ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.45.1
उत्तरं सांरथिं कृत्वा शमीं कृत्वा प्रदक्षिणम् ।
आयुधं सर्वमादाय ततः प्रायाद्धनञ्जयः ॥ ४.४५.१ ॥
ଉତ୍ତରକୁ ସାରଥି କରି, ଶମୀ ବୃକ୍ଷକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ତା'ପରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଯାତ୍ରା କଲେ।
4.45.2
ध्वजं च सिंहं मात्स्यस्य भ्रातॄणामायुधानि च ।
प्रणिधाय शमीमध्ये प्रयातुमुपचक्रमे ॥ ४.४५.२ ॥
ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ ସିଂହଧ୍ୱଜ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରଖି ସେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
4.45.3
ततः काञ्चनलाङ्गूलं ध्वजं वानरलक्षणम् ।
दिव्यं मायामयं युक्तं विहितं विश्वकर्मणा ।
मनसा चिन्तयामास प्रसादं पावकस्य च ॥ ४.४५.३ ॥
ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲାଙ୍ଗୁଳ ଥିବା, ବାନର ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଓ ମାୟାମୟ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଧ୍ୱଜ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ସେ ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
4.45.4
स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा ध्वजे भूतान्ययोजयत् ।
रथे वानरमुच्छ्रित्य गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ४.४५.४ ॥
ସେ ସେହି ଚିନ୍ତନ ଜାଣି ଧ୍ୱଜରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିଲେ; ରଥରେ ବାନରକୁ ଉଚ୍ଚରେ ରଖି ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କଲେ।
4.45.5
सपताकं विचित्राङ्गं सोपासङ्गं महाबलम् ।
खात्पपात रथे तूर्णं दिव्यरूपं मनोरमम् ॥ ४.४५.५ ॥
ପତାକା ସହିତ, ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ତୂଣୀର ସହିତ, ମହାବଳ, ଦିବ୍ୟରୂପ ଓ ମନୋରମ ସେ ରଥ ଆକାଶରୁ ଶୀଘ୍ର ଓହ୍ଲାଇଲା।
4.45.6
रथमास्थाय बीभत्सुः कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
बद्धासिः सतलत्राणः प्रगृहीतशरासनः ।
ततः प्रायादुदीचीं स कपिप्रवरकेतनः ॥ ४.४५.६ ॥
ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ବୀଭତ୍ସୁ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ, ଖଡ୍ଗ ବାନ୍ଧି, ତଳତ୍ରାଣ ପିନ୍ଧି, ଧନୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଧରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର-ଧ୍ୱଜ ଅର୍ଜୁନ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
4.45.7
सैन्याभ्याशं स संप्राप्य गृहीत्वा शङ्खमुत्तमम् ।
स्वनवन्तं महाशब्दं देवदत्तं धनञ्जयः ।
शशाङ्करूपं बीभत्सुः प्राध्मापयदरिंदमः ॥ ४.४५.७ ॥
ସେହି ସେନାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ଉତ୍ତମ ଶଙ୍ଖ ଧରି, ଗୁଞ୍ଜନକାରୀ ମହାଶବ୍ଦ ଦେବଦତ୍ତକୁ ଶତ୍ରୁଦମନ ଧନଞ୍ଜୟ, ଚନ୍ଦ୍ରସମାନ ବୀଭତ୍ସୁ ବଜାଇଲେ।
4.45.8
शशाङ्ककुन्दधवलं मुखे निक्षिप्य वासविः ।
उच्छ्वसद्गण्डयुगलं सिराल्याचितफालकम् ॥ ४.४५.८ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ପରି ଧଳା ଶଙ୍ଖ ମୁଖରେ ରଖି, ବାସବପୁତ୍ର — ଫୁଲିଥିବା ଦୁଇ ଗାଲ ଓ ଶିରାରେ ଭରା ଲଲାଟ ସହିତ।
4.45.9
आरक्तनिम्ननयनं ह्रस्वस्थूलशिरोधरम् ।
अतिश्लिष्टोदरोरस्कं तिर्यगाननशोभितम् ॥ ४.४५.९ ॥
ଲାଲ ଓ ଗଭୀର ଆଖି, ଛୋଟ ଓ ମୋଟା ବେକ, ଚାପି ହୋଇଥିବା ପେଟ ଓ ଛାତି, ବଙ୍କା ମୁଖରେ ଶୋଭିତ।
4.45.10
यावत्स्वशक्तिसामग्र्यं त्रैलोक्यं क्षोभयन्निव ।
मरुद्भिर्दशभिश्चैव प्राध्मापयदरिंदमः ॥ ४.४५.१० ॥
ନିଜ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ, ତ୍ରିଲୋକକୁ କମ୍ପାଇବା ପରି, ଦଶ ମରୁତଙ୍କ ସହିତ, ଶତ୍ରୁଦମନ ବଜାଇଲେ।
4.45.11
शङ्खशब्दोस्य सोत्यर्थं श्रूयते कालमेघवत् ॥ ४.४५.११ ॥
ତାଙ୍କ ଶଙ୍ଖର ସେହି ଶବ୍ଦ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୁଣାଗଲା, କଳା ମେଘ ପରି।
4.45.12
तस्य शङ्खस्य शब्देन धनुपो निस्वनेन च ।
वानरस्य निनादेन रथनेमिस्वनेन च।
जङ्गमस्य भयं घोरमकरोत्पाकशासनिः ॥ ४.४५.१२ ॥
ସେହି ଶଙ୍ଖର ଶବ୍ଦରେ, ଧନୁର ଟଙ୍କାରରେ, ବାନରର ଗର୍ଜନରେ, ରଥଚକ୍ରର ଘର୍ଘରରେ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
4.45.13
शङ्खशब्देन पार्थस्य मुखेनाश्वाः पतन्क्षितौ ।
उत्तरश्चापि संत्रस्थो रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ४.४५.१३ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନିରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୁହଁ ଭରରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହୋଇ ରଥର ତଳେ ବସିଗଲା।
4.45.14
अथाश्वान्रश्मिभिः पार्थः समुद्यम्य परंतपः ।
अभ्राजत रथोपस्थे भानुर्मेराविवोत्तरे ॥ ४.४५.१४ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁତାପକ ପାର୍ଥ ଲଗାମ ଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ; ଉତ୍ତରରେ ମେରୁରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ରଥ ତଳେ ସେ ଝଲସି ଉଠିଲେ।
4.45.15
शङ्खघोषेण वित्रस्तं ज्याघातेन च मूर्छितम् ।
उत्तरं संपरिष्वज्य समाश्वासयदर्जुनः ॥ ४.४५.१५ ॥
ଶଙ୍ଖର ଗର୍ଜନ ଓ ଧନୁର ଟଙ୍କାରରେ ଭୀତ ଓ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଉତ୍ତରକୁ ଅର୍ଜୁନ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
4.45.16
मा भैस्त्वं राजपुत्राग्र्य क्षत्रियोसि परन्तप ।
कथं पुरुषशार्दूल शत्रुमध्ये विषीदसि ॥ ४.४५.१६ ॥
'ହେ ରାଜପୁତ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟ କର ନାହିଁ; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶତ୍ରୁତାପକ। ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟରେ କାହିଁକି ବିଷାଦ କରୁଛ?'
4.45.17
श्रुतास्ते शङ्खशब्दाश्च भेरीशब्दाश्च सर्वशः ।
कुञ्जराणां च निनदा व्यूढानीकेषु नित्यशः ॥ ४.४५.१७ ॥
ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବଦା ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି, ଭେରୀ ଶବ୍ଦ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣିଛ।
4.45.18
स त्वं कथमिवानेन शङ्खशब्देन भीषितः ।
विपण्णरूपो वित्रस्तः पुरुषः प्राकृतो यथा ॥ ४.४५.१८ ॥
ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ଏହି ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନିରେ ତୁମେ କିପରି ଭୟଭୀତ, ମୁଖ ମଳିନ କରି କମ୍ପିତ ହୋଇଗଲ?
4.45.19
श्रुता मे शङ्खशब्दाश्च भेरीशब्दाश्च नित्यशः ।
कुञ्जराणां च निनदा व्यूढानीकेषु तिष्ठतः ॥ ४.४५.१९ ॥
ମୁଁ ସର୍ବଦା ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଓ ଭେରୀଧ୍ୱନି ଶୁଣିଛି, ଏବଂ ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେନାମାନଙ୍କରେ ହାତୀମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି।
4.45.20
नैवंविधाः शङ्खशब्दाः पुरा जातु मया श्रुताः ।
ध्वजस्य चापि रूपं मे दृष्टपूर्वं नहीदृशम् ।
धनुषश्चापि घोषश्च श्रुतपूर्वो न मे क्वचित् ॥ ४.४५.२० ॥
ଏପରି ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଶୁଣି ନାହିଁ; ଏପରି ଧ୍ୱଜାର ରୂପ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖି ନାହିଁ; ଧନୁର ଏପରି ଘୋଷ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କେବେ ଶୁଣି ନାହିଁ।
4.45.21
अस्य शङ्खस्य शब्देन धनुषो निस्वनेन च ।
अमानुषाणां शब्देन भूतानां निस्वसेन च।
रथनेमिप्रणादेन मनो कमे मुह्यते भृशम् ॥ ४.४५.२१ ॥
ଏହି ଶଙ୍ଖର ଶବ୍ଦରେ, ଧନୁର ଟଙ୍କାରରେ, ଅମାନୁଷମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନିଶ୍ୱାସରେ ଓ ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନରେ ମୋ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହିତ ହେଉଛି।
4.45.22
व्याकुलाश्च दिशः सर्वा हृदयं व्यथतीव च ।
ध्वजेन पिहिताः सर्वा दिशो न प्रतिभान्ति मे।
गाण्डीवस्य च शब्देन कर्णौ मे बधिरीकृतौ ॥ ४.४५.२२ ॥
ସମସ୍ତ ଦିଗ ବ୍ୟାକୁଳ ଏବଂ ମୋ ହୃଦୟ ଯେପରି ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛି। ଧ୍ୱଜାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗ ମୋତେ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ଗାଣ୍ଡୀବର ଶବ୍ଦରେ ମୋ କାନ ବଧିର ହୋଇଯାଇଛି।
4.45.23
पुनर्ध्वजं पुनः शङ्खं धनुश्चैव पुनः पुनः ।
स मूढचेता वैराटिरर्जुनं समुदैक्षत ॥ ४.४५.२३ ॥
ପୁଣି ପୁଣି ଧ୍ୱଜା, ପୁଣି ଶଙ୍ଖ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଧନୁକୁ ଦେଖି ସେ ମୂଢ଼ଚିତ୍ତ ବୈରାଟି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରଭାବେ ଚାହିଁଲା।
4.45.24
स मुहूर्तं प्रयातं तु पार्थो वैराटिमब्रवीत् ॥ ४.४५.२४ ॥
ସେ କ୍ଷଣେ ନୀରବ ରହିଲା; ତା'ପରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ବୈରାଟିଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.45.25
स्थिरो भव महाबाहो संज्ञां चात्मानमानय ।
एकान्ते रथमास्थाय पद्भ्यां त्वमवपीड्य च।
दृढं च रश्मीन्संयच्छ शङ्खं ध्मास्याम्यहं पुनः ॥ ४.४५.२५ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ସ୍ଥିର ହୁଅ, ଚେତନା ଫେରାଅ। ନିର୍ଜନରେ ରଥରେ ଚଢ଼ି ପାଦରେ ଚାପି ଲଗାମ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧର; ମୁଁ ପୁଣି ଶଙ୍ଖ ବଜାଇବି।
4.45.26
एवमुक्त्वा महाबाहुः सव्यसाची परन्तपः ।
ततः शङ्खमुपाध्मासीद्दारयन्निव पर्वतान्।
गुहा गिरीणां च तदा दिशः शैलांस्तथैव च ॥ ४.४५.२६ ॥
ଏହା କହି ମହାବାହୁ, ସବ୍ୟସାଚୀ, ଶତ୍ରୁତାପନ ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ ଯେପରି ପର୍ବତ ବିଦାରଣ କରୁଥିଲେ ସେପରି ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ। ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫା, ଦିଗ ଓ ପଥର ମଧ୍ୟ (କମ୍ପିଲା)।
4.45.27
ज्याघोषं तलघोषं च कृत्वा भूतान्यमोहयत् ।
उत्तरश्चापि संलीनो रथोपस्थ उपाविशत्।
तं समाश्वासयामास पुनरेव धनञ्जयः । ॥ ४.४५.२७ ॥
ଧନୁର ଜ୍ୟା ଟଙ୍କାର ଓ ତାଳି ଶବ୍ଦ କରି ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲା। ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ରଥର ତଳେ ଲୁଚି ବସିଲା। ଧନଞ୍ଜୟ ତାକୁ ପୁଣି ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।
4.45.28
तस्य शङ्खस्य शब्देन रथनेमिस्वनेन च ।
गाण्डीवस्य च शब्देन पृथिवी समकम्पत ॥ ४.४५.२८ ॥
ସେହି ଶଙ୍ଖର ଶବ୍ଦ, ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନ ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାରରେ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଭାବେ କମ୍ପିଲା।