ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.48.1
सर्वानायुष्मतो भीतान्संत्रस्तानिव लक्षये ।
अयुद्धमनसश्चैव सर्वांश्चैवानवस्थितान् ॥ ४.४८.१ ॥
ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਅਸਥਿਰ ਹਨ।
4.48.2
यद्येष जामदग्न्यो वा यदि वेन्द्रः पुरंदरः ।
वासुदेवेन सहितो यदि बीभत्सुरागतः।
अहमेनं निरोत्स्यामि वेलेव वरुणालयम् ॥ ४.४८.२ ॥
ਇਹ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ) ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪੁਰੰਦਰ ਇੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਢਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਾਂਗਾ।
4.48.3
रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्रा मुक्ता हस्तवता मया ।
छादयन्तु शारः सूर्यं पार्थस्यायुर्निरोधकाः ॥ ४.४८.३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ, ਕੁਸ਼ਲ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਣ; ਉਹ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਉਮਰ ਰੋਕ ਦੇਣਗੇ।
4.48.4
मम चापप्रमुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ।
निवृत्तिर्गच्छतां नास्ति सर्पाणां श्वसतामिव ॥ ४.४८.४ ॥
ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ; ਫੁੰਕਾਰਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ।
4.48.5
शराणां पुङ्खसक्तानां मौर्व्याऽभिहतयोर्भृशम् ।
श्रूयते तलयोः शब्दो भेर्योराहतयोरिव ॥ ४.४८.५ ॥
ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੀਰਾਂ 'ਤੇ ਤਾਰ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮਾਰ ਪੈਣ ਨਾਲ, ਦੋ ਭੇਰੀਆਂ ਵੱਜਣ ਵਾਂਗ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
4.48.6
एकैकं चतुरः पञ्च क्वचित्पष्टिं क्वचिच्छतम् ।
हतान्पश्यत मात्स्यानामिषुभिर्निहतान्रथान् ॥ ४.४८.६ ॥
ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਕਦੇ ਚਾਰ, ਕਦੇ ਪੰਜ, ਕਦੇ ਸੱਠ, ਕਦੇ ਸੌ — ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਤਸਿਆਂ ਦੇ ਰੱਥ ਵੇਖੋ।
4.48.7
मद्बाहुमुक्तैरिषुभिस्तैलधौतैः पतत्रिभिः ।
खद्योतैरिव संपृक्तमन्तरिक्षं विराजताम् ॥ ४.४८.७ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਧੋਏ, ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਸਮਾਨ ਜੁਗਨੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
4.48.8
ध्वजाग्राद्वानरस्तस्य भल्लेनाभिहतो मया ।
अद्यैव पततां भूमौ विनदन्भैरवान्रवान् ॥ ४.४८.८ ॥
ਉਸ ਦੀ ਧੁਜਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਭੱਲ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਹੀ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰਦਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇਗਾ।
4.48.9
शत्रोर्मयाभिपन्नानां भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
दिशः प्रतिष्ठमानानामस्तु शब्दो दिवं गतः ॥ ४.४८.९ ॥
ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗੇ ਵੈਰੀਆਂ, ਧੁਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸਦੇ ਜੀਵਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜਦਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
4.48.10
क्रुद्धेनास्त्रं मया मुक्तं निर्दहेत्पृथिवीमिमाम् ।
स्थितं संग्रामशिरसि पार्थमेकाकिनं किमु ॥ ४.४८.१० ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਛੱਡੇ ਅਸਤ੍ਰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦੇਣ; ਜੰਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਇਕੱਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਰਥ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ।
4.48.11
समाहितश्च बीभत्सुर्वर्षाण्यष्टौ च पञ्च च ।
जातस्नेहश्च युद्धस्य मयि संदर्शयिष्यति ॥ ४.४८.११ ॥
ਇਕਾਗਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਅੱਠ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗ ਲਈ ਰੁਚੀ ਜਗਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਖਾਏਗਾ।
4.48.12
पात्रीभूतस्तु कौन्तेयो ब्राह्मणो गुणवानिव ।
शरमालां स गृह्णातु मत्प्रसृष्टां स्वधामिव ॥ ४.४८.१२ ॥
ਕੌਂਤੇਯ (ਅਰਜੁਨ) ਗੁਣਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਵਧਾ ਵਾਂਗ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ।
4.48.13
एष चापि महेष्वासस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
अहं चापि नरश्रेष्ठादर्जुनान्नावमः क्वचित् ॥ ४.४८.१३ ॥
ਇਹ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਵੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
4.48.14
मम हस्तप्रमुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ।
निवृत्तिर्गच्छतां नास्ति वैश्वानरशिखार्चिषाम् ॥ ४.४८.१४ ॥
ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਦਾ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੁੜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
4.48.15
इतश्चेतश्च मुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ।
तुगुलः श्रूयतां नादः षट्पदां गायतामिव ॥ ४.४८.१५ ॥
ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣੋ; ਗਾਉਂਦੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.48.16
अन्तरा संपतद्भिस्तु गृध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
शलभानामिवाकाशे छाया संप्रति दृश्यताम् ॥ ४.४८.१६ ॥
ਵਿਚਕਾਰ ਡਿੱਗਦੇ, ਗਿਰਝ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੁਣ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ।
4.48.17
अद्य मत्कार्मुकोत्सृष्टाः शिताः पार्थस्य मर्मगाः ।
शरीरमुपसर्पन्तु वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ४.४८.१७ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਬਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ।
4.48.18
बर्हिबर्हिणराजानां बर्हिणां बर्हिणामिव ।
पततां पततां घोषः पततां पततामिव ॥ ४.४८.१८ ॥
ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਡਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਰਗਾ ਹੈ।
4.48.19
अद्य त्वहमृणान्मोक्ष्ये यन्मया तत्प्रतिश्रुतम् ।
धार्तराष्ट्रस्य तत्काले निहत्य समरेऽर्जुनम् ॥ ४.४८.१९ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਸ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
4.48.20
इन्द्राशनिसमस्पर्शं महेन्द्रसमविक्रमम् ।
अर्दयिष्याम्यहं पार्थमुल्काभिरिव कुञ्जरम् ॥ ४.४८.२० ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਜਿਸ ਦਾ ਛੋਹ ਹੈ, ਮਹੇਂਦਰ ਵਰਗਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪੀੜਤ ਕਰਾਂਗਾ।
4.48.21
शरजालमहाज्वालमसिशक्तिगदेन्धनम् ।
निर्दहन्तमनीकानि शमयिष्येऽर्जुनानलम् ॥ ४.४८.२१ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਮਹਾਂ ਲਾਟ, ਤਲਵਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ-ਗਦਾ ਰੂਪ ਬਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਅਰਜੁਨ ਰੂਪੀ ਅਗਨੀ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਂਗਾ।
4.48.22
रथादतिरथं लोके सर्वशस्त्रभृतांवरम् ।
विवशं पार्थमादास्ये गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ४.४८.२२ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਥੀ ਤੋਂ ਅਤਿਰਥੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਰਥ ਨੂੰ, ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ, ਬੇਵੱਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਫੜ ਲਵਾਂਗਾ।
4.48.23
क्षुद्रकैर्विविधैर्भल्लैर्निपतद्भिश्च मामकैः ।
संमूढचेताः कौन्तेयः कर्तव्यं नाभिपद्यताम् ॥ ४.४८.२३ ॥
ਮੇਰੇ ਇਹਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੋਟੇ ਭੱਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਕੌਂਤੇਯ ਦਾ ਮਨ ਮੂਰਖ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝੇ।
4.48.24
अद्य दुर्योधनस्याहं शोकं हृदि चिरं स्थितम् ।
समूलमपनेष्यामि हरन्पार्थशिरः शरैः ॥ ४.४८.२४ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਟਿਕਿਆ ਸ਼ੋਕ ਜੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਦਾ ਸਿਰ ਲਾਹ ਕੇ।
4.48.25
अद्य मत्कार्मुकोत्सृष्टैर्भल्लैश्च नतपर्वभिः ।
हताश्वं विरथं पार्थं पौरुषे पर्यवस्थितम् ।
निश्वसन्तं यथा नागमद्य पश्यन्तु कौरवाः ॥ ४.४८.२५ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਰਥਹੀਣ ਪਾਰਥ ਪੌਰਸ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ — ਅੱਜ ਕੌਰਵ ਵੇਖਣ।
4.48.26
जामदग्न्यान्मया लब्धं दिव्यास्रमृषिसत्तमात् ।
तदुपाश्रित्य वीर्यं च युध्येयमपि वासवम् ॥ ४.४८.२६ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ) ਤੋਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਦਿਵਯ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
4.48.27
ध्वजाग्रे वानरस्तिष्ठन्भल्लेन निहतो मया ।
अद्यैव पततां भूमौ विनदन्भैरवान्रवान् ॥ ४.४८.२७ ॥
ਝੰਡੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਬਾਂਦਰ ਮੇਰੇ ਭੱਲ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਹੀ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ।
4.48.28
कामं गच्छन्तु कुरवो गाः प्रगृह्य परंतपाः ।
रथेषु वाऽपि तिष्ठन्तो युद्धं पश्यन्तु मामकम् ॥ ४.४८.२८ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵੋ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਜੇ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਗਾਵਾਂ ਫੜ ਕੇ ਤੁਰ ਜਾਓ; ਜਾਂ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਯੁੱਧ ਵੇਖੋ।