Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.43

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

4.43.1

एतस्मिन्नन्तरे पार्थं न मूढात्मा व्यजानत ।
विराटपुत्रः प्रभुखे पप्रच्छ पुनरेव तम् ॥ ४.४३.१ ॥

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮੂਰਖ-ਮਨ ਵਿਰਾਟ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ।

4.43.2

सुवर्णरुचिराण्येषामायुधानि महात्मनाम् ।
रुचिराणि प्रकाशन्ते पार्थानामाशुकारिणाम् ॥ ४.४३.२ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਥਿਆਰ ਜਗਮਗਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਫੁਰਤੀਲੇ ਪਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ।

4.43.3

क्वनु ते पाण्डवाः शूराः संग्रामेष्वपराजिताः ।
येषामिमानि दीप्तानि श्रिया दीप्यन्ति भान्ति च। ॥ ४.४३.३ ॥

ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਉਹ ਸੂਰਬੀਰ ਪਾਂਡਵ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?

4.43.4

कस्मिन्वसन्ति देशे च धर्मज्ञा बन्धुवत्सलाः ।
क्व धर्मराजः कौन्तेयो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ४.४३.४ ॥

ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਧਰਮਰਾਜ, ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?

4.43.5

धर्मशीलश्च धर्मात्मा धर्मवान्धर्मवित्सुधीः ।
धर्माध्यक्षो धर्मपुत्रो धर्मज्ञो धर्ममूर्तिमान् ॥ ४.४३.५ ॥

ਧਰਮਸ਼ੀਲ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਿਅਕਸ਼, ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤ।

4.43.6

धर्मनिष्ठो धर्मकर्ता धर्मगोप्ता सुधर्मकृत् ।
सत्यार्जवक्षमाधारो घृणी धर्मपरायणः ॥ ४.४३.६ ॥

ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਸੁਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ, ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਖਿਮਾ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਪਰਾਇਣ।

4.43.7

भीमसेनार्जुनौ चापि सर्वे ते मातुला मम ।
नकुलः सहदेवो वा सर्वास्त्रकुशलौ रणे ॥ ४.४३.७ ॥

ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਹਨ। ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।

4.43.8

सर्व एव महात्मानः सर्वामित्रविनाशनाः ।
राज्यमक्षैः पराजित्य नः श्रूयन्ते वनं गताः ॥ ४.४३.८ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹਾਰ ਕੇ ਉਹ ਬਨ ਨੂੰ ਗਏ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

4.43.9

द्रौपदी चापि पाञ्चाली स्त्रीरत्नमिति मे श्रुता ।
जिता चाक्षैस्तदा कृष्णा तानेवान्वगमद्वने ॥ ४.४३.९ ॥

ਪਾਂਚਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਇਸਤਰੀ-ਰਤਨ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਨ ਨੂੰ ਗਈ।

4.43.10

उत्सृज्य राज्यं धर्म्यं ते नः श्रूयन्ते वनं गताः ॥ ४.४३.१० ॥

ਧਰਮ-ਸੰਮਤ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਬਨ ਨੂੰ ਗਏ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

4.43.11

पाण्डवान्यदि जानीषे क्वनु ते धर्मचारिणः ।
क्वनु वा निवसन्तीति सत्यं ब्रूहि बृहन्नले ॥ ४.४३.११ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਧਰਮਚਾਰੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਜਾਂ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹਨ? ਹੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲੇ, ਸੱਚ ਦੱਸ।

4.43.12

किमर्थमागतान्यत्र शस्त्रास्त्राणि महात्मनाम् ।
कथं ज्ञातानि भवता तथा मे ब्रूहि शोभने ॥ ४.४३.१२ ॥

ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਤੇ ਅਸਤ੍ਰ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹਨ? ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ? ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

4.43.13

ततः प्रहस्य बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
उवाच राजपुत्रं तमुत्तरं शृणु मे वचः ॥ ४.४३.१३ ॥

ਤਦ ਹੱਸ ਕੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੌਂਤੇਯ ਬੀਭਤਸੁ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।

4.43.14

मा भैस्त्वं राजशार्दूल सर्वं ते वर्णयाम्यहम् ।
नात्र भेतव्यमद्यापि राजपुत्र यथातथा ॥ ४.४३.१४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਨਾ ਡਰ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।

4.43.15

वयं ते पाण्डवा नाम वनवासस्य पारगाः ।
अतीते द्वादशे वर्षे च्छन्नवासमिहोषिताः।
तस्मादशङ्कितमनाः शृणुष्वावहितोत्तर ॥ ४.४३.१५ ॥

ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪਾਂਡਵ ਹਾਂ, ਬਨਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਇੱਥੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਰ, ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

4.43.16

अहमस्म्यर्जुनो नाम कङ्को नाम युधिष्ठिरः ।
भीमसेनस्तु वललः पितुस्ते रसपाचकः।
अश्वबन्धस्तु नकुलः सहदेवस्तु गोपतिः ॥ ४.४३.१६ ॥

ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਹਾਂ; ਕੰਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ; ਵੱਲਭ ਨਾਮ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਸੋਈਆ। ਨਕੁਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਈਸ; ਸਹਦੇਵ ਗਊਆਂ ਦਾ ਰਾਖਾ।

4.43.17

सैरन्ध्रीं द्रौपदीं विद्धि यदर्थे कीचको हतः ।
भीमसेनेन दुर्वृत्तः सहभ्रातृभिराहवे ॥ ४.४३.१७ ॥

ਸੈਰੰਧਰੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਜਾਣ; ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਸ਼ਟ ਕੀਚਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

4.43.18

श्रुत्वैतद्वचनं जिष्णोर्विस्मयस्फारितेक्षणः ।
पश्यन्ननिमिषः पार्थं शनैर्वाचमुवाच ह ॥ ४.४३.१८ ॥

ਜਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਫੈਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੌਲੀ ਬੋਲਿਆ।

4.43.19

दश पार्थस्य नामानि श्रूयन्ते मे कथासु च ।
प्रब्रूयास्तानि यदि मे श्रद्दध्यां सर्वमेव ते ॥ ४.४३.१९ ॥

ਪਾਰਥ ਦੇ ਦਸ ਨਾਮ ਮੈਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।

4.43.20

अहं तर्हि तवाचक्षे दश नामानि तानि मे ।
वैराटे शृणु तानि त्वं यानि पूर्वं श्रुतानि ते।
ईशानो विदधे देवस्त्रिदिवस्येश्वरो दिवि ॥ ४.४३.२० ॥

ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਹ ਦਸ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਰਾਟ-ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੇ ਹਨ ਉਹ ਸੁਣ। ਸਵਰਗ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਉਹ ਠਹਿਰਾਏ ਸਨ।

4.43.21

अर्जुनः फल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेतवाहनः ।
बीभत्सुर्विजयः पार्थः सव्यसाची धनञ्जयः।
एतानि मम नामानि स्थापितानि सुरोत्तमैः ॥ ४.४३.२१ ॥

ਅਰਜੁਨ, ਫਲਗੁਨ, ਜਿਸ਼ਨੂ, ਕਿਰੀਟੀ, ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ, ਬੀਭਤਸੂ, ਵਿਜੈ, ਪਾਰਥ, ਸਵਿਅਸਾਚੀ, ਧਨੰਜੈ — ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਇਹ ਠਹਿਰਾਏ ਸਨ।

4.43.22

गुणतो दश नामानि समवेतानि पाण्डवे ।
चरन्ति लोके ख्यातानि विदितानि ममावघ ॥ ४.४३.२२ ॥

ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਇਹ ਦਸ ਨਾਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹਨ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।

4.43.23

केनासि विजयो नाम केनासि श्वेतवाहनः ।
सव्यसाची च केनासि जिष्णुर्बीभत्सुरेव च ॥ ४.४३.२३ ॥

ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਜੈ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਸਵਿਅਸਾਚੀ ਹੈਂ? ਜਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਬੀਭਤਸੂ ਵੀ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਹੈਂ?

4.43.24

अर्जुनः फल्गुनः पार्थः किरीटी केन सारथे ।
धनञ्जयश्च केनासि शीघ्रं वद बृहन्नले ॥ ४.४३.२४ ॥

ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਅਰਜੁਨ, ਫਲਗੁਨ, ਪਾਰਥ, ਕਿਰੀਟੀ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਧਨੰਜੈ ਵੀ ਹੈਂ? ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਨੱਲਾ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ।

4.43.25

श्रुता मे तस्य वीरस्य केवला नामहेतवः ।
इतस्ततश्चलत्येतन्मनो मे चञ्चलं त्वयि।
अर्जुनो वा भवान्नेति वद शीघ्रं बृहन्नले ॥ ४.४३.२५ ॥

ਉਸ ਵੀਰ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੀ ਸੁਣੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਚੰਚਲ ਮਨ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਡੋਲਦਾ ਹੈ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਅਰਜੁਨ ਹੈਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਛੇਤੀ ਦੱਸ, ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ।

4.43.26

सर्वाञ्जित्वा जनपदान्धनं चाच्छिद्य सर्वशः ।
मध्ये धनस्य तिष्ठन्तं तन्मामाहुर्धनञ्जयम् ॥ ४.४३.२६ ॥

ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਧਨ ਖੋਹ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਧਨੰਜਯ ਆਖਦੇ ਹਨ।

4.43.27

अभिप्रयामि संग्रामे यदाऽहं युद्धदुर्मदान् ।
अजित्वा न निविर्तेयं तेन वै विजयं विदुः ॥ ४.४३.२७ ॥

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਮਦ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਧਾਵਾ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸੇ ਲਈ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

4.43.28

श्वेताः काञ्चनसन्नाहा रथे युज्यन्ति मे हयाः ।
शत्रुभिर्युध्यमानस्य तेनाहं श्वेतवाहनः ॥ ४.४३.२८ ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਮੇਰੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ ਆਖਦੇ ਹਨ।

4.43.29

किरीटं सूर्यसंकाशं भ्राजते मे शिरोगतम् ।
रणमध्ये रथस्थस्य सूर्यपावकसन्निभम् ॥ ४.४३.२९ ॥

ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤਾਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦਾ ਹੈ।

4.43.30

अच्छेद्यं रुचिरं चित्रं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ।
इन्द्रदत्तमनाहार्यं तेनाहुर्मां किरीटिनम् ॥ ४.४३.३० ॥

ਨਾ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ, ਵਿਚਿੱਤਰ, ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਲਾਹਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਾਜ; ਇਸੇ ਲਈ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰੀਟੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।

4.43.31

न कुर्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कदाचन ।
तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति मां विदुः ॥ ४.४३.३१ ॥

ਯੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਸੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਬੀਭਤਸੁ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4.43.32

उभौ मे तुल्यकर्माणौ गाण्डीवस्य विकर्षणे ।
भुजौ मे भवतः सङ्ख्ये परसैन्यविनाशिनौ।
तयोः सव्योऽधिकस्तस्मात्सव्यसाचीति मां विदुः ॥ ४.४३.३२ ॥

ਗਾਂਡੀਵ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਵਧੇਰੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।

4.43.33

पृथिव्यां सागरान्तायां वर्णो मे दुर्लभः समः ।
शुद्धत्वाद्रुपवत्त्वाच्च तेन मामार्जुनं विदुः ॥ ४.४३.३३ ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਰੰਗ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ; ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਰੂਪ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4.43.34

उत्तराभ्यां तु पूर्वाभ्यां फल्गुनीभ्यामहं दिवा ।
जातो हिमवतः पृष्ठे तेन मां फल्गुनं विदुः ॥ ४.४३.३४ ॥

ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਫਾਲਗੁਣੀ ਨਛੱਤਰਾਂ ਹੇਠ, ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਜਨਮਿਆ; ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਫਾਲਗੁਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4.43.35

यो ममाङ्गे व्रणं कुर्याद्धातुर्ज्येष्ठस्य पश्यतः ।
युधिष्ठिरस्य रुधिरं दर्शयेद्वा कदाचन ।
पराभवमहं तस्य कुले कुर्यां न संशयः ॥ ४.४३.३५ ॥

ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਰੇਗਾ, ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਦਿਖਾਵੇਗਾ — ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

4.43.36

योत्स्यामि तैरहं सर्वैर्न मे तेभ्यः पराभवः ।
तेन देवमनुष्येषु जिष्णुर्नामास्मि विश्रुतः ॥ ४.४३.३६ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਹਾਰ ਨਹੀਂ; ਇਸੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਿਸ਼ਨੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।

4.43.37

माता मम पृथा नाम तेन मां पार्थमब्रुवन् ॥ ४.४३.३७ ॥

ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਿਥਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਰਥ ਕਿਹਾ।

4.43.38

देवदानवगन्धर्वपिशाचोरगराक्षसान् ।
अहं पुरा रणे जित्वा खाण्डवेऽग्निमतर्पयम् ॥ ४.४३.३८ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

4.43.39

हुताशनं तर्पयित्वा सहितः शार्ङ्गधन्वना ।
त्रिविष्टपगतौ दृष्ट्वा पितामहमहेश्वरौ ॥ ४.४३.३९ ॥

ਸ਼ਾਰਙ੍ਗਧਨਵਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਗਏ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ।

4.43.40

मूर्च्छया पतितं भूमावागतौ देवसत्तमौ ।
दृष्ट्वा तौ वरदौ देवौ संज्ञां लब्ध्वोत्थितः पुनः ॥ ४.४३.४० ॥

ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਏ। ਵਰਦਾਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਉੱਠਿਆ।

4.43.41

मूर्ध्ना हि प्रणतं भूमौ तौ देवौ वरदौ वरौ ।
कृष्णेत्येकादशं नाम प्रीत्या मे चक्रतुस्तदा।
तुष्टौ च मम वीर्येण कर्मणा चाभिराधितौ ॥ ४.४३.४१ ॥

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਮੈਨੂੰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਦਾਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਨਾਮ ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਪਰਾਕਰਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ।

4.43.42

सर्वदेवैः परिवृतौ भूयो मां स्वयमूचतुः ।
वरं तात वृणीष्वेति यं प्रार्थयसि पाण्डव ॥ ४.४३.४२ ॥

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲੇ: 'ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਪੁੱਤਰ! ਜੋ ਵਰ ਤੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਚੁਣ ਲੈ।'

4.43.43

ततोऽहमस्त्राण्यलभं दिव्यानि च दृढानि च ।
ब्राह्मं पाशुपतं चैव स्थूणाकर्णं च दुर्जयम् ।
ऐन्द्रं वारुणमाग्नेयं वायव्यमथ वैष्णवम् ॥ ४.४३.४३ ॥

ਫਿਰ ਮੈਂ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ — ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ, ਦੁਰਜਯ ਸ੍ਥੂਣਾਕਰ੍ਣ, ਐਂਦ੍ਰ, ਵਾਰੁਣ, ਆਗ੍ਨੇਯ, ਵਾਯਵ੍ਯ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੈਸ਼੍ਣਵ।

4.43.44

ततोऽहमजयं भूयो रथेनैन्द्रेण दुर्जयान् ।
मातलिं सारथिं कृत्वा निवातकवचान्रणे ।
अवध्यकवचांन्देवैर्वरदृप्तान्महासुरान् ॥ ४.४३.४४ ॥

ਫਿਰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਨਾਲ, ਮਾਤਲਿ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਰਜਯ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਵਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਵਧ੍ਯ ਸੀ, ਵਰ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਸੁਰਾਂ ਨੂੰ।

4.43.45

तिस्रः कोटीर्दानवानां संयुगेष्वनिवर्तिनाम् ।
एको निर्जित्य संग्रामे भूयो देवानतोषयम् ॥ ४.४३.४५ ॥

ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

4.43.46

ततो मे भगवानिन्द्रः किरीटमददात्स्वयम् ।
देवाश्च शङ्खमददुः शत्रुसैन्यनिवारणम् ॥ ४.४३.४६ ॥

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰੀਟ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਖ ਦਿੱਤਾ।

4.43.47

अहं पारे समुद्रस्य हिरण्यपुरवासिनाम् ।
हत्वा षष्टिं सहस्राणि जयं संप्राप्तवान्रणे ॥ ४.४३.४७ ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

4.43.48

असंभ्रान्तो रथे तिष्ठन्सहस्रेषु शतेषु च ।
शत्रुमध्ये दुराधर्षो न मुह्यन्ति च मे दिशः ॥ ४.४३.४८ ॥

ਰਥ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਨਾ ਹੋ ਕੇ — ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਜਿੱਤ ਹਾਂ; ਮੇਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ।

4.43.49

अहं गन्धर्वराजेन ह्रियमाणं सुयोधनम् ।
भ्रातृभिः सहितं तात गन्धर्वैः समरे जितम्।
चतुर्दश सहस्राणि हत्वा चैनममोचयम् ॥ ४.४३.४९ ॥

ਗੰਧਰਵ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਤਾਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਛੁਡਾਇਆ।

4.43.50

एतानि मम नामानि योऽहन्यहनि कीर्तयेत् ।
तं न पश्यन्ति सत्त्वानि न तं निघ्नन्ति शत्रवः ॥ ४.४३.५० ॥

ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਹਨ; ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ।

4.43.51

अद्य पश्य महाबाहो मम वीर्यं सुदुःसहम् ।
मा भैर्विगतसंत्रासः कुरूनेतान्समागतान् ॥ ४.४३.५१ ॥

ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੇਰਾ ਅਤਿ ਦੁਸਹਿ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖੋ; ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੋ।

4.43.52

सुयोधनस्य मिषतः कर्णस्य च कृपस्य च ।
पितामहस्य भीष्मस्य द्रौणेर्द्रोणस्य च स्वयम्।
सर्वानेव कुरूञ्जित्वा प्रत्यानेष्यामि ते पशून् ॥ ४.४३.५२ ॥

ਸੁਯੋਧਨ ਵੇਖਦਾ ਰਹੇ, ਕਰਨ, ਕ੍ਰਿਪ, ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਖੁਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।