มหาภารตะ · อัธยายะ 4.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.47.1
ततो दुर्योधनो राजा समरे भीष्ममब्रवीत् ।
द्रोणं च रथिशार्दूलं कृपं च सुमहाबलम् ॥ ४.४७.१ ॥
จากนั้น ท้าวทุรโยธน์ตรัสในสงครามกับภีษมะ กับโทรณะผู้เป็นเสือในหมู่รถศึก และกับกฤปะผู้มีกำลังมหาศาล
4.47.2
उक्तोऽयमर्थ आचार्य मया कर्णेन चासकृत् ।
पुनरेव च वक्ष्यामि न हि तृप्यामि तद्ब्रुवन् ॥ ४.४७.२ ॥
อาจารย์ เรื่องนี้ข้าพเจ้าและกรรณะได้กล่าวไปแล้วหลายครั้ง แต่ข้าพเจ้าจะกล่าวอีกครั้ง เพราะเมื่อได้พูดถึงมัน ข้าพเจ้ายังไม่พอใจ
4.47.3
पराजितैर्विवस्तव्यं तैश्च द्वादशवत्सरान् ।
वने जनपदेऽज्ञातैरेष एव पणो हि नः ॥ ४.४७.३ ॥
พวกเขาที่พ่ายแพ้แล้วต้องอยู่ในป่าและในแคว้นหนึ่งเป็นเวลาสิบสองปี โดยไม่ให้ใครรู้จัก นี่คือเดิมพันของเราเพียงข้อเดียว
4.47.4
तेषां न तावन्निर्वृत्तो वत्सरः स त्रयोदशः ।
अज्ञातवासे बीभत्सुरथास्माभिः परिश्रुतः ॥ ४.४७.४ ॥
ปีที่สิบสามของพวกเขายังไม่ครบ ในการอยู่อาศัยอย่างไม่เป็นที่รู้จัก พวกเราได้จำอรชุนผู้กล้าหาญได้
4.47.5
अनिर्वृत्ते तु निर्वासे यदि बीभत्सुरागतः ।
पुनर्द्वादशवर्षाणि वने वत्स्यन्ति पाण्डवाः ॥ ४.४७.५ ॥
แต่หากก่อนการลี้ภัยจะครบ อรชุนกลับมาแล้ว ปาณฑพจะต้องอยู่ในป่าอีกสิบสองปี
4.47.6
लोभाद्वा ते न जानीयुरस्मान्वा मोह आविशत् ।
हीनातिरिक्तमेतेषां भीष्मो वेदितुमर्हति ॥ ४.४७.६ ॥
อาจเป็นเพราะความโลภ หรือความหลงทำให้พวกเขาไม่รู้จักเรา เวลาที่ขาดหรือเกินของพวกเขา มีเพียงภีษมะที่สามารถรู้ได้
4.47.7
अर्थानां हि पुनर्द्वैधे नित्यं भवति संशयः ।
अन्यथा चिन्तितो ह्यर्थः पुनर्भवति चान्यथा ॥ ४.४७.७ ॥
ในเรื่องที่สงสัย ความไม่แน่นอนย่อมมีอยู่เสมอ เรื่องที่คิดไว้อย่างหนึ่งมักกลายเป็นอีกอย่างหนึ่ง
4.47.8
उत्तरं मार्गमाणानां मात्स्यसेनां युयुत्सताम् ।
यदि बीभत्सुरायातः किंतु कृत्यमतः परम् ॥ ४.४७.८ ॥
หากอรชุนมาถึงแล้ว ท่ามกลางผู้ที่กระหายจะรบ ซึ่งกำลังค้นหากองทัพมัตสยะของอุตตรา แล้วยังมีงานอะไรเหลืออยู่อีกเล่า
4.47.9
त्रिगर्तानां कृतं कार्यं पाण्डवानां च मार्गणम् ।
विप्रकारैर्हि मात्स्येन सुशर्मा बाधित पुरा ॥ ४.४७.९ ॥
งานที่ตริคารตะได้ทำไว้ และการค้นหาปาณฑพ เพราะในอดีตพระเจ้ามัตสยะได้รบกวนสุศรมันด้วยการกระทำผิดของตน
4.47.10
तेषां भयाभिपन्नानां वस्तानां त्राणभिच्छताम् ।
अभयं याचमानानां तदाऽस्माभिः परिश्रुतम् ॥ ४.४७.१० ॥
แก่ชาวเมืองเหล่านั้นที่ถูกความกลัวครอบงำ ซึ่งปรารถนาการคุ้มครองและวิงวอนขอความปลอดภัย เราได้ให้คำสัญญาแก่เขาในครั้งนั้น
4.47.11
प्रथमं वैर्ग्रहीतव्यं मात्स्यानां गोधनं महत् ।
अष्टम्याश्चापराह्णे तु इति नस्तैः समाहितम् ॥ ४.४७.११ ॥
ก่อนอื่น พวกเขาจะต้องยึดฝูงโคอันยิ่งใหญ่ของชาวมัตสยะ และในช่วงบ่ายของวันที่แปด ตกลงกันระหว่างพวกเราดังนี้
4.47.12
नवम्यां पुनरस्माभिः सूर्यस्योदयनं प्रति ।
इमा गावो ग्रहीतव्या याते मत्स्ये गवांपदम् ॥ ४.४७.१२ ॥
ในวันที่เก้า อีกครั้งหนึ่งโดยพวกเรา มุ่งไปทางที่ดวงอาทิตย์ขึ้น เมื่อพระเจ้ามัตสยะเสด็จไปแล้ว โคเหล่านี้จะต้องถูกยึดบนทางเดินโค
4.47.13
इत्येवं निश्चयोऽस्माकं मन्त्रोऽभून्नागसाह्वये ।
पाण्डवानां परिज्ञाने सर्वेषां नः परस्परम् ॥ ४.४७.१३ ॥
ดังนั้นการตัดสินใจและแผนของพวกเราจึงถูกวางขึ้นในนครนาคะ เพื่อค้นหาที่อยู่ของปาณฑพ โดยทุกคนพูดถึงเรื่องนี้กันเอง
4.47.14
ते वा गाश्च नयिष्यन्ति यदि वा स्युः पराजिताः ।
अस्मान्वाऽप्यतिसन्धाय कुर्युर्मात्स्येन संगतिम् ॥ ४.४७.१४ ॥
พวกเขาจะนำฝูงโคไปไม่ว่าจะชนะหรือแพ้ หรือหากหลอกลวงพวกเรา พวกเขาก็จะผูกมิตรกับพระเจ้ามัตสยะ
4.47.15
अथवा तानुपादाय मात्स्यो जानपदैः सह ।
सर्वथा सेनया सार्धमस्मानेष युयुत्सति ॥ ४.४७.१५ ॥
หรือไม่ก็พระเจ้ามัตสยะจะพาพวกเขาพร้อมชาวเมือง ประสงค์จะรบกับพวกเราด้วยทุกวิถีทาง พร้อมด้วยกองทัพของตน
4.47.16
तेषामेको महावीर्यः कश्चिदेव पुनःसरः ।
अस्माञ्जेतुमिहायातो मात्स्यो वाऽपि स्वयं भवेत् ॥ ४.४७.१६ ॥
ในหมู่พวกเขามีผู้หนึ่งผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ เป็นผู้ติดตามคนหนึ่งที่มาที่นี่เพื่อพิชิตเรา หรืออาจเป็นพระเจ้ามัตสยะเองก็ได้
4.47.17
यद्येष राजा मात्स्यानां यदि बीभत्सुरागतः ।
सर्वैर्योद्धव्यमस्माभिरिति नः समयः कृतः ॥ ४.४७.१७ ॥
ไม่ว่าผู้นี้จะเป็นพระราชาแห่งมัตสยะ หรืออรชุนได้มาถึงแล้ว พวกเราทุกคนต้องต่อสู้กับเขา นี่คือข้อตกลงของเรา
4.47.18
अथ कस्मात्थिता ह्येते रथेषु रथिसत्तमाः ।
भीष्मद्रोणकृपाः कर्णो विकर्णो द्रौणिरेव च।
संभ्रान्तमनसः सर्वे प्राप्ते ह्यस्मिन्धनञ्जये ॥ ४.४७.१८ ॥
เหตุใดเหล่าผู้เป็นยอดนักรบรถศึกเหล่านี้จึงยืนอยู่บนรถศึกของตน ภีษมะ โทรณะ กฤปะ กรรณะ วิกรรณะ และบุตรของโทรณะ ทั้งหมดยืนด้วยใจที่สับสน เมื่อธนัญชัยมาถึงแล้ว
4.47.19
नान्यत्र युद्धाच्छ्रेयोस्ति तथाऽऽत्मा प्रणिधीयताम् ।
सर्वलोकेन वा युद्धं देवैर्वाऽस्तु सवासवैः ॥ ४.४७.१९ ॥
ไม่มีความดีอื่นใดยิ่งไปกว่าการรบ เพราะฉะนั้นจงตั้งจิตให้มั่น ขอให้มีสงครามกับโลกทั้งสิ้น หรือกับเหล่าเทพพร้อมด้วยวาสวะก็ตามเถิด
4.47.20
अनाच्छिन्ने धनेऽस्माकमथ शक्रेण वज्रिणा ।
यमेन वाऽपि संग्रामे को हास्तिनपुरं व्रजेत् ॥ ४.४७.२० ॥
แม้ทรัพย์สมบัติของเราจะไม่ถูกพระอินทร์ผู้ทรงวัชระยึดไปในการรบ หรือแม้ถูกพระยมยึดไป ใครเล่าจะกลับไปยังหัสตินาปุระได้
4.47.21
शरैरभिप्रणुन्नानां भग्नानां गहने वने ।
को हि जीवेत्पदातीनां भवेदश्वेषु संशयः ॥ ४.४७.२१ ॥
ผู้ที่ถูกลูกศรซัดให้กระจัดกระจายและแตกพ่ายในป่าทึบ ใครเล่าจะรอดชีวิต แม้พลม้าก็ยังเป็นที่สงสัย
4.47.22
आचार्यं पृष्ठतः कृत्वा तथा नीतिर्विधीयताम् ।
जानामि च मतं तेषामतस्त्रासयतीव नः ॥ ४.४७.२२ ॥
ขอให้วางแผนไว้เช่นนั้นโดยให้อาจารย์อยู่ข้างหลัง ข้าพเจ้ารู้ความคิดของพวกเขา และเหตุนั้นมันจึงดูเหมือนจะทำให้พวกเรากลัว
4.47.23
अर्जुने चापि संप्रीतिमधिकामुपलक्षये ।
तथा दृष्ट्वा हि बीभत्सुमुपायान्तं प्रशंसति ।
यथा सेना न भज्येत तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ४.४७.२३ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านมีความรักต่ออรชุนมากยิ่งขึ้นด้วย เมื่อเห็นพีภัตสุ (อรชุน) กำลังเข้ามาใกล้ ท่านก็สรรเสริญเขา ดังนั้นขอให้วางแผนเพื่อไม่ให้กองทัพแตกพ่าย
4.47.24
अदेशिका ह्यरण्येऽस्मिन्कृच्छ्रे शत्रुवशं गता ।
यथा न विभ्रमेत्सेना तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ४.४७.२४ ॥
ในป่านี้ปราศจากผู้นำทาง และเราตกอยู่ในความคับขันภายใต้อำนาจของศัตรู ขอให้วางแผนเพื่อไม่ให้กองทัพหลงทาง
4.47.25
अश्वानां हेषितं श्रुत्वा का प्रशंसा भवेत्परे ।
स्थाने वाऽपि व्रजन्तो वा सदा हेषन्ति वाजिनः ॥ ४.४७.२५ ॥
เมื่อได้ยินเสียงม้าร้อง จะมีคำสรรเสริญอะไรสำหรับฝ่ายศัตรูได้เล่า ไม่ว่าจะยืนอยู่หรือกำลังเคลื่อนไป ม้าก็ร้องอยู่เสมอ
4.47.26
सदा च वायवो वान्ति नित्यं वर्षति वासवः ।
स्तनयित्नोश्च निर्घोषः श्रूयते बहुशस्तथा ॥ ४.४७.२६ ॥
ลมพัดอยู่เสมอ พระอินทร์ฝนตกอยู่เป็นนิตย์ และเสียงกึกก้องของฟ้าร้องก็ได้ยินซ้ำแล้วซ้ำเล่า
4.47.27
भीषयन्पाण्डवेयेभ्यो भवान्सर्वानिमाञ्जनान् ।
प्रमुखे सर्वसैन्यानामबद्धं बहु भाषते ॥ ४.४७.२७ ॥
ท่านกำลังข่มขวัญบุตรของปาณฑุ และพูดมากอย่างไม่ยั้งคิดต่อหน้าบุรุษทั้งปวงเหล่านี้ที่อยู่แถวหน้าของกองทัพทั้งหมด
4.47.28
यथैवाश्वान्मार्गमाणास्तानेवाभिपरीप्सवः ।
हेषितानीव शृण्वन्ति तदिदं भवतस्तथा ॥ ४.४७.२८ ॥
เช่นเดียวกับคนที่กำลังตามหาม้าและปรารถนาจะได้มันมา ย่อมได้ยินเสียงม้าร้อง ท่านก็ได้ยินเช่นนั้นเหมือนกัน
4.47.29
किमत्र कार्यं पार्थस्य कथं वा स प्रशस्यते ।
अन्यत्र कामाद्द्वेषाद्वा रोषाद्वाऽस्मासु केवलम् ॥ ४.४७.२९ ॥
ที่นี่มีกิจอะไรสำหรับปารถะ (อรชุน) และเขาจะถูกสรรเสริญเช่นนั้นได้อย่างไร นอกจากด้วยความใคร่ ความเกลียดชัง หรือความโกรธที่มีต่อพวกเราเท่านั้น
4.47.30
आचार्या वै कारुणिकाः प्राज्ञाश्चापायदर्शिनः ।
नैते महाहवे घोरे संप्रष्टव्याः कथंचन ॥ ४.४७.३० ॥
อาจารย์ทั้งหลายย่อมมีความเมตตา ฉลาด และมองเห็นภัยอันตราย ในสงครามใหญ่อันน่าสะพรึงกลัวนี้ ไม่ควรขอคำปรึกษาจากพวกท่านไม่ว่าด้วยเหตุใดเลย
4.47.31
प्रासादेषु विचित्रेषु गोष्ठीपानाशनेषु च ।
कथा विचित्राः कुर्वाणाः पण्डितास्तत्र सोभनः ॥ ४.४७.३१ ॥
ในปราสาทอันวิจิตรงดงาม และในการชุมนุมดื่มกินเลี้ยงสังสรรค์ ปัณฑิตทั้งหลายที่อยู่ตรงนั้นล้วนเปล่งประกาย เล่าเรื่องราวอันน่าอัศจรรย์
4.47.32
बहून्याश्चर्यरूपाणि कुर्वते जनसंसदि ।
इष्वस्त्रे चापसंधाने पण्डितास्तत्र शोभनाः ॥ ४.४७.३२ ॥
ในที่ประชุมของผู้คน พวกเขาแสดงการกระทำอันน่าอัศจรรย์มากมาย ในเรื่องลูกศรและอาวุธ ในการขึ้นสายและเล็งธนู ปัณฑิตผู้ชำนาญทั้งหลายที่อยู่ตรงนั้นล้วนเปล่งประกาย
4.47.33
परेषां विवरज्ञाने मनुष्याचरितेषु च ।
अन्नसंस्कारदोषेषु पण्डितास्तत्र शोभनाः ॥ ४.४७.३३ ॥
ในการรู้จุดอ่อนของศัตรู ในความประพฤติของมนุษย์ และในความผิดพลาดของการปรุงอาหาร ปัณฑิตทั้งหลายที่อยู่ตรงนั้นล้วนเปล่งประกาย
4.47.34
पण्डितान्पृष्ठतः कृत्वा परेषां गुणवादिनः ।
विधीयतां तथा नीतिर्यथा वध्येत वै परः ॥ ४.४७.३४ ॥
จงให้ปัณฑิตอยู่ข้างหลัง และให้ผู้กล่าวสรรเสริญคุณความดีของศัตรูทำหน้าที่ ขอให้จัดวางนโยบายเช่นนั้น เพื่อให้ศัตรูต้องถูกสังหารแน่นอน
4.47.35
गावश्चैताः प्रतिष्ठन्तां सेनां व्यूहन्तु माचिरम् ।
आरक्षाश्च विधीयन्तां यत्र योत्स्यामहे परैः ॥ ४.४७.३५ ॥
ขอให้วัวเหล่านี้ไปอยู่แถวหน้า ขอให้จัดกระบวนทัพโดยไม่ชักช้า และขอให้จัดกองรักษาการณ์ไว้ในที่ซึ่งเราจะต่อสู้กับศัตรู