚର୍ମରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏହି ନିର୍ମଳ ଖଡ୍ଗ କାହାର? ନୀଳପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ଏହି ପ୍ରଶସ୍ତ, ବୃହତ ଖଡ୍ଗ କାହାର?

4.41.18

मृगेन्द्रचर्मावसितस्तीक्ष्णधारः सुनिर्मलः ।
ऋषभाजिनकोशस्तु कस्य खङ्गो महानयम् ॥ ४.४१.१८ ॥

ସିଂହଚର୍ମରେ ଆବୃତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର, ଅତି ନିର୍ମଳ, ବୃଷଚର୍ମ କୋଷଯୁକ୍ତ ଏହି ମହାନ ଖଡ୍ଗ କାହାର?

4.41.19

यस्यापिधाने दृश्यन्ते सूर्याः पञ्च परिष्कृताः ।
कस्यायं विपुलः खङ्गः शृङ्गत्सरुमनोहरः ॥ ४.४१.१९ ॥

ଯାହାର କୋଷରେ ପାଞ୍ଚ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଳଙ୍କୃତ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଶୃଙ୍ଗ-ମୁଠିରେ ମନୋହର ଏହି ବିଶାଳ ଖଡ୍ଗ କାହାର?

4.41.20

निहितः पार्षते कोशे तैलधौतः समाहितः ।
प्रमाणवर्णयुक्तश्च कस्य खङ्गो महानयम्।
एतेन प्रतिविद्धः सञ्जीवेत्कश्चिन्न कुञ्जरः ॥ ४.४१.२० ॥

ପାର୍ଷତଙ୍କ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ) କୋଷରେ ରଖାଯାଇଥିବା, ତୈଳଧୌତ, ସୁସ୍ଥିତ, ଠିକ୍ ମାପ ଓ ରଙ୍ଗର ଏହି ମହାନ ଖଡ୍ଗ କାହାର? ଏଥିରେ ଆହତ କୌଣସି ହାତୀ ବଞ୍ଚିବ ନାହିଁ।

4.41.21

निर्दिशस्व यथामार्गं मया पृष्टा बृहन्नले ।
विस्मयो मे परो जातो दृष्ट्वा सर्वमिदं महत् ॥ ४.४१.२१ ॥

ହେ ବୃହନ୍ନଳା, ମୋ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ଯଥାବିଧି କୁହ। ଏ ସମସ୍ତ ମହାନ ବସ୍ତୁ ଦେଖି ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମୟ ଜାତ ହୋଇଛି।